ἐργάζομαι

ἐργάζομαι, Il. 18.469, etc., Cret. ϝεργάδδομαι Schwyzer 181v5: fut. -άσομαι Thgn. 1116, etc., Dor. ἐργαξοῦμαι Theoc. 10.23, ἐργῶμαι PCair.Zen. 107.4 (iii B. C.), LXX Ge. 29.27, al., IG 7.3073.12 (Lebad., ii B. C.) (but Hsch. ἐργᾷ· ἐργάζει): aor. εἰργασάμην, Ion. ἐργ- Hdt. 2.115, A. Th. 845 (lyr.), etc., 3pl. opt. ἐργασαίατο Ar. Av. 1147, Lys. 42; Dor. ἠργάξαντο SIG 248 M (Delph., iv B. C.): pf. εἴργασμαι, Ion. ἔργ- Hdt. 2.121.εʹ, A. Fr. 311, etc.—These tenses are used both in Med. and Pass. signfs.: for other Pass. tenses, v. infr. ΙΙΙ:—Att. Inscrr. of cent. iv have ἠργαζόμην, ἠργασάμην, (ἐξ-) IG 2(2).1585.11, 1669.10, al., but εἴργασμαι ib. 1666 A 27; so also ἠργάσατο ib. 7.424 (Oropus, iv B. C.), εἰργασμένος ib. 3073.51 (Lebad., ii B. C.), ἐξήργασατο UPZ 19.8 (ii B. C.), εἴργασμαι PCair.Zen. 146.3 (iii B. C.); but this rule is often broken in later Pap., Inscrr., and codd.:—

