τυγχάνω
τυγχάνω, τυγχάνω, τεύξομαι, ἔτυχον, τετύχηκα, ΧΧΧ, ΧΧΧ, happen (to); hit the mark; (+ gen) obtain
- A happen to be at a place, εἴ πέρ τε τύχῃσι μάλα σχεδόν even if she be quite near, Il. 11.116; μὴ σύ γε κεῖθι τύχοις mayʼst thou not be there, Od. 12.106; πέτρη τετύχηκε διαμπερὲς ἀμφοτέρωθεν 10.88; πεδίοιο διαπρύσιον τετυχηκώς Il. 17.748 (but in these last two places the meaning may be ‘has been made’ (though not by human agency), cf. [γαῖα] οὐδʼ εὐρεῖα τέτυκται Od. 13.243; γυναικὸς ἄρʼ ἀντὶ τέτυξο Il. 8.163, etc.; v. ad fin.).
- 2 of events, and things generally, happen to one, befall one, come to oneʼs lot, c. dat. pers., οὔνεκά μοι τύχε πολλά because much fell to me, Il. 11.684; καί μοι μάλα τύγχανε πολλά Od. 14.231; θέλοιμʼ ἂν ὡς πλείστοισι πημονὰς τυχεῖν A. Pr. 348, cf. Pers. 706 (troch.); οἷʼ αὐτοῖς τύχοι S. Ph. 275; εἴ τι δεσπόταισι τυγχάνει E. Alc. 138: abs., εἰ δʼ αὖθʼ, ὃ μὴ γένοιτο, συμφορὰ τύχοι A. Th. 5, cf. Ag. 347, etc.; ἄριστα πρὸς τὸ τυγχάνον E. Hel. 1290, cf. Ion 1511.
- b aor. part. ὁ τυχών, the first one meets, any chance person, Hes. Th. 973, Pl. R. 539d, etc.; οἱ τ. everyday men, the vulgar, X. Mem. 3.9.10, etc.; εἷς ἦν τῶν τ. Isoc. 10.21; οὐχ ὁ τ. ἀνήρ, of Moses, Longin. 9.9: so of things, τὸ τυχόν any chance result, Pl. Ti. 46e; ὃν ἐξαλείφει πρόφασις ἡ τυχοῦσʼ ὅλον E. Fr. 1041; οὐχ ὁ τ. λόγος no common discourse, Pl. Lg. 723e; σύνεσιν οὐ τὰν τυχοῦσαν Archim. Spir. Praef.; οἱ τ. φόβοι trifling fears, Lycurg. 37; καίπερ τὸ τ. καταβαλοῦσιν though they may have paid a trifling sum, Str. 5.2.7:—Math., τυχὸν σημεῖον any point (at random), Euc. 1.5, cf. 6.9; ἄλλα, ἃ ἔτυχεν, ἰσάκις πολλαπλάσια any other equimultiples taken at random, Id. 5.4.
- 3 in 3sg. aor. or impf., impers. (sts. also pers.) in relat. clauses, as (when, where, etc.) it (he, she, etc.) happened (may happen, etc.), i. e. anyhow, at any time, place, etc., καὶ ἀρχομένοις καὶ μεσοῦσι καὶ ὅπως ἔτυχέ τῳ at the beginning, middle, or any other point, Th. 5.20; ὡς ἔτυχε ζημιοῦσθαι to be penalized just anyhow, X. Mem. 3.9.13; οὐχ ὡς ἔτυχεν in no ordinary manner, Men. Sam. 79, BMus.Inscr. 4.481*.340 (Ephesus, ii A. D.); τὴν μὲν δικαίαν, τὴν δʼ ὅπως ἐτύγχανεν just anyhow, E. Hipp. 929; ἀποτετμάσθω δύο τμάματα ὡς ἔτυχεν let two segments be cut off at random, Archim. Con.Sph. 24; χώρᾳ γʼ ἐν ᾗ ἔτυχε X. Oec. 3.3; ὅπου ἔτυχεν Id. Cyr. 8.4.3; ὅπου ἂν τύχῃ Pl. Prt. 242e; ὁπότε τύχοι sometimes, Pl. Phd. 89b; ὅταν τύχῃ sometimes, E. El. 1169 (lyr.); but, at any odd time, Th. 1.142; ἡνίκʼ ἂν τ. D. 1.3; ἂν τύχῃ, εἰ τύχοι, it may be, Pl. Cra. 430e, Hp.Mi. 367a; τὸ δέ, εἰ ἔτυχεν, οὐχ οὕτως ἔχει Id. Cra. 439c; εἰ οὕτως ἔτυχεν Arist. Cat. 8b12; τὸ ὅπῃ ἔτυχεν mere chance, Pl. Phlb. 28d: with attraction of the relat. Pron., τὸ οἷς ἔτυχε προσκρούειν Plu. Cic. 27; ὡμίλει ᾧ τύχοι Plb. 26.1.3; ὧν ἔτυχε πιμπλάμενος Luc. Vit.Auct. 9; οὐδὲ γὰρ ὧν ἔτυχʼ ἦν they were not just any acts, D. 18.130.
- b c. acc. et inf., ἔτυχε ὄμβρον συνεργῆσαι Plu. Alc. 28, cf. Ael. NA 5.6; ἔτυχεν ὥστε . . D.C. 39.12.
