superabundare

superabundare (superhab-) [LL] 1 to overflow (also in fig. context). b (tr.) to overwhelm, flood. 1225 venit mare et fregit walliam et mare ~habundavit ita quod terra submersa fuit BNB III 516; 1375 ne aqua ~abundet et inundet mariscum (AncIndict) Pub. Works I 260; c1402 fontem ‥ regie largitatis, a qua nobis ~abundans graciarum et privilegiorum fluvius emanavit indesinenter FormOx 196. b 1315 aqua Tamisie magnam partem terre ‥ ~abundavit RParl I 331a (cf. ib.: terras ~abundatas). 2 to abound (more) greatly, to be more or very abundant. b (pr. ppl. as sb., mus., w. ref. to notation) extended, drawn out, extra-long. ubi abundavit peccatum ~abundavit gratia [Rom. v 20] Bede Luke 339C; pietatis ~abundantis plenum est H. Bos. LM 1303C; gazarum ~abundans copia Gir. TH I 37; si non subveniret ~abundans scripturarum consideratio Ad. Marsh Ep. 102; s1296 seysita sunt ‥ omnia bona clericorum ‥ cum ~abundanti molestia suis ablatis liberalibus Flor. Hist. III 291. b longarum ‥ triplex est modus, sc. recta longa et ~abundans et plica longa. ‥ ~abundans sive duplex longa, quod idem est, cujus latitudo transit longitudinem cum tractu praedicto Garl. Mus. Mens. app. P 93. 3 to be more than is appropriate or required, to be too much or in excess. b to remain or be left over, to be superfluous. c (pr. ppl. as sb.) excess. d (ex ~abundanti) in a manner that goes beyond what is necessary or required. ut frumenti manipulus unicus ad recompensandum omne damnum ~abundaret W. Poit. I 45; in malis granatis ~abundat aqua Quaest. Salern. B 155; dixerunt quidam ‥ sola ea que audierant debere sufficere, alii vero dicebant ea ~habundare Canon. G. Sempr. f. 107v; non quod suus ei panis non sufficeret et ~habundaret Ad. Eyns. Hug. IV 10; omnibus aliis quae ~abundant ultra illa quae sibi necessaria sunt pro sua sustentatione Ockham Pol. I 90. b quae ‥ ~abundant in usu monasterii sui abbas habeat Ord. Vit. V 5 p. 320; c1227 si forte post tenuissimam refectionem aliquid ~abundaret ‥ totum pauperibus erogavit M. Par. Maj. III 131; una lunatio integra ~abundabit Bacon Tert. 287; si dii duo principiave fuissent, vel insufficiens esset utrumque vel ~habundans alterum E. Thrip. SS XI 11. c si plus in illa fuerit, volo ‥ quod ipsi canonici de ~habundanti mihi vel meo heredi satisfaciant Reg. S. Thom. Dublin 284. d 1304 cum ‥ iterum ex ~habundanti eos ad horam vesperarum citari fecissemus RGasc III clxxvi; 1459 concedimus adhuc ulterius et ex ~habundanti magis ‥ observare ‥ diem illum non inferiori solemnitate Reg. Whet. I 328. 4 to exceed, be greater than: a (intr., w. dat. or abl., in quot. math.) ; b (trans.). a 798 perfectus numerus est qui partibus suis impletur, nec diminutione frangitur, nec multiplicatione partium ~abundat, ut senarius numerus Alcuin Ep. 133; si perfectio mundanae creaturae ‥ est intelligenda ‥ in numero naturarum, necesse est humanam naturam aut ad complementum ejusdem perfectionis esse factam, aut illi ~abundare Anselm (CurD I 18) II 78. b 1245 totam terram que ‥ ~habundat predictas quinquaginta acras et communam Reg. S. Bees 323. 5 (in quot., w. abl.) to have or enjoy a great abundance or excess (of), to overflow (with); b (absol.). ad haec omnes amicos meos incito, qui si me audierint, in eorum consortio, quorum multa millia sunt, his deliciis affluere et ~abundare gaudebunt Hon. Eluc. 1175A; alius eo egeat unde dives ~habundat nec eum juvat unde necesse non habeat R. Niger Mil. IV 41. b melius est aliquid propter Deum egestatis sustinere quam ~abundare Ad. Scot OP 532B.

superabundare

Saved

Recent