figura

in plures transire figuras
to change into several shapes

figūra, ae, f.: a form, figure, shape, 12.862; sex, 6.449. (fingō)

fĭgūra, ae, f. [v. fingo], a form, shape, figure (syn.: forma, species; tropus).

• I Lit.
• • A In gen.: corporis nostri partes totaque figura et forma et statura quam apta ad naturam sit, apparet, Cic. Fin. 5, 12, 35; cf.: hominum, vel etiam ceterarum animantium forma et figura, id. de Or. 3, 45, 179; and: quae figura, quae species humanā potest esse pulchrior? ... Quod si omnium animantium formam vincit hominis figura, deus autem animans est: ea figura profecto est, quae pulcherrima sit omnium, etc., id. N. D. 1, 18, 47 sq.; with this cf.: esse aliquem humana specie et figura, qui, etc., id. Rosc. Am. 22, 63; Liv. 29, 17, 11: uri sunt specie et colore et figura tauri, Caes. B. G. 6, 28, 1: gemina tauri juvenisque, the Minotaur, Ov. M. 8, 169: Himera in muliebrem figuram habitumque formata, Cic. Verr. 2, 2, 35, § 87; cf.: figura et lineamenta hospitae, id. ib. 36, § 89: conformatio quaedam et figura totius oris et corporis, id. de Or. 1, 25, 114: pulmonum vis et figura, id. Tusc. 1, 16, 37: formae figura, id. N. D. 1, 32, 90: formaï servare figuram, Lucr. 4, 69: navium figura (shortly before: navium species), Caes. B. G. 4, 25, 2: lapidis, Ov. M. 3, 399: dohorum, Plin. 2, 25, 22, § 90: lenticulae dimidiae, id. 27, 12, 98, § 124: quadriangula grani, id. 13, 22, 38, § 118: triquetra, id. 3, 16, 20, § 121: rotunditatis aut proceritatis, id. 13, 4, 9, § 49 et saep.—
  • • 2 Concr., a sketch, figure, drawing (lat. Lat.): figurae quae σχηματα vocant, Gell. 1, 20, 1; 2, 21, 10: κύβος est figura ex omni latere quadrata, id. 1, 20, 4.—
  • B In partic.
  • • 1 In the lang. of the Epicurean philosophy applied to the atoms or molecular parts of bodies: caelestem fulminis ignem Subtilem magis e parvis constare figuris, Lucr. 2, 385; 2, 682 sq.; 778; 3, 190 al.; cf.: illas figuras Epicuri, quas e summis corporibus dicit effluere, Quint. 10, 2, 15 Spald.—
    • 2 Poet., a form, shade, phantom of the dead: in somnis, cum saepe figuras Contuimur miras simulacraque luce carentum, Lucr. 4, 34: morte obita quales fama est volitare figuras, Verg. A. 10, 641: CVM VITA FVNCTVS IVNGAR TIS (i. e. tuis) VMBRA FIGVRIS, Inscr. Orell. 4847.—
• II Trop., quality, kind, form, species, nature, manner.
• • A In gen.: de figura vocis satis dictum est, Auct. Her. 3, 15, 25: majus et minus et aeque magnum ex vi et ex numero et ex figura negotii consideratur, Cic. Inv. 1, 28, 41: figura orationis plenioris et tenuioris, id. de Or. 3, 55, 212; cf.: suam quandam expressit quasi formam figuramque dicendi, id. ib. 2, 23, 98: occurrunt animo pereundi mille figurae, kinds, Ov. H. 10, 81: edidit innumeras species, partimque figuras rettulit antiquas, etc., id. M. 1, 436; cf.: capiendi figurae (for which, shortly after: species capiendi), Dig. 39, 6, 31: condicionis, ib. 35, 2, 30. —
  • B In partic.
  • • 1 Gram. t. t., form of a word, inflection: alia nomina, quod quinque habent figuras, habere quinque casus, Varr. L. L. 9, § 52; cf.: non debuisse ex singulis vocibus ternas vocabulorum figuras fieri, ut albus, alba, album, id. ib. 9, § 55: quaedam (verba) tertiae demum personae figura dicuntur, ut licet, piget, Quint. 1, 4, 29; 8, 2, 15 Spald.—
    • 2 Rhet. t. t., a figure of speech, σχῆμα, Cic. de Or. 3, 53 sq.; id. Or. 39 sq.; Quint. 9, 1 sq. et saep.—
    • • b Esp., one which contains hints or allusions, Suet. Vesp. 13; id. Dom. 10; cf. Quint. 9, 2, 82.