- 4 sts. the Verb agrees in person and number with the subject of the principal clause, perhaps by assimilation, ἀπαίροντες ἀπὸ τῆς Πελοποννήσου ὁπόθεν τύχοιεν, for ὁπόθεν τύχοι, Th. 4.26, cf. 93, 5.56, 7.70, Pl. Tht. 179c; ὅ τι ἂν τύχωσι, τοῦτο λέγουσι they say just anything, Id. Prt. 353a; ὅ τι ἂν τύχωσι, τοῦτο πράξουσιν Id. Cri. 45d, cf. Grg. 522c, Smp. 181b; ἀναφύονται ὁπόθεν ἂν τύχῃ ἕκαστος Id. Tht. 180c; ὡς ἐτύγχανον ἕκαστοι, ηὐλίζοντο X. An. 2.2.17, cf. 3.1.3; τάχʼ ἄν, εἰ τύχοιεν, σωφρονέστεροι γένοιντο D. 15.16; δουλεύειν μᾶλλον ἢ μεθʼ ὁποτέρου ἂν τύχωσι τούτων ἐλευθέρους εἶναι Th. 8.48; πρὸς ὀργὴν ἥν τινα τύχητε ἔστιν ὅτε σφαλέντες τὴν τοῦ πείσαντος μίαν γνώμην ζημιοῦτε yielding to the impulse of the moment, Id. 3.43; εἶτʼ οὐκ ἐλήρουν ὅ τι τύχοιμʼ Ar. Ra. 945: with attraction of the relat. Pron., οὓς ἂν τύχῃς ἐπαινῶν Isoc. 12.206.
- 5 neut. part. τυχόν, used abs. like ἐξόν, παρόν, etc., since it so befell, οὕτως τ. Luc. Symp. 43.
- b as Adv., perchance, perhaps, Isoc. 4.171, X. An. 6.1.20, Pl. Alc. 2.140a, 150c, D. 18.221, 21.41, Men. Pk. 184, 1 Ep.Cor. 16.6; τ. ἴσως Epich. 277, E. Fr. 953.9, Men. Epit. 287, Plb. 2.58.9; τυχὸν μὲν . ., τυχὸν δὲ . . Arr. An. 1.10.6, etc.
- II joined with the part. of another Verb to express a coincidence, τύχησε γὰρ ἐρχομένη νηῦς a ship happened to be, i. e. was just then, starting, Od. 14.334; ξεῖνος ἐὼν ἐτύχησε παρʼ ἱπποδάμοισι Γερηνοῖς Hes. Fr. 15.3, cf. Semon. 7.19, Pi. N. 1.49; πρυτανεία ἣ ἂν τυγχάνῃ πρυτανεύουσα IG 1(2).63.27, cf. 52; τὰ νοέων τυγχάνω what I happen to have, i.e. have at this moment, in my mind, Hdt. 1.88, cf. 8.65, 68.αʹ; ἐτετεύχεε ἐπισπόμενος Id. 3.14; ὃ τυγχάνω μαθών which I have just learnt, S. Tr. 370; παρὼν ἐτύγχανον I was by just then, Id. Aj. 748; τυγχάνει καθεύδων he is sleeping just now, Ar. V. 336 (troch.); ἔτυχον στρατευόμενοι they were just then engaged in an expedition, Th. 1.104; ἔτυχε κατὰ τοῦτο καιροῦ ἐλθών he came just at this point of time, Id. 7.2; ἥτις δέ τοι μάλιστα σωφρονεῖν δοκεῖ, αὕτη μέγιστα τυγχάνει λωβωμένη she is just the one who . ., Semon. 7.109; but freq. τυγχάνω cannot be translated at all, esp. in phrase τυγχάνω ὤν, which is simply = εἰμί, S. Aj. 88, Ar. Pl. 35, Pl. Prt. 313c, etc.
- 2 the part. ὤν is sts. omitted, ὁ γὰρ μέγιστος τυγχάνει δορυξένων S. El. 46; εἴ σοι χαρτὰ τυγχάνει τάδε ib. 1457; νῦν δʼ ἀγροῖσι τυγχάνει ib. 313; ἔνδον γὰρ ἄρτι τυγχάνει Id. Aj. 9; εἴ τις εὔνους τυγχάνει Ar. Ec. 1141; εἰ σὺ τυγχάνεις ἐπιστήμων τούτων Pl. Prt. 313e, cf. Grg. 502b, R. 369b, al.: sts. τυγχάνειν is used much like εἶναι, Σωτὴρ γένοιτʼ ἂν Ζεὺς ἐπʼ ἀσπίδος τυχών A. Th. 520; οὐκ ἀποδάμου τυχόντος not being absent, Pi. P. 4.5 (cf. τόσσαις) ; ποῦ χρὴ τηνικαῦτα τυγχάνειν; E. IA 730; τ. ἐν ἐμπύροις to be engaged in . ., Id. Andr. 1113; freq. in Arist., δύο μέρη τετύχηκεν ἐξ ὧν ἡ πόλις Pol. 1318a31, cf. 1289b16, Top. 151b11; also in later Gr., τὰ ἑπτάμηνα γόνιμα τυγχάνειν Sor. 1.55, cf. 69, al.; νέος πάνυ τυγχάνων PLips. 40 ii 7 (iv A. D.), etc.:—Phryn. 244 rejects this usage in Attic.
- b τυγχάνον, = τὸ ἐκτὸς ὑποκείμενον, the external reality, e. g. αὐτὸς ὁ Δίων as distd. both from the word (φωνή) Δίων and its meaning, Stoic. 2.48.
- c τὰ πράγματα τυγχάνοντα καλοῦσι (sc. οἱ Στωϊκοί), τέλος γὰρ τὸ τυχεῖν τούτων, ib. 77.
- 3 later c. inf., τυγχάνομεν ἐπιδεδωκέναι we happen to have handed in . ., we have just handed in . ., PTeb. 796.13 (ii B. C.), cf. PSI 10.1118.8 (i A. D.), 1.39.4 (ii A. D.), Heliod. et Antyll. ap. Orib. 44.8.21, 25, 44.23.21, Gal. 18(2).394.
