Logeion | subsidium

subsĭdĭum, ii, n. [subsideo].

Milit. t. t.
- A Orig., the troops stationed in reserve in the third line of battle (behind the principes), the line of reserve, reserve-ranks, triarii: subsidium dicebatur, quando milites subsidebant in extremā acie labentique aciei succurrebant. Quod genus militum constabat ex iis, qui emeruerant stipendia, locum tamen retinebant in exercitu: quae erat tertia acies triariorum, Fest. p. 306 Müll.; cf.: subsidium, quod postpositum est ad subveniendum laborantibus, id. p. 223 ib.: triarii quoque dicti, quod in acie tertio ordine extremis subsidio deponebantur: quod hi subsidebant, ab eo subsidium dictum, Varr. L. L. 5, § 89 ib. (very rare): subsidia et secundam aciem adortus, Liv. 4, 28: jaculatores fugerunt inter subsidia ad secundam aciem, id. 21, 46: impulsa frons prima et trepidatio subsidiis illata, id. 6, 13: in subsidiis pugnacissimas locaverunt gentes, Curt. 3, 9, 3: in subsidiis positi, id. 4, 13, 28.—
- B A body of reserve, an auxiliary corps, auxiliary forces, etc. (class.; syn.: suppetiae, auxilium): duae cohortes de subsidio procedunt, Sisenn. ap. Non. 363, 18: rem esse in angusto vidit, neque ullum esse subsidium, quod submitti posset, Caes. B. G. 2, 25: neque certa subsidia collocari poterant, id. ib. 2, 22: cohortes veteranas in fronte, post eas ceterum exercitum in subsidiis locat, stationed as a reserve, Sall. C. 59, 5.—
- C Abstr., support in battle, aid, help, relief, succor, assistance: cum alius alii subsidium ferrent, Caes. B. G. 2, 26: funditores Baleares subsidio oppidanis mittit, id. ib. 2, 7: missi in subsidium equites, Tac. A. 12, 55: Italiae subsidio proficisci, Caes. B. C. 3, 78; cf. Cic. Phil. 5, 17, 46: integros subsidio adducit, Caes. B. G. 7, 87: subsidio venire, Cic. Att. 8, 7, 1: commune in Germanos Gallosque subsidium, octo legiones erant, Tac. A. 4, 5.—
II Transf., in gen., support, assistance, aid, help, protection, etc. (syn. adjumentum).
- - - - α Sing.: abi quaerere, ubi jurando tuo satis sit subsidii, Plaut. Cist. 2, 1, 26 (228): mihi hoc subsidium (sc. juris interpretationem) jam inde ab adulescentia comparavi, Cic. de Or. 1, 45 199; cf.: ut illud subsidium (sc. bibliothecam) senectuti parem, id. Att. 12, 3, 52: subsidium bellissimum existimo senectuti otium, id. de Or. 1, 60, 255; cf. id. Quint. 1, 4: sine talium virorum subsidio resistere, id. Clu. 1, 3: his difficultatibus duae res erant subsidio, Caes. B. G. 2, 20: fidissimum annonae subsidium, Liv. 27, 5: aurum ad subsidium fortunae relictum, id. 22, 32: non aliud subsidium quam misericordia Caesaris fuit, Tac. A. 2, 63: nec tibi subsidio sit praesens numen, Ov. Ib. 285.—
      - β Plur.: industriae subsidia, Cic. Cat. 2, 5, 9: frumentaria subsidia rei publicae, id. Imp. Pomp. 12, 34: sibi subsidia ad omnes vitae status parare, id. Fam. 9, 6, 4: his ego subsidiis ea sum consecutus, id. ib. 15, 4, 14; Suet. Calig. 12: ad omnes casus subsidia comparare, to prepare resources, make provision, Caes. B. G. 4, 31: mare circa Capreas importuosum et vix modicis navigiis pauca subsidia, Tac. A. 4, 67.