• Αwork, labour, esp. of husbandry, Hes. Op. 299, 309, Th. 2.72, etc.; but also of all manual labour, of slaves, ἐ. ἀνάγκῃ Od. 14.272; of quarrymen, Hdt. 2.124, etc.; τὴν οὐσίαν οὐ δικαζόμενον ἀλλʼ ἐργαζόμενον κεκτημένον Antipho 2.2.12; ἐ. ἐν τοῖς ἔργοις in the mines, D. 42.31: c. dat. instr., χαλκῷ with brass, Hes. Op. 151; also of animals, βοῦς ἐργάτης ἐργάζεται S. Fr. 563; of birds working to get food, Arist. HA 616b35; of bees, ib. 625b22; of Hephaestus’ self-acting bellows, Il. 18.469; τὸ χρῆμʼ ἐργάζεται the matter works, i.e. goes on, Ar. Ec. 148; ὁ ἀὴρ ἐργάζεται produces an effect, Thphr. CP 5.12.7; οὐχ ὁμοίως ἐργάσεται τὸ θερμόν ib. 6.18.11.
• • II trans., work at, make, ἔργα κλυτά, of Athena, Od. 20.72, cf. 22.422; ἀγάλματα, ὕμνους, Pi. N. 5.1, I. 2.46; τρίποδα, Νίκην, SIG 34 (Delph., v B. C.); ἁμαξίδας Ar. Nu. 880; οἰκοδόμημα Th. 2.76; εἰκόνας, ἀνδριάντας, καλὰ ἔργα, Pl. Cra. 431c, X. Mem. 2.6.6, Pl. Men. 91d; κηρόν, σχαδόνας, of bees, Arist. HA 627a6, 30; μέλι Sor. Vit. Hippocr. 11; make so and so, ξηρὸν ἐ. τινά Luc. DMar. 11.2; μέγαν Ael. VH 3.1.
  • • 2 do, perform, ἔργα ἀεικέα Il. 24.733; ἔργον ἐπʼ ἔργῳ ἐ., of husbandmen, Hes. Op. 382, cf. 397; ἐργασίας ἐ. Arist. EN 1121b33, cf. X. Oec. 7.20; ἐναίσιμα, φίλα ἐ., Od. 17.321, 24.210; θαυμαστά Pl. Smp. 213d; περὶ θεοὺς ἄδικον μηδέν Id. Grg. 522d; ἐ. πρᾶγμα, opp. βουλεύειν, S. Ant. 267, cf. OT 347; τὸ ἔργον Κυρίου 1 Ep.Cor. 16.10: c. dupl. acc., do something to.., τά περ νῦν ἐ. [ὁ ἥλιος] τὸν Νεῖλον Hdt. 2.26, etc.; chiefly in bad sense, do one ill, do one a shrewd turn, κακὰ ἐργάζεσθαί τινα S. Ph. 786, Th. 1.137, etc.; so οἷά μʼ εἰργάσω, τί μʼ ἐργάσει; S. Ph. 928, 1172 (lyr.), etc.; μὴ δῆτα τοῦτό μʼ ἐργάσῃ Id. El. 1206; αἴσχιστα ἐ. τινά Ar. V. 787; less freq., ἀγαθὰ ἐ. τινά Hdt. 8.79, cf. Th. 3.52, Pl. Cri. 53a; πολλὰ καὶ καλὰ τὴν Ἑλλάδα Id. Phdr. 244b; seldom τινί τι Ar. V. 1350; οἷν ἐμοὶ δυοῖν ἔργʼ ἐστὶ κρείσσονʼ ἀγχόνης εἰργασμένα S. OT 1374.
    • • b perform rites, τὰ ἱερὰ ἐ. 1 Ep.Cor. 9.13.
      • c in Law, ζημίαν ἐ. do damage, Is. 6.20, cf. Hyp. Ath. 22.
    • 3 work a material, ὅπλα..οἷσίν τε χρυσὸν ἐργάζετο Od. 3.435; ἐ. γῆν till the land, Hdt. 1.17, etc.; ἐ. [ἀγροὺς] ἐργάταις X. Cyr. 1.6.11; γῆν καὶ ξύλα καὶ λίθους Id. HG 3.3.7; [ἀργυρῖτιν] Docum. ap. D. 37.28; ἐ. θάλασσαν, of traders, D.H. 3.46; γλαυκὴν ἐ., of fishers, Hes. Th. 440.
    • 4 earn by working, χρήματα Hdt. 1.24, Ar. Eq. 840, etc.; καινὸν βίον ἐκ τοῦ δικαίου And. 1.144, cf. Hes. Op. 43; ἀργύριον ἀπὸ σοφίας Pl. Hp.Ma. 282d; μισθοῦ τὰ ἐπιτήδεια X. Mem. 2.8.2.
    • 5 work at, practise, μουσικήν, τέχνας, etc., Pl. Phd. 60e, R. 374a, etc.; ἐπιστήμας X. Oec. 1.7; ἀρετὴν καὶ σωφροσύνην v.l. in Isoc. 13.6; δικαιοσύνην, ἀνομίαν, Act.Ap. 10.35, Ev.Matt. 7.23.
    • 6 abs., work at a trade or business, traffic, trade, ἐν [γναφείῳ] Lys. 23.2; ἐν ἐμπορίῳ καὶ χρήμασιν D. 36.44; ἐν τῇ ἀγορᾷ Id. 57.31 (also οἱ τὴν τετράγωνον (sc. ἀγοράν) ἐργαζόμενοι those who trade in the square, BCH 8.126 (cf. Glotta 14.73)); κατὰ θάλατταν D. 56.48; τούτοις..ναυτικοῖς ἐ. trade with this money on bottomry, Id. 33.4; δὶς ἢ τρὶς ἐ. τῷ αὐτῷ ἀργυρίῳ Id. 56.30; ταῦτα ἐ. thus he trades, Id. 25.82; οἱ ἐργαζόμενοι traders, Id. 34.51; οἱ ἐν Δήλῳ ἐ., = Lat. qui Deli negotiantur, CIG 2285b; esp. of courtesans, σώματι ἐ., Lat. quaestum corpore facere, D. 59.20; ἐπὶ τέγους ἀπὸ τοῦ σώματος Plb. 12.13.2; ἀπὸ τῆς ὥρας Alexis Sam. ap. Ath. 13.572f, Plu. Tim. 14.
    • 7 cause, κολακείην Democr. 268; πημονάς S. Ant. 326; πόθον τινί D. 61.11; σύριγγας ἀνιάτους Paul.Aeg. 6.44.
  • III Pass., rarely in pres. and impf., D.H. 8.87 (ἐξ-), Hyp. Eux. 35: fut. ἐργασθήσομαι S. Tr. 1218, (ἐξ-) Isoc. Ep. 6.8: pf. εἴργασμαι (v. infr.): aor. 1 εἰργάσθην Pl. R. 353a, Thphr. HP 6.3.2, etc.
  • • 1 to be made or built, ἔργαστο τὸ τεῖχος Hdt. 1.179; ἐκ πέτρας εἰργασμένος A. Pr. 244; οἰκοδόμημα διὰ ταχέων εἰργ. Th. 4.8; λίθοι εἰργ. wrought stones, Id. 1.93; γῆ εἰργ. X. Oec. 19.8; θώρακας εὖ εἰργ. Id. Mem. 3.10.9.
    • 2 to be done, A. Ag. 354, 1346, E. Hec. 1085; εἰργασμένα things done, deeds, Hdt. 7.53 (ἐργ-), E. Ion 1281, cf. S. OT 1369.

