solidare

1 solidare [LL] 1 to make free of cracks or interstices, make solid (also fig.). quanto ‥ in hoc saeculo frangeris, tanto in perpetuum ~aris Felix Guthl. 30 p. 98; maceriam ~avit W. Malm. GP III 100; benedicens sanctus Finanus illud in manibus illius, vas ~atum est, quasi nunquam esset fractum (Finanus 26) VSH II 95. 2 to hold (components) together firmly without cracks or interstices. c1145 ex lapidibus ‥ non sectis altare Domino construitur, quia ex his qui per fidem in unitate ~antur Christi corpus adimpletur G. Foliot Ep. 6; quemadmodum cementum ~at lapides in muro sic asperitas hujus verbi solidavit illum in amore divino V. Chris. Marky. 3. 3 to cause to become one (solid) substance, solidify. b (transf.) to combine into a single item. dehinc inferius caelum non uniformi sed multiplici motu ~avit Bede NR 7; aqua quae erat intra mundum in medio primi illius caeli terraeque spatio, quasi gelu concreta et crystallo ~ata distenditur Id. Gen. 19D; ut ‥ illius obsequio ~aretur inane W. Malm. GP V 218; potest itaque consumi humiditas ipsorum [sc. porcorum] et caro ~ari Quaest. Salern. Ba 54; numquid ergo sicut mare ~avit, sic nunc aerem, ignem, et celum? Fishacre Quaest. 54; cepit uberius oleum a predicta imagine stillatim eliquare et oleum in anno consequenti in carnem ~ari Flor. Hist. II 127.  b prior pars ejus in una historia ~atur, sequens in diversas mutatur, quia et regnum Juda in una familia David stabilitur, regnum autem Israel a pluribus invaditur Hon. GA 715C. 4 to make firm or strong, confirm, strengthen (physically or mentally; also absol.). ab intimo cordis aspectu patrum sanctorum assertione ~atos esse persensit B. V. Dunst. 5; 1105 quoniam res nondum est in ea pacis et concordiae inter eos certitudine ~ata Anselm (Ep. 364) V 306; haec [sc. femina] tibi siccabit lacrimas et te solidabit R. Cant. Malch. III 372; quot demoniaci liberati, quot paralytici ~ati, quot ceci illuminati Eadmer Wilf. 52; 1174 non apparebat alius qui ‥ sedis apostolice posset apud nos tam efficaciter ~are vigorem Ep. J. Sal. 316 (319); cetera mandata legis solidantur in istis D. Bec. 23; nescit amicitias solidatas, nescit amicos / veros Ib. 1678; gressum [c]laudis solidare, / set et cecis hic donare / visum consueverat (Fechinus hymn.) VSH II 85; 1319 circa unitatis fedus amicabile inter vos et fratres predictos ~andum FormOx 46; †744 (14c) ego Athellen subscripsi et ~avi CS 168; dicerem multa plura ‥ respondendo, et premissa, que dixi, amplius ~arem Ric. Armagh Def. Cur. 1409 (recte 1309). 5 to make firm or fast in position (by fixing); b (transf., colour). anchora ni firma primum solidetur harena Frith. 1048; surculus arte satus facit hoc truncis solidatus R. Cant. Malch. V 560.  b bernix etiam dicitur quiddam quod conficitur de oleo se[minis] lini et classa, et inde illuminantur et ~antur colores picturarum SB 12. 6 to solder. 1295 j paellam ad fundendum intus plumbum pro gumphis in muro ~andis KR Ac 462/14 m. 3; 1302 pro stagno ‥ pro eisdem gutter' soldand' MinAc 771/2 m. 7; 1318 in j plumbar' soldiend' super veterem vestiarum [sic] ‥ soldient' super ecclesiam Fabr. Exon. 93; borax, gummi idem, ~antur aurum et argentum SB 13. 7 to pay. b (p. ppl. as sb. m.) man paid to fight, mercenary. c1123 darent ipsi domine viginti solidos singulis annis quibus servientes sibi ~aret et vestiret Text. Roff. f. 201r; 1241 de quingentis marcis quas vobis dimisimus capiatis expensas ‥ ad ~andum gentem nostram quamdiu durant Cl 327; 1239 fautores et satellites suos, de patrimonio pauperum ~atos (Lit. Imperatoris) M. Par. Maj. III 585.  