φιλοτιμία
φιλοτιμία, the character of the φιλότιμος, love of distinction, ambition
- love of honour or distinction, ambition, freq. in bad sense in early writers, Pi. Fr. 210, E. IA 527, Ar. Th. 383, Arist. EN 1125b22; κακίστη δαιμόνων Φ. E. Ph. 532; ἄκαιρος Isoc. Ep. 2.9; πλεονεξία καὶ φ. Th. 3.82; with φιλονικία, Pl. Lg. 860e; also in good sense, Isoc. 5.110, X. Mem. 3.3.13, Hier. 7.3, Pl. R. 553c: the object is added in gen., φ. τῶν καλῶν ib. 555a, cf. X. Cyr. 8.1.35; also φ. ἐπὶ τοῖς καλοῖς Pl. Smp. 178d; ὑπὲρ τῶν ὅλων, περί τι, Plb. 1.52.4, 5.71.6; πρὸς τὰ καλά Id. 6.55.4, cf. Pl. Lg. 834b; but φ. πρός τινα ambitious rivalry with him, ἡ πρὸς ἀλλήλους φ. καὶ στάσις Plb. 4.87.7 (but αἱ πρὸς σφᾶς αὐτοὺς φ. is f.l. for φιλονικίαι (ap. Stob.) in Isoc. 3.18); φ. ἐμβάλλειν τινί, ὅπως . . X. Cyr. 8.1.39: freq. with Preps., διὰ φιλοτιμίαν Pl. R. 586c, Isoc. 5.86, etc.; φιλοτιμίας ἕνεκα Lys. 19.56; ὑπὸ φιλοτιμίας Pl. Phdr. 257c, etc.; simply φιλοτιμίᾳ D. 2.18; φ. τινὶ καὶ φιλονεικίᾳ Plu. Herod. 2.856a: pl., jealousies, rivalries, κατʼ ἰδίας φ. Th. 8.89; φιλονικίαι καὶ φ. Pl. R. 548c, etc.; αἱ φ. τῶν συγγραφέων party-feelings, Plb. 3.21.10.
- 2 conceited obstinacy, ἡ φ. κτῆμα σκαιόν Hdt. 3.53; ὑπὸ φιλοτιμίας, ἣν ὀνομάζουσιν οἱ νῦν Ἕλληνες κενοδοξίαν Gal. 6.415.
- 3 ambitious display, ostentation, πλούτου Lys. 33.2: but freq.
- 4 lavish outlay for public purposes, munificence, ἡ πρὸς ὑμᾶς φ. Aeschin. 3.19, cf. POxy. 1153.16 (i A. D.), Dacia 1.273 (Tomi), BCH 51.99 (Panamara), etc.: pl., occasions for munificence, Plu. Nic. 3.
- II the object coveted, honour, distinction, credit, ἔστιν τὸ γράμμα ἐκείνῳ μὲν φ. πρὸς ὑμᾶς D. 20.69; φ. παρέχειν τινί X. Hier. 1.27; ἐκείνῳ ἔχει φ. is to his credit, D. 2.3; ψευδῆ φ. κτᾶται Aeschin. 3.45; ἑνὶ τὴν φ. συνεχώρησεν Plu. Phoc. 20; both in sg. and pl., ἀποστερεῖσθαι τῆς φιλοτιμίας or τῶν -ιῶν, D. 24.210, 19.223, cf. 24.91 (pl.); στέφανος φιλοτιμίας διὰ βίου, as an honour, Rev.Arch. 22(1925).62 (Callatis); φιλοτιμίας χρυσίον charitable fund, ib. 34(1931).347 (Stobi).
- III punningly, the conduct of one Philotimus, Cic. Att. 6.9.2, 7.1.1.
1. eerzucht, ambitie,
2. rivaliteit, concurrentie, jaloezie:
3. (ambitieuze) vrijgevigheid:
4. eer, roem:
- 1ambition ἄγαν φιλοτιμίαν μνώμενοι ἐν πόλεσιν ἄνδρες (sc. χαλεπώτατοί εἰσι: at iudice Wil. haec non sunt ipsa verba Pindari) fr. 210.
- Ithe character of the φιλότιμος, love of distinction, ambition, Eur., Thuc., etc.;—in good sense, Xen.: c. gen. objecti, φ. τινός emulous desire for a thing, Plat., etc.; φ. πρός τινα ambitious rivalry with him, Isocr.
- 2ambitious pertinacity, obstinacy, Hdt.
- 3ambitious display, prodigality, Dem., Aeschin.
- IIthe object coveted, honour, distinction, credit, Dem.