- B gain oneʼs end or purpose, succeed, οὐκ ἐτύχησεν ἑλίξας Il. 23.466; εἰ τύχῃ τις ἔρδων Pi. N. 7.11, cf. 55; τὸ τυχεῖν, = νίκη, Id. O. 2.51; πείθειν . . τυγχάνειν θʼ ἅμα E. Hec. 819; εἰ τύχοιμεν Th. 4.63; τυχόντες if successful, opp. σφαλέντες, Id. 3.39, cf. 82, Pi. P. 10.62; τυγχάνουσι καὶ ἀποτυγχάνουσι Arist. Po. 1450a3; ὀρθῶς πράττειν καὶ τ. Pl. Euthd. 280a; gain oneʼs request, Hdt. 1.213 (so τυχόντα γνώμης in Th. 3.42); in speaking, to be right, τί νιν καλοῦσα . . τύχοιμʼ ἄν; A. Ag. 1233, cf. Ch. 14, 317 (lyr.), S. Ph. 223, OC 1580; Δίκαν νιν προσαγορεύομεν τυχόντες καλῶς A. Ch. 950 (lyr.):—Pass., impers., αὐτῷ πρὸς τὸ ἔργον οὐδὲν ἐτυγχάνετο nothing went right, dub. in Ant.Lib. 39.3:—in part. τυχήσας or τυχών, combined with νύξε, βάλε, οὖτα, etc., pierce, wound, etc., successfully, so that the whole phrase means hit, ἔγχεϊ νύξε κατὰ κληῗδα τυχήσας Il. 5.579, cf. 858, 12.394; βάλε δουρὶ κατὰ ζωστῆρα τυχήσας ib. 189; ὑπὸ στέρνοιο τυχήσας βεβλήκει 4.106, cf. 5.98, 582, 13.371, 397, Od. 19.452, al.; also conversely, θηρητὴρ ἐτύχησε βαλών Il. 15.581; βαλὼν τύχω Hdt. 3.35; also apart from such combinations, hit, c. gen., προβιβάντος Il. 16.609; μηρίνθοιο 23.857; τ. τοῦ σκοποῦ Pl. Lg. 717b, cf. R. 523b, Th. 2.35, X. An. 3.2.19, Ap. 1: c. dupl. gen., εἰ . . τοῦ παιδὸς . . τύχω μέσης τῆς καρδίης Hdt. 3.35: abs., ἤμβροτες οὐδʼ ἔτυχες Il. 5.287; αἰ κε τύχωμι 7.243, Od. 22.7.
- II hit upon, light upon:
- 1 meet, fall in with persons, Λακεδαίμονι . . τυχήσας having met [him] in Lacedaemon, Od. 21.13: c. gen., θρηνητοῦ A. Ag. 1075; τριακτῆρος ib. 172 (lyr.); ἀγαθῶν ἀνδρῶν Lys. 2.5; γυναικῶν X. Smp. 9.7: with a predicate added, μή τευ μελαμπύγου τύχῃς Archil. 110; προφρόνων Μοισᾶν τ. Pi. I. 4(3).43(61); θεῶν ἀμεινόνων τ. E. Heracl. 351; ἐμοῦ . . οἰκητοῦ S. OT 1450, cf. 677; ἡμῶν τ. οἵων σε χρή E. Hel. 1300, cf. Lys. 18.23; ἐρωτᾶτε αὐτοὺς ὁποίων τινῶν ἡμῶν ἔτυχον X. An. 5.5.15; τοῦ δαίμονος . . κακοδαίμονος Ar. Eq. 112.
- 2 light on a thing, τύχε γάρ ἀμάθοιο βαθείης Il. 5.587; attain, obtain a thing, c. gen., πομπῆς καὶ νόστοιο Od. 6.290; αἰδοῦς Thgn. 253, cf. 256; [οἴκτου] A. Pr. 241; ξυγγνώμης Th. 7.15; τῆς ἀξίας Ar. Av. 1223; of meeting with misfortunes, βίης τυχεῖν meet with, suffer violence, Hdt. 9.108; τραυμάτων, κακῶν, A. Ag. 866, E. Hec. 1280; δίκης, κρίσεως, Pl. Grg. 472d, Phdr. 249a, cf. Lg. 869b: abs., have the lot or fate, ἄλλος μὲν ἀποφθίσθω ἄλλος δὲ βιώτω, ὅς κε τύχῃ Il. 8.430; τὴν παρὰ Δαρείου αἰτήσας ἔτυχε μισθόν Hdt. 5.23 (where τὴν is governed by αἰτήσας).
- b after Hom. also c. acc. of neut. Adj. or Pron., τὰ πρόσφορα A. Ch. 711, cf. Eu. 30, S. OC 1106, Ph. 509 (lyr.), E. Med. 758, Hec. 51: later the acc. is used more freely, τ. ἐπίστασιν Sammelb. 5235.15 (i A. D.); ὑπογραφήν BGU 615.23 (ii A. D.); βοήθειαν PGoodsp.Cair. 15.14 (iv A. D.); εὐκαιρίαν PSI 9.1082.5 (iv A. D.); τὰ γυναίκια δεσμὸν οὐδένα βούλεται τυγχάνειν Sor. 1.70b.
- c after either case a gen. pers. may be added, obtain a thing from a person, ὧν δέ σου τυχεῖν ἐφίεμαι S. Ph. 1315; σου τοῦτο τ. Id. OC 1168; or the pers. may be added with a Prep., τ. ἐπαίνου ἔκ τινος Id. Ant. 665; παρὰ σεῖο τ. φιλότητος Od. 15.158; τιμίαν ἕδραν παρʼ ἀνδρῶν A. Eu. 856 (dub.); αἰδοῦς ὑπό τινος X. Cyr. 1.6.10, cf. Mem. 4.8.10, etc.: abs., χρὴ πρὸς μακάρων τυγχάνοντʼ εὖ πασχέμεν Pi. P. 3.104.
- d c. inf., οἶμαί σου τεύξεσθαι μεθεῖναί με Pl. Phlb. 50d; ἐὰν ψαῦσαι τοῦ νεκροῦ τύχωμεν Plu. Pel. 33; οὐ τυχὼν ἐπιδείξειν ( = ἐπιδεῖξαι) not having succeeded in proving, PPetr. 3p.153 (iii B. C.). (Τυ-γ-χ-άνω, with ἐτύχησα, τετύχηκα, is formed from the aor. τυχ-εῖν, which was orig. the aor. Pass. (with act. form) of τεύχω ‘makeʼ; ἔτυχε = factum est, as ἔτραφον = I was nourished (v. τρέφω); senses A.I.1-3 are the oldest and are parallel to τεύχω II (esp.Pass.); many of the forms belong equally to both verbs; τιτύσκομαι likewise belongs to both verbs; τ(ε)υχ- from *θ(ε)υχ-, cf. ἀποθύσκειν, ἐνθύσκει, συνθύξω, and perh. Germ. taugen ‘to be capable, useful’, Engl. dow, doughty.)
