φιλοτιμέομαι
φιλοτιμέομαι, to be ambitious
- love or seek after honour, Pl. Alc. 2.146a, Is. l.c., D. 20.103, etc.: hence, to be ambitious, emulous, Ar. Ra. 281; φ. ὅτι . . to be jealous because . ., X. An. 1.4.7, Lys. 14.21; φ. πρὸς ἀλλήλους, πρὸς τοὺς ἄλλους, vie emulously with, rival, Pl. Smp. 178e, Phdr. 234a, cf. Lys. 29.14.
- 2 the object of ambition, etc., is mostly added with a Prep., φ. ἐπί τινι to place oneʼs fame in a thing, glory or pride oneself upon it, Pl. R. 553d, X. Mem. 2.6.12, Lys. 14.42; ἐπὶ τοῖς πεπραγμένοις Isoc. 3.46, al.; ἔν τινι Pl. La. 182b; ὑπὲρ τῆς δόξης Isoc. 8.93; περὶ τῶν καλῶν contend in rivalry for, Plu. Amat. 2.760c; περὶ τὴν θήραν, δεῖπνα, D.S. 3.18, Plu. Phil. 9; ἀφʼ ἑτέρων ἀρετῶν Id. Praec. 2.819c: c. neut. pron. in acc., πρὸς ἃ ἐγὼ φιλοτιμοῦμαι X. HG 1.6.5: c. acc. cogn., φ. φιλοτιμίας ἀκάρπους Plu. Vit. aer. al. 2.830e; τὴν ἀγαθὴν ἔριν J. BJ 1.10.5; φ. πρὸς τὴν πόλιν show patriotic zeal for . ., Lycurg. 140, cf. IG 2(2).1176.26, etc.; εἰς τὴν αὔξησιν D.S. 1.50, cf. 25, D.L. 4.44, Aristid. l.c.
- II c. inf., strive eagerly to do a thing, endeavour earnestly, aspire, οἳ πάνυ ἂν φιλοτιμηθεῖεν φίλῳ σοι χρῆσθαι X. Mem. 2.9.3, cf. Oec. 21.6, PPetr. 3 p.115 (iii B. C.), PCair.Zen. 578.2 (iii B. C.), etc.; φιλοτιμούμενοι ἐπιδείκνυσθαι πρὸς ἅπαντας Pl. Phdr. 232a: c. part., φ. ἐλέγχων Id. R. 336c, cf. X. Eq.Mag. 9.6: c. acc. et inf., to be anxious that . ., ib. 1.25: c. acc., ἀεὶ ἕν γέ τι φιλοτιμούμενος Id. Oec. 4.24: with ὅπως, καλῶς ἂν ποιήσαις φιλοτιμηθεὶς ὅπως ἂν παρὰ τοῦ Θεοδώρου λάβῃς τὰ ἐπιστόλια PCair.Zen. 41.19 (iii B. C.), cf. PMich.Zen. 6.3 (iii B. C.).
- III c. dat. rei, present with a thing, χρήμασί τινας v.l. in Procop. Goth. 1.5: but c. acc. rei, lavish upon, τινί τι Aristaenet. 1.1; πόλεμος . . νίκας ἀδίκους φ. Chor. 35.71 p.410F.-R.
- 1to love or seek after honour, to be ambitious, emulous, jealous, Ar., etc.; φ. ὅτι . . to be jealous because . ., Xen.:—the object of ambition is added with a prep., φιλ. ἐπί τινι to pride oneself upon it, Xen., etc.; ἔν τινι Plat.;— with neut. adj., ἀεί τι φιλοτιμούμενος pursuing some object of ambition, Xen.
- 2c. inf. to strive eagerly and emulously to do a thing, endeavour earnestly, aspire, Xen.:—c. acc. et inf. to be anxious that . ., Xen.
