vario
vario, to diversify, variegate, change
Frieze-Dennison Vergil
- I Act., to diversify, variegate, change (class.).
- A Lit.: (principia) omne genus gignunt variantque colores, Lucr. 2, 759: maculis ortum (sol), Verg. G. 1, 441: caeruleis corpora guttis, Ov. M. 4, 578: tempora cani, id. ib. 12, 465: capillos (gemma), id. Am. 1, 2, 41: ubi caeruleum variabunt sidera caelum, id. F. 3, 449: variare virgis et loris, to beat of all colors, black and blue, Plaut. Poen. prol. 26: putrida pectora palmis, Cat. 64, 352: vestes picto auro, Val. Fl. 3, 11: variante se uvā, becoming colored, turning, Plin. 17, 22, 35, § 189; for which mid.: simulatque uva variari coeperit, Col. Arb. 12, 1.—In part. perf.: vestis priscis hominum variata figuris, variegated, embroidered, Cat. 64, 50: pluribus ille (anguis) notis variatam pingitur alvum, Luc. 9, 713: arcus vix ullā variatus luce colorem, id. 4, 79: eluere calculos nigros paulum candore variatos, Plin. 34, 16, 47, § 157.—Poet.: formas variatus in omnes, changed, metamorphosed, Ov. M. 12, 559.—
- B Trop., to cause to change, make different or various; to alter, change, vary, interchange, cause to alternate, etc.: vocem variare et mutare, Cic. Or. 18, 59; so, aliquid (with mutare), Gell. 14, 1, 9: orationem variare et distinguere, Cic. de Or. 2, 9, 36: ergo ille variabit (vocem) et mutabit, id. Or. 18, 59: voluptatem (with distinguere), id. Fin. 1, 11, 38: qui variare cupit rem prodigialiter unam, Hor. A. P. 29: in oratione multa summittere, variare, disponere, Quint. 2, 12, 10; cf. id. 2, 13, 8; 11, 3, 152: cum timor atque ira in vicem sententias variassent, Liv. 2, 57, 2: vices, Verg. A. 9, 164: bellum variante fortunā eventum ferre, with varying success, Liv. 23, 5, 8: et variebant secundae adversaeque res non fortunam magis quam animos hominum, id. 25, 1, 6: fremitus variantis multitudinis fuit partim adsensu partim indignatione, id. 35, 31, 13: ex vernā intemperie variante calores frigoraque, id. 22, 2, 10: laborem otio, otium labore, Plin. Ep. 8, 8, 4: variatis hominum sententiis, i.e. various, at variance, Cic. Mil. 3, 8: quae de Marcelli morte variant auctores, report differently, vary, Liv. 27, 27, 12; cf.: certe variata memoria actae rei, id. 21, 28, 5.—Impers. pass.: sitne ea (beata vita) in potestate sapientis, an, etc. ... in eo nonnumquam variari inter eos et dubitari videtur, Cic. Fin. 5, 5, 12: senatus consuli coeptus; ibi cum sententiis variaretur, were of different opinions, Liv. 22, 60, 3; cf.: variatum deinde proeliis, fought with varying success, Vell. 2, 51, 3: nisi de familiae condicione variatum esset, i.e. differently reported, Suet. Vit. 1.—
- II Neutr., to be diversified, variegated; to change, alter, waver, vary, etc.
- A Lit.: prima mihi variat liventibus uva racemis, becomes variegated, colored, Prop. 4 (5), 2, 13: bacae, Col. 12, 52, 9: variant ostrea coloribus, are different, Plin. 32, 6, 21, § 60: universitas (arietum) tergoris maculis, Col. 7, 3, 2: inter se multum variare figurae Non possunt, Lucr. 2, 484; cf. id. 4, 648: variantes edere formas, id. 5, 722; cf.: volucres variantibu' formis, id. 5, 825: non ita Carpathiae variant Aquilonibus undae, fluctuate, Prop. 2, 5, 11.—
- B Trop., to be various or different; to change, vary; absol.: variante fortunā, Liv. 23, 5, 8: inpatiens variantis caeli, Plin. 14, 2, 4, § 28: sic abeunt redeuntque mei variantque timores, Ov. Tr. 2, 153: dissidet et variat sententia, id. M. 15, 648: ita fama variat, ut, etc., Liv. 27, 27, 14. —With abl.: haec de tanto viro, quamquam et opinionibus et monumentis litterarum variarent, proponenda erant, Liv. 38, 57, 8: si (lex) nec causis nec personis variet, id. 3, 45, 2.—Impers.: ibi si variaret, if there were a difference of opinion, Liv. 1, 43, 11; cf.: nec variatum comitiis est, id. 7, 22, 10.—With adverb. acc.: si nunc quoque fortuna aliquid variaverit, Liv. 23, 13, 4.—Of differences in the text of an author (late Lat.): ipsi codices Graeci variant, Aug. in Psa. 118, 7: nulla in eo variat codicum auctoritas, id. C. Faust. 11, 4.—Hence, P. a.: vărĭans, antis, varied, manifold: (terra) fudit aërias volucres variantibus formis, Lucr. 5, 822: variantis edere formas, id. 5, 720: astra, Manil. 2, 466.
