ἐλευθέριος
ἐλευθέριος, speaking or acting like a free man
- speaking or acting like a freeman, free-spirited, ἐ. καὶ δημωφελής Democr. 282, etc.; ἀνδρεῖοι καὶ ἐ. Pl. Lg. 635d; opp. δουλοπρεπής, X. Mem. 2.8.4 (Comp.); of certain animals, as the lion, ἐ. καὶ ἀνδρεῖα καὶ εὐγενῆ Arist. HA 488b16.
- b esp. freely giving, bountiful, ἐ. εἰς χρήματα X. Smp. 4.15 (Comp.), cf. Arist. EN 1120a8, etc.
- 2 of pursuits, etc., fit for a freeman, liberal, πτηνῶν θήρας . . ἔρως οὐ σφόδρα ἐ. Pl. Lg. 823e, cf. Grg. 485b; ἐπιστήμη Id. Ax. 369b (Sup.); τέχναι Plu. Sanit. 2.122d; βίος Men 408 (dub.); διαγωγή Arist. Pol. 1339b5; παιδεία ib. 1338a32; πρᾶξις, ἔργα, ib. 1263b12, Oec. 1344a28; ἡδοναὶ -ώταται, κινήσεις -ώτεραι, Id. EN 1118b4, Pol. 1340b10; τὸ ἐ.,= ἐλευθεριότης, X. Mem. 3.10.5: prov., ὕδωρ πίοιμι ἐ., i.e. may I become free, because slaves set free at Argos were then first allowed to drink of the spring Κυνάδρα, Antiph. 25.
- 3 of appearance, frank, noble, εὐπρεπής τε ἰδεῖν καὶ ἐ. X. Mem. 2.1.22, cf. Lac. 11.3 (Comp.); ἵππος Id. Eq. 10.17.
- II Adv. -ίως, ζῆν Arist. Pol. 1326b31; τεθραμμένους Isoc. 4.49, 7.43 (prob.): Comp. -ιώτερον, ζῆν X. Mem. 1.6.3: Sup. -ιώτατα ib. 4.8.1.
- III Ζεὺς Ἐ. Zeus the Deliverer, Pi. O. 12.1, Simon. 140.4, Hdt. 3.142, etc.
- IV Ἐ., ὁ (sc. μήν), = Ἐλευθεριών, SIG 1044.26.
I de pers. dotadas de las cualidades del hombre libre
1 libre, de comportamiento o condición libre, independiente
οὐδέ ποτ' ἐκ δούλης τέκνον ἐ.
παιδίον ... χαρίεν ... καὶ ἐλευθέριον
ἀνδρεῖοι καὶ ἐλυθέριοι
οὐ δουλοπρεπέστεροι ... ἀλλ' ἐλευθεριώτεροι
διδάσκαλοι τῶν ἐλευθερίων
• neutr. plu. como adv. libremente
ἐλευθέρι' ἀφίκοντο θύσουσαί ποτε
• compar. con mayor libertad o independencia
ἐλευθεριώτερον ... ζῆν
2 noble, gallardo como cualidad natural, ref. al aspecto o la conducta
μεγέθει δὲ σώματος, ἐννεάσαι μὲν, ἐλευθέριον ..., ἐγγηρᾶσαι δέ, δύσχρηστον
(γυναῖκα) εὐπρεπῆ τε ἰδεῖν καὶ ἐλευθέριον φύσει
junto a γοργοί
ὁ Κότυς ... βάθος ὑπέφαινεν ἐλευθέριον
νεανίσκον ἐ. ... τῇ φύσει
τὰ ἐλευθέριά τε καὶ μὴ ξυντράχηλα
• tb. de anim. noble
τὰ δ' ἐλευθέρια καὶ ἀνδρεῖα (ζῷα)
• del caballo de noble estampa
ἐ. τε καὶ ἐθελουργόν
3 liberal, generoso
ἐλευθέριον εἶναι καὶ δημωφελέα
ἐλευθεριωτέρους ... εἰς χρήματα
más liberales para el gasto
II de abstr. y cosas
1 ref. la palabra propio de una persona libre, independiente, franco
ἡ ὑπόκρισις ἐλευθεριωτέρη
συνήθειαι
ἀληθέστατα καὶ ἐλευθεριώτατα ... εἰπών
• ret. del estilo libre, espontáneo, directo
τοῦ ἐλευθερίου καὶ ἀφελοῦς κόσμου δεῖν
ἀπέριττος ... ἐ. τε καὶ ἀπόνηρος
2 propio de la clase libre, liberal esp. ref. la παιδεία y las τέχναι recibidas y practicadas por hombres libres, unido tb. a la idea de que comporta dignidad
ἡ ἐλευθεριωτάτη ἐπιστήμη
la ciencia más liberal de la políticaπαιδεία
αἱ ἐλευθέριοι καὶ ἀστεῖαι διατριβαί
