Logeion | venia

venia , ae, f.: favor, 4.50; mercy, kindness, 4.435; forbearance, indulgence, concession, 10.626; grace, favor, 11.101; relief, help, 1.519.

vĕnĭa, ae, f. [akin to veneror, q. v.], complaisance, indulgence, kindness, obliging disposition or conduct, mercy, grace, favor (class.; cf. indulgentia), most usual in the phrase veniam dare, to grant a favor, be favorable, to comply, consent.

I In gen.: Jane, Juppiter, Mars pater, etc. ... vos precor, veneror, veniam peto feroque uti populo Romano Quiritium vim victoriamque prosperetis, an old formula of prayer in Liv. 8, 9, 7: ab Jove Opt. Max. ceterisque dis pacem ac veniam peto precorque ab iis, ut, etc., Cic. Rab. Perd. 2, 5: quaeso a vobis, ut in hac causā mihi detis hanc veniam, ut, etc., id. Arch. 2, 3; cf.: precor hanc veniam supplici des, ut, etc., Liv. 30, 12, 14: dabis hanc veniam, mi frater, ut, etc., Cic. de Or. 1, 6, 23: Caesar tibi petenti veniam non dedit, id. Q. Fr. 3, 1, 11: datur haec venia antiquitati, ut miscendo humana divinis, primordia urbium augustiora faciat, Liv. prooem. § 7: mi gnate, da veniam hanc mihi: reduc illam, Ter. Hec. 605: extremam hanc oro veniam, miserere sororis, Verg. A. 4, 435: datur petentibus venia, Caes. B. G. 7, 15: veniam petenti dedit, Hirt. B. G. 8, 48; Cic. Att. 5, 21, 12: veniam quoque a deis spei alicujus audacioris petimus, in sinum spuendo, Plin. 28, 4, 7, § 35: veniam mihi quam gravate pater dedit de Chrysalo! Plaut. Bacch. 3, 6, 3 (532): cum data esset venia ejus diei, when indulgence had been granted for that day, Liv. 26, 17, 12: nobile illud nepenthes oblivionem tristitiae veniamque afferens, a complaisant, mild disposition, Plin. 25, 2, 5, § 12.—
- B Permission to do any thing, esp. In phrases: veniam petere (poscere) and veniam dare; veniā petitā puerum ad canendum ante tibicinem cum statuisset, Liv. 7, 2, 9: petere veniam legatis mittendis, id. 33, 11, 3: veniam dicendi ante alios exposcere, Tac. A. 12, 5: datā veniā seducit filiam ac nutricem, Liv. 3, 48, 5; cf. the context: qui censerent, dandam ceteris veniam talium conjugiorum, Suet. Claud. 26.—
- C Bonā veniā or cum bonā veniā.
- - 1 With audire, kindly, with favor, without prejudice: bonā veniā me audies, Cic. N. D. 1, 21, 59; cf.: vos oro atque obsecro, judices, ut attente bonāque cum veniā verba mea audiatis, id. Rosc. Am. 4, 9: cum bonā veniā se auditurum, Liv. 29, 1, 7: cum bonā veniā, quaeso, audiatis id quod invitus dico, id. 29, 17, 6.—
  - 2 With verbs of saying (mostly parenthet.), by your good leave, with your permission, without offence, etc.: nisi vero (bonā veniā hujus optimi viri dixerim) tu, etc., Cic. de Or. 1, 57, 242: bonā hoc tuā veniā dixerim, id. Div. 1, 15, 25: atqui, frater, bonā tuā veniā dixerim ista sententia maxime fallit imperitos, id. Leg. 3, 15, 34: bonā veniā vestrā liceat, etc., Liv. 6, 40, 10: primum abs te hoc bonā veniā peto ... mihi ut respondeas, Ter. Phorm. 378: oravit etiam bonā veniā Quirites, ne quis, etc., Liv. 7, 41, 3.—Rarely veniā alone: neminem ex his, quos eduxeram mecum (veniā sit dicto) ibi amisi, Plin. Ep. 5, 6, 46.—
II In partic., forbearance in view of any wrong that has been done, forgiveness, pardon, remission: venia est poenae meritae remissio, Sen. Clem. 2, 7: errati veniam impetrare, Cic. Lig. 1, 1: pacem veniamque impetrare a victoribus, Liv. 37, 45, 7: veniam et impunitatem dare, Cic. Phil. 8, 11, 32; cf.: cui non apud senatum ... maximorum scelerum venia ulla ad ignoscendum duci possit, id. Pis. 41, 98; id. Part. Or. 37, 131: cui errato nulla venia, recte facto exigua laus proponitur, id. Agr. 2, 2, 5: cede deae, veniamque tuis, temeraria, dictis Supplice voce roga, Ov. M. 6, 32; Hor. S. 1, 3, 75; id. Ep. 2, 1, 78: aliquem veniā donare in praeteritum, Suet. Dom. 9: veniā dignus, Quint. 1, 5, 11; cf.: legere cum veniā, id. 10, 1, 72.