subsidium, iī, n. (*subsideo), I) konkr. als milit. t.t. = die im Rücken zurückbleibende Hilfe, das Hintertreffen, der Rückhalt, die Reserve, die Reservetruppen (Ggstz. frons, prima acies), subsidia et secundam aciem adortus, Liv.: iaculatores fugerunt inter subsidia ad secundam aciem, Liv.: impulsa frons prima et trepidatio subsidiis illata, Liv.: cohortes veteranas in fronte, post eas ceterum exercitum in subsidiis locat, als H., Sall.: in primam aciem suas legiones Sempronius induxit; in subsidiis locatae P. Licinii legiones, Liv.: subsidium u. subsidia submittere, Caes. – II) abstr.: 1) als milit. t.t. = der Rückhalt, die Hilfe, der Beistand durch Truppen, nullo maris subsidio, ohne Zuzug von der See her, Tac.: subsidium ferre, Caes.: subsidio ire, Nep., oder venire, Nep. u. Cic.: ire in subsidium, Tac.: subsidio proficisci, Caes.: equites in subsidium mittere, Tac.: funditores subsidio oppidanis mittere, Caes. – 2) übtr.: a) die Hilfe, das Hilfsmittel, der Beistand, Rückhalt, die Stütze, der Schutz, subsidium bellissimum existimo esse senectuti otium, Cic.: fidissimum annonae subsidium, Liv.: subsidio esse, v. Pers. = zur Hilfe dienen, Ov., v. Dingen = gegen etw. zur Hilfe dienen, zustatten kommen, his difficultatibus, Caes.: oblivioni, Cic.: subsidium ponere in fuga, Caes.: his subsidiis ea sum consecutus, Cic.: militare aerarium eo subsidio niti, stütze sich auf diesen Zuschuß, Tac.: nulla sibi subsidia ad omnes vitae status parare, Cic. – b) der Zufluchtsort, das Asyl (s. Dräger Tac. ann. 4, 67), vix modicis navigiis pauca subsidia, Tac.: qui punito Seiano in hortos Pomponii quasi fidissimum ad subsidium perfugisset, Tac.

subsidium [CL] 1 (sg. or pl.) assistance, help, support; b (from spec. source or of spec. form); c (w. gen. of recipient, beneficiary, or sim.). d (in ~ium esse w. gen.) to be of assistance (to), to support. ~ium, auxilium GlC S 594; dies aderat, misero plus quam sperare posset allatura ~ium W. Malm. GP V 262; adjumentum, auxilium, ~ium, subventio Osb. Glouc. Deriv. 59; tunc res quelibet certissimo nititur de veritate ~io, cum eodem utitur relatore quo teste Gir. TH I 6; obsessi ‥ Romani nullum ~ium sibi reperire potuerunt Greg. Mir. Rom. 4. b pro accipiendis alimentorum ~iis aeternum subituri servitium Bede HE I 15; divinae inspirationis imbuta ~iis Ib. II 11; ~io noctis discrimen mortis ‥ evasit Ord. Vit. VIII 15 p. 355; a normannica ecclesia ~ium petiit orationum magisque pecuniarum Ib. XII 6 p. 330. c 604 (12c) aliquid de portione terrae nostrae in ~iis servorum Dei ‥ debeamus offerre CS 3 (= Text. Roff. f. 119); cum ingenti exercitu ad ~ium obsessi regis properat Ord. Vit. XI 26 p. 258; in ~ium anime resoluti Deeds Balliol 338. d fui in subsidium comitis de Ferrar', quando depredavit villam de Foderingaye ‥ preterea confiteor me misisse homines meos ‥ contra dominum regem Cl 542. 2 (w. gen.) assistance with or provision for meeting the costs (of), maintenance, upkeep. confirmamus ‥ oblationes ‥ quarum medietatem olim ‥ concessam in ~ium fabrice ecclesie beati Pauli incendio consumpte ‥ Eustachius ‥ restituit E. Ch. S. Paul. 46; solvendo ‥ annuatim ‥ viginti denarios ad ~ium cerei ardentis ante altare beati Pauli inperpetuum Ib. 245; lego ‥ scholari meo, ad ~ium sue exhibicionis ‥ omni septimana quatuor denarios MunAcOx 707; 1230 cum rex ‥ filiam suam Matildem nuptui traderet, a quolibet sui regni milite marcam unam in ~ium nuptiarum exegit RBExch I 5; 1259 pecunie in Terram Sanctam legate, quas dominus Papa regi concessit in ~ium Terre Sancte Cl 485; 1328 de contribucione concessa domino regi per triennium, in ~ium pacis ExchScot 113. 3 means of help or support, aid. b sanctuary, asylum. sunt ‥ quidam qui habentes ~ia furtum perpetrant et sunt alii qui ‥ inopia delinquunt Bede HE I 27 p. 50; credens asserentibus unicum fore ~ium si vasa humorum receptacula ‥ exsecarentur W. Malm. GP II 73 p. 145; primam turmam duxere duo Rotberti ‥ Boamundus in extremo agmine incedebat, ceteris ~io futurus Id. GR IV 365; ex hujusmodi solatio vite posse habere ~ium, et nichilominus anime sue protectionis adjumentum R. Cold. Cuthb. 47. b est Romae ecclesia ‥ dicta ‥ Visio pacis, quia quicumque illuc confugerit ‥ ~ium invenit. hanc in ipsius urbis rudimentis Asilum accepimus dictam W. Malm. GR II 172; confugium, ~ium Osb. Glouc. Deriv. 399. 4 temporary tax or duty, ‘aid’, ‘subsidy’; b (feud.); c (levied by or paid to the king, freq. for spec. purpose); d (levied by the church). quieti fuerunt de ‥ omni consuetudine per totam Angliam set non a prestacione ~ii ad reparandum pontem ‥ qui dicitur Tounbrigge PQW 652a; breve de ~io pannorum venalium, concesso Johanni Malewyn MGL I 631. b 1159 sint ‥ exempti ab omnibus ~iis, terreno servitio ‥ vel relevatione Act. Hen. II I 519; domino volenti filium suum heredem fieri militem ‥ fiat ab hominibus suis, qui de illo tenent, ~ium isto modo; ‥ de feodo militis integro dentur ‥ viginti solidi (Stat. Rob. I) RegiamM II f. 40v (recte 41v). c 1283 ~ium tricesime de omnibus bonis suis mobilibus nobis ratione expeditionis ‥ concessisse SelCh 462; 1315 cum pro expeditione ‥ ac pro malitia et rebellione Scotorum ‥ reprimenda ‥ navali ~io plurimum indigeamus RScot 144a; 1322 de ~io regi concesso pro defensione ecclesie et populi regni contra hostiles aggressus Scotorum ‥ de lanis pellibus ‥ extra regnum vehendis EEC 521; 1402 particule compoti ‥ collectorum ~ii ij s. de dolio vini et viij d. de libra Ib. 554; seminavit discordiam inter cives et excitavit cives ne solverent domino regi ~ium ei concessum MGL I 576; 1467 particule compoti ‥ collectorum custumarum et ~ii domini regis ‥ tonagii et pondagii EEC 607; 1428 ecclesia de Pentrich taxatur ad x marcas. ~ium xiij s. iiij d. Aids I 268. d 1225 mandamus [sc. papa] quatinus juxta facultates ecclesiarum vestrarum competens ei [sc. regi] ~ium inpendatis, proviso ut in singulis diocesibus congrue fiant hac de causa collecte ‥ et collecta pecunia non in ‥ inutiles prodigatur expensas Pat 585; s1247 insinuabantur hec pape, in quibus non mediocriter opprimitur ecclesia Anglicana: ‥ in subsidio per Ottonem legatum exacto. in ~iis ex parte domini regis et archiepiscopi ‥ petitis M. Par. Maj. VI 145.

