subsisto
subsisto, to take a stand, take position, stand still, remain standing, stop, halt
- I Neutr., to take a stand or position, to stand still, remain standing; to stop, halt.
- A Lit.
- 1 In gen.: reliqui in itinere substiterant, Caes. B. C. 2, 41: in locis campestribus, id. ib. 1, 79: in eodem loco, Hirt. B. G. 8, 16: ad insulam Tauridem, Auct. B. Alex. 45, 1: circa ima (opp. ad summa niti), Quint. prooem. § 20.—Absol.: quo proelio sublati Helvetii audacius subsistere ... coeperunt, Caes. B. G. 1, 15: substitit Aeneas et se collegit in arma, Verg. A. 12, 491; 12, 622; Petr. 111, 8; 115, 8; Plin. 8, 4, 5, § 9: in aliquo flexu viae ... occultus subsistebat, stationed himself in ambush, Liv. 22, 12; so, occultus, id. 9, 23.—
- b Of things: substitit unda, Verg. A. 8, 87: amnis, Plin. Pan. 30, 4: lacrimae, Quint. 11, 1, 54: ros salsus in alarum sinu, Plin. 27, 9, 47, § 71: subsistit radius cubiti, remains in its place, Cels. 8, 16: substitit auspicii lingua timore mali, Ov. H. 13, 86.—
- 2 In partic.
- a To stay, tarry, abide, remain in a place: locus ubi nationum subsisterent legati, Varr. L. L. 5, § 155 Müll.: erimus ibi die dedicationis: subsistemus fortasse et sequenti, Plin. Ep. 4, 1, 6: intra tecta (opp. in aperto vagari), id. ib. 6, 16, 15: ut eā die domi subsisteret, orabat, Vell. 2, 57, 2.—
- b Esp. (late Lat.), to remain alive, Dig. 34, 4, 30, § 3; Vulg. Job, 32, 22.—
- c To make a stand, i. e. to stand firm, hold out; to withstand, oppose, resist: nisi suffulcis firmiter, Non potes subsistere, Plaut. Ep. 1, 1, 78 (78): Hannibali atque ejus armis, Liv. 27, 7: clipeo juvenis, Verg. A. 9, 806.—
- β Of things: quod neque ancorae funesque subsisterent, neque, etc., stood, held out, Caes. B. G. 5, 10.—
- B Trop.
- 1 In gen., to stop, halt, pause; to stay, continue, remain, subsist: subsistere (in dicendo), Quint. 4, 5, 20; Ov. M. 12, 147: subsistit omnis sententia, Quint. 8, 5, 27: altius ibunt qui ad summa nitentur, quam qui circa ima substiterint, id. 1, prooem. 20: intra priorem paupertatem subsistere, Tac. A. 12, 53: equitum nomen subsistebat in turmis equorum publicorum, still remains or subsists only in, etc., Plin. 33, 1, 7, § 30: servum quoque et filium familias procuratorem posse habere aiunt: et quantum ad filium familias, verum est: in servo subsistimus, we pause, hesitate, are in doubt, Dig. 3, 3, 33; 12, 1, 32.—
- 2 In partic.
- a To stand still permanently, i. e. to come to a stop, to cease: substitit ut clamor pressus gravitate regentis, Ov. M. 1, 207: ingeniumque meis substitit omne malis, id. H. 15, 196: si nihil refert, brevis an longa sit ultima, idem pes erit; verum nescio quo modo sedebit hoc, illud subsistet, Quint. 9, 4, 94.—
- b (Acc. to A. 2. c.) To stand, withstand, be adequate to, sustain, support a thing: non si Varronis thesauros haberem, subsistere sumptui possem, Brut. ap. Cic. Fam. 11, 10, 5: tantis periclis, Claud. ap. Eutr. 2, 368: liti, Dig. 21, 2, 62, § 1.—
- c To stand by, support any one (Apuleian): meis extremis aerumnis subsiste, Ap. Met. 11, 2, 18; so id. ib. 2, 27, 12; 3, 23, 22; 5, 19, 12; 6, 2, 20. —
- d To stand or hold good, to subsist (late Lat.): non eo minus sententia adversus te latā juris ratione subsistit, Cod. Just. 2, 13, 14; 7, 2, 11.—
- e To withstand, make resistance: aut hanc esse veram religionem, cui ad vincendum tanta vis inest, aut illam falsam, quae subsistere non potest, Lact. 4, 27, 6.—
- II Act. (acc. to I. A. 2. c.), to make a stand against, withstand, encounter any one (very rare): praepotentem armis Romanum subsistere, Liv. 9, 31: feras, id. 1, 4.
I intr., ¶ 1 sʼarrêter, faire halte : Cæs. C. 1, 79, 2 ; 2, 41, 3 ; G. 1, 15, 3 ; Hirt. G. 8, 16 || se tenir en embuscade : Liv. 9, 23 ; 22, 12 || sʼarrêter : [en parl. de cours dʼeau] Plin. Min. Pan. 30, 4 ; Virg. En. 8, 87 ; [de larmes] Quint. 11, 1, 54 || [fig.] sʼarrêter, sʼinterrompre : [de parler] Quint. 4, 5, 20 || substitit clamor Ov. M. 1, 207, les cris sʼarrêtèrent ¶ 2 rester, demeurer, séjourner : Varro L. 5, 155 ; Plin. Min. Ep. 4, 1, 6 ; 6, 16, 15 ; Curt. 4, 9, 1, etc. || [fig.] intra priorem paupertatem Tac. Ann. 12, 53, rester dans sa pauvreté première ; nomen subsistebat Plin. 33, 30, le nom subsistait ¶ 3 opposer de la résistance, résister, tenir bon : Cæs. G. 5, 10, 2 ; Virg. En. 9, 806 || [avec dat.] alicui Liv. 27, 7, 3, résister à qqn ; [fig.] sumptui Brut. d. Cic. Fam. 11, 10, 5, faire face aux dépenses.
