οἶκος

οἶκος, ὁ,

• house, not only of built houses, but of any dwelling-place, as that of Achilles at Troy (v. κλισία), Il. 24.471, 572, cf. S. Aj. 65; of the Cyclops’ cave, Od. 9.478; of a tent, LXX Ge. 31.33; οἶκον ἱκάνεται is coming home, Od. 23.7; εἰς or ἐς οἶκον A. Eu. 459, S. Ph. 240; πρὸς οἶκον A. Ag. 867, S. OT 1491, etc.; κατʼ οἶκον Id. El. 929, etc.; κατʼ οἶκον ἐν δόμοις Id. Tr. 689; οἱ κατʼ οἶκον ib. 934; αἱ κατʼ οἶκον κακοπραγίαι Th. 2.60; τἂν οἴκῳ A. Ch. 579; ἐν οἴκῳ καθεύδειν Antipho 2.1.4,8; οἱ ἐν οἴκῳ PCair.Zen. 93.10 (iii B.C.); ἐξ οἴκου ἀποδημεῖν ib. 44.23 (iii B.C.); ἐπʼ οἴκου ἀποχωρῆσαι go home wards, Th. 1.87, cf. 30, 108, 2.31, etc.; ἀπʼ οἴκου from home, Id. 1.99, etc.; cf. οἰκία.
• • • • b freq. omitted after εἰς or ἐν, v. εἰς I.4c, ἐν A.I.2.
    • 2 room, chamber, Od. 1.356, 19.514, 598; οἶ. θερμός Dsc. 2.164; dining-hall, ἑπτάκλινος οἶ. Phryn. Com.66, X. Smp. 2.18; room in a temple, IG 42(1).110A 27, al.(Epid., pl.): pl. οἶκοι freq., = a single house, Od. 24.417, A. Pers. 230, 524, etc.; κλαυθμῶν τῶν ἐξ οἴκων domestic griefs, Id. Ag. 1554 (anap.); ἀπʼ οἴκων S. Aj. 762; ἐς or πρὸς οἴκους, Id. Ph. 311, 383; κατʼ οἴκους at home, within, Hdt. 3.79, S. Aj. 65, Mnesim. 4.52.
    • 3 of public buildings, meeting-house, hall, οἶ. Κηρύκων IG 2(2).1672.24; Δεκελειῶν ib. 1237.33; of treasuries at Delos, JHS 25.310, al., cf. Hsch. s.v. θησαυρός ; ἐγκριτήριοι οἶ., v. ἐγκριτήριος; temple, IG 4.1580 (Aegina), Hdt. 8.143, E. Ph. 1373, Ar. Nu. 600; οἶ. τεμένιος ἱερός SIG 987.3, cf. 25 (Chios, iv B.C.); ἐν τῷ οἴ. τοῦ Ἄμμωνος UPZ 79.4 (ii B.C.); ὁ οἶ. [τοῦ θεοῦ] Ev.Matt. 21.13, al.; of a funerary monument, BCH 2.610 (Cibyra), 18.11 (Magnesia); ἀΐδιοι οἶ., i.e. tombs, D.S. 1.51.
    • 4 cage for birds, Id. 13.82 (s.v.l., οἰκ<ίσκ>ῳ Valck.); beehive, Gp. 15.2.22.
    • 5 Astrol., domicile of a planet, PLond. 1.98r. 12, al.(i/ii A.D.), Ael. NA 12.7, Vett.Val. 7.25, Man. 2.141, Eust. 162.2.
  • II oneʼs household goods, substance (cf. οἴκοθεν 2), οἶ. ἐμὸς διόλωλε Od. 2.64; ἐσθίεταί μοι οἶ. 4.318; καὶ οἶ. καὶ κλῆρος ἀκήρατος Il. 15.498; οἶκον δέ κʼ ἐγὼ καὶ κτήματα δοίην Od. 7.314, cf. Hdt. 3.53, 7.224, etc.: in Att. law, estate, inheritance, οἶκον κατασχεῖν τινος And. 4.15, cf. Lys. 12.93, Is. 5.15, D. 27.4, etc.; οἶ. πέντε ταλάντων Is. 7.42; cf. οἰκία.
  • III a reigning house, οἶ. ὁ βασιλέος Hdt. 5.31, cf. 6.9, Th. 1.137, Isoc. 3.41; Ἀγαμεμνονίων οἴκων ὄλεθρον A. Ch. 862 (anap.), cf. S. Ant. 594 (lyr.); also of any family, Is. 10.4, LXX Ge. 7.1, D.H. 1.85; οἶ. Σεβαστός, = domus Augusta, Ph. 2.520; οὐδενὸς οἴκου δεύτερον γενόμενον IG 42(1).84.32 (Epid., i A.D.); τοὺς πρώτους τᾶς πόλιος οἴκους ib. 86.15 (ibid., i A.D.). (Orig. ϝοῖκος, cf. ϝοίκω, οἰκία: cf. Skt. veśás, viś- ‘house’, Lat. vicus, vicinus, etc.)

