tondeo
tondeo, to shear, clip, crop, shave
- I Lit.: barbam et capillum, Cic. Tusc. 5, 20, 58; so, barbam, Mart. 11, 39, 3: capillum, Ov. M. 8, 151: cutem, Hor. Ep. 1, 18, 7: os, Cat. 61, 139: ovem, Plaut. Merc. 3, 1, 28 (526); Hor. Epod. 2, 16; Verg. G. 3, 443; Plin. 18, 27, 67, § 257; cf. lanam, Hor. C. 3, 15, 14: naevos in facie, Plin. 28, 4, 6, § 34: saltatrix tonsa, i. e. with hair clipped short (of the Consul Gabinius), Cic. Pis. 8, 18; cf.: tonsus puer or minister, cropped, i. e. common, mean, Mart. 10, 98, 9; 11, 11, 3: ad alta tonsum templa cum reum misit, i. e. acquitted (prop. without the untrimmed hair of accused persons), id. 2, 74, 3.—Mid.: lavamur et tondemur et convivimus ex consuetudine, Quint. 1, 6, 44.— Absol.: ne tonsori collum committeret, tondere filias suas docuit, Cic. Tusc. 5, 20, 58.—And in reflex. sense: ut decrescente lunā tondens calvus fiam, shaving myself, Varr. R. R. 1, 37, 2: candidior postquain tondenti barba cadebat, Verg. E. 1, 29.—
- II Transf.
- A To crop, lop, prune, trim: ille comam mollis jam tondebat hyacinthi, was cropping, Verg. G. 4, 137: violas manu, Prop. 3, 13, 29: vitem in pollicem, Col. 4, 21, 3: oleas, vites, Plin. 15, 1, 2, § 4: balsamum, id. 12, 25, 54, § 112: ilicem bipennibus, to lop, Hor. C. 4, 4, 57: myrtos, Quint. 8, 3, 8.—
- B To mow, reap: tonsas cessare novales patiere, after harvest, Verg. G. 1, 71: nocte arida prata Tondentur, id. ib. 1, 290: tondeturque seges maturos annua partus, Tib. 3, 7, 172: tonsam verrit humum, Ov. R. Am. 192; Sen. Phoen. 130.—
- C To crop, to graze, feed, or browse upon, to eat off; to pluck, gather, cull (poet.): ex uno tondentes gramina campo Lanigerae pecudes, Lucr. 2, 660: pabula (pecudes), id. 2, 317: dumeta (juvenci), Verg. G. 1, 15: campum late (equi), id. A. 3, 538: viridantia gramina morsu, id. Cul. 49: tondentes comam fluvii capellae, Ap. Met. 5, 25, 13; jecur rostro (vultur), Verg. A. 6, 598: ales avida fecundum jecur, Sen. Agam. 18; cf. in a Greek constr.: illa autem, quae tondetur praecordia rostro Alitis, Sil. 13, 839. —
- D As in Engl., to shave, fleece, for to deprive, plunder (very rare): adibo hunc . . . itaque tondebo auro usque ad vivam cutem, Plaut. Bacch. 2, 3, 8 (242): tondens purpureā regna paterna comā, Prop. 3, 19 (4, 18), 22.
➳ tundunt Fasti Anni CIL 1, p. 280, Mai.
- 1. (af)scheren [capillum alcis; barbam; oves]; ➤ tonsus puer (reus);
- 2. se ~ en pass. tondērī zich laten scheren;
- 3. (poët.; postklass.) (af)maaien [prata]; plukken [violas manu]; afweiden, afgrazen [campum; gramen]; bomen, struiken snoeien; ➤ arbor tonsa comam; tonsa oliva rond gesnoeid;
- 4. (metaf.) beroven (van: abl.) [alqm auro].
