termino
termino, to set bounds, mark off by boundaries, bound, limit
- I Lit.: terra mare et contra mare terras terminat omnes, Lucr. 1, 1000: fines, Cic. Off. 1, 10, 33; cf.: quorum alter fines vestri imperii non terrae sed caeli regionibus terminaret, id. Cat. 3, 11, 26: locus, quem oleae terminabant, id. Caecin. 8, 22: quo (lituo) regiones vineae terminavit, id. N. D. 2, 3, 9: fana, Liv. 5, 50, 2: stomachus palato extremo atque intimo terminatur, Cic. N. D. 2, 54, 135: pars prior (togae) mediis cruribus optime terminatur, Quint. 11, 3, 139 et saep.: agrum publicum a privato, Liv. 42, 1, 6; Inscr. Orell. 3260.—Absol.: (praetores) terminari jussi, quā ulterior citeriorve provincia servaretur, Liv. 32, 28, 11: famam qui terminet astris, Verg. A. 1, 287.—
- II Trop., to limit, set limits to; to circumscribe, fix, define, determine: isdem finibus gloriam, quibus vitam, Cic. Sen. 23, 82: quibus regionibus vitae spatium circumscriptum est, eisdem omnes cogitationes suas terminare, id. Arch. 11, 29: spem possessionum Janiculo et Alpibus, id. Mil. 27, 74: sonos vocis paucis litterarum notis, id. Tusc. 1, 25, 62: quod ipsa natura divitias, quibus contenta sit et parabiles et terminatas habet, id. Fin. 1, 13, 46; cf.: victu atque cultu terminatur pecuniae modus, id. Par. 6, 3, 50: modum magnitudinis et diuturnitatis, id. Tusc. 2, 19, 45: qui (Epicurus) bona voluptate terminaverit, mala dolore, id. Off. 3, 33, 117: summam voluptatem omnis privatione doloris, id. Fin. 1, 11, 38: ea (lingua) vocem fingit et terminat, id. N. D. 2, 59, 149: ut subjectos campos terminare oculis haud facile queas, i. e. reach the limits, Liv. 32, 4, 4: gloriam tantam futuram, ut terminari nullo tempore oblivione possit, Just. 22, 5, 12: prooemia intra quattuor sensus, Quint. 4, 1, 62.—
- B Transf., to set bounds to, to close, finish, end, terminate: sententiam numerose, Cic. Or. 59, 199: clausulas longa syllaba, id. de Or. 3, 47, 183; cf.: ut pariter extrema terminentur, id. Or. 12, 38: ut, unde est orsa, in eo terminetur oratio, id. Marcell. 11, 33: si, ut Maecenas, etc., dicerentur, genitivo casu non e litterā sed tis syllabā terminarentur, Quint. 1, 5, 62: jam imperio annuo terminato, Cic. Fam. 3, 12, 4: si negotium terminatum est, Dig. 47, 2, 58: rem judicio, ib. 50, 16, 230: litem, ib. 42, 1, 40.—Hence, adv.: termĭnātē, with limits, Auct. Cas. Lit. Goes. p. 243.
- 1. begrenzen, afbakenen [fines imperii; regiones; fana; agrum publicum a privato];
- 2. (metaf.) beperken, indammen [gloriam; spem];
- 3. een grens stellen aan, bepalen, vaststellen [modum diuturnitatis]; ➤ cultu terminatur pecuniae modus; subiectos campos oculis ~ met de ogen de grenzen bepalen van (Liv.);
- 4. afmeten naar (m. abl.) [bona voluptate; mala dolore];
- 5. beëindigen [bellum; imperium; orationem; rem iudicio].
- terminus, to set bounds, mark off by boundaries, bound, limit: praetores terminare iussi, quā, etc., i. e. to bound their jurisdiction, L.: finīs imperi caeli regionibus: fana, L.: stomachus palato extremo atque intimo terminatur, ends in: imperium Oceano, famam astris, V.—Fig., to limit, set limits, circumscribe, bound: isdem finibus gloriam, quibus vitam: ea (lingua) vocem terminat: campos oculis, i. e. reach the limits of, L.—To limit, define, determine: bona voluptate, mala dolore.—To set bounds, close, finish, end, terminate: clausulas longā syllabā: ut pariter extrema terminentur.
-
…in summo apud illos honore geometria fuit, itaque nihil mathematicis inlustrius ; at nos metiendi ratiocinandique utilitate huius artis terminavimus modum. At contra oratorem celeriter complexi sumus, nec eum primo eruditum, aptum tamen ad dicendum, post…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…; ne naturales quidem multa desiderant, propterea quod ipsa natura divitias, quibus contenta sit, et parabilis et terminatas habet ; inanium autem cupiditatum nec modus ullus nec finis inveniri potest. quodsi vitam omnem perturbari videmus errore et…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…, ut verba verbis quasi demensa et paria respondeant, ut crebro conferantur pugnantia comparenturque contraria et ut pariter extrema terminentur eundemque referant in cadendo sonum ; quae in veritate causarum et rarius multo facimus et certe occultius. In Panathenaico…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…, quo primum inlabuntur ea quae accepta sunt ore. is utraque ex parte tosillas attingens palato extremo atque intimo terminatur atque is agitatione et motibus linguae cum depulsum et quasi detrusum cibum accepit depellit. ipsius autem partes eae quae…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…si nihil animus praesentiret in posterum, et si, quibus regionibus vitae spatium circumscriptum est, isdem omnis cogitationes terminaret suas, nec tantis se laboribus frangeret neque tot curis vigiliisque angeretur nec totiens de ipsa vita dimicaret. nunc…
Cicero, pro Archia
-
…. Nam et aures ipsae quid plenum, quid inane sit iudicant et spiritu quasi necessitate aliqua verborum com prehensio terminatur ; in quo non modo defici sed etiam laborare turpe est. tum fuit Lysias ipse quidem in causis forensibus…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…ipsa diuturnitas. Hic mihi adferunt mediocritates. quae si naturales sunt, quid opus est consolatione natura enim ipsa terminabit modum ; sin opinabiles, opinio tota tollatur. Satis dictum esse arbitror aegritudinem esse opinionem mali praesentis, in…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…homines congregavit et ad societatem vitae convocavit, aut qui sonos vocis, qui infiniti videbantur, paucis litterarum notis terminavit, aut qui errantium stellarum cursus praegressiones insti tu tiones notavit omnes magni ; etiam superiores, qui fruges ,…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…Labicano. nos igitur divitiores, qui plura habemus utinam quidem sed non aestimatione census, verum victu atque cultu terminatur pecuniae modus. non esse cupidum pecunia est, non esse emacem vectigal est contentum vero suis rebus esse maximae…
M. Tullius Cicero, Paradoxa stoicorum ad M. Brutum