tueor
tueor, to look at, gaze upon, behold, watch, view, regard, consider, examine
they see nothing else but water and sky
to protect and defend someone
- I To look at, gaze at, behold, watch, view, regard, consider, examine, etc. (only poet.; syn.: specto, adspicio, intueor): quam te post multis tueor tempestatibus, Pac. ap. Non. 407, 32; 414, 3: e tenebris, quae sunt in luce, tuemur, Lucr. 4, 312: ubi nil aliud nisi aquam caelumque tuentur, id. 4, 434: caeli templa, id. 6, 1228 al.: tuendo Terribiles oculos, vultum, etc., Verg. A. 8, 265; cf. id. ib. 1, 713: talia dicentem jam dudum aversa tuetur, id. ib. 4, 362: transversa tuentibus hircis, id. E. 3, 8: acerba tuens, looking fiercely, Lucr. 5, 33; cf. Verg. A. 9, 794: torva, id. ib. 6, 467.—
- β With object-clause: quod multa in terris fieri caeloque tuentur (homines), etc., Lucr. 1, 152; 6, 50; 6, 1163.—
- II Pregn., to look to, care for, keep up, uphold, maintain, support, guard, preserve, defend, protect, etc. (the predom. class. signif. of the word; cf.: curo, conservo, tutor, protego, defendo): videte, ne ... vobis turpissimum sit, id, quod accepistis, tueri et conservare non posse, Cic. Imp. Pomp. 5, 12: ut quisque eis rebus tuendis conservandisque praefuerat, id. Verr. 2, 4, 63, 140: omnia, id. N. D. 2, 23, 60: mores et instituta vitae resque domesticas ac familiares, id. Tusc. 1, 1, 2: societatem conjunctionis humanae munifice et aeque, id. Fin. 5, 23, 65: concordiam, id. Att. 1, 17, 10: rem et gratiam et auctoritatem suam, id. Fam. 13, 49, 1: dignitatem, id. Tusc. 2, 21, 48: L. Paulus personam principis civis facile dicendo tuebatur, id. Brut. 20, 80: personam in re publicā, id. Phil. 8, 10, 29; cf.: tuum munus, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 11, 1: tueri et sustinere simulacrum pristinae dignitatis, Cic. Rab. Post. 15, 41: aedem Castoris P. Junius habuit tuendam, to keep in good order, id. Verr. 2, 1, 50, § 130; cf. Plin. Pan. 51, 1: Bassum ut incustoditum nimis et incautum, id. Ep. 6, 29, 10: libertatem, Tac. A. 3, 27; 14, 60: se, vitam corpusque tueri, to keep, preserve, Cic. Off. 1, 4, 11: antea majores copias alere poterat, nunc exiguas vix tueri potest, id. Deiot. 8, 22: se ac suos tueri, Liv. 5, 4, 5: sex legiones (re suā), Cic. Par. 6, 1, 45: armentum paleis, Col. 6, 3, 3: se ceteris armis prudentiae tueri atque defendere, to guard, protect, Cic. de Or. 1, 38, 172; cf.: tuemini castra et defendite diligenter, Caes. B. C. 3, 94: suos fines, id. B. G. 4, 8: portus, id. ib. 5, 8: oppidum unius legionis praesidio, id. B. C. 2, 23: oram maritimam, id. ib. 3, 34: impedimenta, to cover, protect, Hirt. B. G. 8, 2.—With ab and abl.: fines suos ab excursionibus et latrociniis, Cic. Deiot. 8, 22: domum a furibus, Phaedr. 3, 7, 10: mare ab hostibus, Auct. B. Afr. 8, 2.—With contra: quos non parsimoniā tueri potuit contra illius audaciam, Cic. Prov. Cons. 5, 11: liberūm nostrorum pueritiam contra inprobitatem magistratuum, id. Verr. 2, 1, 58, § 153; Quint. 5, 13, 35; Plin. 20, 14, 54, § 152; Tac. A. 6, 47 (41).—With adversus: tueri se adversus Romanos, Liv. 25, 11, 7: nostra adversus vim atque injuriam, id. 7, 31, 3: adversus Philippum tueri Athenas, id. 31, 9, 3; 42, 46, 9; 42, 23, 6: arcem adversus tres cohortes tueri, Tac. H. 3, 78; Just. 17, 3, 22; 43, 3, 4.—In part. perf.: Verres fortiter et industrie tuitus contra piratas Siciliam dicitur, Quint. 5, 13, 35 (al. tutatus): Numidas in omnibus proeliis magis pedes quam arma tuta sunt, Sall. J. 74, 3.☞
- 1 Act. form tŭĕo, ēre: censores vectigalia tuento, Cic. Leg. 3, 3, 7: ROGO PER SVPEROS, QVI ESTIS, OSSA MEA TVEATIS, Inscr. Orell. 4788.—
- 2 tŭĕor, ēri, in pass. signif.: majores nostri in pace a rusticis Romanis alebantur et in bello ab his tuebantur, Varr. R. R. 3, 1, 4; Lucr. 4, 361: consilio et operā curatoris tueri debet non solum patrimonium, sed et corpus et salus furiosi, Dig. 27, 10, 7: voluntas testatoris ex bono et aequo tuebitur, ib. 28, 3, 17.
