ἔξοχος
ἔξοχος, standing out
- standing out, jutting, πρῶνες Pi. N. 4.52; ἁφαί Sch. E. Hipp. 530: c. gen., ἔξοχος Ἀργείων κεφαλήν prominent above them, Il. 3.227.
- II more freq. metaph., eminent, excellent, ἔξοχον ἄνδρα Il. 2.188; αἶσα Pi. N. 6.47: Comp. -ώτερος ib. 3.71: Sup. -ώτατος ib. 2.18, A. Ag. 1622, E. Supp. 889; τῶν φίλων τὸν -ώτατον Phld. Lib. p.20 O.; ἐξοχώτατος, = Lat. eminentissimus, ἔπαρχος OGI 640.16 (iii A.D.), POxy. 1469.1 (iii A.D.), cf. IG 14.2433 (Massilia, iii A.D.); οἱ -ώτατοι τῆς βουλῆς Hdn. 2.12.6.
- b c. gen., standing out from, raised above, freq. used like a Sup., most eminent, mightiest, ἔξοχος ἡρώων Il. 18.56; τέμενος τάμον ἔ. ἄλλων 6.194, etc.; βοῦς ἀγέληφι μέγʼ ἔ. ἔπλετο πάντων 2.480; ἀριθμὸν ἔ. σοφισμάτων A. Pr. 459; οὐδεὶς ἔ. ἄλλος ἔβλαστεν ἄλλου S. Fr. 591; ἁπάσης νοῦν τε καὶ ἀνορέαν ἔξοχος ἡλικίας beyond all his contemporaries, IG 1(2).1021.
- c c. dat., αἶγας . . αἳ πᾶσι μέγʼ ἔξοχοι αἰπολίοισιν Od. 21.266, cf. 15.227; also ἐκπρεπέʼ ἐν πολλοῖσι καὶ ἔξοχον ἡρώεσσιν Il. 2.483.
- 2 freq. in Hom. in pl., ἔξοχα as Adv. (cf. ὄχα), especially, above others, ὅς κʼ ἔ. μὲν φιλέῃσιν, ἔ. δʼ ἐχθαίρῃσιν Od. 15.70, cf. Il. 5.61; ἔ. λυγρὰ ἰδυῖα Od. 11.432; ἐμοὶ δόσαν ἔ. gave me as a high honour, 9.551: with Sup., ἔξοχʼ ἄριστοι beyond compare the best, Il. 9.638, Od. 4.629, al.
- b c. gen., ἔ. πάντων far above all, Il. 14.257, etc.; ἔξοχʼ ἑταίρων Pi. P. 5.26; ἔ. πλούτου above all wealth, Id. O. 1.2.—Regul. Adv. -χως ib. 9.69, E. Ba. 1235, Lyc. 1195, Arist. Mu. 400b1, LXX 3 Ma. 5.31: Comp. -ώτερον Sor. 1.99: Sup. -ώτατα Pi. N. 4.92.
1. van aanzien, voornaam; met gen. of dat. uitstekend boven:
2. adv.
• adv. ἔξοχον u. ἔξοχα , ἔξοχά μιν ἐφίλατο, liebte ihn vorzugsweise, Il. 5.61 ; φιλεῖν, ἐχθαίρειν, Od. 15.70, ἐμοὶ δόσαν ἔξοχα, mir zur Auszeichnung vor den Uebrigen voraus, 9.551 ; ἔξοχα πάντων, am meisten unter Allen, vor Allen, Hom.; auch mit adj., ἔξ. λυγρά Od. 11.432 ; den Superlativ verstärkend, ἔξοχʼ ἄριστοι, bei weitem die besten, Il. 9.638 u. öfter ; ἔξοχα πλούτου Pind. Ol. 1.2 ; ἀνθρώπων, ἑταίρων, ibd. 1.23, P. 5.25 ; auch ἐξόχως, Ol. 9.74, wie Eur. Bacch. 1235 – In Prosa erst Sp., wie Plut. μεγέθει σώματος ἔξ. Γαλατῶν Marc. 7 ; Hdn. στρατιωτῶν τοὺς ἐξοχωτάτους 7.1.16 ; 2.12.10 τῶν ἐν ταῖς ἀρχαῖς ὄντων καὶ τῶν ἐξοχωτάτων τῆς βουλῆς.
-ον
[ἐξ- 5 + ὀχ-, ἔχω in intrans. sense. See ἔχω (II). Standing out.]
- 1
Distinguished beyond others in respect of some quality, pre-eminent Il. 2.188, Il. 12.269.
With genit.: ἐ. Ἀργείων κεφαλήν (standing above them by . . .) Il. 3.227, ἐ. αὐτῶν (among, beyond them) Il. 14.118. Cf. Il. 18.56 = 437: Od. 18.205.
So with dat.: ἡρώεσσιν Il. 2.483.
Of superior excellence, preeminently fine, good or splendid: δώματα Od. 15.227.
