ἁψίς
ἁψίς, a juncture, loop, mesh
- loop, mesh, such as form a net, ἀψῖσι λίνου Il. 5.487; ἁψῖδες nets, A.R. 3.138, Opp. H. 4.146.
- 2 felloe of a wheel, Hes. Op. 426, Lyr. in PLG 3.740; the wheel itself, Hdt. 4.72, E. Hipp. 1233; κύκλος ἁψῖδος the potterʼs wheel, APl. 16.191 (Nicaenet.).
- 3 in Archit., dowel-pin, IG 11(2).161A 70 (Delos, iii B. C.).
- 4 disk, τὴν ἡμερίαν ἁψῖδα, of the sun, E. Ion 88; segment cut off by rainbow, Arist. Mete. 371b28, cf. Poet. ap. Plu. Cons.Apoll. 2.103f.
- 5 arch or vault (cf. ψαλίς II), ἐπὶ τὴν ὑπουράνιον ἁψῖδα Pl. Phdr. 247b, cf. Suid. s.v. αἰθεροβατεῖν, Epigr.Gr. 1078 (Adana), IGRom. 3.975, PMag.Lond. 46.41; κατὰ τὴν ἁψῖδα ποτώμενος Luc. Bis Acc. 33; triumphal arch, D.C. 53.22, 26, etc.: metaph., κάμπτειν ἐπῶν ἁψῖδας Ar. Th. 53.
- b σελάνας ἐς δεκάταν ἁψῖδα in the moonʼs tenth orbit, i. e. the tenth month, Hymn.Is. 38.
- c ἡ ἀνωτάτω ἁ. θεάτρου uppermost tier, D.C. 61.17. (ἅψῐδα in late Poets, Epigr.Gr. 440.9,445.4.)
I plu. mallas, redes
ὡς ἀψῖσι λίνοι' ἁλόντε πανάγρου
μέχρις ἂν περιπέσωσι ταῖς τῶν λίνων ἁψῖσιν
ῥηϊδίως ἁψῖσι περίσχετον ἀμφικαλύψας
II sg. de segmentos curvos
1 pina, cada uno de los segmentos que ensamblados forman la llanta
τρισπίθαμον ἅψιν ταμεῖν δεκαδώρῳ ἀμάξῃ
• tb. llanta
(τὸν ἡλίον) ὥσπερ ἐν τρόχῳ ... ἔχει ... τὰς κνημῖδας πρὸς τὴν ἔξωθεν τὴν ἁψῖδος περιφοράν
κατὰ τὴν ἁψῖδα συμμεταβάλλοντος
pudiendo moverse a lo largo de la llanta
• fig.
κάμπτει δὲ νέας ἁψῖδας ἐπῶν
moldea nuevas junturas de versos
2 geom. semicírculo Hero Geom.18.1,
τῆς ἴριδος ... ἁ.
segmento de arco
3 bóveda celeste
ἄκραν ἐπὶ τὴν ὑπουράνιον ἁψῖδα πορεύονται
κατὰ τὴν ἁψῖδα πετάμενον
ὅταν Φαέθων πυμάτην ἁψῖδα διφρεύῃ
• fig. la cima más alta
εἰς ἁγιωσύνης ἁψῖδα ἀναβεβηκέναι
III arq.
1 dovela
ξύλον εἰς τὰς ἁψῖδας τοῖς σφονδύλοις τοῦ κίονος
• arco
κίονος ... κατὰ τὰς ἄκρας εἰς ἁψῖδα περιαγομένου
ἁψῖδες πανταχόθεν τετραμμέναι μίαν ὀροφὴν ἔχουσαι
• arco de triunfo
εἰκόνες αὐτῷ ἐφ' ἁψίδων ... ἐποιήθησαν
ἁψίδα Τροπαιοφόρον
• plu. arcos de un puente IGR 3.887.7 (Cilicia),
εἰλήσας ἁψῖδας ἐπάνω τοῦ ... ποταμοῦ
2 hemiciclo de asientos
τὴν ἀνωτάτου τοῦ θεάτρου ἁψῖδα
3 arcosolio o cámara funeraria con o sin tumba Beth She'arim 137, 142 (ambas IV d.C.), GVI ll.cc.
IV como círculo completo
1 anillo
ἀμφὶ δ' ἑκάστῳ διπλόαι ἁψῖδες περιηγέες εἱλίσσονται
2 rueda
ἁψῖδος ἥμισυ ἐπὶ δύο ξύλα στήσαντες ὕπτιον
ἁψῖδα πέτρῳ προσβάλλων ὀχήματος
• fig. carro del día, aurora
Παρνεσιάδες ... κορυφαὶ ... τὴν ἡμερίαν ἁψῖδα βροτοῖσι δέχονται
• disco
γλαυκὶ ... ἣν ὁ θηρατὴς κατά τινος χαλκῆς στήσας ἁψῖδος τινάσσει
• rueda de la noria, PLond.1177.200 (II d.C.), PFlor.218.4 (III d.C.), PThead.20.10 (IV d.C.)
• torno de alfarero
Ἑρμῆν ἔπλασεν ἁψῖδος κύκλος ἐλισσόμενος
• recipiente, vaso Vlp.Dig.34.2.19.6.
3 astr. órbita
σελάνας ἐς δεκάτην ἁψεῖδα
en el décimo mes
•V. ἅπτω.
1. maas (van een net).
2. velg; uitbr. wiel;
3. gewelf:
1) die Verknüpfung, λίνου ἁψῖδες, die Maschen des Garnes, Il. 5.487, wie Opp. H. 4.146. – Bei Hes. O. 426 ἄψιν, in äol. Form, die Choerobosc. B.A. p. 1207 ausdrücklich bemerkt, Radfelge, wie Her. 4.72 ; Eur. Hipp. 1233 ; vgl. Ion 88 ; Hesych. τὰ κύκλα τῶν τροχῶν ; – κύκλος ἁψῖδος, die Töpferscheibe, Nicaenet. 2 (Plan. 191); – kom., κάμπτει δὲ νέας ἁψῖδας ἐπῶν Ar. Thesm. 53, nach dem Schol. παρὰ τῶν οἰκοδομούντων, an die gewöhnlichste Bdtg des Wortes, Gewölbe, anknüpfend, wie es Byz. an. 3 (IX. 696) steht u. DC. ἁψὶς τροπαιοφόρος für Triumphbogen braucht. – Bes. das Himmelsgewölbe, ὑπουράνιος Plat. Phaedr. 247b ; ἂν Φαέθων πυμάτην ἁψῖδα διφρεύῃ Archestrat. bei Ath. VII.326b ; οὐρανίην ἁψῖδα ἱκάνειν Ep.adesp. 575 (IX.208); vgl. Luc. Bis acc. 33.
-ῖδος, ἡ
[ἅπτω.]
A mesh of a net Il. 5.487.
- 1a juncture, loop, mesh, such as form a net, Il.
- 2the felloe or felly of a wheel, the wheel itself, Hes., Hdt., Eur.
- 3any circle or disk, of the sun, Eur.
- 4an arch or vault, Plat., Luc.