ternarius
ternārĭus, a, um, adj. [terni], containing or consisting of three, ternary.
- I Adj.: scrobes, i. e. of three feet, Col. 11, 2, 28: numerus, Aus. Idyll. 11 praef. —
- II Subst.: ternārĭus, ii, m., for triens, a third of an as, Pelag. Vet. 16.
ternārius, a, um (terni), aus dreien bestehend, scrobis, von drei Fuß, Colum. 11, 2, 28: formae (aureorum), Goldstücke im Werte von 100 Golddenaren, Lampr. Alex. Sev. 39, 9: numerus, die Zahl drei, die Dreizahl, Macr. sat. 1, 6, 23. Augnstin. de doctr. Chr. 2, 39 u. serm. 252, 8. Boëth. inst. arithm. 1, 11. p. 27, 4 u. p. 28, 8 Fr. Auson. edyll. 11. praef. p. 128, 4 Schenkl: nomina, nur drei Abwandlungen habende, Prob. inst. 121, 11 K.: ebenso forma casualis od. casuum, Diom. 308, 8 u. 12. Prob. cath. 32, 33 K. Plot. (Cl.) Sacerd. 2. § 92. p. 483, 32 K. – subst., ternārius, iī, m. = triens, ein Drittelas, Pelagon. veterin. 16 (§ 256 Ihm).
~ius numerus ‥ propter confessionem sanctae Trinitatis
sunt etiam versus beati Ambrosii episcopi de ~ii numeri excellentia nobilissimi, quos ad confirmationem trinae mersionis huic epistolae inserere placuit
quinarius numerus perfectus est et in suis partibus constat divisus, nam gloriatur se ~io atque binario esse comptum. ~ius ad sancte Trinitatis pertinet mysterium
ad ~ium et quaternarium ‥ immo ad duodenarium perfectum numerum pervenit
nunquam scietur quid sit triangulus sine ~io
tota perfectio numeri in ~io ‥ reperitur
nec rebellare audent tam evidenti caelesti imperio ~ia indictione probato
penes istas potius quam penes alias sapientia ~io partitionem sortitur
~io psalmorum et lectionum contenta, tribus quoque responsoriis et tribus versiculis
iste vero duodenarius per quattuor ~ios dividitur. primus igitur ~ius ponatur sardius et topacius et smaragdus in diademate
per dies singulos tria cantavit horarum paria, devotus complens hunc ~ium
sicut primus ~ius descendit a maximo in suo ordine per medium ad ymum, sic secundus ~ius ascendit ab ymo in suo ordine per medium ad summum
vere fidei, secure spei, et fervide caritatis ~io insignitus(
illud corpus et a et b faciunt ~ium; igitur in isto corpore est aliqua pars illius ~ii vel totus ~ius
pro denario vendunt ternarium
annis predictis domini ternarius assit, / ad pelagus properant undique signa crucis
1 ternārĭus, a, um (terni), qui contient le nombre trois, ternaire : Col. Rust. 11, 2, 28 ; Aus. Idyll. 11.
2 ternārĭus, ĭī, m. , c. triens : Pelag. Vet. 16, p. 67.
Statuimus quod canonici qui primam residentiam fecerunt possint exire pro negotiis suis de licentia decani per 40. dies absque Ternario : post hos vero 40. dies habebit canonicus qui perfecit residentiam tres quindenas per quas pro negotiis suis potest exire, sed tenetur qualibet die qua fuit absens Ternarium restituere, scilicet novem Turonenses, de quibus 16. faciunt grossum antiquum... Si canonicus necesse habuerit exire, decanus debet ei dare licentiam cum Ternario per octo dies.Ibidem pag. 440 :
Item statutum est eisdem anno et die quod si quis canonicus post terminum suæ licentiæ manserit, tenebitur solvere duplicem Ternarium, videlicet 12. denarios Leodienses qualibet die quamdiu sine licentia extra steterit usque ad octo dies.Vide Tertius 1.
Eodem annoChron. Mellic. pag. 379. col. 2 :(1485.) tanta sterilitas in Austria, ut ubi prius creverantxxx. Ternarii, vix unus aut duo creverint.
Hoc anno(1442.) vasa fuerunt in magna caristia, ita ut Ternarius vacuus daretur pro 14. solidis et pro 2. talentis.