With genit. as above: βοῦς ἐ. πάντων Il. 2.480. Cf. Il. 6.194, Il. 20.184.
So with dat.: αἶγας αἳ πᾶσιν ἔξοχοι αἰπολίοισιν Od. 21.266.
- 2
In neut. ἔξοχον
as adv., beyond.With genit.: ἐτίομεν ἐ. ἄλλων Il. 9.631, προμάχεσθαι ἐ. ἄλλων (advancing beyond . . .) Il. 17.358. Cf. Il. 9.641, Il. 13.499: Od. 4.171, Od. 5.118, Od. 6.158, Od. 19.247.
- 3
In neut. pl. ἔξοχα
, especially, in a high degree, greatly, by far: ἐ. μιν ἐφίλατο Il. 5.61, ἐ. ἀρίστας Il. 9.638. Cf. Il. 20.158: Od. 4.629 = Od. 21.187, Od. 11.432, Od. 15.70, 71, Od. 22.244.Sim.: δόσαν ἐ. (as a special meed of honour) Od. 9.551.
Beyond.
With genit.: ἔμʼ ἐ. πάντων ζήτει Il. 14.257. Cf. Il. 24.113, 134: Od. 8.487, Od. 24.78.
- 1
- a standing out, jutting βουβόται τόθι πρῶνες ἔξοχοι κατάκεινται Δωδώναθεν ἀρχόμενοι πρὸς Ἰόνιον πόρον N. 4.52
- b outstanding, supreme περὶ θνατῶν δʼ ἔσεσθαι μάντιν ἐπιχθονίοις ἔξοχον O. 6.51 “Διὸς ἔξοχον ποτὶ κᾶπον” P. 9.53 Διὸς ὑψίστου προφάταν ἔξοχον ὀρθόμαντιν Τειρεσίαν N. 1.60 ὅσσα δʼ ἀμφʼ ἀέθλοις, Τιμοδημίδαι ἐξοχώτατοι προλέγονται pr. N. 2.18 ἐν δὲ πείρᾳ τέλος διαφαίνεται ὧν τις ἐξοχώτερος γένηται i. e. of those things in which a man is superior N. 3.71 τὰ δʼ αὐτὸς ἀντιτύχῃ, ἔλπεταί τις ἕκαστος ἐξοχώτατα φάσθαι (“das wünscht jeder als das Vornehmste zu nennen” Schadewaldt, 2681) N. 4.92 ἐπεί σφιν Αἰακίδαι ἔπορον ἔξοχον αἶσαν N. 6.47 Σκύριαι δʼ ἐς ἄμελξιν γλάγεος αἶγες ἐξοχώταται pr. fr. 106. 4.
- c n. pl. pro prep. c. gen. ὁ δὲ χρυσὸς διαπρέπει νυκτὶ μεγάνορος ἔξοχα πλούτου O. 1.2 Αἴγιναν ἔνθα ἀσκεῖται θέμις ἔξοχʼ ἀνθρώπων more than among all other men Sandys O. 8.23 φιλεῖν δὲ Κάρρωτον ἔξοχʼ ἑταίρων P. 5.26
- d adv., ἐξόχως, especially υἱὸν δʼ Ἄκτορος ἐξόχως τίμασεν ἐποίκων O. 9.69
- Istanding out: metaph. eminent, excellent, Hom.
- 2c. gen. standing out from, most eminent, greatest, mightiest, used like a superl., ἔξοχος ἡρώων, ἔξ. ἄλλων Il.; but a real Sup. ἐξοχώτατος Aesch., Eur.:—also c. dat., μέγʼ ἔξοχοι αἰπολίοισιν eminent among the herds, Od.; so, ἐν πολλοῖσι ἔξοχος ἡρώεσσιν Il.
- IIneut. pl. ἔξοχα as adv., especially, above others, Hom.; ἐμοὶ δόσαν ἔξοχα gave me as a high honour, Od.; ἔξοχʼ ἄριστοι beyond compare the best, Hom.
- 2c. gen., ἔξοχα πάντων far above all, Hom.
