ἄρκτος
ἄρκτος, a bear, the constellation Ursa maior, the north
- bear, esp. Ursus arctos, brown bear, Od. 11.611, h.Merc. 223, h.Ven. 159, Hdt. 4.191, etc.: the instances of the masc. are dub. (Arist. Col. 798a26 is inconclusive), the fem. being used even when both sexes are included, Id. HA 539b33.
- 2 Ἄρκτος, ἡ, the constellation Ursa Major, Ἄρκτον θʼ, ἣν καὶ Ἄμαξαν ἐπίκλησιν καλέουσιν Il. 18.487, Od. 5.273, cf. Heraclit. 120, E. Ion 1154, etc.; τὰ ὑπὸ τὴν Ἄ. ἀοίκητα Hdt. 5.10; Ἄρκτου στροφάδες κέλευθοι S. Tr. 131 (lyr.); Ἄρκτου στροφάς τε καὶ Κυνὸς ψυχρὰν δύσιν Id. Fr. 432.11: in pl., the Greater and Lesser Bears, Arat. 27; Ἄ. μικρά, μεγάλη, Str. 2.5.35, 36, cf. Cic. ND 2.41.105.
- 3 the north, πρὸς ἄρκτον τετραμμένος Hdt. 1.148, cf. E. El. 733 (lyr.), Aeschin. 3.165, etc.; ἀπὸ ἄ. IG 5(2).444.11 (Megalopolis), al.: pl., Hp. Aër. 5 and 19, Pl. Criti. 118b, etc.
- b ἡ ἑτέρα ἄ. the south pole, Arist. Mete. 362a32.
- II ἄρκτος, ἡ, at Athens a girl appointed to the service of Artemis Brauronia or Ἀρχηγέτις, E. Hyps.Fr. 57, Ar. Lys. 645.
- III a kind of crab, prob. Scyllarus arctus, Arist. HA 549b23, cf. Speus. ap. Ath. 3.105b, Mnesim. 4.45, Archestr. Fr. 56.
- IV ἄρκτου δένδρον, = ἀκτῆ, Ps.-Dsc. 4.173. (Cf. Skt. ṛkṣas, Lat. ursus, etc.)
I
1 oso esp. Ursus arctos, oso pardo, Od.11.611, h.Merc.223, h.Ven.159, Hdt.4.191, Eup.317, X.Cyr.1.4.7, Arist.HA 539b33, Col.798a26, LXX 4Re.2.24, Si.25.17, TDA 249 (Cartago II d.C.), Apoc.13.2, Plu.2.169e, 974b, 977d, IG 14.1302i (Preneste II d.C.), Luc.Demon.19, Aesop.66, 152, Ael.NA 1.31, D.C.60.23.5, Philostr.VS 554, Hierocl.Facet.207, 216, 230, Orib.2.68.11, Eust.1156.16, A.Paul.et Thecl.33, Sud.,
Λυκαονίη ἄ.
osa licaonia
2 osa muchacha que se disfrazaba de osa en el culto de Ártemis Brauronia en Atenas, Ar.Lys.645, Fr.386, E.Fr.767, en Cirene SEG 9.72.98 (IV a.C.), cf. Hsch.s.u.
II astr.
1 ἡ Ἄρκτος la Osa Mayor constelación también llamada el Carro
Ἄρκτον θ', ἣν καὶ Ἅμαξαν ἐπίκλησιν καλέουσιν
τὰ ὑπὸ τὴν ἄρκτον ἀοίκητα
Ἄρκτου στροφάδες κέλευθοι
Ἄρκτος στρέφουσα
• tb. llamada
ἡ μεγάλη ἄ.
• plu. las dos Osas Arat.27, Eudox.Fr.15
• ἡ μικρά ἄ. la Osa Menor Str.2.5.35,
κυνοσουρίς Ἄ.