figūra, ae, f. (fingo, s. Gell. 13, 30 [29], 2), die Bildung, I) eig.: A) als äußerer Umriß, die Bildung, Gestalt, Figur, formae figura, die Bildung der Gestalt, Lucr. 4, 67. Cic. de nat. deor. 1, 90: forma nostra ceteraque figura, das äußere Ansehen und die übrige Bildung (des Körpers). Cic. de off. 1, 126; dah. 1) im allg., a) leb. Wesen: fig. hominis, Cic.: cervi, Caes.: ursi, tauri, Plin. – fig. humana, Laber. fr. u. Cic.: muliebris, Cic.: virginea, Tibull.: venusta, Nep. – figuras sumere (Ggstz. rursus reponere sumptas), Ov.: in figuram muliebrem transferre, Cic., formari, Cic.: in plures transire figuras, Ov.: in canis figuram verti, Hyg.: dant adimuntque figuras, Ov. – b) lebl. Ggstde.: fig. mundi, caeli, Cic.: navium, Caes.: ancorae, Iustin.: statura totiusque corporis figura, Cl. Quadrig. fr.: fig. corporis habilis, Cic. – fig. lunata, Cels.: bicornis, Amm.: lapidis trahere figuram, Ov.: quae (plaga) duabus transversis lineis litterae X figuram accipit, Cels. – 2) prägn., die schöne Gestalt, Schönheit, fig. fallax, Ov. art. am. 2, 143: confisa figurae, Ov. met. 10, 69: in figura capta dei nymphe est, ibid. 14, 770. – B) als Geformtes, das Gebilde, das Bild, die Figur, a) übh.: fig. fictilis, Tonfigur, Tonbild, Cic. de nat. deor. 1, 71: ligneolae hominum figurae, Apul. de mund. 27: novis facile signatur cera figuris, Ov. met. 15, 169: cum catenatio mobilis aliquot figuras exprimeret, Petron. 34, 9: partim figuras (Tiergestalten) rettulit antiquas partim nova monstra creavit, Ov. met. 1, 436. – b) (wie εἴδωλον) v. Schatten der Verstorbenen, die luftige Gestalt, die Erscheinung, Lucr. 4. 34. Verg. Aen. 10, 641. – c) v. den Atomen, das Bild, figurae Epicuri, Quint. 10, 2, 15: volubiles parvaeque figurae, Lucr. 3, 190: dico igitur rerum effigias tenuesque figuras mittier ab rebus, Lucr. 4, 42. – d) (wie σχημα) als mathem. t. t., die geometr. Figur, fig. rotunditatis aut proceritatis, Plin. 13, 49: triquetra, Plin. 3, 121: quadrangula, Plin. 13, 188: circulus est figura plana unā lineā comprehensa, Censor. fr. 7, 1. – e) als philos. t. t. = ἰδέα, das Urbild, Sen. ep. 65, 7. – f) als gramm. t. t., die gramm. Form, Wortform, fig. verbi, Varro LL. 10, 25; Prisc. 15, 81: alia nomina, quod quinque habent figuras, habere quinque casus, Varro LL. 9, 53: non debuisse ex singulis vocibus ternas vocabulorum figuras fieri ut albus alba album, Varro LL. 9, 55. – g) als rhet. t. t., die Wendung, Figur, Redefigur (griech. τρόπος, σχημα s. Quint. 9, 1, 1 sq.), figurae orationis, Quint. 9, 2, 27. Plin. ep. 1, 2, 2: figurae verborum, Quint. 9, 3, 1: figurarum commenta, Amm. 29, 2, 8: figurae liberiores, Ouint. 10, 1, 31: sententiis isdem et earum formis tamquam figuris (converti orationem), Cic. de opt. gen. 14: figuras dicendi captare, Sen. ep. 108, 35: dicta praeclare per omnes figuras exponere, Suet. rhet. 1: figuras variare, Quint. 9, 1, 11. – Insbes., α) v. der Ironie, Sen. de ben. 5, 6, 6. – β) v. der verblümten Redeweise = Allegorie, Macr. somn. Scip. 1, 2, 18: od. = Anspielung, Sen. de ben. 2, 11, 3. Quint. 9, 2, 82. Suet. Vesp. 13; Dom. 10, 1. – II) (wie σχημα) übtr.: 1) die Gestalt, Form, Einkleidung, figurā condicionis accipere alqd, unter der Form (Einkl.) einer B., Marcian. dig. 35, 2, 30. § 7. – 2) die Gestaltung, der Charakter, das Gepräge, die Sachlage, Art und Weise, Beschaffenheit, a) übh.: eius loci, Lage, Amm. 15, 4, 1: negotii, Cic. de inv. 1, 41: novā figurā factam (pestem), Pacuv. tr. 271: debitum in sua figura remanens, Cod. Iust. 5, 11, 7. – b) als rhet. t. t., die Gestalt, das Gepräge, α) der Stimme = die Art der Ausbildung, vocis, Cornif. rhet. 3, 19: servat (vox) enim formaturam servatque figuram, Lucr. 4, 554. – β) der Rede, die Form der Darstellung u. des Ausdrucks, das Gepräge der Rede, die Redeform, Graeca fig., griech. Redeform (Redewendungen), Quint. 1, 1, 13: optima species et quasi figura dicendi, Cic. or. 2: quasi forma et figura dicendi, Cic. de or. 2, 98: hae tres figurae (orationis), Cic. de or. 3, 199; vgl. ibid. § 202. – 3) = species, die Art, pereundi mille figurae, Ov. her. 10, 81: capiendi figurae, Erwerbsarten, Gaius dig. 39, 6, 31 pr.