-
…ἀλλήλους ὑποκατακλινόμενοι ὑμῖν αὐτοῖς ; ἀλλʼ εἴπερ ὡς ἀληθῶς βούλει εἰδέναι τὸ δίκαιον ὅτι ἔστι, μὴ μόνον ἐρώτα μηδὲ φιλοτιμοῦ ἐλέγχων ἐπειδάν τίς τι ἀποκρίνηται, ἐγνωκὼς τοῦτο, ὅτι ῥᾷον ἐρωτᾶν ἢ ἀποκρίνεσθαι, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἀπόκριναι καὶ…
Plato, Republic
-
…οὗ τὰ θηρία τὰ δείνʼ ἔφασκʼ ἐκεῖνος. ὡς οἰμώξεται. ἠλαζονεύεθʼ ἵνα φοβηθείην ἐγώ, εἰδώς με μάχιμον ὄντα φιλοτιμούμενος. οὐδὲν γὰρ οὕτω γαῦρόν ἐσθʼ ὡς Ἡρακλῆς. ἐγὼ δέ γʼ εὐξαίμην ἂν ἐντυχεῖν τινι λαβεῖν τʼ ἀγώνισμʼ ἄξιόν…
Aristophanes, Frogs
-
…πεμφθεὶς οὐκ ἔχω τί ἄλλο ποιῶ ἢ τὰ κελευόμενα ὡς ἂν δύνωμαι κράτιστα. ὑμεῖς δὲ πρὸς ἃ ἐγώ τε φιλοτιμοῦμαι καὶ ἡ πόλις ἡμῶν αἰτιάζεται ἴστε γὰρ αὐτὰ ὥσπερ καὶ ἐγώ, συμβουλεύετε τὰ ἄριστα ὑμῖν δοκοῦντα εἶναι περὶ τοῦ…
Xenophon, Hellenica
-
…μηδένα τῶν καθʼ ἡμᾶς ἐπιβεβλῆσθαι τῇ τῶν καθόλου πραγμάτων συντάξει · πολὺ γὰρ ἂν ἧττον ἔγωγε πρὸς τοῦτο τὸ μέρος ἐφιλοτιμήθην. νῦν δʼ ὁρῶν τοὺς μὲν κατὰ μέρος πολέμους καί τινας τῶν ἅμα τούτοις πράξεων καὶ πλείους πραγματευομένους, τὴν…
Polybius, Histories
-
…γὰρ ἂν μαθὼν ἐν ὅπλοις μάχεσθαι ἐπιθυμήσειε καὶ τοῦ ἑξῆς μαθήματος τοῦ περὶ τὰς τάξεις, καὶ ταῦτα λαβὼν καὶ φιλοτιμηθεὶς ἐν αὐτοῖς ἐπὶ πᾶν ἂν τὸ περὶ τὰς στρατηγίας ὁρμήσειε · καὶ ἤδη δῆλον ὅτι τὰ τούτων ἐχόμενα καὶ μαθήματα…
Plato, Laches
-
…κακὸν τῇ πόλει γενέσθαι. μαινοίμην γὰρ ; ἄν ;, ὦ ἄνδρες δικασταί, εἰ τὴν μὲν πατρῴαν οὐσίαν φιλοτιμούμενος εἰς ὑμᾶς ἀναλίσκοιμι, ἐπὶ δὲ τῷ τῆς πόλεως κακῷ παρὰ τῶν ἄλλων δωροδοκοίην. ἐγὼ μὲν οὖν, ὦ…
Lysias, Speeches
-
…πεπόνθασιν καὶ πεποιήκασιν ἅπαντα. οὕτω γὰρ διάκεινται, ὥστʼ ἐπὶ μὲν τοῖς καλοῖς αἰσχύνεσθαι, ἐπὶ δὲ τοῖς κακοῖς φιλοτιμεῖσθαι. καὶ μὲν δή, ὦ ἄνδρες δικασταί, ἤδη τινῶν ἀπεψηφίσασθε ἀδικεῖν μὲν νομίσαντες, οἰόμενοι δʼ εἰς τὸ…
Lysias, Speeches
-
…καὶ πρὸς τίνα ; φαύλην τινὰ ἔγωγε, ὦ Σώκρατες. φαίης γε ἂν οἶμαι ὁπόταν ὁρῴης ἕνα ἕκαστον αὐτῶν φιλοτιμούμενόν τε καὶ νέμοντα τὸ πλεῖστον τῆς πολιτείας. .. τούτῳ μέρος, ἵνʼ αὐτὸς αὑτοῦ τυγχάνει κράτιστος ὤν ·…
Plato, Alcibiades 2
-
…στρατόπεδον ἐραστῶν τε καὶ παιδικῶν, οὐκ ἔστιν ὅπως ἂν ἄμεινον οἰκήσειαν τὴν ἑαυτῶν ἢ ἀπεχόμενοι πάντων τῶν αἰσχρῶν καὶ φιλοτιμούμενοι πρὸς ἀλλήλους, καὶ μαχόμενοί γʼ ἂν μετʼ ἀλλήλων οἱ τοιοῦτοι νικῷεν ἂν ὀλίγοι ὄντες ὡς ἔπος εἰπεῖν πάντας ἀνθρώπους…
Plato, Symposium
-
…ἀμφοτέροις γεγενημένων τοὺς λόγους ποιεῖται. ἀλλʼ ὅμως τοσούτων συμφορῶν καὶ οὕτως αὐτῷ μεγάλων ὑπαρχουσῶν ἐπὶ τῇ τοῦ πατρὸς πονηρίᾳ φιλοτιμεῖται, καὶ λέγει ὡς οὕτως ἐκεῖνος μέγα ἐδύνατο, ὥστε τῇ πόλει πάντων ; τῶν ; κακῶν αἴτιος γεγένηται .…
Lysias, Speeches