venia, ae, f. (vgl. venus, veneror), die Gefälligkeit, wohlwollende-, gnädige Gesinnung, Gnade, Willfährigkeit, der Gefallen, die Nachsicht, nachsichtige Erlaubnis, I) im allg.: a) übh.: veniam dicendi ante alios exposcere, Tac. ann. 12, 5: petere veniam legatis mittendis, Liv. 33, 11, 3: veniam ordinis ob paupertatem petere, Entlassung aus dem Senate, Tac. ann. 1, 75: orantes veniam, Verg.: da veniam, Ter.: mi gnate, da veniam hanc mihi, Ter.: dedi veniam homini impudenter petenti, Cic.: datur haec venia antiquitati, ut etc., Liv.: dare veniam excusationis, Cic.: cum data esset venia eius diei, kaum war dieser Tag gewährt, Liv.: u. praefari veniam libertati u. bl. veniam, s. prae-for. – nobile illud nepenthes oblivionem tristitiae veniamque afferens, wohlwollende Gesinnung, Wohlwollen, Plin. 25, 12. – b) in bes. Verbdgg.: α) bonā veniā oder bona cum venia, mit gütiger Nachsicht, mit gütiger Erlaubnis, mit Erlaubnis, bonā veniā me audies, Cic.: vos oro atque obsecro, iudices, ut attente bonaque cum venia verba mea audiatis, Cic.: expromerent quid sentirent; cum bona venia se auditurum, Liv.: bonā veniā huius optimi viri dixerim, Cic.: bonā veniā vestrā liceat etc., Liv.: bonā veniā petere, ut etc., Ter., orare, ne etc., Liv. – β) venia sit dicte (als Parenthese), mit Erlaubnis zu sagen, Plin. ep. 5, 6, 46. – II) prägn., dieNachsicht gegen begangene Fehler, gegen begangenes Unrecht, die Verzeihung, Vergebung, Entschuldigung (vgl. Sen. de clem. 2, 7, 1: venia est poenae meritae remissio u. dann § 3 venia est debitae poenae remissio), oft verb. pax veniaque (Versöhnung u. Verzeihung, Versöhnung u. Erbarmen, Huld u. Gnade), Cic. u. Liv.: veniam precor petens, ut etc., Pacuv. fr.: veniam petere errori atque adulescentiae, Livr. veniam petere erroris, Liv., u. veniam preco: pro errore filii, Tac.: veniam peto feroque, Liv.: veniam impetrare errati, Cic., peccati, Liv.: veniam (a patre) impetrare errori meo, Liv.: dare veniam et impunitatem, Cic.: petere veniam ignoscendi, Cic.: pacem veniamque impetrare a diis, Liv., a victoribus, Liv.: rogare veniam dictis temerariā voce, Ov.: venia iis huius secessionis fuit, man verdachte ihnen diesen Austritt nicht, Liv.: scriptaque cum venia qualiacumque leget, Ov. (so comici, si cum venia leguntur, Quint.): etiam si minus utilis vobis sententia videretur, veniam tamen aliquam dolori meo tribueretis, Cic.: cuius (dementiae) veniā non dicturus modo prohibita, sed facturus erat, welchem (Wahnsinn) man nicht nur verbotene Reden, sondern auch verbotene Handlungen von ihm zugute halten würde, Iustin.