subsĭdĭum, (8) ĭī, n. (subsido), ¶ 1 ligne de réserve [dans lʼordre de bataille] : Fest. 306 ; Varro L. 5, 89 ; Liv. 4, 28, 2 ; 21, 46, 6 ; Sall. C. 59, 5 || réserve, troupes de réserve : Cæs. G. 2, 22, 1 ; 2, 25, 1 ¶ 2 [dʼoù] soutien, renfort, secours : integros subsidio adducere Cæs. G. 7, 87, 2, amener des troupes fraîches comme renfort ; subsidio mittere, proficisci Cæs. G. 2, 7, 2 ; C. 3, 78, 3, envoyer en renfort, partir pour renfort, cf. Cic. Phil. 5, 46 ; Att. 8, 7, 1 ; in subsidium mittere Tac. Ann. 12, 55 ¶ 3 [fig.] aide, appui, soutien, assistance : Cic. Clu. 3 ; Att. 12, 3, 52 ; de Or. 1, 199 || moyen de remédier, ressources, arme : his difficultatibus duæ res erant subsidio Cæs. G. 2, 20, 3, pour parer à ces difficultés, il y avait comme moyen deux choses ; subsidia ad omnes casus comparare Cæs. G. 4, 31, 2, se ménager des moyens de parer à toute éventualité, des ressources pour toute éventualité, cf. Cic. Fam. 9, 6, 4 ; industriæ subsidia Cic. Cat. 2, 9, les ressources de lʼactivité ¶ 4 lieu de refuge, asile : in hortos Pomponi quasi fidissimum ad subsidium perfugerat Tac. Ann. 5, 8, il sʼétait réfugié dans les jardins de Pomponius comme dans le plus sûr des asiles ; importuosum mare et vix modicis navigiis pauca subsidia Tac. Ann. 4, 67, mer sans ports, et à peine quelques abris pour de petits bâtiments.

