ἄφθονος
ἄφθονος, ἄφθονος, free from envy; (more commonly) plentiful
- without envy: hence,
- I Act., free from envy, Pi. O. 6.7; ἄνδρα τύραννον ἄ. ἔδει εἶναι Hdt. 3.80, cf. Pl. R. 500a. Adv. -νως Id. Lg. 731a.
- 2 ungrudging, bounteous, of earth, ἄφθονε δαῖμον h.Hom. 30.16; ἀφθόνῳ μένει, ἀφθόνῳ χερί, A. Ag. 305, E. Med. 612; ἀ. λειμῶνες Pl. Sph. 222a, cf. Ax. 371c.
- II more freq. (esp. in Prose) not grudged, plentiful, ἄ. πάντα παρέσται h.Ap. 536; καρπὸν πολλόν τε καὶ ἄ. Hes. Op. 118; πλοῦτος Sol. 33.5; χρυσὸς ἄ. Hdt. 6.132, cf. 7.83; χώρη . . ἄ. λίην Id. 2.6; ἄ. βίοτος A. Fr. 196; πόλιν ἀφθονεστάτην χρήμασιν Eup. 307; χώρα πολλὴ καὶ ἄ. X. An. 5.6.25; ἄφθονα καὶ πολλὰ ἔχων εἰπεῖν Aeschin. 3.203; λόγοι ἄ. D. 21.136; ἐν ἀφθόνοις βιοτεύειν to live in plenty, X. An. 3.2.25; ἐν ἀφθόνοις τραφείς D. 18.256; τὸ χαίρειν ἄφθονον εἰπών IG 12(7).445 (Amorgos).
- 2 unenvied, provoking no envy, ὄλβος A. Ag. 471 (lyr.).
- III irreg. Comp. -έστερος Pi. O. 2.104, A. Fr. 72, Pl. R. 460b: Sup. -έστατος Eup. 1.c.; regul. forms -ώτερος, -ώτατος, X. An. 7.6.28, Cyr. 5.4.40, etc.
- IV Adv., πάντα δʼ ἀφθόνως πάρα Sol. 38; ἀ. ἔχειν τινός to have enough of it, Pl. Grg. 494c; ἀ. διδόναι Arist. Pol. 1314b4; πολλά με διδάσκεις ἀ. Philem. 154; ξένων καὶ ἐντοπίων ἀ. ζήσας IG 5(2).491 (Megalop., ii/iii A.D.).
I
1 no envidiado
ὄλβος
τί ἐστι πενία; ... ἄφθονος πραγματεία
ἄφθονος ἰς τειμὴν [ἱερεύς
2 no regateado, abundante, copioso de cosas y abstr.
τὰ δ' ἄφθονα πάντα παρέσται
καρπὸν πολλόν τε καὶ ἄ.
πλοῦτος
χρυσός
χώρη ... ἄφθονος λίην
βίοτος
πόλιν ἀφθονεστάτην χρήμασιν
ciudad la más generosa en riquezasμελίπακτα τετυγμέν' ἄφθονα σασαμόφωκτα
οὐ γὰρ ἄφθονον σχολὴν ἔχω
porque mi tiempo es contadoξύλα
σῖτον ἀφθονώτερον
ἰχθῦς ἄφθονοι
ἀφθονεστέρα ἡ ἐξουσία τῆς τῶν γυναικῶν συγκοιμήσεως
χορηγία
τῇ τοῦ πόματος ἀφθόνῳ χορηγίᾳ
ἄφθονον ... ξύλων χορηγίαν
ὕδωρ
ἀφθόνους ἔχων πηγάς
τὸ ῥηθὲν ... πολὺ καὶ ἄφθονον
λόγους δ' ἀφθόνους τοιούτους ὑπάρχοντας
habiendo tal abundancia de argumentosἄφθονα ... καὶ πολλὰ ἔχων λέγειν
τὸ χαίρειν ἄφθονον εἰπών μοι
•
ἐν ἀφθόνοις βιοτεύειν
vivir en la abundanciaἐν ἀφθόνοις τραφείς
ἐν ἅπασιν ἀφθόνοις ἦν
vivía en plena prosperidad
II
1 no envidioso
ἀφθόνων ἀστῶν
ἄνδρα τύραννον ἄφθονον ἔδει εἶναι
ἢ φθονεῖν τῷ μὴ φθονερῷ ἄφθονόν τε καὶ πρᾷον ὄντα;
ἄ. καὶ ἀβάσκανος
2 que no escatima, generoso de la Tierra fecunda, fértil
ἄφθονε δαῖμον
οὔσης χώρας πολλῆς καὶ ἀφθόνου
λειμῶνες
ἄφθονοι ... ὧραι
climas fecundosἀφθόνῳ μένει
con generosidadἀφθόνῳ χερί
ὁ ἄ. σου οἶκος
tu hospitalaria casa
III adv. -ως, compar. -τερον, sup. -τάτως
1 sin envidia
φιλονικείτω ... πᾶς πρὸς ἀρετὴν ἀ.