περὶ τὰ φιλόσοφα δὲ καὶ ἐλευθέρια τῆς ἔξωθεν παιδείας
πρὸς ... διαγωγὴν ἐλευθέριον χρηστέον αὐτῇ (μουσικῇ)
τῶν ἐλευθερίων δὲ τεχνῶν ἰατρική
3 de otros abstr. noble o propio de personas nobles
μορφή
θήρας αἱμύλος ἔρως οὐ σφόδρα ἐλευθέριος
astuta pasión de la caza carente de noblezaκινήσεις ἐλευθεριώτεραι
emociones más nobles op. φορτικωτέραι ‘vulgares’ἤθη ... σεμνὰ καὶ ἐλευθέρια
ἐξ ἐπιθυμίας οὐκ ἐλευθερίας
χρηματισμός
πάντ' ἐλευθέρια ταῦτα
4 propio del que es pródigo y generoso, donado con liberalidad
σῖτος
δαπανήματα
5 de concr. que pertenece o es para la clase libre op. ‘para el esclavo’
τύμβος
6 de la libertad, en el sent. que supone libertad o que recuerda la liberación
ἡ ἐ. ... καὶ ἐπινίκιος σπονδή
por la muerte del tiranoστέφανος
• prov. ὕδωρ ἐλευθέριον en fórmulas de juramento
μηδέποθ' ὕδωρ πίοιμι ἐλευθέριον
jamás beba yo el agua de la libertad, e.e., siga toda mi vida esclavaἐν Κυνάδρᾳ ἐλευθέριον ὕδωρ
ἐλευθέριον πιοῦσαν οἶνον ἀποθανεῖν
(así pueda yo) morir habiendo apurado el vino de la libertad
• tb.
ὕδωρ ἐλευθέριον
Fuente de la liberación cuya agua servía para las purificaciones, junto al Hereon de Micenas
• neutr. plu. subst.
(τὰ) ἐλευθέρια
ofrenda por la libertad en dedicatorias tesalias a Apolo por parte de mujeres
III ὁ Ἐ. Eleuterio
1 como epít. o advoc. Liberador epít. de Zeus como Protector de la libertad
ἱδρύσαντο Διὸς βωμὸν Ἐλευθερίου
en conmemoración de la batallaἱερεὺς Διὸς Ἐλευθε[ρίου
Ζηνὸς ἐλευ[θερίοι]ο φίλος [γό]νος
2 n. de mes en Halicarnaso, el mismo que
IV τὰ Ἐλευθέρια Eleuterias, Fiestas de la libertad celebradas cada cuatro años por distintas ciu. griegas en conmemoración de la batalla de Platea frente a los persas, Posidipp.31.3, D.S.11.29, Str.9.2.31, Plu.Arist.21, Paus.9.2.6
• en Samos en honor de Eros como dios de la amistad y la libertad, Erxias en Ath.562a
• en Esmirna fiestas que conmemoraban la liberación de la ciudad gracias a las esclavas vestidas como mujeres libres, Dosith.Hist.5
• celebradas cada año en Siracusa en recuerdo de la supresión de la tiranía de Trasibulo, D.S.11.72.
V adv. -ως
1 en o con libertad
σχολάζειν
2 noblemente, de manera liberal
ἐ. πεπαιδεῦσθαι
ser instruido en las artes liberales
3 pródigamente, con generosidad
καὶ γὰρ ... φιλάνθρωπος ἐ. ... εἶ
1. zich gedragend als een vrij man, onafhankelijk, vrijmoedig:
2. passend bij een vrij man:
3. bevrijder, epith. van Zeus.
• Adv. ἐλευθερίως , Xen. Mem. 2.7.4 u. A.
- 1the deliverer παῖ Ζηνὸς ἐλευθερίου O. 12.1
- Ior ος, η, ον, speaking or acting like a freeman, free-spirited, frank, related to ἐλεύθερος, as Lat. liberalis to liber, Plat., Xen.
- bfreely giving, bountiful, liberal, Xen.
- 2of pursuits, fit for a freeman, liberal; τὸ ἐλευθέριον ἐλευθεριότης, Xen.
- 3of appearance, free, noble, Xen.
- IIΖεὺς Ἐλευθέριος Jove the Deliverer, Hdt.