οἶκος, ὁ (eigtl. *Ϝοίκος, vicus),
1) Haus, Wohnung ; Hom. oft, wie Hes. O., sowohl von dem regelmäßigen, festen Hause, als von der Lagerhütte des Achilleus, Il. 24.471, 572, der Höhle des Kyklopen, Od. 9.478, u. den Hütten der Landleute ; Soph. Phil. 159 von der Höhle des Philoktet. Er braucht es Aj. 1000 u. sonst, wie Eur., auch für Heimat, Vaterland, wie wir, πρὸς οἶκον εὐθύνοντες εἰναλίαν πλάτην, Hec. 39 ; θεῶν, Her. 8.143 u. sonst ; κατʼ οἴκους, zu Hause, 3.79, 6.39 ; ἐπʼ οἴκου ἀναχωρεῖν, nach Hause zurückkehren, Thuc. 1.87, 108 ; ἀπʼ οἴκου εἶναι, von Hause entfernt, in der Fremde sein, 1.99 ; αἱ κατʼ οἶκον κακοπραγίαι, häusliches Ungemach, 2.60.
2) ein einzelnes Zimmer im Hause, Gemach, bes. das der Frauen, εἰς οἶκον ἰοῦσα τὰ σʼ αὐτῆς ἔργα κόμιζε, Od. 1.356, vgl. 362, 19.514, 598. Dah. auch der plur. von einem einzelnen Hause, das mehrere Zimmer in sich faßt, Od. 24.417 ; so οἶκοι βασίλειοι, Aesch. Ag. 152 u. öfter, wie Soph. u. Eur., bes. von den Palästen der Könige. – Auch, bei Sp., Aufenthalt sowohl zahmer als wilder Tiere, Stall, Käfig, Lager, Bau.
3) auch die ganze Hauswirtschaft, Haus u. Hof, Vermögen ; οἶκος καὶ κλῆρος ἀκήρατος Il. 15.498, u. oft in der Od., φθινύθουσιν ἔδοντες οἶκον ἐμόν 1.251, ἐσθίεταί μοι οἶκος, ὄλωλε δὲ πίονα ἔργα 4.318, καὶ κτήματα 7.314, σοὶ δὲ θεοὶ ἄνδρα τε καὶ οἶκον καὶ ὁμοφροσύνην ὀπάσειαν 6.181, Hausstand ; οἴκων πατρῴων, Pind. N. 9.14 ; οἱ κηδόμενοι τοῦ Τελαμῶνος τηλόθεν οἴκου, Soph. Aj. 203 ; vgl. ὁ βασιλῆος οἶκος, Her. 5.31, 6.9 ; τὸν οἶκον πάντα τὸν ἑωυτοῦ ἐπέδωκε, 7.224 ; vgl. 3.53 ; πᾶς ὁ οἶκος ὁ τοῦ πατρὸς οὕτως οἰκήσεται, Plat. Lach. 185a ; u. so bes. im Attischen Recht, im Ggstz gegen das eigentliche Haus, οἰκία, das ganze Vermögen, οἶκος τριηραρχῶν πεντετάλαντος, Isae. 7.42 ; ὀγδοηκοντατάλαντος, Lys. 26.22 ; Dem. 27.15 ; οἴκους πολυταλάντους ἀνατρέψασα, Luc. Tox. 14 ; vgl. Böckh Staatshaush. I p. 379.
4) Haus, Familie, Geschlecht, ὁ βασιλῆος οἶκος, Her. 5.31, 6.9 ; vgl. Thuc. 1.137.
5) Bei den Astrologen das Zeichen des Tierkreises, in welchem ein Planet regiert. Vgl. οἰκοδεσπότης.

οἶκος

-ου, ὁ (ϝοῖκος. Cf. L. vicus).

• • 1

    A house or abode (sometimes, as in Eng. house, thought of along with the inhabitants or contents) : ἡμετέρῳ ἐνὶ οἴκῳ Il. 1.30. Cf. Il. 3.233, Il. 6.56, 490, 500, Il. 7.127, Il. 8.284, Il. 9.147, 289, Il. 15.498, Il. 17.738, Il. 24.471, 572 : μέλλε ποτὲ οἶκος ὅδʼ ἀφνειὸς ἔμμεναι Od. 1.232. Cf. Od. 1.248, 251, 258, Od. 2.45, Od. 4.4, Od. 6.9, Od. 7.314, Od. 9.35, Od. 11.389, etc.