ξένων καὶ ἐντοπίων ἀ. ζήσας
• sin rencor
ἀ. ἅπαντας ἠλευθέρωσεν
2 en abundancia, generosamente
πάντα δ' ἀ. πάρα
λίθοις ἀ. ἐχρῶντο
ἀ. ἔχοντα τοῦ κνῆσθαι
pudiendo rascarse sin pararμισθὸν ἀ. διδόναι
ἐμὲ ὄψεσθε ἀφθονώτερον διαιτώμενον
veréis que no me niego a nadaδίδωσι δ' ἑταίραις ἀ.
ὅπως ἂν σῖτος ὡς ἀφ[θονωτάτως] εἰσπλεῖ τῷ δήμῳ
πολλά με διδάσκεις ἀ.
ἀ. τὴν ... ὠφέλειαν ἔδειξαν
χρῆσθαι τοῖς βέλεσιν ἀ.
ἐπαινῶν δ' ἀφθόνως τὸν κατορθοῦντα
ἀ. ἀρχὰς παρέχει
ἐκείνοις δὲ ἀ. μετεδίδου
• con desahogo
ἀ. ἐν εὐπορίᾳ βιώσεται
1. vrij van afgunst, niet jaloers:
2. vrijgevig:
3. niet benijd:
2) unbeneidet, gew. reichlich gespendet, im Ueberfluß vorhanden, H.h. Apoll. 536 ; Hes. O. 118 ; ὄλβος Aesch. Ag. 458 ; βίος Philetaer. Ath. VII.280d ; oft in Prosa ; bes. von Früchten, καρποί, πόα, Plat. Polit. 272a ; ἐν ἀφθόνοις βιοτεύειν, im Ueberfluß leben, Xen. An. 3.2.25 ; ἐν τοῖς ἀφθονωτάτοις στρατοπεδεύεσθαι Cyr. 5.4.40 ; ἐν ἀφθόνοις τραφείς Dem. 18.256 ; vgl. daselbst 89 πόλεμος ἐν πᾶσι τοῖς κατὰ τὸν βίον ἀφθονωτέροις καὶ εὐωνοτέροις διήγαγεν ἡμᾶς ; ἐν ἀφθόνοις τοὺς νεοττοὺς ἐκτρέφειν Ael. H.A. 2.43. – Kompar. außer den regelmäßigen Formen ἀφθονέστερος, Pind. Ol. 2.104 ; Aesch. frg. Ath. X.424d ; ἀφθονεστάτην χρήμασι πόλιν Eupol. Eust. Od. 1441.16 ; Plat. Rep. V.460b.
• Adv. ἀφθόνως , z.B. χρῆσθαι τοῖς βέλεσι, die Geschosse nicht sparen, Pol. 1.40 ; πάντʼ ἔχοντες ἀφθ. Antiph. Stob. 121.9 ; im Wortspiel, πολλὰ διδάσκεις ἀφθόνως διὰ φθόνον, Philem. Stob. Flor. 38.24.
- a ungrudging ἄνδρα μᾶλλον εὐεργέταν πραπίσιν ἀφθονέστερόν τε χέρα O. 2.94 τίνα κεν φύγοι ὕμνον κεῖνος ἀνήρ, ἐπικύρσαις ἀφθόνων ἀστῶν ἐν ἱμερταῖς ἀοιδαῖς; O. 6.7 θεῶν δʼ ὄπιν ἄφθονον αἰτέω, Ξέναρκες, ὑμετέραις τύχαις (v. l. ἄφθιτον) P. 8.72
- b abundant, plentiful δείπνου δὲ λήγοντος γλυκὺ τρωγάλιον καίπερ πεδʼ ἄφθονον βοράν (παῖδα φθόνον codd.: corr. Schneider) fr. 124c.
- without envy:
- Iact. free from envy, Hdt., Plat.
- 2ungrudging, bounteous, Lat. benignus, Trag.
- IIpass. not grudged, bounteously given, plentiful, abundant, Hdt., Attic; ἐν ἀφθόνοις βιοτεύειν to live in plenty, Xen.
- 2unenvied, provoking no envy, ὄλβος Aesch.
- IIIirreg. comp. -έστερος, Sup. -έστατος, Plat.; but -ώτερος, -ώτατος, Xen.
- IVadv. in abundance, ἀφθ. ἔχειν τινός to have enough of it, Plat.