b multi alii regis soudati Ad. Usk 103. 8 (terra ~ata) land (originally held by charter) purchased by a bondman, ‘soiled’ land. 1333 exactis per summonicionem hujus scaccari ‥ pro quinque ~ate terre in A. LTR Mem 105 m. 32; 1400 reddidit sursum in manus domini unam rodam terre ~ate in Fornessete ad opus Roberti Dosy junioris, cui liberata est inde seisina, tenendum sibi et heredibus suis per virgam ad voluntatem domini (CourtR Forncett) F. Davenport, Economic Development of a Norfolk Manor p. lxxiii; 1400 preceptum est ‥ retinere ‥ dimidiam acram terre soliate in ij preciis et j acram subbosci soliati in Tacotnestone quas J. V. vendidit W. H. sine licentia Ib. lxxiv; 1551 una roda terre soliat[e] (CourtR Newbourne, Suff) MS BL Add. 21046 f. 3; 1572 terre soliat[e] Ib. f. 7. 9 (p. ppl. as sb.) amount paid, shilling's worth: a (of goods or service); b (of land); c (of rent); d (as money). a 1185 xxx ~atas de fabis et frumento RDomin 4; a1199 petit ‥ recognitionem utrum ipse habeat majus jus tenere terram illam in dominico suo an predictus Reinerus tenendi de eo per ij ~atas servicii CurR I 3; 1202 fregit domum suam ‥ et robavit ei ‥ solidos ‥ et xx ~atas bladi SelPlCrown 9; 1257 quod ‥ fieri faciant centum ~atas boni et pulcri panis Cl 282; 1303 pro xl soldatis serici EEC 269; 1305 pro xxvi libratis v soldatis alume et ficorum Ib. 311.  b 1130 Johannes Esturmit reddit compotum de xx s. pro xl solid' terre tenere de Rege in capite Pipe 18; 1153 me donasse centum solidatas terre mee ‥ Deo Ch. Chester 118 (= MonA VI 397); 1185 ex dono Walteri Druet iij ~atos terre quam [sic] Ricardus et Sewale tenent pro iij sol. Rec. Templars 42; 1207 habere facias Waltero Luvel decem ~atas terre cum pertinentiis in Kenefeg Cart. Glam. II 307; reddita sunt ‥ huic ecclesie manerium ‥ et triginta ~ata terre in villa de Walingford G. S. Alb. I 67; 1336 de ‥ quadraginta ~atis terre in M. (Comp. Vic. Berwic.) Cal. Scot. III 326; 1555 dedimus ‥ quatuor ~atas terrarum Melrose 604.  c p1150 duas ~atas redditus in urbe London', quas B. cordarius solebat michi reddere de quadam terra Ch. Westm. 379; 1196 tres ~atos redditus AncD A 2507; 1219 petit ‥ terciam partem ij bovatarum terre et iiij ~atorum redditus in H. Eyre Yorks 99; 1270 remisimus ‥ Ricardo ‥ septem ~atas et decem denariatas ‥ redditus Reg. Heref. 74; s1429 sex ~atarum et octo denariatarum redditus cum pertinenciis Amund. I 268.  d c1230 que vicaria ad c ~atas in bonis ejusdem ecclesie ‥ est taxata Reg. Glasg. 123; 1327 dedi ‥ octo acras terre ‥ in excambium pro octo ~atis reddendis annuatim Cart. Glam. 1138. 10 (usu. pl.) salary, wages. j car' terrae de dominio abbatis de Eli quod tenuit Saxo tempore regis Edwardi pro suis ~atis (Suff) DB II 418; propriae voluntati ‥ alia vitiorum serviunt quasi milites terras tenentes, alia velut pro ~atis militantes Simil. Anselmi 39; a1128 servientes hujus misterii habent per annum de ~atis xxiiij solidos et iiij denarios Chr. Peterb. app. 167; isti sunt ad ~atas segrestani Ib.; provenit huic baculus causa consanguinitatis / hunc alius recipit quasi juste pro solidatis H. Hunt. HA XI 164; 1215 ad ~ata servientium curie DCCant. Ac. Thes. I f. 56b; s1213 qui terram non habent et arma habere possint, illuc veniant ad capiendum ~atas nostras (Lit. Regis) Wend. II 67 (= M. Par. Maj. II 539); 1234 soldatarii. isti recipiunt ~atam ad Pascham et ad festum S. Michaelis Cust. Glast. 1.

2 solidare v. soliditas