δυσωπέω
δυσωπέω, to put out of countenance, put to shame
- put out of countenance, abash, τινά Ph. 1.291, Plu. Def.orac. 2.418e, Luc. l.c., S.E. P. 3.66, etc.; οὐδὲν αὐτὴν ἐδυσώπει X.Eph. 4.5: c. acc. inf., shame a person with doing a thing, J. BJ 1.6.5, al.: esp. of importunate persons, δ. τινὰ δεήσει ib. 3.8.6; so, entreat, ἥκειν ὑμᾶς καὶ παρακαλῶ καὶ δ. Hld. 10.2: abs., to be importunate, αἰσχυνόμενοι ἀντιλέγειν τοῖς ἀγνωμόνως δυσωποῦσιν ὕστερον δυσωποῦνται τοὺς δικαίως ἐγκαλοῦντας Plu. Vit.pud. 2.532d:—Pass., θεὸν εἶναι τὴν ἠχὼ δυσωποῦμαι I am constrained to believe that, Jul. Ep. 189, cf. Marcellin. Puls. 23; to be susceptible to importunity, τὴν ὑπὸ τῶν ἀναισχύντως λιπαρούντων ἧτταν, ἣν ἔνιοι δυσωπεῖσθαι καλοῦσιν Plu. Brut. 6; δυσωπεῖν τὴν ὄψιν to disgust, Id. Lyc. 9; alarm, πάθος δ. τινά Procop. Arc. 2.
- II in early writers only Pass., impf. ἐδυσωπούμην Pl. Phdr. 242c:—to be put out of countenance, abs., Id. Plt. 285b, etc.; πρὸς ἀλλήλους Id. Lg. 933a; δ. μή . . Id. Phdr. l.c.; τινί Plb. 20.12.6; ἐπί τινι Ph. 1.639; εἰ . . Id. 2.423; περί τινος Phld. Rh. 1.297 S.; of animals, to be shy, timid, X. Mem. 2.1.4.
- 2 c. acc., to be put to shame by, τὴν ἀρετήν τινος Plu. Cor. 15; τὴν χάριν Lib. Decl. 37.19: but more freq. fight shy of, ὄνομα D.H. Comp. 12 (so in Act., look askance at, δ. καὶ ὑποπτεύω μήποτʼ οὐ Λυσίου ὁ λόγος Id. Lys. 11), cf. Phryn. 166; ὑφορᾶν καὶ δ. Them. Or. 26.330b; διὰ τοὔνομα τὴν μοναρχίαν Plu. Sol. 14; regard with aversion, ὄψα Ael. Fr. 182; disapprove of, Phld. Hom. p.55 O.: c. inf., to be ashamed to do, . . εἰπεῖν D.Chr. 32.7, cf. 36.54; also τὴν ἀντίδοσιν δ. feel ashamed to reply, Jul. Ep. 184.
- III intr. in Act., to see with difficulty, Luc. Lex. 4.
A en v. act.
I tr.