figura [CL] 1 figure, form, shape; b (of clothing); c (of abstr.). celebrationem ‥ sollemnitatis sub ~a coronae perpetis agere perdocuit Bede HE V 22; Mathaeus ‥ / ‥ / humana meruit signari rite figura Alcuin Carm. 71. 5; intellexerunt quadrangulam paribus ~am quatuor lateribus Alea Evang. 174; omnis / ‥ natura ‥ / transit in adversas te praecipiente figuras Wulf. Swith. II 413; hinc hominis faciem, inde leonis aliasque ~as fere infinitas Gir. TH II 38; Gros. 141 (v. fluxibilis 1b); ~a ‥ est quantitas clausa lineis. ‥ necesse est ‥ mundum ‥ habere ~am sphericam Bacon Maj. I 152; littera ‥ habet ‥ nomen, ~am, potestatem, que est sonus Id. Gram. Gk. 4; inveniuntur ‥ boni pisces ‥ alterius ‥ ~e et forme quam sunt in alio mari Itin. Mand. 100.  b quod nullus monachus ‥ utatur ‥ vestibus alterius coloris, generis, vel ~e quam illorum quibus ‥ conventus uti antiquitus consuevit Norw. Cath. Pri. 109; non enim lego in regula beati Augustini ‥ de colore vel ~a vestium Wycl. Apost. 14.  c Aldh. Met. 2 p. 70 (v. anagoge b); necesse esset divisiones fieri vocum secundum suas ~as, quia si figuratur spherice, sphericam ~am inprimere non potest, similiter si figuraretur triangulariter Ps.-Gros. Gram. 19. 2 outline, diagram. b (geom.) figure. c (math.) figure, digit. d character, letter. e (mus.) note, notation. f metrical notation. †linimenta [l. liniamenta], ~ae GlC L 196; 799 misi ‥ aliquas ~as arithmeticae subtilitatis. ‥ necnon et ~arum rationes in libello arithmeticae disciplinae considerare valet Alcuin Ep. 172; potest ‥ agentis species venire ad singula puncta patientis per piramides ‥ ut patet in ~a Bacon II 39; ~ae eclipsium depinguntur Elveden Cal. 5.  b plane ~e sunt que longitudine et latitudine continentur, ‥ ~e autem solide sunt que longitudine, latitudine, et altitudine continentur, ut est cubus [cf. Isid. Etym. III 11–12] Bart. Angl. XIX 127 p. 1233; tantum due ~e corporales possunt locum replere sine vacuo, sc. cubus et pyramis Bacon Tert. 136.  c Thurkill Abac. f. 55v (v. excipere 1a); his viiij ~is, 1 2 3 4 5 6 7 8 9 tam integros quam minutias figurantibus utuntur Adel. Alch. 18; ~e numerales secundum Grecos M. Par. Maj. V 285; Bacon IV 396 (v. algorismus); [cupidus] facit ‥ ~as algorismi [ME: figures of augrim] sicut computatores faciunt AncrR 76; si addi debeat numerus numero, prima ~a unius numeri a dextris incipiendo scribatur sub prima ~a alterius ‥ Killingworth Alg. 714; quotaciones ‥ ~is numeralibus algorismi in ‥ margine ‥ subintuli Mir. Hen. VI II prol. p. 80.  d caracter, stilus vel ~a GlC C 68; et mea scrutare pectore dicta tuo, / ut tua deque meis agnoscas fata figuris Alcuin Carm. 123. 3; cui crucis impressit sanctae signando figuram Id. SS Ebor 1107; cum in scribendo quod scribi non debet transit scriptio, qua fiunt ~ae quae remanent Anselm (Orig. Pecc. 4) II 145; ph, th, ch, quarum omnium proprias habent Greci ~as Ps.-Gros. Gram. 22; Kataie orientales ‥ faciunt in una ~a plures literas comprehendentes unam dictionem Bacon Tert. 98n‥.  