-
…γενεήν γε Μελάμποδος ἔκγονος ἦεν, ὃς πρὶν μέν ποτʼ ἔναιε Πύλῳ ἔνι, μητέρι μήλων, ἀφνειὸς Πυλίοισι μέγʼ ἔξοχα δώματα ναίων · δὴ τότε γʼ ἄλλων δῆμον ἀφίκετο, πατρίδα φεύγων Νηλέα τε μεγάθυμον, ἀγαυότατον ζωόντων, ὅς…
Homer, Odyssey
-
…ἠδʼ ὑάκινθος εὐώδης θαλέθων καταμίσγεται ἄκριτα ποίῃ. ὑμνεῦσιν δὲ θεοὺς μάκαρας καὶ μακρὸν Ὄλυμπον · οἷόν θʼ Ἑρμείην ἐριούνιον ἔξοχον ἄλλων ἔννεπον, ὡς ὅ γʼ ἅπασι θεοῖς θοὸς ἄγγελός ἐστι, καί ῥʼ ὅ γʼ ἐς Ἀρκαδίην πολυπίδακα ,…
NA, Homeric Hymns
-
…αὐτάρ Ἀχιλλεὺς ἄγριον ἐν στήθεσσι θέτο μεγαλήτορα θυμὸν σχέτλιος, οὐδὲ μετατρέπεται φιλότητος ἑταίρων τῆς ᾗ μιν παρὰ νηυσὶν ἐτίομεν ἔξοχον ἄλλων νηλής · καὶ μέν τίς τε κασιγνήτοιο φονῆος ποινὴν ἢ οὗ παιδὸς ἐδέξατο τεθνηῶτος · καί ῥʼ ὃ μὲν…
Homer, Iliad
-
…δέξατό οἱ σκῆπτρον πατρώϊον ἄφθιτον αἰεί · σὺν τῷ ἔβη κατὰ νῆας Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων. ὅν τινα μὲν βασιλῆα καὶ ἔξοχον ἄνδρα κιχείη τὸν δʼ ἀγανοῖς ἐπέεσσιν ἐρητύσασκε παραστάς · δαιμόνιʼ οὔ σε ἔοικε κακὸν ὣς δειδίσσεσθαι, ἀλλʼ αὐτός τε…
Homer, Iliad
-
…ὅθι περ πάρος, ὕβριν ἔχοντες. Ἀντίνοος δὲ καθῆστο καὶ Εὐρύμαχος θεοειδής, ἀρχοὶ μνηστήρων, ἀρετῇ δʼ ἔσαν ἔξοχʼ ἄριστοι. τοῖς δʼ υἱὸς Φρονίοιο Νοήμων ἐγγύθεν ἐλθὼν Ἀντίνοον μύθοισιν ἀνειρόμενος προσέειπεν · Ἀντίνοʼ, ἦ ῥά τι ἴδμεν…
Homer, Odyssey
-
…ἄλλον μειλιχίοις, ἄλλον στερεοῖς ἐπέεσσι νείκεον, ὅν τινα πάγχυ μάχης μεθιέντα ἴδοιεν · ὦ φίλοι Ἀργείων ὅς τʼ ἔξοχος ὅς τε μεσήεις ὅς τε χερειότερος, ἐπεὶ οὔ πω πάντες ὁμοῖοι ἀνέρες ἐν πολέμῳ, νῦν ἔπλετο ἔργον ἅπασι…
Homer, Iliad
-
…αὐτοσχεδὸν ὁρμήθησαν μακροῖσι ξυστοῖσι · περὶ στήθεσσι δὲ χαλκὸς σμερδαλέον κονάβιζε τιτυσκομένων καθʼ ὅμιλον ἀλλήλων · δύο δʼ ἄνδρες ἀρήϊοι ἔξοχον ἄλλων Αἰνείας τε καὶ Ἰδομενεὺς ἀτάλαντοι Ἄρηϊ ἵεντʼ ἀλλήλων ταμέειν χρόα νηλέϊ χαλκῷ. Αἰνείας δὲ πρῶτος ἀκόντισεν Ἰδομενῆος ·…
Homer, Iliad
-
…πολλὸν δὲ βίης ἐπιδευέες ἦσαν. Ἀντίνοος δʼ ἔτʼ ἐπεῖχε καὶ Εὐρύμαχος θεοειδής, ἀρχοὶ μνηστήρων · ἀρετῇ δʼ ἔσαν ἔξοχʼ ἄριστοι. τὼ δʼ ἐξ οἴκου βῆσαν ὁμαρτήσαντες ἅμʼ ἄμφω βουκόλος ἠδὲ συφορβὸς Ὀδυσσῆος θείοιο · ἐκ δʼ αὐτὸς μετὰ…
Homer, Odyssey
-
…σφισι θυμὸς αἰὲν ἐυφροσύνῃσιν ἰαίνεται εἵνεκα σεῖο, λευσσόντων τοιόνδε θάλος χορὸν εἰσοιχνεῦσαν. κεῖνος δʼ αὖ περὶ κῆρι μακάρτατος ἔξοχον ἄλλων, ὅς κέ σʼ ἐέδνοισι βρίσας οἶκόνδʼ ἀγάγηται. οὐ γάρ πω τοιοῦτον ἴδον βροτὸν ὀφθαλμοῖσιν, οὔτʼ ἄνδρʼ…
Homer, Odyssey
-
…Ἄρτεμις ἁγνὴ αὐτίκα νῦν, ἵνα μηκέτʼ ὀδυρομένη κατὰ θυμὸν αἰῶνα φθινύθω, πόσιος ποθέουσα φίλοιο παντοίην ἀρετήν, ἐπεὶ ἔξοχος ἦεν Ἀχαιῶν. ὣς φαμένη κατέβαινʼ ὑπερώϊα σιγαλόεντα, οὐκ οἴη · ἅμα τῇ γε καὶ ἀμφίπολοι δύʼ ἕποντο .…
Homer, Odyssey