1. met gen.
a. treffen, raken:
b. uitbr. aantreffen, terecht komen in:
2. met dat. en met zaak of gebeurtenis als subj. ten deel vallen:
3. abs. gebeuren, zich voordoen:
4. met ptc. (meestal ptc. praes.) treffen (dat), toevallig ... ; de vorm van
5. uitdr.:
1) treffen ; bes. mit Schuß- oder Wurfwaffen, ein Ziel treffen, Hom. bes. im aor. I., τὸν δουρὶ τυχήσας, Il. 12.394 ; ὅν ῥά ποτʼ αὐτὸς ὑπὸ στέρνοιο τυχήσας, 4.106 ; κατὰ ζωστῆρα τυχήσας, 12.189 ; τὸν θηρητὴρ ἐτύχησε βαλών, 15.581 ; ἤμβροτες, οὐκ ἔτυχες, 5.287 ; καὶ βάλʼ ἐπαΐσσοντα τυχὼν κατὰ δεξιὸν ὦμον, 5.98, u. öfter, auch c. gen. bei leblosen Gegenständen, ὃς δέ κε μηρίνθοιο τύχῃ, 23.857 ; so Xen. Cyr. 8.3.28, An. 3.2.19 ; βαλὼν τύχοιμι, Her. 3.35 ; – in allgemeinerer Bdtg, τύχε γὰρ ψαμάθοιο βαθείης, Il. 5.587 ; u. so öfters von Sachen, erzielen, erlangen, erreichen, teilhaft werden, ὄφρα τάχιστα πομπῆς καὶ νόστοιο τύχῃς Od. 6.290, φιλότητος 15.158, αἰδοῦς 253, 258 ; μὴ σύ γε κεῖθι τύχοις, mögest du nicht dahin gelangen, 12.106 ; vgl. Hes. Th. 973 ; προφρόνων μοισᾶν τύχοιμεν, Pind. I. 3.61 ; λυρᾶν τυγχανέμεν, Ol. 2.47 ; ἀμφανδὸν τυχεῖν τοπρῶτον εὐνᾶς, P. 9.41 ; σκοποῦ, das Ziel treffen, N. 6.28 ; τυχόντα στεφάνων, P. 10.26 ; τοιούτου τυχεῖν οὐκ ἠξιώθην, Aesch. Prom. 239 ; ἐξόν σοι γάμου τυχεῖν μεγίστου, 652 ; εἰ γὰρ τύχοιεν ὧν φρονοῦσι, Spt. 532 ; σύ γε μὴν πολλῶν πενθητήρων τεύξῃ, 1055, u. öfter ; τῆς σῆς δʼ οὐκ ἐρῶ τιμῆς τυχεῖν, Soph. El. 356 ; γάμων ἐπαξίων τεύξει, 960, u. sonst oft ; selbst mit doppeltem gen., ὧν δέ σου τυχεῖν ἐφίεμαι, Phil. 1299 ; auch οὐκ ἔστʼ ἐπαίνου τοῦτον ἐξ ἐμοῦ τυχεῖν, Ant. 661 ; Eur., Ar. u. in Prosa ; ταφῆς καλῆς, Plat. Menex. 234c ; τοῦ σκοποῦ, Legg. IV.717a, u. öfter ; auch übertr., οὐ πάνυ ἔτυχες οὗ λέγω, Rep. VII.523b, du trafft es nicht ; ἀληθείας, Theaet. 186c ; τῶν ἀξίων, Xen. Cyr. 2.2.21, u. sonst ; τινὸς παρά τινος, von Einem erlangen, 1.6.10, 2.3.8 ; τετευχέναι τιμῶν, DS. 3.9. Auch im schlimmen Sinne, τραυμάτων Aesch. Ag. 840, καιρίας πληγῆς 1265 ; κακῶν ἐρᾷς τυχεῖν, Eur. Hec. 1280 ; βίης τυχεῖν, der Gewalt teilhaftig werden, für »Gewalt leiden«, Her. 9.108 ; κρίσεως, Plat. Phaedr. 249a ; κατηγορίας τυχεῖν, Anklage erleiden, wie κυρῆσαι, vgl. Valcken Her. 7.208 ; ἰσχυρᾶς ὀργῆς παρὰ τοῦ δήμου, Dem. 24.133 ; δίκης, τιμωρίας, θανάτων πολλῶν, Plat. Gorg. 472d, Legg. VI.762d, IX.869b. – Selten c. accus., Aesch. Ag. 1203, Ch. 700 ; ὅσσα μηδεὶς τῶν ἐμῶν τύχοι φίλων, Soph. Phil. 507 ; αἰτεῖς ἃ τεύξει, O.C. 1108 ; u. τινός τι, 1170 ; vgl. Plat. οἶμαί σου τεύξεσθαι μεθεῖναί με, Phil. 50d ; τὶ παρά τινος, Luc. Tox. 50.