- —Hence, tūtus, a, um, P. a. (prop. well seen to or guarded; hence), safe, secure, out of danger (cf. securus, free from fear).
I avoir les yeux sur, regarder, observer : Lucr. 4, 312 ; 4, 334 ; 6, 1228 ; Virg. En. 1, 713, etc. || [av. acc. de lʼobjet intérieur] transversa, aversa tueri Virg. B. 3, 8 ; En. 4, 362, regarder de travers, obliquement ; acerba Virg. En. 9, 794, jeter des regards farouches, menaçants, cf. Virg. En. 6, 467 || [avec prop. inf.] observer que, constater que : Pl. Curc. 260 ; Lucr. 1, 152 ; 6, 50, etc.
II avoir lʼœil à, veiller sur, cf. Varro L. 7, 12, ¶ 1 protéger, défendre, garder, sauvegarder : se, vitam corpusque Cic. Off. 1, 11, se préserver, préserver sa vie et son corps ; res domesticas Cic. Tusc. 1, 2, veiller sur les affaires domestiques || castra tueri et defendere Cæs. C. 3, 94, garder et défendre le camp, cf. Cæs. C. 2, 23 ; 3, 34 ; G. 4, 8 ; 5, 8 ; personam principis civis Cic. Br. 80, soutenir le rôle du premier citoyen, cf. Cic. Phil. 8, 29 ; tua tueor Cic. Fam. 6, 15, je te suis tout dévoué ¶ 2 protéger contre : ad omnes repentinos casus turrim Cæs. C. 3, 39, 2, protéger une tour contre tous les hasards soudains || [avec adversus ] Liv. 25, 11, 7 ; 31, 9, 3 ; 42, 46, 9 || [avec contra ] Cic. Prov. 11 ; Verr. 2, 1, 153 || [avec ab ] Cic. Dej. 22.
➳ pf. tuitus sum Quint. 5, 13, 35 ; Plin. Min. Ep. 6, 29, 10 ; tutus sum Frontin. Strat. 2, 12, 13 ; Apul. Apol. 103 ; *Sall. J. 74, 3.
- 1. bekijken, beschouwen, onderzoeken [naturam; caelum]; zien, kijken [e tenebris; transversa opzij]; metaf. (geestel.) aanzien, beschouwen;
- 2. beschermen, verdedigen [castra; oppidum praesidio; libertatem; (tegen, voor: ab, zelden contra, adversus of ad) fines ab latrociniis; domum a furibus; liberos contra improbitatem; nostra adversus vim et iniuriam];
- 3. bewaren, behouden, handhaven [dignitatem suam; valetudinem; concordiam; beneficium koesteren; paternam gloriam; ius; mores; instituta; sacra];
- 4. in acht nemen [munus vervullen];
- 5. in goede staat houden, onderhouden [aedem Castoris; praedia];
- 6. voeden, onderhouden [se suosque; legiones].