venia [CL] 1 favour, kindness, indulgence (esp. as shown to wrong-doer). prosternens se ante pedes hominis Dei, flebili voce ~am indulgentiae deprecavit V. Cuthb. II 3; servus ‥ Christi, intellegens penitentiam eorum, ~iam revertendi dedit Ib. III 5; magnum ‥ et divinum munus est ‥ quod ab illo et vitae ~a et mortis potestas indulta est Tract. Ebor. 685; si ecclesiam incurrat, sit secundum ~am ipsius ecclesiae [AS: sie ðonne be ðære cirican are] (Quad.) GAS 77; dum relatori, si forte secundum dictores suos mentiatur, difficilis sit regressus ad ~am W. Malm. GR III 248; Beda ‥ dicit eam [sc. Hiberniam] vinearum expertem non esse. Solinus vero, et Ysidorus apibus eam carere asserunt. sed, salva ipsorum ~a, circumspectius e diverso scripsissent: vineis ipsam carere, et apium expertem non esse Gir. TH I 6; locum ~e apud te queso mereatur fiducie ausus istius J. Ford Serm. prol. 2. 2 forgiveness, pardon; b (w. gen. of offence). c (leg.) mercy, pardon. mihi quaeso ‥ ab his ~am impertiri, quorum vitam non solum laudo, verum etiam cunctis mundi opibus praefero Gildas EB 65; misero mihi et indigno ~a Bede HE III 13; haec est aula Dei, veniae domus, aula salutis Alcuin Carm. 88. 3. 1; accedens propius, Christi properabis ad aulam, / ut veniam culpis promereare tuis J. Sal. Pol. 382D; de malo quod fecimus ipsa [Sancta Maria] sine dubio ~am impetrabit Ailr. Serm. 23. 5. 322D; per penitentie virtutem non solum maculis donare ~am sed etiam virtutibus palmam J. Ford Serm. 45. 9; omnes ‥ ad pedes monachi et mulieris inclamati ~am postulaverunt Latin Stories 46; si ‥ aliter quam deberem rexerim ‥ ~am supplex deposco Ps.-Elmh. Hen. V 127. b ~am ‥ facinoris mei imploret Theod. Pen. praef.; ut scelerum veniam donet ubique mihi Alcuin Carm. 51. 5. 6; Deum ‥ provide ad peccaminum ~am [AS: forgyfenyssa] invitent RegulC 8; erroris et inoboedientiae ~am petit Anselm (Or. 9) III 30; simplicis joci ~am precatus W. Malm. GR II 156; si quis in monasterio sancti Fechini Domino servire eligeret, ~am peccatorum consequi ‥ dubitare non deberet (Fechinus 15) VSH II 82. c si rectum grave nimis est, postea querat inde ~am [AS: lihtinge] apud regem (Quad.) GAS 201. 3 gesture or act of penitence or contrition (esp. applied to prostration, kneeling, bowing, or sim., also transf.). qui prosternitur, ad omnes ~as ‘mea culpa’ dicat Lanfr. Const. 174; subprior vero, priore absente ‥ ~as sumet et de venialibus confessiones audiet Inst. Sempr. xxxviii*; centum psalmi cum ~is per noctem Bart. Exon. Pen. 135; et statim accipiant magnam ~am et faceant [sic] ibi dum cantantur psalmi Cust. Abingd. 318; provolvetur ad pedes abbatis atque ad pedes prioris et omnium seniorum ‥ longam sumendo ~am Cust. Westm. 208; hujusmodi ‥ sordes sicut faciliter veniunt, sic faciliter recedunt per ~as [ME: wið venies], confiteor, et alia bona opera AncrR 108; prior ignoranter, vir simplex et trepidus, cum eisdem ad aream processit et ~am cum aliis sumpsit Cust. Cant. 228; genufleccionem ‥ que curta sive pocius minor ~a dicitur ‥ genuflexionem, que longa vel major ~a dicitur Ib. 403; 1351 judicamus ut omni tempore quo letania in conventu ad primam recitatur ‥ curta ab omnibus super formas ~a capiatur G. S. Alb. II 423; c1401 mos ‥ ecclesie fuerat ut electus ‥ supra gradus, ante summum altare, in parva vel longa ~a se prosterneret Ib. III 464. 4 (understood as) property. si quis excommunicatum vel utlagam habeat et manuteneat, dispereat idem et omnis ejus ~a [AS: plihte him sylfum and ealre his are] (Quad.) GAS 353; si quis excommunicatum habeat vel utlagam et teneat, dispereat ipse et omnis ~a ejus (Leg. Hen. 11. 14a) Ib. 557.