2) absolut, das Ziel treffen, seinen Zweck erreichen, Glück haben (einen Treffer haben), οὐκ ἐτύχησεν ἑλίξας, Il. 23.466, er hatte nicht Glück, es gelang ihm nicht ; μήτε τυχήσω, wie ἢν δὲ τυχήσω, Agath. 2, 8 (V.278, 294). – Bes. bei sagen, das Rechte treffen, Recht haben, τί δʼ ἂν εἰπόντες τύχοιμεν ἄν, Aesch. Ch. 412, vgl. Ag. 1206 ; und ähnlich Soph. Phil. 223, ποίας πάτρας ὑμᾶς ἂν ἢ γένους ποτὲ τύχοιμʼ ἂν εἰπών, vgl. 615 ; Ggstz von διαμαρτάνω, Plat. Theaet. 178a ; ὀρθῶς πράττειν καὶ τυγχάνειν, Euthyd. 280a. – zufälligantreffen, begegnen, δῶρα τά οἱ ξεῖνος Λακεδαίμονι δῶκε τυχήσας, Od. 21.13 ; Hes. Th. 973 ; vgl. Od. 14.334, 19.291 ; οἵων ὑμῶν τεύξονται, Lys. 18.23, was für Leute sie in euch finden werden, wie Xen. ἐρωτᾶτε αὐτούς, ὁποίων τινῶν ἡμῶν ἔτυχον, An. 5.5.15 ; ἦ γὰρ παρʼ ἄλλου μʼ ἔλαβες οὐδʼ αὐτὸς τυχών, Soph. O.R. 1039. Daher ὁ τυχών, der Einem gerade in den Wurf kommt, der Erste der Beste, Plat. Rep. VIII.539d u. sonst ; οἱ τυχόντες, alltägliche Menschen, gemeine, geringe Leute, Dem. 19.237 ; vgl. Xen. Mem. 3.9.10 ; τὰ τυχόντα, das Erste das Beste, alltägliche, gemeine Dinge ; μικραὶ καὶ αἱ τυχοῦσαι πράξεις, Pol. 1.25.6 ; τοῦ τυχόντος, um jeden beliebigen Preis, bes. bei Sp. häufig, wie Luc. und Plut. – So kann man erklären die bei Plat. und Folgdn nicht seltene Verbindung οἳ ὅ τι ἂν τύχωσι, τοῦτο λέγουσι, Plat. Prot. 353a, was sie gerade treffen, was ihnen nur in den Sinn kommt ; ὥστε ἴσως ὅ τι ἂν τύχω τοῦτο πείσομαι, ich werde bald alles Mögliche leiden müssen, Gorg. 522c ; ὅ τι ἂν τύχωσι τοῦτο πράττειν, Symp. 181b, vgl. Rep. VIII.561d ; ὅτι ἂν τύχωσι, τοῦτο πράξουσι, Crito 45d, d.i. sie werden ganz dem Zufall überlassen sein. Vgl. noch δεῖξαι αὐτῷ, ἂν μὲν τύχῃ, ἐκείνου εἰκόνα, ἂν δὲ τύχῃ, γυναικός, Crat. 430e.
3) intr., sich treffen, sich zufällig ereignen, zufällig da sein, εἴπερ τύχῃσι μάλα σχεδόν, wenn sie zufällig ganz nahe ist, Il. 11.116 ; πέτρη ἠλίβατος τετύχηκε διαμπερὲς ἀμφοτέρωθεν, Od. 10.88, der Fels war von Natur gerade da ; πεδίοιο διαπρύσιον τετυχηκώς, Il. 17.748 ; εἰ δʼ αὖθʼ, ὃ μὴ γένοιτο, συμφορὰ τύχοι, Aesch. Spt. 5 ; Ch. 211 ; τινί, Einem widerfahren, vom Unglück, θέλοιμʼ ἂν ὡς πλείστοισι πημονὰς τυχεῖν, Prom. 346 ; Pers. 692, Ag. 626 ; οἱ ʼ αὐτοῖς τύχοι, Soph. Phil. 275 ; ὅτῳ κατʼ ἦμαρ τυγχάνει μηδὲν κακόν, Eur. Hec. 628. Dah. τὰ τυγχάνοντα = Zufälle, Eur. Ion 1511. Vgl. noch δισσὰς φωνὰς τὴν μὲν δικαίαν, τὴν δʼ ὅπως ἐτύγχανεν, wie es gerade sich traf, Eur. Hipp. 929. – Dah. von Handlungen, Unternehmungen, gelingen, glücken, καί μοι μάλα τύγχανε πολλά, Od. 14.231 ; zu Teil werden, bes. durchs Los zufallen, οὕνεκά μοι τύχε πολλά, weil mir von der Beute Vieles durchs Los zufiel, Il. 11.684. – Oft bei den Folgdn ; ὡς ἔτυχεν, wie es eben ging, wie es sich traf, ἂν οὕτω τύχῃ, vielleicht, Plat. Alc. II, 150c, ᾗ ἔτυχε, ὅπου ἔτυχε, wo sichʼs gerade traf, an jeder beliebigen Stelle ; εἰώθει γάρ, ὁπότε τύχοι, wenn es sich so traf, zuweilen, παίζειν μου εἰς τὰς τρίχας, Phaed. 89b ; τὸ ὅπῃ ἔτυχεν, der blinde Zufall, Phil. 28d ; περιτρέχων ὅπῃ τύχοιμι, Symp. 173a ; ἐφιστάμενοι ὅπου τύχοιεν, Xen. An. 5.4.34 ; Sp. – Daher wird es bei den Attikern häufig so mit dem Partizip eines andern Zeitwortes verbunden, daß der im Partizip enthaltene Hauptbegriff nur die Nebenbdtg des Ungefähren, Zufälligen erhält, das Partizip dah. im Deutschen mit dem Verbum finit. u. τυγχάνω durch ein Adverb, zufällig, gerade, von ungefähr, übersetzt werden muß ; εἰ δὲ τυγχάνω τοῖς κυρίοισι λέγων, Aesch. Ch. 678 ; ὅτε δεόμενος τύχοι, Eum. 696 ; κἀν δόμοισι τυγχάνει τὰ νῦν παρών ; Soph. O.R. 757 ; νῦν γὰρ εὐτυχοῦσα τυγχάνεις, El. 962, u. öfter ; wobei aber oft für uns das Zufällige so zurücktritt, daß diese Verbindung eine bloße Umschreibung zu sein scheint, vgl. 576, O.C. 566 ; Eur. Hec. 963, Or. 864 u. sonst ; Ar. u. in Prosa überall : ὡμολογηκὼς τυγχάνεις, du hast zugegeben, Plat. Theaet. 