χρῆμα

χρῆμα, ατος, τό: (χράομαι):—

• need, in the phrase παρὰ χ. or παραχρῆμα (q. v.); a thing that one needs or uses, cf. X. Oec. 1.9 sq. (pl.): hence in pl., goods, property (χρήματα λέγομεν πάντα ὅσων ἡ ἀξία νομίσματι μετρεῖται Arist. EN 1119b26), Od. 2.78, 203, al. (never in Il.), Hes. Op. 320, 407, etc.; of temple-treasures, heirlooms, etc., Mnemos. 57.208 (Argos, vi B. C.); τὰ ἱρὰ χ. τῆς Ἀθηναίης Hdt. 2.28, cf. 9.81; θησαυρούς . . ἄλλα τε χρύσεα ἄφατα χ. Id. 7.190; πολλῶν χ. ἐξαίρετον ἄνθος A. Ag. 954; πειρῶ τὸν πλοῦτον χρήματα καὶ κτήματα κατασκευάζειν· ἔστι δὲ χ. μὲν τοῖς ἀπολαύειν ἐπισταμένοις, κ. δὲ τοῖς κτᾶσθαι δυναμένοις Isoc. 1.28; τοῖς σκεύεσι καὶ τοῖς χρήμασιν ἀποθήκη Th. 6.97; πρόβατα καὶ ἄλλα χ. X. An. 5.2.4; τὰ ἀνδράποδα . . καὶ χρήματα τὰ πλεῖστα ἀπέδρα αὐτούς ib. 7.8.12: prov., χρήματα ψυχὴ πέλεται . . βροτοῖσι a manʼs money is his life, Hes. Op. 686; χρήματʼ ἄνηρ ‘money makes the man’, Alc. 49, Pi. I. 2.11; ἐν χρήμασιν οἰκεῖ πατρώοις A. Eu. 757, cf. Ch. 135; also χρημάτων πένητες E. El. 37; τὰ χρήματʼ ἐνεχυράζομαι Ar. Nu. 241; χρήματα πορίζειν Id. Ec. 236; ἄτιμοι ἦσαν τὰ σώματα, τὰ δὲ χ. εἶχον And. 1.74; χρημάτων ἥσσων Democr. 50; χρημάτων κρείσσων Th. 2.60; χρήμασι νικώμενος ibid.; χρημάτων ἀδωρότατος ib. 65; ἐλπίδα χρήμασιν ὠνητήν Id. 3.40; μήτε χρημάτων φειδομένους μήτε πόνων Pl. Phd. 78a; ζημιοῦσθαι χρήμασιν Id. Lg. 721b; even of debts, διαλῦσαι τὰ χ. D. 20.12; δεθέντʼ ἐπὶ χρήμασιν ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ Id. 24.168.—Acc. to Poll. 9.87 the Ion. used also the sg. in this sense, and so we find, ἐπὶ κόσῳ ἂν χρήματι . .; for how much money . . ? Answ. ἐπʼ οὐδενί, Hdt. 3.38; ταύτην (sc. τὴν χλανίδα) πωλέω μὲν οὐδενὸς χ. δίδωμι δὲ ἄλλως ib. 139; also in Thgn. 197, χ. δʼ ὃ μὲν Διόθεν καὶ σὺν δίκῃ ἀνδρὶ γένηται; in Att., οὐδενὸς ἂν χ. δεξάμενοι at no price, And. 2.4; and in later Prose, fund, sum of money, Arch. f. Religionswiss. 10.211 (Cos, ii B. C.); τὸ πλῆθος τοῦ χ. D.S. 13.106, cf. Act.Ap. 4.37, Luc. VH 1.20; χρήματα merchandise, Heraclit. 90, X. HG 1.6.37, Th. 3.74; property, substance, Berl.Sitzb. 1927.161 (Cyrene).
