ἄρσην
ἄρσην, male
- male, μήτε τις οὖν θήλεια θεὸς . . μήτε τις ἄρσην Il. 8.7; βοῦν . . ἄρσενα 7.315; ἄρσενες ἵπποι 23.377, etc.; ἄρσην σπορά E. Tr. 503; νηδύς Id. Ba. 527 (lyr.) (of the birth of Bacchus); γονή Hp. Genit. 7: ἄρσην, ὁ, or ἄρσεν, τό, the male, A. Ag. 861, Supp. 393 (lyr.), Pl. Lg. 665c, Smp. 191c, etc.; Ἀπόλλωνι . . θῆλυ καὶ ἄρσεν . . προσέρδειν IG 12(8).358 (Thasos, v B. C.); οἱ ἄρσενες the male sex, Th. 2.45; τὸ ἄρσεν A. Eu. 737.
- 2 masculine, Id. Supp. 951; φρένες E. Or. 1204: metaph., mighty, κτύπος ἄρσην πόντου S. Ph. 1455 (lyr.); Ἀχέροντος ἄρσενας χοάς Id. Fr. 480.3; ἄρσην βοή Ar. Th. 125 (lyr.); ἄ. φθόγγοι Aristid.Quint. 2.12; of plants, robust, coarse, opp. θῆλυς (tender, delicate), Thphr. HP 3.9.3, cf. 2.2.6, Dsc. 3.1, al., S. Tr. 1196.
- 3 of gender of nouns, masculine, ὀνόματα Ar. Nu. 682.
- 4 of sex in plants, ἀπὸ τοῦ ἄρρενος τοῖς θήλεσι βοήθεια Thphr. HP 2.8.4:—but also, coarse, tough, γογγυλίς ib. 7.4.3, cf. 3.9.3: Comp. form ἀρρέντερος (cf. θηλύτερος) , κὰ τὠρρέντερον γένος in the male line, IG 5(2).262.21 (Mantinea, v B. C.).
- 5 Adv. ἀρρένως Diog. ap. Stob. 4.44.71. (Occurs without ϝ- on Cret. Inscrr. which preserve ϝ-; cf. Skt. ṛṣabhás ‘bull’, Avest. aršan- ‘man’.)
I gener. de pers. y anim.
1 como adj. de sexo masculino, macho
μήτε τις οὖν θήλεια θεὸς ... μήτε τις ἄρσην
βοῦν ... ἄρσενα
ἵππος
κάμηλος
ὄνος
παιδίον
καί μοι τέκν' ἐγένοντο δύ' ἄρσενα
τὸ ἄρρεν γένος
ἄ. φοίνιξ
palmera macho
• perteneciente al varón
σπορά
νηδύς
• de los números impares según los pitagóricos, Plu.2.288c, cf. 264a.
2 como subst. ὁ ἄρσην el varón
πάντες θήλειαί τε καὶ ἄρσενες
todos, hembras y varonesὁ ἄρσην
κράτος ἀρσένων
εἴη δὲ νίκη καὶ κράτη τοῖς ἄρσεσιν
ἐρημωθέντος ἄρσενος θρόνου
estando el trono sin varónδιὰ τοῦ ἄρρενος ἐν τῷ θήλει
θῆλύν τε καὶ ἄρρενα
ἐν τοῖς ἄρσεσι
entre los varonesπυροὶ ἄρσενος
fuegos (del amor) por un hombreοὐδεὶς ἄρσης
τῶν ἀρρένων ἡ δόξα
ἄρρενες θηλυδρίαι
varones afeminados
• τὸ ἄρσεν el sexo masculino, el hombre
τὸ δ' ἄρσεν αἰνῶ
admiro lo varonilτῆς δούλης τεκούσης ἄρρεν
τὸ ἄρρεν
Ἀπόλλωνι ... θῆλυ καὶ ἄρσεν ... προσέδν
ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς
los hizo hombre y mujer
II fig.
1 viril, varonil
ἄ. φρένες
βοή
2 fuerte, vigoroso
ἔλαιον
ταῦροι
• violento, impetuoso
πῦρ
κτύπος ἄρσην πόντου
ἄρσενας χοὰς Ἀχέροντος
III gram. del género masculino
ὀνόματα
•N. genérico del ‘macho’. La var. ἔρσην es idéntica a av. aršan ‘macho’, cf. tb. ai. r̥ṣa-bhá ‘toro’ c. grado ø. Dud. identificación c. ai. vrṣabhá-.
-ενος.
Male Il. 7.315, Il. 8.7, Il. 12.451, Il. 20.495, Il. 23.377: Od. 9.425, 438, Od. 13.81, Od. 19.420.
Absol. Od. 9.238, Od. 14.16.
- 1male, Lat. mas, Il., etc.; ἄρρην, ὁ, or ἄρρεν, the male, Aesch.; οἱ ἄρσενες the male sex, Thuc.
- 2masculine, strong, Eur.: metaph. mighty, κτύπος ἄρσην πόντου Soph.
- 3of the gender of nouns, masculine, ὀνόματα Ar.