165e ; ἆρʼ οὖν ὁ σοφιστὴς τυγχάνει ὢν ἔμπορός τις, ist er etwa, Prot. 313c ; bestimmter heißt es κατὰ θεὸν γάρ τινα ἔτυχον καθήμενος ἐνταῦθα, Euthyd. 272e, durch eine göttliche Fügung traf es sich, daß ich da saß ; ἔτυχεν ἑστηκώς Xen. An. 1.5.8, u. sonst überall. – Zuweilen ist das Partizip aus dem Zusammenhang zu ergänzen (bes. in Relativ- u. Bedingungssätzen), ἀνεπαύοντο ὅπου ἐτύγχανον ἕκαστος, sc. ἀναπαυόμενοι, sie ruhten aus, ein Jeder wo ers traf ; ὡς ἕκαστοι ἐτύγχανον, ηὐλίζοντο, sie lagerten sich, ein Jeder wo sichs gerade traf, Xen. An. 3.1.3, 2.2.17 ; ὃν Ἀθηναῖοι θήσουσιν ὅταν τύχωσιν, Mem. 3.2.11. – So steht τυγχάνω ὤν, ich bin gerade, von ungefähr, Hes. frg. 22.13, Ar. Plut. 35, u. τυγχάνω allein für zufällig, gerade sein, vgl. Schaefer Bos. ellips. p. 785 u. Lobeck Phryn. 277 ; Phryn. verwirft diese Auslassung des Partizips als unattisch, vgl. Porson Eur. Hec. 788 ; σωτὴρ γένοιτο Ζεὺς ἐπʼ ἀσπίδος τυχών, Aesch. Spt. 502 ; ἀνὴρ γὰρ ἔνδον ἄρτι τυγχάνει, Soph. Aj. 9, wie νῦν δʼ ἀγροῖσι τυγχάνεις, El. 305 ; u. mit adj. auch in Prosa, εἰ σὺ τυγχάνεις ἐπιστήμων τούτων, Plat. Prot. 313e ; εἰ δέ τι τυγχάνει ἀηδὲς καὶ ὠφέλιμον, Gorg. 502b ; Phaedr. 263d, u. sonst.
[cf. τεύχω.]
3 sing. impf. τύγχανε Od. 14.231.
2 sing. aor. ἔτυχες Il. 5.287.
3 sing. τύχε Il. 5.587, Il. 11.684.
Subj. τύχωμι Il. 5.279, Il. 7.243 : Od. 22.7.
2 sing. τύχῃς Od. 6.290.
3 sing. τύχῃ Il. 8.430, Il. 23.857. τύχῃσι Il. 11.116.
2 sing. opt. τύχοις Od. 12.106.
Pple. τυχών Il. 5.98, 582, 858, Il. 13.371, 397, Il. 16.623, Il. 23.726 : Od. 15.158, Od. 19.452.
3 sing. aor. ἐτύχησε Il. 15.581, Il. 23.466. τύχησε Od. 14.334, Od. 19.391.
Pple. τυχήσας Il. 4.106, Il. 5.579, Il. 12.189, 394 : Od. 21.13.
3 sing. pf. τετύχηκε Od. 10.88.
Pple. τετυχηκώς Il. 17.748.
2 sing. fut. mid. τεύξῃ Od. 19.314.
Infin. τεύξεσθαι Il. 16.609.
(παρα-)
- 1
To light or fall upon, come into contact with.
With genit.: ἀμάθοιο Il. 5.587.
To fall in with or encounter a person : δῶρα τά οἱ δῶκε τυχήσας Od. 21.13.
- 2
To reach, hit, strike.
With genit. : μηρίνθοιο Il. 23.857.
So in mid. : ἔλπετο τεύξεσθαι προβιβῶντος Il. 16.609.–
- 3
Absol., to hit one’s mark, make good one’s aim, get one’s blow or thrust home : ἤμβροτες οὐδʼ ἔτυχες Il. 5.287. Cf. Il. 5.279, Il. 7.243, Il. 15.581 : Od. 22.7.
In aor. pple., making good one’s aim, with unerring aim, getting one’s blow home, with a home thrust : ὃν ὑπὸ στέρνοιο τυχήσας βεβλήκει (getting his shot home under the . . .) Il. 4.106, βάλʼ ἐπαΐσσοντα τυχών Il. 5.98. Cf. Il. 5.579, 582, 858, Il. 12.189, 394, Il. 13.371, 397, Il. 16.623, Il. 23.726 : Od. 19.452.
- 4
To have success in doing something, do it successfully.
With pple. : οὐκ ἐτύχησεν ἑλίξας (in turning) Il. 23.466.
- 5
To get, obtain, have granted to or bestowed upon one.
With genit.: ὄφρα τάχιστα πομπῆς τύχῃς Od. 6.290. Cf. Od. 15.158.
In mid. Od. 19.314.
- 6
To fall to one’s lot : οὕνεκά μοι τύχε πολλά Il. 11.684. Cf. Od. 14.231.
- 7
To chance or happen to be somewhere or to be doing something.
With complementary words : εἰ τύχῃσι μάλα σχεδόν Il. 11.116 : τύχησεν ἐρχομένη νηῦς (chanced to be sailing) Od. 14.334 = Od. 19.291. Cf. Od. 12.106.
Without such word : ὅς κε τύχῃ (as his hap may be) Il. 8.430.
In pf., to be, lie, be set, in a specified position : ὃν πέρι πέτρη τετύχηκεν Od. 10.88. Cf. Il. 17.748.