vĕnĭa, (8) æ, f. (cf. venus, veneror), [en gén.] bienveillance, obligeance, complaisance ; ¶ 1 faveur, grâce : petere veniam legatis mittendis Liv. 33, 11, 3, demander lʼagrément pour un envoi dʼambassadeurs [la permission de...] ; veniam peto feroque, ut Liv. 8, 9, 7, je demande cette grâce et la soumets à votre agrément [cf. fero § 4 ], savoir que ; dedi veniam homini impudenter petenti Cic. Att. 5, 21, 12, jʼai accordé à cet impudent la faveur quʼil demandait, cf. Cic. Q. 3, 1, 11 ; Cæs. G. 7, 5, 6 ; hanc veniam dare ut Cic. Arch. 3, accorder la faveur de, ou Cic. de Or. 1, 23, la permission de || [entre parenthèse] venia sit dicto Plin. Min. Ep. 5, 6, 46, soit dit sans offenser la divinité [manière de conjurer le mauvais effet dʼune trop grande assurance] || bona venia ou cum bona venia, avec le bienveillant assentiment, avec le bienveillant agrément, avec la permission : bona venia hujus optimi viri dixerim Cic. de Or. 1, 242, que lʼexcellent homme qui nous écoute me permette ces paroles ; bona venia me audies Cic. Nat. 1, 59, tu ne tʼoffenseras pas de mes paroles, cf. Liv. 29, 17, 6 ; ut bona cum venia verba mea audiatis Cic. Amer. 9, [je vous prie] dʼécouter mes paroles avec indulgence, cf. Liv. 29, 1, 7 ¶ 2 pardon, rémission, excuse : veniam amicitiæ dare Cic. Læl. 61, pardonner à lʼamitié : errati veniam impetrare Cic. Leg. 1, obtenir le pardon dʼune erreur.

venia, ae f

1. gunst, genade, gratie, toegeeflijkheid, inschikkelijkheid; uitstel, vrijstelling; ➤ -am alci dare iem. een gunst verlenen; -am petere a victoribus de overwinnaars om genade smeken; bonā (cum) -ā welwillend, toegeeflijk; prosequi alqm veniā iem. welwillend tegemoet treden; -am advocandi petere uitstel, verlenging; -am ordinis petere ontslag uit de senaat; cum data esset ~ eius diei toen voor deze dag uitstel was gegeven;
2. toestemming, permissie (tot, om: gen. of ut); ➤ -am dicendi exposcere; alci -am dare iem. verlof geven;
3. vergeving, vergiffenis (voor: gen. of dat.); ➤ -am impetrare errati; dictis -am rogare; -am petere errori atque adulescentiae; ~ iis eius rei fuit men heeft het hun vergeven;
4. (Mel.) litterae -arum aflaat.