e sequitur de representatione ~arum sive notularum, viz. quomodo per hujusmodi ~as denotetur longitudo vel brevitas. unde ~a est representatio soni secundum modum Garl. Mus. Mens. 2; quoniam per predictas litteras longam vel brevem non potest signari, ‥ ideo necessaria est adinventio talium ~arum †quod [l. quae] hoc faciant. et he note vocantur Odington 93; ~a illius [sc. vocis prime] apud musicos in scripto vocatur minima Fig. 40; conjunccio est conglutinacio ~arum debito modo supra syllabam ordinata Haudlo 398; Tunst. 256 (v. figurare 3c); ~a ‥ habens in se iij quadrangulos longa tertia dicitur, i. e. trium perfeccionum nota vocatur. ‥ ecce omnium istarum longarum ~e hic patent Hauboys 426; ~a quadrilatera, rectangula, caudata, dextrorsum, sursum, vel deorsum in secundo gradu imperfectum significat. ‥ eadem ‥ ~a non caudata significat unitatem Mus. Mens. (Anon. VI) 399; Ib. (v. figurare 3c); de ~is extra ligaturas primo dicendum est ‥ sc. larga, longa, brevis, semibrevis, minima Wals. Mus. Mens. 74; notitiam ~arum, sc. notarum Ib. (v. facultas 6g); Hothby Cant. Fig. 330 (v. 2 cantus 1).  f diprolius ‥ ex tribus brevibus et tribus longis constat tali ~a: Ȉ˘Ȉ––– Aldh. PR 141 (142). 3 aspect, features, looks (of person). cernens matronae rugosae forte figuram / vidit in extasi deformem fronte vetusta Aldh. VirgV 597; “scio” inquit [Merlinus] “ ‥ dare ~am Gorlois ita ut per omnia ipse videaris” ‥ itaque rex ‥ in speciem Gorlois transmutatus est G. Mon. VIII 19; corpus Hectoris interfecti tractum ‥ perdidit ~am et formam suam Trevet Troades 78. 4 attitude, posture. b arrangement, position. c (astr.) configuration, aspect. frequens in lecto revolucio et ex aliqua ~a in aliquam J. Mirfield Brev. 62.  b [astrologia] speculativa certificat numerum et figuram celorum et stellarum ‥ et quantitatem et ~am terre habitabilis et partes ejus magnas que sunt climata mundi Bacon Tert. 106; ut sciamus distinguere partes habitabiles secundum situs suos et ~as Id. Tert. sup. 9.  c Bacon Tert. 106 (v. 4b supra). 5 outward appearance (as dist. from reality). cum ~a mundi in ictu et atomo evanuerit et ‥ creaturarum elementa in melius commutata claruerint Aldh. VirgP 28; 1425 elaborata decreta auctoritate sacrosancte matris ecclesie posteris firmabantur fidelibus, ut jam non ~a sed veritas, non nunc opinio sed auctoritas publice traduntur servande sub pena contemptus Reg. Cant. III 131. 6 figure, image (in work of art or artefact). illas [sc. Dei domus] argento, gemmis vestivit et auro, / serica suspendens peregrinis vela figuris Alcuin SS Ebor 1267; aureus ille calix ‥ / ac ‥ fabricata patena / celatas faciem portendunt apte figuras Æthelwulf Abb. 651; ~a in ~is, i. imago ornata GlH F 379; soleo indignari pravis pictoribus, cum ‥ Dominum informi ~a pingi video Anselm (CurD 1) II 49. 7 symbol, type. fontis designat Salvator jure figuram, / de quo quadrifluis decurrunt flumina rivis Aldh. CE 4. 10. 7; quid significat mirabile hoc signum ‥ ? regni tui ~a tentorium est ‥ stagnum ~a hujus mundi est Nen. HB 185; quamvis ‥ omnis ~a habeat similitudinem cum re quam figurat Anselm Misc. 347; Perseus ‥ in ~a virtutis accipitur Alb. Lond. DG 14. 