- 1
- a c. gen., attain to, hit, experience πρέπει τὸν Αἰνησιδάμου ἐγκωμίων τε μελέων λυρᾶν τε τυγχανέμεν O. 2.47 ἐοικότα γὰρ καὶ τελευτᾷ φερτέρου νόστου τυχεῖν P. 1.35 “ἔν τε θεοῖς τοῦτο κἀνθρώποις ὁμῶς αἰδέοντʼ ἀμφανδὸν ἁδείας τυχεῖν τὸ πρῶτον εὐνᾶς” P. 9.41 νεαρὸν κατʼ αἶσαν υἱὸν ἴδῃ τυχόντα στεφάνων Πυθίων P. 10.26 τῶν δʼ ἕκαστος ὀρούει, τυχών κεν ἁρπαλέαν σχέθοι φροντίδα τὰν πὰρ ποδός P. 10.62 ἔλπομαι μέγα εἰπὼν σκοποῦ ἄντα τυχεῖν ὥτʼ ἀπὸ τόξου ἱεὶς (Mingarelli: ἄντα σκοποῦ (τε)τυχεῖν codd.: σκοποῦ ἂν τυχεῖν Σγρ.) N. 6.27 προφρόνων Μοισᾶν τύχοιμεν, κεῖνον ἅψαι πυρσὸν ὕμνων καὶ Μελίσσῳ I. 4.43 “βροτέων δὲ λεχέων τυχοῖσα υἱὸν εἰσιδέτω θανόντʼ ἐν πολέμῳ” I. 8.36 om. gen., τοῦτο δʼ ἀμάχανον εὑρεῖν· ὅτι φέρτατον ἀνδρὶ τυχεῖν O. 7.26 πρὶν ὅσα φροντίδι μητίονται τυχεῖν (i. e. τούτων ὅσα) P. 2.92
- b = εὐτυχέω. τὸ δὲ τυχεῖν πειρώμενον ἀγωνίας ἀφροσύνας παραλύει O. 2.51 [εὖ δὲ τυχόντες (Boeckh: εὖ δʼ(ὲ) ἔχοντες codd.: ἠὺ δʼ ἔχοντες Hermann) O. 5.16] χρὴ πρὸς μακάρων τυγχάνοντʼ εὖ πασχέμεν P. 3.104 add. part., εἰ δὲ τύχῃ τις ἔρδων N. 7.11 τυχεῖν δʼ ἕν ἀδύνατον εὐδαιμονίαν ἅπασαν ἀνελόμενον N. 7.55
- c happen to be, be
- α c. pr. subs., adj. οὐκ ἀποδάμου Ἀπόλλωνος τυχόντος P. 4.5 ἐν δὲ μηνὸς πρῶτον τύχεν ἆμαρ (fort. tmesis, ἐν-τύχεν) Pae. 2.76
- β c. part. γυναῖκας, ὅσαι τύχον Ἀλκμήνας ἀρήγοισαι λέχει N. 1.49
Strong 5177
I. Trans.
1. to hit (opp. to ἁμαρτάνω, to miss the mark: Hom., Xen., al.).
2. to hit upon, light upon;
(a) of persons, to meet with, fall in with: absol., ptcp., ὁ τυχών, a chance person, anyone (Lat.
(b) of things, to reach, get, obtain: c. gen. rei. Lk 20:35, Ac 24:3 26:22 27:3, II Ti 2:10 He 8:6 11:35.
II. Intrans., to happen; of things, to happen, chance, befall: impers., εἰ τύχοι, it may be, perhaps, I Co 14:10 15:37; so ptcp., τυχόν (old acc. absol.; v. M, Pr., 74), I Co 16:6
- Ato hit, esp. to hit a mark with an arrow, Hom., etc.: he mostly constructs it with acc., when the object hit is alive, with gen. when it is lifeless; so, τ. τοῦ σκοποῦ Xen.;—a prep. is sometimes added, κατὰ κληῖδα, κατὰ ζωστῆρα τυχήσας τινά Il.;—absol., ἤμβροτες οὐδʼ ἔτυχες Hom.; the part. τυχών is often joined with βάλλειν, οὐτᾶν, etc., Hom.
- IIto hit upon, light upon:
- 1to meet by chance, meet with, fall in with a person, absol., Od.; c. gen., Aesch., etc.:—aor2 part. ὁ τυχών, the first one meets, any one, Lat. quivis, Hes., Plat., etc.; οἱ τυχόντες every-day men, the vulgar, Xen.; so, τὸ τυχόν any chance thing, Plat.
- 2to meet with, hit, reach, gain, get, obtain a thing, and in the past tenses (like κέκτημαι), to be in possession of, to have, c. gen., Od., etc.:—after Hom. also c. acc., τ. μισθόν Hdt.; τὰ πρόσφορα Aesch., etc.:—gen. pers. added, to obtain a thing from a person, τ. τί τινος Soph.; τινὸς παρά τινος Od.
- 3also in bad sense, βίης τυχεῖν to meet with, suffer violence, Hdt.; τ. κακῶν Eur.
- 4absol. to hit the mark, to make a hit, Il., Attic; so, τυχόντες καλῶς Aesch.
- 5to have the lot or fate, ὅς κε τύχηι whoever draws the lot (to die), Il.
- Bintr. to happen to be at a place, εἴπερ τύχηισι μάλα σχεδόν if by chance she be quite near, Il. etc.
- 2of events, and things generally, to happen to one, befal one, fall to oneʼs lot, c. dat. pers., Il., Attic; also to turn out well, Od.
- 3impers., ὅπως ἐτύγχανεν as it chanced, i. e. without any rule, indefinitely, Eur.; ὡς or ὥσπερ ἔτυχεν Xen.; ὁπότε τύχοι when it chanced, sometimes, Plat.
- IIjoined with a part., τὰ νοέων τυγχάνω which I have just now in my mind, Hdt.; ὃ τυγχάνω μαθών which I have just learnt, Soph.; ἔτυχον στρατευόμενοι they were just then engaged in an expedition, Thuc.;—in phrase τυγχάνω ὤν, simply = εἰμί, Aesch., Soph., etc.
- 2the part. is often omitted, ἔνδον γὰρ ἄρτι τυγχάνει (sc. ὤν) Soph.; εἰ σὺ τυγχάνεις ἐπιστήμων Plat.:—sometimes indeed τυγχάνειν is used very much like εἶναι, τ. ἐν ἐμπύροις to be engaged in sacrifice, Eur.; ὡς ἕκαστοι ἐτύγχανον just as they all were, Xen.