Osa de la cola de perro e.d. Osa Menorτὴν ἑτέραν ἄρκτον ἐνεσημήνασθε τῷ οὐρανῷ
2 el Norte
πρὸς ἄρκτον τετραμμένος
ἀπ' ἄρκτου πρὸς μεσαμβρίης
πρὸς ἄρκτου ... κατοικημένοι
πρὸς ... ἄρκτον τῆς Εὐρώπης
ὑψηλὴν εἶναι πρὸς ἄρκτον τὴν γῆν
ἀπὸ τῶν ἄρκτων κατάβορρος
•
ἡ ἑτέρα ἄ.
el polo Sur
III un tipo de crustáceo, prob. cigala Arist.HA 549b23, Hp.Vict.2.48, Archestr.SHell.187.2.
IV bot.
1 ἄρκτου δένδρον yezgo, Sambucus ebulus L., Ps.Dsc.4.173.
2 ἄρκου σταφυλή gayuba, Arctostaphylos uva-ursi Sprengel, Gal.13.83, 84.
•De *r̥ksos n. antiguo del oso, donde la oclusiva plantea problemas por su equivalencia c. ai. r̥ksa-, av. arša, arm. arǰ, lat. ursus. Dud. het. ḫartagga-. Quizá de la raíz *reks/t (?)- ‘desgarrar’, cf. gr. ἐρέχθω, ai. rákṣas-.
1. beer, berin.
2. sterrenbeeld de Grote Beer:
3. ‘beertje’ (jong meisje in processie voor Artemis):
1) Bär, Bärin, Od. 11.611 u. Folgde, das fem. ist vorzugsweise im Gebrauch.
2) das Gestirn, auch der Wagen genannt, Il. 18.487, Od. 5.273 ; Eur. Ion. 1154 ; αἱ ἄρκτοι, der große u. kleine Bär, Cic. N. D. 2.41 ; dah. der Nordpol, der Norden, ἀπὸ τῶν ἄρκτων Plat. Critia.118b ; auch im sing., Xen. Pol. 5.3.10.
3) ἡ, in Athen eine der Artemis vom 10. Jahre an geweihte Ehrenjungfrau, die an dem Feste der Brauronien opferte, Ar. Lys. 645 ; Eur. bei Harp.
4) ein Fisch, Archestr. Ath. II.42d ; Arist. H.A. 5.17.
-ου, ἡ.
- 1
A bear Od. 11.611.
- 2
The constellation the Great Bear ( = ἄμαξα
2) Il. 18.487: = Od. 5.273.
- 1
- Ia bear, Od., etc.
- IIἄρκτος, ἡ, the constellation Ursa Major, also called ἅμαξα, the Wain, (the star just behind is called Ἀρκτοῦρος the Bearward, or Βοώτης the Wagoner), Hom., etc.
- 2the region of the bear, the North, sg., Hdt., Eur.
-
…μεταστρεφθεῖσα κατʼ ὄμματα καλὰ βαλοῦσα ἐς λέχος εὔστρωτον, ὅθι περ πάρος ἔσκεν ἄνακτι χλαίνῃσιν μαλακῇς ἐστρωμένον · αὐτὰρ ὕπερθεν ἄρκτων δέρματʼ ἔκειτο βαρυφθόγγων τε λεόντων, τοὺς αὐτὸς κατέπεφνεν ἐν οὔρεσιν ὑψηλοῖσιν. οἳ δʼ ἐπεὶ οὖν λεχέων εὐποιήτων ἐπέβησαν…
NA, Homeric Hymns
-
…αἰεὶ βαλέοντι ἐοικώς. σμερδαλέος δέ οἱ ἀμφὶ περὶ στήθεσσιν ἀορτὴρ χρύσεος ἦν τελαμών, ἵνα θέσκελα ἔργα τέτυκτο, ἄρκτοι τʼ ἀγρότεροί τε σύες χαροποί τε λέοντες, ὑσμῖναί τε μάχαι τε φόνοι τʼ ἀνδροκτασίαι τε. μὴ τεχνησάμενος μηδʼ…