II tr., tenir tête à : feras subsistere Liv. 1, 4, 9, tenir tête aux bêtes sauvages, cf. Liv. 9, 31, 6.
- 1. stilstaan, blijven staan, halt houden [in itinere; in flexu viae];
- 2. (poët.; postklass.) (metaf., v. niet-lev.) stilstaan, ophouden, stoppen; ➤ clamor subsistit verstomt; lingua timore substitit stokte; substitit unda, amnis;
- 3. (achter)blijven, verblijven, dralen [paucos dies; intra tecta; in urbe; metaf. intra paupertatem];
- 4. weerstand bieden aan, weerstaan, standhouden (tegen) (abs.; m. dat. of acc.) [Hannibali; clipeo iuvenis; feras; metaf. sumptui opgewassen zijn tegen]; abs. ook v. zaken = het houden; ➤ ancorae subsistunt;
- 5. (Apul.) te hulp komen (m. dat.) [civi].
停止。阻。拒。敵。等候。疑。助。向人。未廢。— in eo loco 緩于此。Proceritas intra bina cubita subsistit 其高不過二尺。Substitit clamor 此喧閙卽止。Substitit hic orator 至此止論。
Suggest a Translation
See an image
- to take a stand, take position, stand still, remain standing, stop, halt: audacius, Cs.: Substitit Aeneas et se conlegit in arma, V.: occultus subsistebat, stationed himself in ambush, L.: positis pars utraque substitit armis, O.: substitit unda, V.: Substitit lingua timore, O.—To remain, abide, stay: circa Mesopotamiam, Cu.: diutius, Cu.: intra priorem paupertatem, Ta. —To make a stand, stand firm, hold out, withstand, oppose, resist: in Samnio adversus Caudinas legiones, L.: Hannibali atque eius armis, L.: clipeo iuvenis, V.: quod neque ancorae funesque subsisterent, neque, etc., held out, Cs.: praepotentem armis Romanum nec acies subsistere ullae poterant, L.—Fig., to come to a stop, end, pause, cease: Substitit clamor, O.
-
…et pauci de nostris cadunt. Quo proelio sublati Helvetii, quod quingentis equitibus tantam multitudinem equitum propulerant, audacius subsistere non numquam et novissimo agmine proelio nostros lacessere coeperunt. Caesar suos a proelio continebat, ac satis habebat in…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, tuorum est, quam fuit illa Iovi. Qui postquam voce manuque murmura conpressit, tenuere silentia cuncti. Substitit ut clamor pressus gravitate regentis, Iuppiter hoc iterum sermone silentia rupit Ille quidem poenas, curam hanc dimittite ,…
Ovid, Metamorphoses
-
…nuntiarent superiore nocte maxima coorta tempestate prope omnes naves adflictas atque in litore eiectas esse, quod neque ancorae funesque subsisterent, neque nautae gubernatoresque vim tempestatis pati possent ; itaque ex eo concursu navium magnum esse incommodum acceptum. His…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, ubi con temnamus. Licebit in GKRV legimus quamquam contem namus a verbo licebit pendet, H in contemnamus subsistit ;, verba tum perturbatio ad sententiam necessaria ab H per errorem negleguntur, cum in R unum colon efficiant…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…extremi cum equitibus proeliarentur. Genus erat hoc pugnae. expeditae cohortes novissimum agmen claudebant pluresque in locis cam pestribus subsistebant. si mons erat ascendendus, facile ipsa loci natura periculum repellebat, quod ex locis superioribus, qui antecesserant…
Julius Caesar, Civil War
-
…initum suspicaretur, legiones promovet, turmas mittit ad insequendum ; ipse veritus insidias, ne forte in eodem loco subsistere hostis atque elicere nostros in locum conaretur iniquum, tardius procedit. Equites cum intrare fumum et flammam densissimam timerent…
Julius Caesar, Gallic War
-
…idoneis locis disponit, parte equitum proelium committit. Confligit audacius equitatus hostium succedentibus sibi peditibus, qui toto agmine subsistentes equitibus suis contra nostros ferunt auxilium. Fit proelium acri certamine. Namque nostri contemptis pridie superatis hostibus, cum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…obstrinxerim. septem numerum nunc legionum alo, qua difficultate tu arbitrare ; non, si Varronis thensauros haberem, subsistere sumptui possem. Cum primum de Antonio exploratum habuero, faciam te certiorem. tu me amabis ita, si…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…pacis desperationem adferebat. itaque ab Arimino M. Antonium cum cohortibus v Arretium mittit, ipse Arimini cum duabus subsistit ibique dilectum habere instituit ; Pisaurum, Fanum, Anconam singulis cohortibus occupat. Interea certior factus Iguium Thermum praetorem…
Julius Caesar, Civil War
-
…ita proelians interficitur. equites ex proelio perpauci se recipiunt ; sed ii quos ad novissimum agmen equorum reficiendorum causa substitisse demonstratum est, fuga totius exercitus procul animadversa sese incolumes in castra conferunt. milites ad unum omnes interficiuntur .…
Julius Caesar, Civil War