1 avergonzar, turbar, confundir, inquietar para o hasta doblegar, hacer ceder o desistir, disuadir de un intento, propósito u opinión, esp. mediante presiones insistentes, c. ac. de pers. o dioses
ὃν δὲ δεήσει δυσωπῶν
ἡ δὲ πάντα ἠρνεῖτο καὶ οὐδὲν αὐτὴν ἐδυσώπει
σε τῶν ἰδίων οὐ δυσωπεῖ
αἰχυνόμενοι γὰρ ἀντιλέγειν τοῖς ἀγνωμόνως δυσωποῦσιν ὕστερον δυσωποῦνται τοὺς δικαίως ἐγκαλοῦντας
pues sintiendo reparos en contradecir a los que les turban indebidamente con sus requerimientos, a su vez experimentan turbación ante los que les recriminan con razónδυσωπήσας λίνα Μοιρῶν
doblegando los hilos de las Moirasδυσωπεῖν ἐπιχειροῦσι τοὺς τῆς ἐναντίας αὐτοῖς στάσεως ὄντας
δυσωπούντων δέ σε εἰς σωτηρίαν καὶ οἱ περὶ τοὺς θεοὺς ὑμῶν ἔλεγχοι
αὐτὸν πολλὰ καὶ τὸ Μακεδονίας δυσωπεῖν πάθος
οὐ δυσω[π]ηθησόμεθα
• simpl. causar turbación, intimidar, desconcertar
τί μάλιστά σε δυσωπεῖ;
τὸν θεατὴν φοβεῖ, δι' ὅλου δυσωπῶν τοῦ σχήματος
εἰ μὴ δυσωπεῖ ὑμᾶς τὰ λεγόμενα
• convencer, persuadir de algo, mediante pruebas o testimonios irrefutables
τῷ πλήθει τῶν μαρτύρων ἡμᾶς δυσωποῦσιν
ἑκατέρους τοῖς ἐναργῶς φαινομένοις
2 instar, conminar, pedir con insistencia para forzar, mover, convencer o tb. disuadir a alguien de hacer algo mediante súplica, persuasión o presión, gener. c. ac. de pers. e. inf.
(τοῦτον) δυσωπῆσαι παρασχεῖν αὐτοῖς τὸ κατὰ τῶν ἐχθρῶν κράτος
conminarle (a Dios) a otorgarles la victoria sobre los enemigosὡς δυσωπήσων Πομπήιον πάντ' ἐπιτρέπειν αὐτῷ
ἥκειν ... ὑμᾶς εἰς τὸν εἰωθότα τόπον καὶ παρακαλῶ καὶ δ.
παρανακαλῶ ὑμᾶς δυσωπῆσαι τοὺς ἀπὸ Νίκρου δοῦναι τὴν ἐμβολήν
ὥστε με μὴ ἀποκτεῖναι, δεινῶς αὐτοὺς ἡ θεὸς ἐδυσώπησεν
ἡ ἡμῶν μήτηρ ἐδυσώπησέν με ὥστε ... ἐᾶσαι ...
• en v. pas.
μηδὲν ... ἀντιπαρασχεῖν ... τοῖς τέκνοις δυσωπεῖσθαι
• sin inf.
τὰ κινήματα τῶν συμμάχων ... πρᾴως ἀνείργειν καὶ δυσωπεῖν
ὡς ἂν μᾶλλον εἰς ἔλεον τὸν θεὸν δυσωπήσειε
ὕμνοις ... τὸν ἀθάνατον
δυσωποῦμαι ἐγὼ πολλά
soy requerido a todas horas (para que pague)
3 causar disgusto o repugnancia
(ὕδατα) δυσωποῦντα τὴν ὄψιν
aguas que repugnan a la vista por su suciedad
4 sentir desconfianza, recelos
δυσωπῶ καὶ ὑποπτεύω μήποτ' οὐ Λυσίου ὁ λόγος
II intr. ver mal a causa de una inflamación ocular, Luc.Lex.4.
B en v. med. y med.-pas.
I tr.
1 sentir vergüenza, turbación o embarazo ante alguien, c. ac. de pers.
τοὺς δικαίως ἐγκαλοῦντας
οὔτε σὲ τὸν πάσης τιμῆς ἄξιον δυσωπεῖται
• tb. c. ac. de abstr. o inf. sentir reparos, pudor o vergüenza de
δυσωπεῖσθαι δ' οὐδὲν οἴομαι δεῖν οὔτε ὄνομα οὔτε ῥῆμα δυσωπεῖται ὄνομα
δυσωπούμενοι τὴν ἀποκάλυψιν καὶ γύμνωσιν
αἰτοῦντος ἀργύριον φίλου δυσωπηθέντες ἀντειπεῖν
sintiendo vergüenza de negarse cuando un amigo pide dineroθεὸν εἶναι τὴν Ἠχὼ δυσωποῦμαι
εἴ τις ἢ αἰδοῦς ἢ δέους ἕνεκα τοῦ πρός σε τὴν ἀντίδοσιν δυσωπεῖται
• sentir confusión, vacilación o desorientación ante
τὰς ... παντοδαπὰς ἀνομοιότητας
δυσωποῦνται τὴν αὐτὴν ἐπονομάζειν τοῦ ζῴου φύσιν
2 sentir inquietud, preocupación ante
καί πως ἐδυσωπούμην ... μή τι ...