B) übtr., der inneren Beschaffenheit nach in etw. Abwechselung bringen, anders und anders nuancieren, anders und anders gestalten, mit etwas wechseln u. dgl., a) übh.: caloresque frigoraque (v. der Witterung), Liv.: vices, einander ablösen, Verg.: laborem otio, otium labore, Plin. ep. – variare voluptatem et distinguere, Cic.: orationem variare et distinguere quasi quibusdam verborum sententiarumque insignibus, Cic. – b) mündlich od. schriftlich verschieden-, voneinander abweichend angeben, -berichten, sic variato responso, doppelzüngigen Bescheid gegeben, Iustin.: quae de Marcelli morte variant auctores, Liv.: certe variata memoria actae rei, Liv. – impers., nisi de familiae condicione variatum esset, Suet. Vit. 1, 1. – c) dem Erfolge nach = in etwas einen Wechsel eintreten lassen, etw. wechseln lassen, mit wechselndem Erfolge begleiten, variante fortunā eventum, Liv. 23, 5, 8; vgl. et variabant secundae adversaeque res non fortunam magis quam animos, Liv. 25, 1, 6. – impers., variatum deinde proeliis, wurde mit wechselndem Glücke gekämpft, Vell. 2, 51, 3. – d) eine Meinung, Ansicht abweichen machen, cum timor atque ira in vicem sententias variassent, als man aus Furcht u. Zorn bald so, bald anders gestimmt hatte, Liv. 2, 57, 2: im Passiv variari, voneinander abweichen, geteilt sein, variatis hominum sententiis, Cic. Mil. 8. – impers., in eo nonnumquam variari inter eos et dubitari videtur, Cic.: ibi cum sententiis variaretur, Liv.: nec variatum comitiis est, quin cum Manlio Gnaeo censor Marcius crearetur, Liv. 7, 22, 10. – e) der Gesinnung nach einen Wechsel eintreten lassen, bald so, bald anders stimmen, animos hominum, Liv. 25, 1, 6 (s. no. c).
II) intr. mannigfaltig-, verschieden sein, abwech seln, A) eig.: a) übh. (Ggstz. constare, unum esse u. dgl.): seminibus constant variantque figurā, Lucr.; u. so variantes formae, Lucr.: ostrea variant coloribus, rufa Hispaniae, fusca Illyrico etc., Plin.: variant aquilonibus undae, wechseln, Prop. – b) mannigfaltig-, verschiedenartig-, buntfarbig-, bunt sein, gefärbt-, gefleckt-, scheckig sein, neutra pars esse debet discolor lanae, multoque minus ipsa universitas tergoris maculis variet, Colum.: bacae variare coeperunt, färben sich, Colum.: vgl. prima mihi variat uva, Prop.
B) übtr., der inneren Beschaffenheit nach mannigfaltig-, verschieden-, wechselnd sein, wechseln, veränderlich sein (Ggstz. constare, aequalem esse u. dgl.), 1) v. Lebl.: a) übh.: ex tempestatibus optimae aequales sunt, pessimae quae variant, Cels.: non in his solum (morbis), in quibus semper ita se habet, sed in his quoque, in quibus variat, Cels.: sic abeunt redeuntque mei variantque timores, Ov.: variante hominum partim dolore partim gaudio, Iustin. – b) dem Erfolge nach = von wechselndem Erfolge sein, variante victoriā, Iustin.: diu variante fortunā, Iustin. – c) der Beurteilung nach verschieden sein, si (lex) nec causis nec personis variet, nicht bald zugunsten einer Sache, bald zugunsten einer Person ausgelegt werde, Liv. 3, 45, 2. – d) der Angabe nach verschieden berichtet-, verschieden angegeben werden, haec de tanto viro, quamquam et opinionibus et monumentis litterarum variarent, proponenda erant, Liv. 38, 57, 8. – 2) von Pers.u. persönl. Ggstdn.: a) übh., mit etwas abwechseln, per haec variare oportet, Cels.: quamvis in ea multum variarent, dabei viele Nuancen angebracht (mannigfaltige Arten der Behandlung angewendet) haben, Cels. – b) dem Berichte nach verschieden angeben, verschieden berichten, ita fama variat, ut etc., Liv. 27, 27, 14. – c) der Ansicht, Meinung, Gesinnung nach verschieden-, geteilt sein, verschiedener-, geteilter Meinung od. Gesinnung sein, fremitus variantis multitudinis, partim assentientium, partim indignantium etc., Liv. – impers., ibi si variaret, wenn Stimmenungleichheit wäre, Liv. 1, 43, 11.