看。視。存。養。向人。助。— opinionem 辯護此說。— urbem ab excursionibus hostium 護城防仇敵之賊寇。— amicitias 恆交朋友。— absentem 護助不在者。Transversa tueri 斜看。Valetudinem suam tueri 保養自己。Vitam tamamque incolumem tueri 保生存名而無損。Impositam sibi personam digne tueri 當任無所忝辱。Lex tuetur 國法護此事。
Suggest a Translation
See an image
- to look at, gaze upon, behold, watch, view, regard, consider, examine: tuendo Terribilīs oculos, voltum, etc., V.: Talia dicentem iam dudum aversa tuetur, V.—Fig., to keep in mind, regard: quod ego tuebar ac si usus essem. —To look to, care for, watch over, keep up, uphold, maintain, support, guard, preserve, defend, protect: id, quod accepistis, tueri et conservare non posse: eis rebus tuendis conservandisque praeesse: personam in re p.: simulacrum pristinae dignitatis: aedem Castoris habuere tuendam, to maintain: Servilio media pugna tuenda data, L.: copias: castra, Cs.: oram maritimam, Cs.: finīs ab excursionibus: A furibus domum, Ph.: alquos contra illius audaciam: se adversus Romanos, L.: turris tuenda ad omnīs repentinos casūs, Cs.: Numidas in proeliis magis pedes quam arma tuta sunt, S.
-
…, cum laeta triumphum vox canet et visent longas Capitolia pompas postibus Augustis eadem fidissima custos ante fores stabis mediamque tuebere quercum, utque meum intonsis caput est iuvenale capillis, tu quoque perpetuos semper gere frondis honores. Finierat Paean…
Ovid, Metamorphoses
-
…prodit bellum, quod pugnat utroque, sanguineaque manu crepitantia concutit arma. Vivitur ex rapto non hospes ab hospite tutus, non socer a genero ; fratrum quoque gratia rara est. Inminet exitio vir coniugis, illa mariti ;…
Ovid, Metamorphoses
-
…reliqui fecerat. Ea cum Ciceroni nuntiarentur, ancipiti malo permotus, quod neque urbem ab insidiis privato consilio longius tueri poterat neque, exercitus Manli quantus aut quo consilio foret, satis compertum habebat, rem ad senatum refert iam…
Sallust, Catilina
-
…corpore qui sunt. Tum porro varios rerum sentimus odores nec tamen ad naris venientis cernimus umquam nec calidos aestus tuimur nec frigora quimus usurpare oculis nec voces cernere suemus ; quae tamen omnia corporea constare necessest natura, quoniam sensus…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…rem e nihilo gigni divinitus umquam. quippe ita formido mortalis continet omnis, quod multa in terris fieri caeloque tuentur, quorum operum causas nulla ratione videre possunt ac fieri divino numine rentur. quas ob res ubi viderimus nil…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…, nec verba minantia fixo aere legebantur, nec supplex turba timebat iudicis ora sui, sed erant sine vindice tuti. Nondum caesa suis, peregrinum ut viseret orbem, montibus in liquidas pinus descenderat undas, nullaque mortales praeter…
Ovid, Metamorphoses
-
…uti sine certis imbribus anni laetificos nequeat fetus submittere tellus nec porro secreta cibo natura animantum propagare genus possit vitamque tueri ; ut potius multis communia corpora rebus multa putes esse, ut verbis elementa videmus, quam sine principiis ullam…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…natura videndi. Postremo quae cumque dies naturaque rebus paulatim tribuit moderatim crescere cogens, nulla potest oculorum acies contenta tueri, nec porro quae cumque aevo macieque senescunt, nec, mare quae impendent, vesco sale saxa peresa quid…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…. sed tu, ut dignum est tua erga me et philosophiam voluntate ab adolescentulo suscepta, fac ut Metrodori tueare liberos. non ego iam Epaminondae, non Leonidae mortem huius morti antepono, quorum alter cum vicisset Lacedaemonios apud…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…obsecro. ego in cistophoro in Asia habeo ad sestertium bis et viciens. huius pecuniae permutatione fidem nostram facile tuebere ; quam quidem ego nisi expeditam relinquere me putassem credens ei cui tu scis iam pridem minime credere ;…
Cicero, Epistulae ad Atticum