sub-sidium, ī n (sedeo)

1. (milit. t.t.) (a) hulptroepen, reserve, meestal plur.; ➤ -a collocare; legiones in -is locare als reserve; (b) hulp, bijstand door troepen; ➤ -o proficisci; equites in -um mittere; nullo maris -o (Tac.) zonder hulp vanuit zee;
2. (metaf.) hulp, bijstand, steun, versterking [populi Romani; consulatūs]; ➤ -o esse alci iem. tot bescherming dienen (tegen: dat.); -um ferre, mittere; -o ire, venire;
3. hulpmiddel [rei publicae; belli; annonae; industriae]; ➤ -a sibi parare ad omnes casus;
4. toevlucht(soord), asiel [navigiis landingsplaats; senectuti].

subsidium , ii. n.
救兵。汎兵。助。避難所。海口。

Suggest a Translation
See an image

, Præstatio auxilii nomine, Gallis Subside. Privilegia villæ de Viridi folio ann. 1369. tom. 5. Ordinat. Reg. Fr. pag. 277 : Ut ipsi quitti sint, liberi et immunes ab omni præstacione fogacgii, Subsidii, gabelle et impositionis cujuscumque. Subsidium gratiosum, in Statutis S. Claudii ann. 1448. pag. 89. Constitut. Eccl. Valent. inter Conc. Hisp. tom. 4. pag. 199 : Quoties continget auctoritate Apostolica imponi decimam sive Subsidium super fructibus ecclesiasticis,....... constituantur duo collectores ejusmodi Subsidii, etc. Soustenue, eadem notione, in Charta ann. 1471. apud Lobinell. tom. 2. Hist. Britan. col. 1326 : Ils ne donnent conseil, confort, Soustenuë, ne aide de corps, ne de biens. Apud Anglos Subsidium dicitur Tributum quod ob graviora regni negotia auctoritate Parlamentaria Regi erogatur, ex integra æstimatione cujuslibet subditi, vel secundum annuum prædiorum ejus valorem. Vide Subsidialis. , Præstatio, quæ Caritatis nomine fit episcopo a plebanis et clericis. Lit. ann. 1411. tom. 9. Ordinat. reg. Franc. pag. 619 : Ab omni præstatione decimæ, mediæ decimæ, Subsidiorum caritativorum et aliorum quorumcumque impositorum et imponendorum ratione beneficiorum ecclesiasticorum quæ obtinent, quitti sunt ac liberi et immunes. Anonymus in Epist. de Miseria curatorum : Episcopum nulla penuria cogit, et semper ad alterum annum Subsidium capit. Vide Caritas 4. . Vide supra Quinquaginale. , Illud dicitur quod ad belli sumtus ferendos conceditur, in Charta Rudolphi imper. ann. 1277. apud Oefelium tom. 1. Script. rer. Boicar. pag. 717. col. 2. Pertz. Leg. tom. 2. pag. 417. lin. 13. , Sequela, quæ debetur clamore violentiæ vel huesio levato. Chart. comit. Waldeck. ann. 1306. apud Haltaus. in Glossar. German. voce Landfolge, col. 1162 : Donamus domum... absolutam et exemptam ab omni onere quarumlibet arrestationum, exactionum, vigiliarum, insecutionem ad pulsum campanæ, vel ad invocationem armorum vel Subsidii, quæ vulgo Folgunge dicuntur.

subsidium ī, n

sub+SED-.—In order of battle, the troops in reserve, line of reserve, third line of battle, triarii: subsidia et secundam aciem adortus, L.: fugere inter subsidia, L.: in subsidiis pugnacissimas locare gentes, Cu.—A body of reserve, auxiliary corps, auxiliary forces: neque ullum esse subsidium, quod submitti posset, Cs.: post eas ceterum exercitum in subsidiis locat, stationed as a reserve, S.—Aid, help, relief, succor, assistance, reinforcement: cum alius alii subsidium ferrent, Cs.: Italiae subsidio proficisci, Cs.: subsidio venire.—Support, assistance, aid, help, protection: Milo, subsidium adflictae rei p.: subsidium bellissimum existimo senectuti otium: aurum ad subsidium fortunae relictum, L.: industriae subsidia: his ego subsidiis ea sum consecutus: ad omnīs casūs subsidia comparare, make provision. —A place of refuge, asylum, retreat: vix modicis navigiis pauca subsidia, Ta.: fidissimum ad subsidium perfugere, Ta.

Menu

Word wheel

subsidium

BWL

Frieze-Dennison Vergil

Saved

Recent