• • II generally, thing, matter, affair, esp. in Ep. and Ion., h.Merc. 332, Hes. Op. 344, 402; χρημάτων ἄελπτον οὐδέν Archil. 74; πάντων χ. δικαιότατον Mimn. 8; πρῶτον χρημάτων πάντων Hdt. 7.145; ἀντὶ πάντων χ. on every account, And. 2.21; δεινότατον ἁπάντων χρημάτων ib. 1; πᾶν χ. ἐκίνεε ‘left no stone unturned’, Hdt. 5.96; τεκμαίρει χρῆμʼ ἕκαστον ‘deeds show the man’, Pi. O. 6.74; πάντων χ. μέτρον ἄνθρωπος Protag. 1; περαίνεται τὸ χ. the issue is being decided, Plu. Caes. 47: pl., simply, things, ὁμοῦ πάντα χ. ἦν Anaxag. 1, cf. Pl. Cra. 440a, Euthd. 294d, Plot. 4.2.1.
  • • 2 χρῆμα is freq. expressed where it might be omitted, δεινὸν χ. ἐποιεῦντο Hdt. 8.16; οἷόν τι χ. ποιήσειε ib. 138; ἐς ἀφανὲς χ. ἀποστέλλειν ἀποικίην to send out a colony without any certain destination, Id. 4.150; freq. in Trag., τί χρῆμα; = τί; what? τί χ. λεύσσω; A. Pr. 300, Ch. 10; or why? E. Alc. 512; so in gen., τοῦ χ. (sc. ἕνεκα); Ar. Nu. 1223; τί χ. δρᾷς; S. Aj. 288, cf. Ph. 1231; τί χ. πάσχει; E. Hipp. 909; τί δʼ ἐστὶ χρῆμα; what is the matter? A. Ch. 885; πικρόν τί μοι δοκεῖ χ. εἶναι Pl. Grg. 485b; ἡδύ Id. Tht. 209e, al.; μάλιστα χρημάτων most of anything, i. e. certainly, Anon. Oxy. 1611.68 (iii A. D.); cf. χρέος II 2.
    • 3 used in periphrases to express something strange or extraordinary of its kind, ὑὸς χ. μέγα a huge monster of a boar, Hdt. 1.36; ἦν τοῦ χειμῶνος χ. ἀφόρητον Id. 7.188; τὸ χ. τῶν νυκτῶν ὅσον what a business the nights are! Ar. Nu. 2; λιπαρὸν τὸ χ. τῆς πόλεως what a grand city! Id. Av. 826, cf. Lys. 83; κλέπτον τὸ χ. τἀνδρός a thievish sort of fellow, Id. V. 933; τὸ χ. τοῦ νοσήματος Id. Lys. 1085; μακάριον . . λέγεις τυράννου χ. your tyrant-creature, Pl. R. 567e; χ. θαυμαστὸν γυναικός Plu. Ant. 31: without a gen., ἔλαφον, καλόν τι χ. καὶ μέγα X. Cyr. 1.4.8; σοφόν τοι χρῆμʼ ἄνθρωπος truly a clever creature is he! Theoc. 15.83; κοῦφον χ. ποιητής ἐστιν καὶ πτηνὸν καὶ ἱερόν, of the poet, Pl. Ion 534b; χ. καλόν τι such a fine thing! Theoc. 15.23; also in a periphrastic use, οὐδὲν χ. τοῦ ἀγκῶνος κάμψαι δύνανται cannot bend the elbow at all, Hp. Fract. 42.
    • • b so, to express a great number or mass, as we say, a deal, a heap of . ., πολλόν τι χ. τῶν τέκνων, χ. πολλὸν ἀρδίων, νεῶν, Hdt. 3.109, 4.81, 6.43; χ. πολλόν τι χρυσοῦ Id. 3.130; σμικρὸν τὸ χ. τοῦ βίου E. Supp. 953; ὅσον τὸ χ. παρνόπων what a lot of locusts! Ar. Ach. 150; ὅσον τὸ χ. τοῦ πλακοῦντος Id. Eq. 1219; πολὺ χ. τεμαχῶν Id. Pl. 894; τὸ χ. τῶν κόπων ὅσον what a lot of them! Id. Ra. 1278; τῶν λαμπάδων ὅσον τὸ χ. Id. Th. 281; also of persons, χ. θηλειῶν womankind, E. Ph. 198; σφενδονητῶν πάμπολύ τι χ. X. Cyr. 2.1.5; μέγα χ. Λακαινᾶν Theoc. 18.4: without a gen., ὅσον τὸ χ. ἐπὶ δεῖπνον ἦλθε what a crowd . . ! Ar. Pax 1192.