剪毛。絞髮。剃頭。殳刂樹。刈草。食草。奪。— prata 刈各田之靑草。— dumeta 食荆棘。— violas manu 用手摘地丁花。— eum auro 撈其金。Caput ad cutem tondere 挨皮翦髮。
Suggest a Translation
See an image
- 1 TEM-, to shear, clip, crop, shave: tondere filias docuit: Candidior postquam tondenti barba cadebat, the barber, V.: oves, H.: lanam, H.: saltatrix tonsa, i. e. with hair clipped short(of Gabinius): eum tonderi coëgerunt. L.—To crop, lop, prune, trim: Ille comam mollis iam tondebat hyacinthi, was cropping, V.: ilicem bipennibus, H.—To mow, reap: tonsas cessare novales patiere, after harvest, V.: tensam verrit humum, O.—To crop, graze, browse upon, pluck, gather, cull: dumeta (iuvenci), V.: rostro iecur (voltur), V.—To fleece, plunder: Tondens purpureā regna paterna comā, Pr.
-
…quin etiam ne tonsori collum committeret, tondere filias suas docuit. ita sordido ancillarique artificio regiae virgines ut tonstriculae tondebant barbam et capillum patris. et tamen ab is ipsis, cum iam essent adultae, ferrum removit instituitque ,…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…senatus frequens censuisset et omnes ordines reliqui iam ante fecissent, tu ex tenebricosa popina consul extractus cum illa saltatrice tonsa senatum populi Romani occasum atque interitum rei publicae lugere vetuisti. at quaerebat etiam paulo ante de me quid suo…
Cicero, in Pisonem
-
…ita propter iniustam dominatus cupiditatem in carcerem quodam modo ipse se incluserat. quin etiam ne tonsori collum committeret, tondere filias suas docuit. ita sordido ancillarique artificio regiae virgines ut tonstriculae tondebant barbam et capillum patris. et tamen…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…quod sobria fellat. LXXIV Cinctum togatis post et ante Saufeium, Quanta reduci Regulus solet turba, Ad alta tonsum templa cum reum misit, Materne, cernis invidere nolito. Comitatus iste sit precor tuus numquam. Hos illi…
Martial, Epigrammata
-
…ut superiora, id est patriarcharum, tempora respiciamus, Iob, exemplar patientiae, dum ingruente tribulationum articulo caput totondit, probauit utique, quia tempore felicitatis capillos nutrire consuerat. At Ioseph et ipse castitatis, humilitatis, pietatis…
The Venerable Bede, Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum
-
…in armentis et ovibus tuis quicquid sexus est masculini sanctificabis Domino Deo tuo non operaberis in primogenito bovis et non tondebis primogenita ovium in conspectu Domini Dei tui comedes ea per annos singulos in loco quem elegerit Dominus tu et domus…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…semper antequam quicquam aliud aquam bibere. Dissimile est id genus, quod umorem in caput contrahit. In hoc tonderi ad cutem necessarium est ; deinde inponere sinapi sic ut exulceret ; si id parum profuit, scalpello utendum est…
Celsus, De Medicina
-
…enim, quod Paulus Timotheum circumcidit, quod hostias in templo immolauit, quod cum Aquila et Priscilla caput Chorinti totondit ; ad nihil uidelicet utile, nisi ad scandalum uitandum Iudaeorum. Hinc quod eidem Paulo Iacobus ait Uides ,…
The Venerable Bede, Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum
-
…carina. Frangere nec tali puppim statione recuso arrepta tellure semel. Quae talia postquam effatus Tarchon, socii consurgere tonsis spumantisque rates arvis inferre Latinis, donec rostra tenent siccum et sedere carinae omnes innocuae, sed non puppis tua…
Vergil, Aeneid
-
…pendent qua flagella tortorum Argique letum multus obsidet sutor. Sed ista tonstrix, Ammiane, non tondet, Non tondet, inquam. Quid igitur facit Radit. XVIII Capto tuam, pudet heu, sed capto, Maxime ,…
Martial, Epigrammata