-
…τὰ ἄδικα ἀλλὰ τὸ πάσχειν φοβούμενοι ὀνειδίζουσιν οἱ ὀνειδίζοντες τὴν ἀδικίαν. οὕτως, ὦ Σώκρατες, καὶ ἰσχυρότερον καὶ ἐλευθεριώτερον καὶ δεσποτικώτερον ἀδικία δικαιοσύνης ἐστὶν ἱκανῶς γιγνομένη, καὶ ὅπερ ἐξ ἀρχῆς ἔλεγον, τὸ μὲν τοῦ κρείττονος συμφέρον τὸ…
Plato, Republic
-
…γίνηται καὶ χαίρωσιν ἀλλήλοις ἢ τοῖς αὐτοῖς, οἷαι τῶν νέων εἰσὶν αἱ φιλίαι · μᾶλλον γὰρ ἐν ταύταις τὸ ἐλευθέριον. ἡ δὲ διὰ τὸ χρήσιμον ἀγοραίων. καὶ οἱ μακάριοι δὲ χρησίμων μὲν οὐδὲν δέονται, ἡδέων δέ ·…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…Ἑλλήνων τῶν ἐθελησάντων ξυνάρασθαι τὸν κίνδυνον τῆς μάχης ἣ παρʼ ἡμῖν ἐγένετο, θύσας ἐν τῇ Πλαταιῶν ἀγορᾷ ἱερὰ Διὶ ἐλευθερίῳ καὶ ξυγκαλέσας πάντας τοὺς ξυμμάχους ἀπεδίδου Πλαταιεῦσι γῆν καὶ πόλιν τὴν σφετέραν ἔχοντας αὐτονόμους οἰκεῖν, στρατεῦσαί τε μηδένα ποτὲ…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…πράξεσιν · οὔτε γὰρ δίκαιον οὐθεὶς ἂν εἴποι τὸν μὴ χαίροντα τῷ δικαιοπραγεῖν, οὔτʼ ἐλευθέριον τὸν μὴ χαίροντα ταῖς ἐλευθερίοις πράξεσιν · ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων. εἰ δʼ οὕτω, καθʼ αὑτὰς ἂν εἶεν αἱ κατʼ ἀρετὴν…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…ὁ μὴ χαίρων ταῖς καλαῖς πράξεσιν · οὔτε γὰρ δίκαιον οὐθεὶς ἂν εἴποι τὸν μὴ χαίροντα τῷ δικαιοπραγεῖν, οὔτʼ ἐλευθέριον τὸν μὴ χαίροντα ταῖς ἐλευθερίοις πράξεσιν · ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων. εἰ δʼ οὕτω, καθʼ αὑτὰς…
Aristotle, Nicomachean Ethics
-
…παιδίον ἴδω, ᾧ ἔτι προσήκει διαλέγεσθαι οὕτω, ψελλιζόμενον καὶ παῖζον, χαίρω τε καὶ χαρίεν μοι φαίνεται καὶ ἐλευθέριον καὶ πρέπον τῇ τοῦ παιδίου ἡλικίᾳ, ὅταν δὲ σαφῶς διαλεγομένου παιδαρίου ἀκούσω, πικρόν τί μοι δοκεῖ χρῆμα εἶναι…
Plato, Gorgias
-
…προφασιζόμενοι τότε μὲν ἐκ τῆς ἐμῆς καὶ Θρασυμάχου συνουσίας ἐστὲ φανεροί, νῦν δὲ ἐπειδὴ ἐκλελοίπασιν ὑμᾶς αἱ προφάσεις, ἐλευθεριώτερόν με κακῶσαι λείπετε ἤδη οὐδέν. χρῆν μὲν οὖν τότε με γιγνώσκειν ὀφειλόμενόν μοι ταῦτα παθεῖν, ὅτε καὶ πρὸς…
Lysias, Speeches
-
…τῷ Κριτίᾳ φέρων, δοκεῖν οἱ τά τε ἄλλα σοφώτατον γεγονέναι Σόλωνα καὶ κατὰ τὴν ποίησιν αὖ τῶν ποιητῶν πάντων ἐλευθεριώτατον. ὁ δὴ γέρων σφόδρα γὰρ οὖν μέμνημαι μάλα τε ἥσθη καὶ διαμειδιάσας εἶπεν · εἴ γε, ὦ Ἀμύνανδρε…
Plato, Timaeus
-
…ἐπὶ τοῦτʼ αὖ. καὶ οὔτε τις τάξις οὔτε ἀνάγκη ἔπεστιν αὐτοῦ τῷ βίῳ, ἀλλʼ ἡδύν τε δὴ καὶ ἐλευθέριον καὶ μακάριον καλῶν τὸν βίον τοῦτον χρῆται αὐτῷ διὰ παντός. παντάπασιν, ἦ δʼ ὅς, διελήλυθας βίον ἰσονομικοῦ…
Plato, Republic
-
…ἀποδοῦναι, καὶ μέλος ἐλευθέρων αὖ καὶ σχήματα συνθεῖσαι ῥυθμοὺς δούλων καὶ ἀνελευθέρων προσαρμόττειν, οὐδʼ αὖ ῥυθμοὺς καὶ σχῆμα ἐλευθέριον ὑποθεῖσαι μέλος ἢ λόγον ἐναντίον ἀποδοῦναι τοῖς ῥυθμοῖς, ἔτι δὲ θηρίων φωνὰς καὶ ἀνθρώπων καὶ ὀργάνων καὶ πάντας ψόφους…
Plato, Laws