- 1. (poët.) bonte kleuren geven, bont verven, bespikkelen [corpus caeruleis guttis; vestem]; bont en blauw slaan; ➤ variari virgis;
- 2. (metaf.) veranderen, afwisselend maken [comas positu zich een ander kapsel aanmeten; vocem; faciem; in omnes formas]; ➤ variatis sententiis bij uiteenlopende meningen; onpers.: (sententiis) inter eos variatur de meningen zijn verdeeld; cum timor atque ira in vicem sententias variavissent toen men uit angst en woede nu eens zus en dan weer zo gestemd had; — doen afwisselen, inwisselen [laborem otio; calores frigoraque; vices elkaar de beurt geven]; — (mondel. of schriftel.) onderling afwijken in, verschillend weergeven: ea variant auctores; variata memoria verschillend overgeleverd; II. intr.
- 1. (poët.; postklass.) bont, gekleurd of gevlekt zijn; ➤ bacae variant;
- 2. (metaf.) verschillen, veranderlijk zijn, wisselen, afwisselend zijn; ➤ manus Oenidae variat heeft wisselend succes; fortuna variat; sic abeunt redeuntque mei variantque timores (Ov.);
- 3. onderling verschillen; ➤ fremitus variantis multitudinis; — (v. meningen) uiteenlopen; onpers. variat de meningen zijn verdeeld: ibi si variaret als de meningen daar verdeeld waren; — verschillend weergegeven of bericht worden: fama variat.
替換。更易。不相同。述數事。不定。— laborem otio, otium labore 工閒相替。Simul atque uva variari coeperit 葡萄果方始變色之時。Sententiis variatur 人之說不同。
Suggest a Translation
See an image
- varius, to diversify, variegate, change: maculis ortum (sol), V.: variabant tempora cani, O.: ubi caeruleum variabunt sidera caelum, O.: formas variatus in omnīs, metamorphosed, O.—Fig., to cause to change, diversify, vary, make various, interchange, alternate: ille variabit (vocem): voluptatem: rem prodigialiter unam, H.: sententias, L.: vices, V.: bellum variante fortunā eventum ferre, with varying success, L.: variatis hominum sententiis, i. e. amid the conflicting voices: quae de Marcelli morte variant auctores, report variously, L.: senatus consuli coeptus; ibi cum sententiis variaretur, there was a difference of opinion, L.—To be diversified, be variegated, change, alter, waver, vary, be various, differ: abeunt redeuntque mei variantque timores, O.: ita fama variat, ut, etc., L.: si (lex) nec causis nec personis variet, L.—Impers: ibi si variaret, if there were a difference of opinion, L.
-
…lenta timore venis ; et potes hesternos manibus componere crinis et longa faciem quaerere desidia, nec minus Eois pectus variare lapillis, ut formosa novo quae parat ire viro. at non sic Ithaci degressu mota Calypso desertis olim fleverat…
Propertius, Elegies
-
…causam sociorum fortunasque provinciae, ius populi Romani, gravitatem iudici legumque susceperis, tot res tam gravis, tam varias voce, memoria, consilio, ingenio sustinere Putasne te posse quae C. Verres in quaestura, quae in…
Cicero, Divinatio in Q. Caecilium
-
…imperium habiturum, quoad in urbem introisset. ego, quid ad te tuorum quisque necessariorum scribat, nescio ; varias esse opiniones intellego. sunt, qui putant posse te non decedere, quod sine lege curiata tibi succedatur ;…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…comparanda est, qua de parte dixit Antonius ; haec formanda filo ipso et genere orationis, inluminanda verbis, varianda sententiis. Summa autem laus eloquentiae est amplificare rem ornando, quod valet non solum ad augendum aliquid et tollendum…
Cicero, de Oratore
-
…essent iusta et iniusta eadem omnibus. Nunc autem, si quis illo Pacuviano invehens alitum anguium curru multas et varias gentis et urbes despicere et oculis conlustrare possit, videat primum in illa incorrupta maxime gente Aegyptiorum, quae plurimorum…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…tamen summa in iugum virtute conititur, atque inter duas acies perequitans commodiorem ac tutiorem nostris receptum dat. ita vario certamine pugnatum est. nostri in primo congressu circiter lxx ceciderunt, in his Q. Fulginius ex primo hastato…
Julius Caesar, Civil War
-
…bonitas optanda est ; non est enim in nobis, sed tractatio atque usus in nobis. Ergo ille princeps variabit et mutabit omnis sonorum tum intendens tum remittens persequetur gradus. Idemque motu sic utetur, nihil ut supersit .…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…, et multa audiri, multa dici videntur. haec scilicet in imbecillo remissoque animo multa omnibus modis confusa et variata versantur, maximeque reliquiae rerum earum moventur in animis et agitantur de quibus vigilantes aut cogitavimus aut egimus ; ut…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…aliquem suum vellent, alii rem ipsam publicam atque hunc bonorum statum otiumque odissent et ob hasce causas tot tamque varias me unum deposcerent, depugnarem potius cum summo non dicam exitio, sed periculo certe vestro liberorumque vestrorum, quam…
Cicero, pro Sestio