venia , ae. f.
准。准假。赦。恩惠。Veniam ab eo precari vel veniam eum poscere 求赦罪。請罪。賠罪。Veniam in praeteritum petere 求赦前罪。Cum bona tua venia 托賴汝之准許。Veniam dare 准許。Sine te exorem illi hanc veniam 祈容我爲彼求汝赦其此遇。Quaeso a vobis ut mihi detis hanc veniam, ut abire liceat 求汝等准我吿别。Necessitati datur venia 不能則無罪。

Suggest a Translation
See an image

, Sacrosancta Eucharistia, in Gloss. Gasp. Barthii ex Raimundi Agilæi Hist. Palæst. apud Ludewig. tom. 3. Reliq. MSS. pag. 252. ed. Bongars. pag. 151 : Sacerdos volens habere Deum mortis suæ testem, ingressus ecclesiam B. Mariæ Virginis, habita confessione et sumpta Venia, etc.

, Idem quod vulgo Indulgentia, Remissio aut relaxatio pœnæ seu pœnitentiæ pro peccatis, vel debitæ, vel impositæ ; præsertim illa indulgentia, quæ ad ecclesiam aliquam certo die concurrentibus conceditur a summo pontifice, vel ab episcopis. Vide supra Pardonantia. Fragm. Hist. Fulginat. ad ann. 1292. apud Murator. tom. 4. Antiq. Ital. med. ævi col. 141 : Sanctus Johannes de Casalina venit Fulginium ad Veniam beati Feliciani. Vide ibi notam. Simili sensu in Inscript. ann. 1055. apud Schannat. Histor. Episc. Wormat. pag. 63. tom. 1 : Dedicata est ista capella ...... in honorem..... S. Stephani Prothomartyris, Clementis papæ, Marcelli papæ et aliorum plurimorum martyrum et sanctorum, ad quorum Veniam Arnoldus præsul ante limen januæ istius templi coram clero et populo tradidit 6. mansos. Ad eorum indulgentiam obtinendam. Alia ann. 1034. ibid. pag. 67 : Azzechoni episcopo et Benzoni qui fecit Veniam rogate. , Idem quod Bona venia. Acta S. Jan. tom. 6. Sept. pag. 881. col. 2 : Qualiter amplitudo corporis ejus secundum staturam æquiorem, ad quam metiri et comparari potuit, Venia digna, quinque pedum et sex digitorum prolixa fuisset, etc.

venia ae, f

VAN-, indulgence, kindness, grace, favor: ab Iove ceterisque dis pacem ac veniam peto: precor hanc veniam supplici des, ut, etc., L.: Caesar tibi petenti veniam non dedit: da veniam hanc mihi, do me this favor, T.: Extremam hanc oro veniam, this last kindness, V.: cum data esset venia eius diei, indulgence for that day, L.—Esp., in the phrase, bonā veniā, or cum bonā veniā; with audire, kindly, with favor, without prejudice: bonā veniā me audies: cum bonā veniā, quaeso, audiatis id quod invitus dico, L.— With verbs of saying, by your leave, with your permission, without offence, respectfully: nisi vero (bonā veniā huius optimi viri dixerim) tu, etc.: bonā hoc tuā veniā dixerim: bonā veniā vestrā liceat, etc., L.—Permission: veniā petitā puerum ad canendum ante tibicinem cum statuisset, L.: datā veniā seducit filiam ac nutricem, L.—Forbearance, forgiveness, pardon, remission: errati veniam impetrare: pacem veniamque impetrare a victoribus, L.: maximorum scelerum: veniam tuis dictis Supplice voce roga, O.: peccatis veniam poscens, H.

venia

Saved

Recent