ἐργάζομαι, fut. ἐργάσομαι, aor. εἰργασάμην, perf. εἴργασμαι, act. u. pass.; εἰργάσθην u. ἐργασθήσομαι nur pass.; arbeiten, tätig sein, Il. 18.469 ; σφίσιν ἐργάζεσθαι ἀνάγκῃ Od. 14.272, wie ἐργάζεσθαι ἑωυτῷ πάντας αἰγυπτίους, ihm, für ihn arbeiten, Her. 2.124 ; im Ggstz von ἀργεῖν, Hes. O. 297, 307 ; παντὸς ἀνδρὸς ἐργαζομένου ἤνετο τὸ ἔργον Her. 8.71 ; θέρους τὰ πολλὰ γυμνοὶ ἐργάζονται Plat. Rep. IL, 372a ; u. so einzeln bei Folgdn ; sogar von Tieren, wie μέλισσαι Arist. H.A. 9.40 ; βοῦς Soph. Tr. 149 ; – auch c. dat. instrum., χαλκῷ δʼ εἰργάζοντο Hes. O. 150. – Häufiger c. acc., verfertigen, verrichten, ἔργα, Arbeiten fertigen, Geschäfte betreiben, Il. 24.733, Od. 20.72, 22.422 ; φίλα, ἐναίσιμα, 17.321, 24.210, u. so häufig bei Anderen ; auch πρᾶγμα, Plat. Gorg. 519c ; αἰσχρά τε καὶ κακά Prot. 345c ; δεινὰ καὶ ἀσεβῆ Rep. III.391d ; – ὅπλα, οἷσίν τε χρυσὸν εἰργάζετο, mit denen er das Gold bearbeitete, Od. 3.435 ; sehr gew. γῆν, das Land bestellen, vom Ackerbauer, Her. 1.17 ; Xen. Cyr. 5.4.24 ; γῆν καὶ ξύλα καὶ λίθους Hell. 3.3.7 ; Plat. Rep. IV.420e ; auch mit ausgelassenem acc., Thuc. 2.72, 3.50 u. A.; – ἐν τοῖς ἔργοις, in den Bergwerken, Dem. 42.31 ; ἐν τῇ ἀγορᾷ, Handel treiben, 57.31 ; wie οἱ ἐργαζόμενοι allein, Arist. Oec. 2.33, s. unten ; – θάλασσαν, vom Schiffer u. Fischer, das Meer bearbeiten, auf dem Meere arbeiten, Dion.Hal. 3.46 ; Plut. u. a.Sp.; – ξυμφυτεῦσαι τοὔργον, εἰργάσθαι δέ Soph. O.R. 347 ; μήτε τὸ πρᾶγμα βουλεύσαντι, μήτε εἰργασαμένῳ Ant. 267 ; ἀγάλματα, ὕμνους, Pind. N. 5.1, I. 5.46 ; τέχνην, ἐπιστήμην, Handwerk, Kunst u. Wissenschaft betreiben, Plat. Rep. II.374a ; μουσικὴν ποίει καὶ ἐργάζου Phaed. 60e ; vgl. Lys. 24.6 ; Aesch. 1.27 u. A.; εἰκόνας Plat. Crat. 431c ; καλλίους τὰς οἰκίας 429a ; so Thuc. u. A. oft ; – erarbeiten, erwerben, χρήματα Her. 1.24 ; τῷ σώματι 1.93, von Hetären, wie Dem. 59.20 ; auch ἀπὸ τοῦ σώματος, Pol. 12.13.2 ; ἀφʼ ὥρας, Plut. Tim. 14 u. Ath. XIII.572f ; übh. Unzucht treiben, Luc. adv.Ind. 25 ; τὰ δειλὰ κέρδη πημονὰς ἐργάζεται Soph. Ant. 326, bringt Leid ; ὅσον ἀργύριον εἴργασμαι ἐγώ Plat. Hipp. mai. 282d u. öfter in diesem Gespräch ; vgl. noch Ar. Eq. 840 τρίαιναν ᾗ πολλὰ χρήματʼ ἐργάσει σείων τε καὶ ταράττων u. Dem. πειρῶμαι