-
…ἀπὸ κρατὸς χαρίεν κατέχουσι πρόσωπον τηλαυγές · καλὸν δὲ περὶ χροῒ λάμπεται ἔσθος λεπτουργές, πνοιῇ ἀνέμων · ὕπο δʼ ἄρσενες ἵπποι. ἔνθʼ ἄρʼ ὅ γε στήσας χρυσόζυγον ἅρμα καὶ ἵππους, αὐτόθι παύεται ἄκρου ἐπʼ οὐρανοῦ, εἰσόκεν αὖτις…
NA, Homeric Hymns
-
…θέαιναι, ὄφρʼ εἴπω τά με θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι κελεύει. μήτέ τις οὖν θήλεια θεὸς τό γε μήτέ τις ἄρσην πειράτω διακέρσαι ἐμὸν ἔπος, ἀλλʼ ἅμα πάντες αἰνεῖτʼ, ὄφρα τάχιστα τελευτήσω τάδε ἔργα. ὃν δʼ ἂν ἐγὼν…
Homer, Iliad
-
…ἄγον κεχαρηότα νίκῃ. οἳ δʼ ὅτε δὴ κλισίῃσιν ἐν Ἀτρεΐδαο γένοντο, τοῖσι δὲ βοῦν ἱέρευσεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων ἄρσενα πενταέτηρον ὑπερμενέϊ Κρονίωνι. τὸν δέρον ἀμφί θʼ ἕπον, καί μιν διέχευαν ἅπαντα, μίστυλλόν τʼ ἄρʼ ἐπισταμένως πεῖράν…
Homer, Iliad
-
…πολεμιστηρίων, οἱ μὲν ἀναβαίνοντες τὰς θηλέας ὀκτακόσιοι, αἱ δὲ βαινόμεναι ἑξακισχίλιαι καὶ μυρίαι · ἀνέβαινε γὰρ ἕκαστος τῶν ἐρσένων τούτων εἴκοσι ἵππους. κυνῶν δὲ Ἰνδικῶν τοσοῦτο δή τι πλῆθος ἐτρέφετο ὥστε τέσσερες τῶν ἐν τῷ πεδίῳ κῶμαι μεγάλαι…
Herodotus, The Histories
-
…. κομίζου δʼ ὡς τάχιστʼ ἐξ ὀμμάτων. ἔοιγμεν ἤδη πόλεμον ἀρεῖσθαι νέον. εἴη δὲ νίκη καὶ κράτη τοῖς ἄρσεσιν. ἀλλʼ ἄρσενάς τοι τῆσδε γῆς οἰκήτορας εὑρήσετʼ οὐ πίνοντας ἐκ κριθῶν μέθυ. ὑμεῖς δὲ πᾶσαι σὺν φίλαις ὀπάοσι…
Aeschylus, Suppliant Women
-
…ʼπί τῳ δεινῷ κακῷ. ἀλλʼ ἡ μὲν ἡμῶν μοῖρʼ, ὅποιπερ εἶσʼ, ἴτω · παίδων δὲ τῶν μὲν ἀρσένων μή μοι, Κρέων, προσθῇ μέριμναν · ἄνδρες εἰσίν, ὥστε μὴ σπάνιν ποτὲ σχεῖν, ἔνθʼ ἂν ὦσι…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…ὡς τάχιστʼ ἐξ ὀμμάτων. ἔοιγμεν ἤδη πόλεμον ἀρεῖσθαι νέον. εἴη δὲ νίκη καὶ κράτη τοῖς ἄρσεσιν. ἀλλʼ ἄρσενάς τοι τῆσδε γῆς οἰκήτορας εὑρήσετʼ οὐ πίνοντας ἐκ κριθῶν μέθυ. ὑμεῖς δὲ πᾶσαι σὺν φίλαις ὀπάοσι θράσος λαβοῦσαι στείχετʼ…
Aeschylus, Suppliant Women
-
…ἐς μυχὸν ἄντρου. αὐτὰρ ὅ γʼ εἰς εὐρὺ σπέος ἤλασε πίονα μῆλα πάντα μάλʼ ὅσσʼ ἤμελγε, τὰ δʼ ἄρσενα λεῖπε θύρηφιν, ἀρνειούς τε τράγους τε, βαθείης ἔκτοθεν αὐλῆς. αὐτὰρ ἔπειτʼ ἐπέθηκε θυρεὸν μέγαν ὑψόσʼ ἀείρας ,…
Homer, Odyssey
-
…ἔστι, τιμώσας χοροῖς · πλήρεις δὲ θιάσοις ἐν μέσοισιν ἑστάναι κρατῆρας, ἄλλην δʼ ἄλλοσʼ εἰς ἐρημίαν πτώσσουσαν εὐναῖς ἀρσένων ὑπηρετεῖν, πρόφασιν μὲν ὡς δὴ μαινάδας θυοσκόους, τὴν δʼ Ἀφροδίτην πρόσθʼ ἄγειν τοῦ Βακχίου. ὅσας μὲν οὖν…
Euripides, Bacchae
-
…κοὐδαμῶς ἐγχωρίαις. καὶ Νεῖλος ἂν θρέψειε τοιοῦτον φυτόν, Κύπριος χαρακτήρ τʼ ἐν γυναικείοις τύποις εἰκὼς πέπληκται τεκτόνων πρὸς ἀρσένων · τοίας τʼ ἀκούω νομάδας ἱπποβάμοσιν εἶναι καμήλοις ἀστραβιζούσας, χθόνα παρʼ Αἰθίοψιν ἀστυγειτονουμένας. καὶ τὰς ἀνάνδρους κρεοβόρους τʼ…
Aeschylus, Suppliant Women