2; cujus ‥ nisi papalis excellentie illum mundi monarchum Assuerum ~am pretendere putabimus, qui ‥? Ad. Marsh Ep. 246 p. 418; monachi tenent ~am apostolorum quo ad officii dignitatem Ockham Pol. II 390; resuscitacio Lazari ‥ fuit ~a justificacionis peccatoris per penitencie sacramentum Conway Def. Mend. 1416 (recte 1316); Wycl. Concl. 105 (v. consecratio 1b); quid est ~a nisi futurorum reale presagium Fortescue NLN II 66. 8 (gram.) form, formation. solet ‥ dactilus a nominibus ~ae compositae provenire Aldh. PR 120; ~ae nominum sunt duo, ‥ simplex, ut “felix”, conposita, ut “infelix” Bonif. AG 480; ~a is hiw on namum and ‥ synd twa, ~a simplex ‥ et composita ‥: decens, ‥ potens, ‥ indecens, ‥ inpotens Ælf. Gram. 87. 9 (rhet.) form of expression. b form of words, diplomatic style. c (~a judicii or judicis) legal formula (implying delay). d (~a dictionis) figure of speech (as log. fallacy). e (log.) figure of a syllogism. sub ~a tropi ‥ eleganter ‥ “lego” inquit “de terra aurum, de spina rosam, de conca margaretam” [Jer. Ep. 22] Aldh. VirgP 8; de schematibus sive tropis libellum, hoc est de ~is modisque locutionum Bede HE V 24 p. 359; per ~am yperbolen, per quam solent aliqua in magnitudinem exaggerationis extendi Gl. Leid. 28. 38; 1081 ~am vocat [Augustinus] figuratam locutionem Lanfr. Ep. 33 (49); rethoricas dum multiplicas scribendo figuras / formosas variare rosas et lilia curas (Lambert) R. Cant. Poems 2. 8; [grammatica] admittit proprias placide toleratque figuras Neckam DS X 43; dupliciter potest agere de ~is ‥ quia sunt instancie contra regulas communas grammatice Ps.-Gros. Gram. 67.  b in litteris domini regis que scripte sunt in folio precedenti ubi inveneris talem ~am Leg. Ant. Lond. 141.  c 1291 dantes nobis ‥ potestatem ‥ sine strepitu judicii et ~a ‥ controversiam ‥ decidendi Mon. Francisc. II 36; 1343 simpliciter et de piano et sine strepitu et ~a judicii totaliter amoveatur Eng. Clergy 266; 1354 summarie et de piano absque ~a judicii, ‥ a dicta cantaria, per sentenciam ‥ amoveatur Lit. Cant. II 320; 1462 si infra xv dies alios post denunciacionem patrono factam ad residenciam non revertatur animo permanenti ex hoc ipso ipsa prepositura sine strepitu et ~a judicis vacare censebitur ‥ Ch. Edinburgh 105; 1577 summarie et de piano ac sine strepitu et ~a judicii, sola facti veritate inspecta, ac mera aequitate attenta, procedatis Foed. XV 781.  d dicendum est quod ibi est ~a dictionis: ‥ constructio a parte ante est inconveniens cum verbis adjectivis ‥ et est ibi fallacia consequentis Bacon XV 146; racio ‥ que adducitur pro responsione fallit secundum ~am diccionis Duns Ord. I 55; in argumento est fallacia ~e diccionis, commutando rem in modum Ib. II 238.  e trium ~arum subnectit [Aristoteles] rationes ‥ et qui modi in singulis ~is ex complexione extremitatum proveniant, docet J. Sal. Met. 918A; in omni syllogismo prime ~e minor est pars decisa a majore Siccav. PN 78. 10 (Aristotelian) form, idea, archetype. isti Aristotelicas ~as et Pitagorice computationis infinitos calculos ‥ vix capiunt W. Dan. Ailred 18.