Homer, Odyssey
-
…ὃ δʼ ἄρα σφι λέων γένετʼ ἔνδοθι νηὸς δεινὸς ἐπʼ ἀκροτάτης, μέγα δʼ ἔβραχεν, ἐν δʼ ἄρα μέσσῃ ἄρκτον ἐποίησεν λασιαύχενα, σήματα φαίνων · ἂν δʼ ἔστη μεμαυῖα · λέων δʼ ἐπὶ σέλματος ἄκρου δεινὸν ὑπόδρα ἰδών ·…
NA, Homeric Hymns
-
…κατεσκεύασεν ἐν αὐτῷ κατὰ τὴν ἀπὸ τῆς ἑσπέρας ἀνάβασιν, ὑποκάτω μὲν τῶν τῆς ἄκρας τειχῶν, πρὸς δὲ τὴν ἄρκτον ἐκκλίνον. τοῦ δὲ βασιλείου τὸ τεῖχος ἦν ὕψει μέγα καὶ καρτερόν, πύργους ἔχον ἑξηκονταπήχεις ἐγγωνίους τέτταρας. ἥ…
Flavius Josephus, Jewish War
-
…, βῆ δʼ ἰθὺς σταθμοῖο διʼ οὔρεος · οἳ δὲ μετʼ αὐτὴν σαίνοντες πολιοί τε λύκοι χαροποί τε λέοντες, ἄρκτοι παρδάλιές τε θοαὶ προκάδων ἀκόρητοι ἤισαν · ἣ δʼ ὁρόωσα μετὰ φρεσὶ τέρπετο θυμὸν καὶ τοῖς ἐν στήθεσσι βάλʼ ἵμερον…
NA, Homeric Hymns
-
…, ἀλλὰ πάλιν τέτραπται ἐς ἀσφοδελὸν λειμῶνα · βήματα δʼ οὔτʼ ἀνδρὸς τάδε γίγνεται οὔτε γυναικὸς οὔτε λύκων πολιῶν οὔτʼ ἄρκτων οὔτε λεόντων · οὔτε τι Κενταύρου λασιαύχενος ἔλπομαι εἶναι, ὅς τις τοῖα πέλωρα βιβᾷ ποσὶ καρπαλίμοισιν · αἰνὰ μὲν…
NA, Homeric Hymns
-
…οὐκ ἄγουσι Ἀπατούρια, καὶ οὗτοι κατὰ φόνου τινὰ σκῆψιν. τὸ δὲ Πανιώνιόν ἐστι τῆς Μυκάλης χῶρος ἱρὸς πρὸς ἄρκτον τετραμμένος, κοινῇ ἐξαραιρημένος ὑπὸ Ἰώνων Ποσειδέωνι Ἑλικωνίῳ. ἡ δὲ Μυκάλη ἐστὶ τῆς ἠπείρου ἄκρη πρὸς ζέφυρον ἄνεμον κατήκουσα…
Herodotus, The Histories
-
…μάχαις ἐπιτυχίαν μετὰ ταῦτʼ ἐπολέμουν Τυρρηνοῖς, ἔπειτα Κελτοῖς, ἑξῆς δὲ Σαυνίταις τοῖς πρός τε τὰς ἀνατολὰς καὶ τὰς ἄρκτους συντερμονοῦσι τῇ τῶν Λατίνων χώρᾳ. μετὰ δέ τινα χρόνον Ταραντίνων διὰ τὴν εἰς τοὺς πρεσβευτὰς Ῥωμαίων ἀσέλγειαν καὶ τὸν…
Polybius, Histories
-
…δὲ μέσον ἀπὸ θαλάττης ἄνω δισχιλίων. ὁ δὲ τόπος οὗτος ὅλης τῆς νήσου πρὸς νότον ἐτέτραπτο, ἀπὸ τῶν ἄρκτων κατάβορρος. τὰ δὲ περὶ αὐτὸν ὄρη τότε ὑμνεῖτο πλῆθος καὶ μέγεθος καὶ κάλλος παρὰ πάντα τὰ νῦν ὄντα γεγονέναι…
Plato, Critias
-
…μεταξὺ τῆς θερινῆς ἀνατολῆς καὶ τῆς ἰσημερινῆς · τοῦτο γὰρ ἡ Ἀσία προλαμβάνει πρὸς τὴν ἰσημερινὴν ἀνατολὴν τοῦ πρὸς τὰς ἄρκτους ἡμικυκλίου. Προπεπτωκυίας δὲ τῆς Εὐρώπης ἄκραις πλείοσι, βέλτιον μὲν οὗτος εἴρηκε περὶ αὐτῶν Ἐρατοσθένους, οὔπω δὲ ἱκανῶς…
Polybius, Histories