stipendiarius
stipendiarius, of tribute, liable to impost, contributing, tributary
stĭ̄pendĭārĭus, a, um, adj. [stipendium].
- Of or belonging to tribute, liable to impost or contribution, tributary (of imposts payable in money; whereas vectigalis denotes those payable in kind; the former was held to be the most humiliating; cf. Liv. 37, 55 fin.): civitas, Caes. B. G. 1, 30; Liv. 38, 39; 28, 25, 9: Aedui, Caes. B. G. 1, 36: oppidum, Plin. 5, 4, 4, § 29: provincia, Flor. 2, 17: vectigal, i. e. a fixed yearly impost or contribution in money, Cic. Verr. 2, 3, 6, § 12: praedia, Gai. Inst. 2, 21.—Plur. subst.: stī̆pen-dĭārĭi, ōrum, m., tributaries (in money; whereas vectigales in kind): socii stipendiariique populi Romani, Cic. Div. in Caecil. 3, 7; id. Balb. 9, 24; id. Leg. 3, 18, 41; Caes. B. G. 7, 10; (opp. vectigales) Cic. Verr. 2, 4, 60, § 134; id. Prov. Cons. 5, 10; cf. Liv. 24, 47; 37, 55 fin.—Sing.: vectigalis stipendiariusque et servus populi Romani (Hannibal), Liv. 21, 41, 7.—
- II In milit. lang., receiving pay, serving for pay, stipendiary: (Romani) postquam stipendiarii facti sunt, Liv. 8, 8, 3: cohortes, Auct. B. Afr. 43.
stīpendiārius, a, um (stipendium), I) tributpflichtig, steuerpflichtig, aratores, Auct. b. Afr.: aliae civitates sunt stipendiariae, aliae liberae, Schol. Bob.: Aeduos sibi stipendiarios factos, Caes.: vectigalem (zinspflichtig) ac stipendiariam (steuerpflichtig) Italiam Africae facere, Liv.: uti reliquas civitates stipendiarias haberent, Liv.: ceterae civitates Asiae, quae Attali stipendiariae fuissent, eaedem vectigal Eumeni penderent; quae vectigales Antiochi fuissent, eae liberae atque immunes essent, Liv. – vectigal, quod stipendiarium dicitur, jährlich festgesetzte Geldabgabe, Steuer, Kontribution, Cic. Verr. 3, 12. – subst., socii stipendiariique populi Romani, Cic.: stipendiarii Aeduorum, Caes. – II) um Sold dienend, Sold empfangend, cohors, Auct. b. Afr.: stipendiarii facti sunt (Romani), Liv. – subst. stīpendiārius, iī, m., der Söldner, Tac. ann. 4, 73.
affines ‥ usque nunc eam ~io sustentant commodo
Caesar Germanos et Gallos capit, et Brittanos quoque ‥ victos obsidibus acceptis ~ios fecit
Judaea subjecta Romanis ‥ ~ia facta fuerat
civitates enim aut ~ie erant, aut federate, aut libere
fisi de invicta fortitudine stipendianorum [sic, ? l. ~orum ] militum [sc. Saxonum, Jutorum, et Anglorum ] quos conduxerant
[Normanni ] primo ‥ ducis aliorumque potentum ~ii contra paganos facti sunt
~ius, i. solidarius,soudeur
~io dantes militi que dari debuerant sacerdoti
misit ‥ rex ‥ militare presidium ad ‥ imperatorem ‥ cum quo etiam misit J. M. et W. H. ‥ cum pecunia ~iis distribuenda
in villa ‥ cum suis stipendariis militibus armigeris et quibusdam aliis concapti sunt
Elizabeth regina Anglie conduxit mercede ~ios [] quamplures de diversis mundi partibus : ~ios mercenarios Plusc. IX 21
quod decime solvantur ‥ de carpentariis, fabris, textoribus, pandoxatricibus, et omnibus aliis ~iis operariis, viz. quod dent decimas de stipendiis suis(
~ii sive conducticii, vocatijorneymen , constituciones ‥ observabunt
stipendarii servientes
episcopus ‥ officialem Eboracensem, Thomam S., ~ium suum fecisset, ipsi pensionem annuam et robas suas conferendo
testatum est ‥ quod ipsa est ~ia et quod quidam homo concubuit cum ea sub quodam gardino
prisci abbates ‥ de sedibus suis injuste fugabantur, pro quibus ~ii non monachi sed tiranni ‥ intrudebantur
has ‥ Dunstanus ‥ inter ceteros ecclesie ~ios [v. l. stipendarios ] pauperes alere solebat
pater sancte ‥ ad has tue misericordie ~ias intende
presbiteri ~ii ‥ dominicis diebus et festivis ‥ suas missas post lectum evvangelium majoris misse incipiant et compleant et non prius
sacerdotis ~ii
rectorum et vicariorum ecclesiarum parochialium civitatis et suburbiorum Ebor' ex una parte ‥ presbiterorum tam cantarias in dicta civitate et suburbiis habencium quam eciam presbiterorum ~iorum hujusmodi cantarias non habencium parte ex altera
cuilibet clerico ~io ejusdem ecclesie S. Stephani divina ibidem continue celebranti
nomina ‥ curatorum seu ~iorum infra diocesin Oxonie
stīpendĭārĭus, (12) a, um (stipendium), ¶ 1 soumis à un tribut, tributaire, qui paie une contribution en argent : Cæs. G. 1, 30, 3, etc.; Liv. 28, 25, 9 ; vectigal, quod stipendiarium dicitur Cic. Verr. 2, 3, 12, un tribut quʼon appelle la redevance en argent || stīpendĭārĭi, ōrum, m. , les tributaires [versant une contribution en argent] : Cic. Verr. 2, 4, 134 ; Prov. 10 ; Leg. 3, 41 ; sing., Liv. 21, 41, 7 ¶ 2 qui est à la solde, stipendié : Liv. 8, 8, 3 ; Tac. Ann. 4, 73.
- 1. voor soldij in dienst [cohors];
- 2. belastingplichtig, schatplichtig [civitas; oppidum; provincia]; II. subst. ī m
- 1. huurling;
- 2. belastingplichtige, schatplichtige; ➤ socii stipendiariique populi Romani.
Intravit civitatem Mutinæ, et accedens plateam, invenit Stipendiarios suos clausos sbarris circa totam plateam.
Stipendier, in Lit. Caroli VI. ann. 1384. in Memor. E. Cam. Comput. Paris. fol. 54. v° :
En révérence de Dieu et de saincte Eglise et contemplacion de nostre saint pere, pour son hostel et ses domestiques, familliers ou Stipendiers, etc.
Item cum quidam Uginus Albanensis, Stipendiarius et socius strenui viri Angeli Ronconi, etc.
stīpendiārius
adj.
- stipendium, of tribute, liable to impost, contributing, tributary: civitas, Cs.: vectigal, i. e. a yearly impost.—As substm., a tributary, payer of tribute: vectigalis stipendiariusque populiR., L.: quos vectigalīs aut stipendiarios fecerant, i. e. compelled to grant supplies or to pay tribute: vectigalem ac stipendiariam Italiam Africae facere, i. e. completely to subject, L.— Receiving pay, serving for pay, mercenary: postquam stipendiarii facti sunt, L.