    App. including the curtilage of the house : χῆνʼ ἀτιταλλομένην ἐνὶ οἴκῳ Od. 15.174. Cf. Od. 19.536.

    In pl. in the same sense as the sing. : ἐκ νέκυς οἴκων φόρεον Od. 24.417.

  • 2

    Applied to a particular part of a house (cf. Od. 19.598 and οἶκόνδε 2).

  • • a

      To Penelope’s quarters : εἰς οἶκον ἰοῦσα Od. 1.356 =Od. 21.350. Cf. Od. 4.717.

    • b

      App. to a detached building a ppropriated to mill-workers : φήμην ἐξ οἴκοιο γυνὴ προέηκεν ἀλετρίς Od. 20.105.

  • 3

    One’s store (cf. οἴκοθεν 2) : οὐ σύ γʼ ἂν ἐξ οἴκου οὐδʼ ἅλα δοίης Od. 17.455.

οἶκος (-ος, -ῳ, -ον; -ων:

• 1ϝοικ- P. 7.5, N. 6.25)
• • a house, home βασιλεὺς δʼ ἅπαντας ἐν οἴκῳ εἴρετο παῖδα O. 6.48 ἥμερον ὄφρα κατʼ οἶκον ὁ Φοίνιξ ὁ Τυρσανῶν τʼ ἀλαλατὸς ἔχῃ P. 1.72 εὔχεται ποτὲ οἶκον ἰδεῖν P. 4.294 ἐπεὶ τίνα πάτραν, τίνα οἶκον ναίων ὀνυμάξεαι ἐπιφανέστερον P. 7.5 φεῦγε γὰρ Ἀμφιαρῆ ποτε θρασυμήδεα καὶ δεινὰν στάσιν πατρίων οἴκων ἀπό τʼ Ἄργεος N. 9.14 χρυσέων οἴκων ἄναξ Herakles in Olympos I. 4.60 “ἐμὰν ματέρα λιπόντες καὶ ὅλον οἶκον εὐερκέα Pae. 4.45 μή μιν εὔφρονʼ ἐς οἶ[κ]ον μήτʼ ἐπὶ γῆρας ἱξέμεν βίου (supp. Housman) Πα. 6. 115. ]οἶκον Ἀμφιτρύωνος Pae. 20.16 ὃς ἀμαξοφόρητον οἶκον οὐ πέπαται of the wagon of the Scythian nomads fr. 105b. 2.
  • b house, family τρισολυμπιονίκαν ἐπαινέων οἶκον O. 13.2 “κοὔ με πονεῖ τεὸν οἶκον ταῦτα πορσύνοντʼ ἄγαν” P. 4.151 ἕτερον οὔ τινα οἶκον ἀπεφάνατο πυγμαχία πλεόνων ταμίαν στεφάνων N. 6.25 τόν τε Θεμιστίου ὀρθώσαντες οἶκον τάνδε πόλιν θεοφιλῆ ναίοισι I. 6.65 ἀλλʼ ᾧτινι μὴ λιπότεκνος σφαλῇ πάμπαν οἶκος βιαίᾳ δαμεὶς ἀνάγκᾳ Παρθ. 1. 17. ὁ γὰρ ἐξ οἴκου ποτὶ μῶμον ἔπαινος κίρναται (cf. οἴκοθεν, arising from the achievements of oneʼs family) *fr. 181.*

οἶκος (ϝοῖκος, cf. vicus): house as home, including the family, and other inmates and belongings, Od. 2.45, 48; said of the tent of Achilles, the cave of Polyphemus, Il. 24.471, 572; the womenʼs apartment, Od. 1.356, cf. 360.

οἶκος, ὁ,

• • Ia house, abode, dwelling, Hom., Hes., etc.:— acc. οἶκον, οἶκόνδε, οἴκαδε, homeward, home, Od.; κατʼ οἴκους at home, within, Hdt.; κατʼ οἶκον Soph., etc: —ἐπʼ οἴκου ἀποχωρεῖν to go home wards, Thuc., etc.: ἀπʼ οἴκου from home, Thuc.
  • • 2part of a house, a room, chamber, Od.: pl. οἶκοι for a single house, Lat. aedes, tecta, Od., Attic
    • 3the house of a god, a temple, Hdt., Eur.
  • IIoneʼs house, household goods, substance, Hom., etc.
  • IIIa house, household, family, Od., etc.