ναυτικοῖς ἐργάζεσθαι, ich versuche im Seehandel Geschäfte zu machen, durch Seezinsen Geld zu verdienen, 33.4 ; ἐν ἐμπορίῳ καὶ χρήμασιν ἐργαζομένοις ἀνθρώποις 36.44 ; τὰ ἐπιτήδεια 59.39 ; auch absol., wie δημιουργῶν ἐργαζομένων 27.20 ; βίον εἰργασάμην ἐκ τοῦ δικαίου, ich verdiente mir auf gerechte Weise meinen Lebensunterhalt, Andoc. 1.144 ; τῶν ἐπὶ τέγους ἀπὸ τοῦ σώματος εἰργασμένων οὐδείς Pol. 12.13.2 ; – ζημίαν εἰργασμένος, der Strafe verwirkt hat, Isae. 6.20 ; – verarbeiten, vom Magen, die Speisen, καὶ πέττει τὴν τροφήν Arist. – Oft mit doppeltem acc., ἐργάζεσθαί τινά τι, Einem Etwasantun, bes. etwas Schlimmes, ἀνήκεστον κακὸν ἀλλήλους Isocr. 4.172 ; οἷά μʼ ἐργάσει κακά Soph. Phil. 775 ; οἷά μʼ εἰργάσω, τί μʼ εἴργασαι ; 916, 1157 ; vgl. Aj. 109 ; εἴργασαι δέ μʼ ἄσκοπα El. 1315 ; τὰς μυκήνας οὐδὲν ἐργάσει κακόν Eur. Heracl. 806 ; πολλὰ ὑμᾶς καὶ κακὰ ὅδʼ εἴργασται ἀνήρ Plat. Gorg. 521e ; Ar. Plut. 465 ; Her. 2.26 ; Thuc. 1.137 u. Sp.; – selten im guten Sinne, πλέω ἀγαθὰ τὴν πατρίδα Her. 8.79 ; πολλὰ δὴ καὶ καλὰ τὴν Ἑλλάδα εἰργάσαντο Plat. Phaedr. 244b ; τί πείσας μέγιστον ἀγαθὸν ἐργάσαιτο ἂν τὴν πόλιν Legg. II.664a ; τί ἀγαθὸν ἐργάσει σαυτόν Crit. 53a ; τοὺς Λακεδαιμονίους ἀγαθόν τι Thuc. 3.52 ; τὴν πόλιν ἀγαθόν τι τοσοῦτον ἐργάσασθαι Andoc. 2.10. Abweichend auch τινί τι, πολλοῖς γὰρ χἀτέροις αὔτʼ εἰργάσω Ar. Vesp. 1350 ; ὦ τλῆμον, ὥς σοι δύσφορʼ εἴργασται καλά, wie ist dir unerträglich Leid angetan worden, Eur. Hec. 1085. – Bei Sp. auch = zu Etwas machen, τὸν Πηνειὸν μέγαν Ael. V.H. 3.1 ; τινὰ ὅλον ξηρόν Luc. D.Mar. 10.2, a.Sp.
Pass. steht das praes., Dion.Hal. 8.87 σκεύη οἷς γῆ τʼ ἐργάζεται ; auch vielleicht Ar. Eccl. 148 τὸ χρῆμʼ ἐργάζεται, die Sache wird betrieben, ist im Gange, Schol. ἀνύεται, wo Andere übersetzen : die Sache drängt, hat Eile. Oft das pers., λίθοι εἰργασμένοι, behauene Steine, Thuc. 3.91 ; τοὖργον εἰργάσθαι δοκεῖ Aesch. Ag. 1319 ; ἐκ πέτρας εἰργασμένος Prom. 242 ; so auch ἐμοὶ ἔργʼ ἐστὶ κρείσσονʼ ἀγχόνης εἰργασμένα Soph. O.R. 1374, vgl. 1369 ; auch das fut. ἐργασθήσεται, Tr. 1208 ; τὰ πρόσθεν εἰργασμένα Πέρσῃσι Her. 7.53 ; κακὸν ἄρα μοι εἴργασται Plat. Prot. 340d ; ἡ γῆ ἡ εἰργασμένη Xen. Oec. 19.8 ; θώρακας εὖ εἰργασμένους Mem. 3.10.9.