- 3in many phrases it is easy to supply a part., ὅ τι ἂν τύχωσι, τοῦτο λέγουσι they say whatever comes uppermost (i. e. ὅ τι ἂν τύχωσι λέγοντες), Plat.
- IIIneut. part. τυχόν, absol. like παρόν, since it so befel, Luc.
- 2as adv. perchance, perhaps, Xen., Plat.
-
…τοῦ χαλινοῦ ; ἀληθῆ. οὐκοῦν ἑνὶ λόγῳ, ὅταν τίς τι ἕνεκά του σκοπῇ, περὶ ἐκείνου ἡ βουλὴ τυγχάνει οὖσα οὗ ἕνεκα ἐσκόπει, ἀλλʼ οὐ περὶ τοῦ ὃ ἕνεκα ἄλλου ἐζήτει. ἀνάγκη. δεῖ ἄρα καὶ τὸν…
Plato, Laches
-
…. πῶς γὰρ οὔ ; ἐκεῖνός τε τοίνυν παντάπασιν οὕτως εἶχεν, καὶ αὐτὸς ἔγωγε ἐτεταράγμην καὶ οἱ ἄλλοι. ἔτυχον δέ, ὦ Φαίδων, τίνες παραγενόμενοι ; οὗτός τε δὴ ὁ Ἀπολλόδωρος τῶν ἐπιχωρίων παρῆν καὶ Κριτόβουλος καὶ ὁ…
Plato, Phaedo
-
…τινες, καὶ πολλοί γε. ταῦτα δὴ πάντα προθυμήθητι ὡς σαφέστατα ἡμῖν ἀπαγγεῖλαι, εἰ μή τίς σοι ἀσχολία τυγχάνει οὖσα. ἀλλὰ σχολάζω γε καὶ πειράσομαι ὑμῖν διηγήσασθαι · καὶ γὰρ τὸ μεμνῆσθαι Σωκράτους καὶ αὐτὸν λέγοντα καὶ ἄλλου…
Plato, Phaedo
-
…ἥμαρτεν καὶ ὁ ἄρχων ἥμαρτεν. τοιοῦτον οὖν δή σοι καὶ ἐμὲ ὑπόλαβε νυνδὴ ἀποκρίνεσθαι · τὸ δὲ ἀκριβέστατον ἐκεῖνο τυγχάνει ὄν, τὸν ἄρχοντα, καθʼ ὅσον ἄρχων ἐστίν, μὴ ἁμαρτάνειν, μὴ ἁμαρτάνοντα δὲ τὸ αὑτῷ βέλτιστον τίθεσθαι…
Plato, Republic
-
…εἰς τὴν οἰκίαν Μηλόβιος ἐκ τῶν ὤτων ἐξείλετο. καὶ οὐδὲ κατὰ τὸ ἐλάχιστον μέρος τῆς οὐσίας ἐλέου παρʼ αὐτῶν ἐτυγχάνομεν. ἀλλʼ οὕτως εἰς ἡμᾶς διὰ τὰ χρήματα ἐξημάρτανον, ὥσπερ ἂν ἕτεροι μεγάλων ἀδικημάτων ὀργὴν ἔχοντες, οὐ τούτων…
Lysias, Speeches
-
…ἐστιν οἶδα. πρὸ οὖν τῶν κακῶν ὧν οἶδα ὅτι κακά ἐστιν, ἃ μὴ οἶδα εἰ καὶ ἀγαθὰ ὄντα τυγχάνει οὐδέποτε φοβήσομαι οὐδὲ φεύξομαι · ὥστε οὐδʼ εἴ με νῦν ὑμεῖς ἀφίετε Ἀνύτῳ ἀπιστήσαντες, ὃς ἔφη ἢ τὴν ἀρχὴν…
Plato, Apology
-
…· ἢ γὰρ οἷον μηδὲν εἶναι μηδὲ αἴσθησιν μηδεμίαν μηδενὸς ἔχειν τὸν τεθνεῶτα, ἢ κατὰ τὰ λεγόμενα μεταβολή τις τυγχάνει οὖσα καὶ μετοίκησις τῇ ψυχῇ τοῦ τόπου τοῦ ἐνθένδε εἰς ἄλλον τόπον. καὶ εἴτε δὴ μηδεμία αἴσθησίς ἐστιν ἀλλʼ…
Plato, Apology
-
…ἂν εἰς Δῆλόν τε ἀφίκηται τὸ πλοῖον καὶ πάλιν δεῦρο · τοῦτο δʼ ἐνίοτε ἐν πολλῷ χρόνῳ γίγνεται, ὅταν τύχωσιν ἄνεμοι ἀπολαβόντες αὐτούς. ἀρχὴ δʼ ἐστὶ τῆς θεωρίας ἐπειδὰν ὁ ἱερεὺς τοῦ Ἀπόλλωνος στέψῃ τὴν πρύμναν τοῦ πλοίου ·…
Plato, Phaedo
-
…φαίνεται ἀποθανών. τί οὖν ἦν τοῦτο, ὦ Φαίδων ; τύχη τις αὐτῷ, ὦ Ἐχέκρατες, συνέβη · ἔτυχεν γὰρ τῇ προτεραίᾳ τῆς δίκης ἡ πρύμνα ἐστεμμένη τοῦ πλοίου ὃ εἰς Δῆλον Ἀθηναῖοι πέμπουσιν. τοῦτο δὲ δὴ τί…
Plato, Phaedo
-
…ποτʼ ἐποίησας συνειπών, ὁπότε ἀντειπεῖν φάσκων ἀπέκτεινας Πολέμαρχον. φέρε δή, τί ἄν, εἰ καὶ ἀδελφοὶ ὄντες ἐτύχετε αὐτοῦ ἢ καὶ ὑεῖς ; ἀπεψηφίσασθε ; δεῖ γάρ, ὦ ἄνδρες δικασταί, Ἐρατοσθένην δυοῖν θάτερον ἀποδεῖξαι, ἢ…
Lysias, Speeches