• sentir temor, respeto o reverencia ante
τὴν ἀρητήν
τὰς ὑπεροχὰς οὐ δυσωπεῖται τὸ δίκαιον
la justicia no se intimida ante las prerrogativasτοὺς δαίμονας
ἐχρῆν ... δυσωπηθῆσαι μὲν τὴν ἀξιοπιστίαν τῶν ὑπ' αὐτοῦ μαρτυρηθέντων τοῦ πνεύματος
3 mirar con aversión o desconfianza, recelar de
πάντα δυσωπούμενος
Ὁμήρου μὲν ὑφορᾷ καὶ δυσωπῇ τὴν γοητείαν
4 mantener con dificultad la vista fija en, no poder mirar de frente a, deslumbrarse ante una luz muy fuerte, c. suj. de anim.
δεδίασι τὴν αὐγὴν καὶ τὴν λαμπεδόνα δυσωποῦνται
(los peces) se asustan del resplandor y quedan deslumbrados ante la llamaradaἐὰν μὲν σκαρδαμύξῃ τις τὴν ἀκμὴν τῆς ἀκτῖνος δυσωπούμενος
II intr.
1 sentir vergüenza, turbación o embarazo c. dat. o giro prep.
τῷ χειρισμῷ
ἐπ' εὐτελεῖ χλαίνῃ
• subst. τὸ δ. el sentimiento de vergüenza que mueve a ceder ante requerimientos insistentes, Plu.2.533d, cf. 528e, Brut.6
• sentir confusión o vacilación teñida de disgusto o menosprecio
πρὸς τὴν ζήτησιν περὶ ἑκάστου τῶν ζῴων προσιέναι δεῖ μὴ δυσωπούμενον
es preciso afrontar la investigación sobre cada uno de los animales sin poner reparos
2 turbarse, sentir temor, recelos o desconfianza
ἐὰν δὲ ὀσφραίνηται νεωστὶ κεκινημένης δυσωπεῖται
si olfatea tierra recién removida, se turba (el ciervo)δυσωπούμενοι πρὸς ἀλλήλους
δέει δὲ τῷ ἐκ βασιλέως δυσωπούμενοι σιωπῇ εἴχοντο
1. act. in later Grieks
a. met acc., causat. doen wegkijken:
b. intrans. slecht zien.
2. med.-pass.
a. intrans. wegkijken, (te) toegeeflijk zijn, toegeven; steeds overdr. zich ongemakkelijk voelen, van zijn stuk gebracht worden, verlegen zijn, zich schamen; met
b. met acc. in verlegenheid raken bij het zien van, zich schamen voor:
c. met
2) wie das pass., fürchten, τί, Plut.; μὴ οὐ, Dion.Hal. de Lys. 11.
3) schwer sehen, Luc. Lexiph. 4. – Bei den Aeltern nur pass., Scheu haben, fürchten ; τινά, von scheuen Tieren Xen. Mem. 2.1.4 ; vgl. Poll. 1.197 ; πρὸς ἀλλήλους Plat. Legg. XI.933a ; μή τι ἀμείψω Phaedr. 242c ; Folgde : τὴν μοναρχίαν Plut. Sol. 14 ; B.A. 234 wird δυσωποῦμαι erkl. αἰσχύνομαι καὶ ὑφορῶμαι καὶ φοβοῦμαι καὶ τὸ ἀηδῶς ὁρᾶν ἢ ὁρᾶσθαι.
- Ito put out of countenance, put to shame, τινά Luc.: absol. to be importunate, Plut.
- IIin good authors only:—Pass. to be put out of countenance, to be troubled, Plat.; of animals, to be shy, timid, Xen.
- 2to be ashamed of, τι Plut.