fĭgūra, (9) æ, f. (fingo), ¶ 1 configuration, structure : formæ figura Lucr. 4, 69 ; Cic. Nat. 1, 90, lʼensemble des traits qui constituent la forme dʼun corps ; corporis nostri figura et forma Cic. Fin. 5, 35, la structure et la forme de notre corps ; esse humana specie et figura Cic. Amer. 63, avoir lʼapparence et la configuration humaines ; specie et colore et figura tauri Cæs. G. 6, 28, 1, avec lʼaspect, la robe, la configuration du taureau ; navium Cæs. G. 4, 25, 2, la structure des navires || figure géométrique : triquetra Plin. 3, 121 ; quadrangula Plin. 13, 118, figure triangulaire, quadrangulaire, cf. Gell. 1, 20, 1 ; 1, 20, 4 ; 2, 21, 10 ¶ 2 chose façonnée, figure : fictiles figuræ Cic. Nat. 1, 71, figures dʼargile ; novis signatur cera figuris Ov. M. 15, 169, la cire reçoit de nouvelles empreintes || parcelles, simulacres [qui se détachent de chaque objet et qui en sont les images mêmes, dʼaprès Épicure] : Lucr. 4, 42, etc. ; Quint. 10, 2, 15 || figures, fantômes : Lucr. 4, 34 ; Virg. En. 10, 641 ¶ 3 [fig.] forme, manière dʼêtre : negotii Cic. Inv. 1, 41, la tournure dʼune affaire ; orationis Cic. de Or. 3, 212, genre (type) dʼéloquence, cf. de Or. 2, 98 ; Or. 2 ; pereundi mille figuræ Ov. H. 10, 81, mille genres de mort ; vocis Ov. H. 3, 19, la conformation de la voix ¶ 4 [rhét.] figures de style : Quint. 9, 1, 1 ; 9, 2, 27 ; 9, 3, 1 ; Plin. Min. Ep. 1, 2, 2 ; Sen. Ep. 108, 35 || [en part.] formes, précautions dʼexpression : Sen. Ben. 5, 6, 6 || allusions : Suet. Vesp. 13 ; Dom. 10 ¶ 5 [gramm.] forme grammaticale, forme dʼun mot : Varro L. 9, 53 ; 9, 55 ; 10, 25 ; Quint. 1, 4, 29.

figura , ae. f.
像。影。筆法。Figurae causidicorum 詞訟之弊。

Suggest a Translation
See an image

figūra ae, f

• FIG-, a form, shape, figure: nova oris, T.: corporis nostri: hominis: uri sunt specie et figurā tauri, Cs.: partim figuras Rettulit antiquas, animal forms, O.: muliebris: navium, Cs.: Morte obitā quales fama est volitare figuras, phantoms, V.—Beauty: fallax, O.: confisa figurae, O.—Fig., a quality, kind, form, style, nature, manner: optima dicendi: pereundi mille figurae, ways, O.—In rhet., a figure of speech, ornament of style: dicendi: tres figurae (orationis).