-
…δοῦναι βίον ἠδʼ ἀφελέσθαι θνητοῖς ἀνθρώποισιν · ὃ δʼ ὄλβιος, ὅν κε σὺ θυμῷ πρόφρων τιμήσῃς · τῷ τʼ ἄφθονα πάντα πάρεστι. βρίθει μέν σφιν ἄρουρα φερέσβιος ἠδὲ κατʼ ἀγροὺς κτήνεσιν εὐθηνεῖ, οἶκος δʼ ἐμπίπλαται ἐσθλῶν · αὐτοὶ…
NA, Homeric Hymns
-
…δʼ ὑπὲρ Γοργῶπιν ἔσκηψεν φάος · ὄρος τʼ ἐπʼ Αἰγίπλαγκτον ἐξικνούμενον ὤτρυνε θεσμὸν μὴ χρονίζεσθαι πυρός. πέμπουσι δʼ ἀνδαίοντες ἀφθόνῳ μένει φλογὸς μέγαν πώγωνα, καὶ Σαρωνικοῦ πορθμοῦ κάτοπτον πρῶνʼ ὑπερβάλλειν πρόσω φλέγουσαν · ἔστʼ ἔσκηψεν εὖτʼ ἀφίκετο Ἀραχναῖον αἶπος…
Aeschylus, Agamemnon
-
…. τὸ πάνσοφον νῦν ὄνομα τοῦτό μοι φράσον. Δαναός, ἀδελφὸς δʼ ἐστὶ πεντηκοντάπαις. καὶ τοῦδʼ ἄνοιγε τοὔνομʼ ἀφθόνῳ λόγῳ. Αἴγυπτος. εἰδὼς δʼ ἁμὸν ἀρχαῖον γένος πράσσοις ἂν ὡς Ἀργεῖον ἀνστήσῃς στόλον. δοκεῖτε ; δή ;…
Aeschylus, Suppliant Women
-
…δʼ ὥσθʼ ὕπνῳ δεδμημένοι · ἐσθλὰ δὲ πάντα τοῖσιν ἔην · καρπὸν δʼ ἔφερε ζείδωρος ἄρουρα αὐτομάτη πολλόν τε καὶ ἄφθονον · οἳ δʼ ἐθελημοὶ ἥσυχοι ἔργʼ ἐνέμοντο σὺν ἐσθλοῖσιν πολέεσσιν. αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τοῦτο γένος κατὰ γαῖʼ ἐκάλυψε ,…
Hesiod, Works and Days
-
…εἴη καὶ ναυμαχεῖν καὶ πεζομαχεῖν καὶ τειχομαχεῖν · Οὐ γὰρ ἔστιν, ἔφη, χρήματα ἡμῖν, τοῖς δὲ πολεμίοις ἄφθονα παρὰ βασιλέως. τῇ δὲ προτεραίᾳ, ἐπειδὴ ὡρμίσαντο, τὰ πλοῖα πάντα καὶ τὰ μικρὰ συνήθροισε παρʼ ἑαυτόν ,…
Xenophon, Hellenica
-
…ἐρέω καὶ ἐπὶ φρεσὶ θήσω, δεξιτερῇ μάλʼ ἕκαστος ἔχων ἐν χειρὶ μάχαιραν, σφάζειν αἰεὶ μῆλα · τὰ δʼ ἄφθονα πάντα παρέσται, ὅσσα ἐμοί κʼ ἀγάγωσι περικλυτὰ φῦλʼ ἀνθρώπων · νηὸν δὲ προφύλαχθε, δέδεχθε δὲ φῦλʼ ἀνθρώπων ἐνθάδʼ…
NA, Homeric Hymns
-
…οὔτις ἀλ κά · τὸ δʼ ὑπερκόπως κλύειν εὖ βαρύ · βάλλεται γὰρ ὄσ σοις Διόθεν κάρανα. κρίνω δʼ ἄφθονον ὄλβον · μήτʼ εἴην πτολιπόρθης μήτʼ οὖν αὐτὸς ἁλοὺς ὑπʼ ἄλ λων βίον κατίδοιμι. πυρὸς δʼ ὑπʼ εὐαγγέλου πόλιν…
Aeschylus, Agamemnon
-
…τε χοροῖς φερεσανθέσιν εὔφρονι θυμῷ παίζουσαι σκαίρουσι κατʼ ἄνθεα μαλθακὰ ποίης, οὕς κε σὺ τιμήσῃς, σεμνὴ θεά, ἄφθονε δαῖμον. χαῖρε, θεῶν μήτηρ, ἄλοχʼ Οὐρανοῦ ἀστερόεντος, πρόφρων δʼ ἀντʼ ᾠδῆς βίοτον θυμήρεʼ ὄπαζε · αὐτὰρ…
NA, Homeric Hymns
-
…ὅτι οὐκ ἵκετο ἐς τὸ τυθῆναι. σπείρουσι δὲ οὐδέν, ἀλλʼ ἀπὸ κτηνέων ζώουσι καὶ ἰχθύων · οἱ δὲ ἄφθονοί σφι ἐκ τοῦ Ἀράξεω ποταμοῦ παραγίνονται · γαλακτοπόται δʼ εἰσί. θεῶν δὲ μοῦνον ἥλιον σέβονται, τῷ θύουσι ἵππους…
Herodotus, The Histories
-
…δὲ κτῆμα μηδὲν μᾶλλον διὰ τὸν κεκτημένον ἀτιμάζειν, ἀλλὰ κτᾶσθαι κατὰ δύναμιν. φιλονικείτω δὲ ἡμῖν πᾶς πρὸς ἀρετὴν ἀφθόνως. ὁ μὲν γὰρ τοιοῦτος τὰς πόλεις αὔξει, ἁμιλλώμενος μὲν αὐτός, τοὺς ἄλλους δὲ οὐ κολούων διαβολαῖς ·…
Plato, Laws