ἐργάζομαι

[(ϝ)έργον.]

• • 1

    To do work, work, labour: σφίσιν ἐργάζεσθαι ἀνάγκῃ Od. 14.272 = Od. 17.441.

    Of a piece of apparatus, to do its work, operate Il. 18.469.

  • 2

    To do, perform: ἔργα ἀεικέα Il. 24.733. Cf. Od. 17.321, Od. 20.72 (complementary infin.), Od. 22.422 (do.), Od. 24.210.

  • 3

    To work upon, work up: χρυσόν Od. 3.435.

ἐργάζομαι (

• 1ϝεργ- N. 5.1) fashion οὐκ ἀνδριαντοποιός εἰμʼ, ὥστʼ ἐλινύσοντα ἐργάζεσθαι ἀγάλματʼ N. 5.1 ἐπεί τοι οὐκ ἐλινύσοντας αὐτοὺς (= ὕμνους) ἐργασάμαν (Schr.: εἰργασάμαν codd.) I. 2.46

ἐργάζομαι (ϝέργον), ipf. εἰργάζετο, ἐργάζοντο: work, do, perform; κέλευσε δε ϝεργάζεσθαι, bade his bellows be at work, Il. 18.469; ἔργα ἐργάζεσθαι, Od. 20.72; ἐναίσιμα, ‘do what is right,’ Od. 17.321; χρῦσὸν εἰργάζετο, wrought, Od. 3.435.

ἐργάζομαι ἔργον

• • Ito work, labour, properly of husbandry, Hes., Thuc., etc.; but also of all manual labour, Od., Hdt.:—also of things, as Vulcanʼs bellows, Il.
  • IItrans. to work at, make, build, Od., Attic
  • • 2to do, perform, accomplish, Hom., Attic:—c. dupl. acc. to do something to another, Hdt., etc.; κακὰ ἐργάζεσθαί τινα Soph., Thuc.
    • 3to work a material, χρυσὸν εἰργάζετο Od.; ἐργ. γῆν to work the land, Hdt.
    • 4to earn by working, χρήματα Hdt., Attic
    • 5to work at, practise, Lat. exercere, τέχνην Plat.
    • 6absol. to work at a trade or business, to traffic, trade, Dem.
  • IIIthe perf. pass. εἴργασμαι is used in act. sense, as Hdt., Soph.; but also in pass. sense,
  • • 1to be made or built, ἔργαστο τὸ τεῖχος Hdt.; ἐκ πέτρας εἰργασμένος Aesch., etc.
    • 2to be done, Aesch. —The fut. ἐργασθήσομαι always in pass. sense, Soph., etc.