-
…μέγιστα ἀγαθά. ἴσως δʼ οὐ πάντα · αὑτῷ γὰρ μάλισθʼ ἕκαστος βούλεται τἀγαθά. οἱ πολλοὶ δὲ δοκοῦσι διὰ φιλοτιμίαν βούλεσθαι φιλεῖσθαι μᾶλλον ἢ φιλεῖν · διὸ φιλοκόλακες οἱ πολλοί · ὑπερεχόμενος γὰρ φίλος ὁ κόλαξ, ἢ προσποιεῖται τοιοῦτος…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…περιέσεσθαι · οἱ δὲ ταῦτά τε πάντα ἐς τοὐναντίον ἔπραξαν καὶ ἄλλα ἔξω τοῦ πολέμου δοκοῦντα εἶναι κατὰ τὰς ἰδίας φιλοτιμίας καὶ ἴδια κέρδη κακῶς ἔς τε σφᾶς αὐτοὺς καὶ τοὺς ξυμμάχους ἐπολίτευσαν, ἃ κατορθούμενα μὲν τοῖς ἰδιώταις τιμὴ καὶ…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…ἐπὶ ὑποκρίσει διένεμον, οἱ δὲ πολλοὶ τέλεον κατεφρόνουν, μέχρι Τιβέριος Σεμπρώνιος Γράκχος, ἀνὴρ ἐπιφανὴς καὶ λαμπρὸς ἐς φιλοτιμίαν εἰπεῖν τε δυνατώτατος καὶ ἐκ τῶνδε ὁμοῦ πάντων γνωριμώτατος ἅπασι, δημαρχῶν ἐσεμνολόγησε περὶ τοῦ Ἰταλικοῦ γένους ὡς εὐπολεμωτάτου τε…
Appian, The Civil Wars
-
…ἐς ὁμόνοιαν καὶ μοναρχίαν περιέστη · ταῦτα δʼ ὅπως ἐγένετο, συνέγραψα καὶ συνήγαγον, ἀξιοθαύμαστα ὄντα τοῖς ἐθέλουσιν ἰδεῖν φιλοτιμίαν ἀνδρῶν ἄμετρον καὶ φιλαρχίαν δεινὴν καρτερίαν τε ἄτρυτον καὶ κακῶν ἰδέας μυρίων, μάλιστα δʼ, ὅτι μοι τῆς Αἰγυπτίας…
Appian, The Civil Wars
-
…Θερσίτου πίθηκον ἐνδυομένην. κατὰ τύχην δὲ τὴν Ὀδυσσέως λαχοῦσαν πασῶν ὑστάτην αἱρησομένην ἰέναι, μνήμῃ δὲ τῶν προτέρων πόνων φιλοτιμίας λελωφηκυῖαν ζητεῖν περιιοῦσαν χρόνον πολὺν βίον ἀνδρὸς ἰδιώτου ἀπράγμονος, καὶ μόγις εὑρεῖν κείμενόν που καὶ παρημελημένον ὑπὸ τῶν ἄλλων…
Plato, Republic
-
…πρὸς ἀλλήλας διέκειντο · ἐπειδὴ δὲ ἐκεῖνος τοὺς τυράννους ἔπαυσε καὶ τοὺς ὑβρίζοντας ἐκώλυσεν, ἀγῶνα μὲν σωμάτων ἐποίησε, φιλοτιμίαν ; δὲ ; πλούτου, γνώμης δʼ ἐπίδειξιν ἐν τῷ καλλίστῳ τῆς Ἑλλάδος, ἵνα τούτων ἁπάντων ἕνεκα εἰς τὸ…
Lysias, Speeches
-
…τί δέ ; περὶ τὸ θυμοειδὲς οὐχ ἕτερα τοιαῦτα ἀνάγκη γίγνεσθαι, ὃς ἂν αὐτὸ τοῦτο διαπράττηται ἢ φθόνῳ διὰ φιλοτιμίαν ἢ βίᾳ διὰ φιλονικίαν ἢ θυμῷ διὰ δυσκολίαν, πλησμονὴν τιμῆς τε καὶ νίκης καὶ θυμοῦ διώκων ἄνευ λογισμοῦ τε…
Plato, Republic
-
…ἀληθοῦς δόξης ἰόντας, ὅπως πάντα ταῦτα συνδήσας ὁ νοῦς ἑπόμενα σωφροσύνῃ καὶ δικαιοσύνῃ ἀποφήνῃ, ἀλλὰ μὴ πλούτῳ μηδὲ φιλοτιμίᾳ. οὕτως, ὦ ξένοι, ἔγωγε ἤθελον ἂν ὑμᾶς καὶ ἔτι νῦν βούλομαι διεξελθεῖν πῶς ἐν τοῖς τοῦ Διὸς…
Plato, Laws
-
…αὐτόν. δοκεῖ μοι. καὶ μὴν ἀνταγωνιστής γε ἰδίᾳ ἐν πόλει ὁ φειδωλὸς φαῦλος ἤ τινος νίκης ἢ ἄλλης φιλοτιμίας τῶν καλῶν, χρήματά τε οὐκ ἐθέλων εὐδοξίας ἕνεκα καὶ τῶν τοιούτων ἀγώνων ἀναλίσκειν, δεδιὼς τὰς ἐπιθυμίας τὰς ἀναλωτικὰς…
Plato, Republic
-
…ὅτι πολλὴν εἶχον περὶ αὐτῶν σπουδὴν εἰς τὸ συμπερανθῆναι, οὐκ ἄλλου τινὸς ἕνεκα μᾶλλον ἢ τῆς ἐπὶ τοῖς καλοῖς φιλοτιμίας · νομίζω γὰρ δίκαιον εἶναι τοὺς ὄντας τῇ ἀληθείᾳ ἐπιεικεῖς καὶ πράττοντας τοιαῦτα τυγχάνειν δόξης τῆς προσηκούσης. τὰ μὲν…
Plato, Letters