  • III (χράω (B) A) oracle, Emp. 115.1.

2. χρῆμα -ατος, τό [2. χρήω] orakel.

χρῆμα, τό, eine Sache, die man braucht (χράομαι), die nützt, deren man sich bedient, deren man bedarf ; dah. im plur. Vermögen, Besitz, Geld, Hab u. Gut ; oft in der Od. (in der Il. kommt es nicht vor), z.B. χρήματα κακῶς βεβρώσεται 2.203, πολλὰ δʼ ἄγειρα χρήματʼ ἀνʼ Αἰγυπτίους ἄνρδας 14.285 ; so Hes. u. Her.; χρήματʼ ἀνήρ, Geld ist der Mann, macht den Mann, Pind. I. 2.11, nie χρήματα ψυχὴ βροτοῖσιν, Geld ist dem Menschen das Leben, Hes. O. 688 ; πατρῴων χρημάτων δατήριοι Aesch. Spt. 693 ; κτήσια 980 ; αὖθις ἔν τε χρήμασιν οἰκεῖ πατρῴοις Eum. 727 ; τυραννίδα θηρᾶν, ὃ πλήθει χρήμασίν θʼ ἁλίσκεται Soph. O.R. 542 ; χρημάτων πένητες Eur. El. 37 ; χρήματα πορίζειν, ταμιεύειν Ar. Eccl. 236, Lys. 495 ; κρείσσων χρημάτων Thuc. 2.60 ; ἂν ἐξικνῆται τὰ ἡμέτερα χρήματα Plat. Prot. 311d ; χρημάτων δημεύσεις, bonorum publicationes, 325e ; μήτε χρημάτων φειδομένους, μήτε πόνων Phaed. 78a ; ἀτιμίαις τε καὶ χρήμασι καὶ θανάτοις κολάζουσι Rep. VI.492d, u. öfter ; Xen. Hell. 3.5.3, u. oft im allgemeinen Sinne, Hab u. Gut ; u. Sp., wie DS. u. NT ; vgl. Poll. 9.87. – Was sich zuträgt, was stattfindet, Sache, Vorfall, Ereignis ; H.h. Merc. 332 ; Hes. O. 346, 404 ; πρῶτον χρημάτων πάντων, vor allen Dingen, Her. 7.145 ; ἔα, τί χρῆμα Aesch. Prom. 298 ; τί δʼ ἔστι χρῆμα Ch. 872 ; τί χρῆμα λεύσσω 10, was sehe ich ? Und so oft nur Umschreibung des neutr. was, Etwas, τί χρῆμα δράσεις Soph. Phil. 1215, vgl. O.R. 1129, Aj. 781 ; κακὸν τὸ χρῆμα Phil. 1249 ; τί χρῆμα μαστεύουσα Eur. Hec. 754. – Mit dem gen. = Ding, Stück, ein Einzelnes aus einer ganzen Gattung mit Auszeichnung hervorhebend, μέγα συὸς χρῆμα, Her. 1.36, ein großes Stück von einem Schweine, d.i. ein großes Schwein ; ὑὸς χρῆμα μέγιστον Theocr. 18.4 ; ἔλαφος, καλόν τι χρῆμα καὶ μέγα, ein großes und schönes Stück (Wild), Xen. Cyr. 1.4.8 ; Pol. sagt auch μέγα τι γεγονέναι χρῆμα τὸν Ἀγαθοκλέα, 12.15.8. – Aehnlich τοῦ χειμῶνος χρῆμα ἀφόρητον Her. 7.188 ; τὸ χρῆμα τῶν νυκτῶν ὅσον, wie lang ist die Nacht, Ar. Nub. 2 ; τοσοῦτον χρῆμʼ ὄχλου Eccl. 394 ; τὸ χρῆμα τῶν κόπων ὅσον Ran. 1276 ; ὅσον τὸ χρῆμα παρνόπων Ach. 150, was für eine Menge von Heuschrecken ; πολὺ χρῆμα τεμαχῶν Plut. 894 ; καλὸν τὸ χρῆμα τιτθίων Lys. 83 ; λιπαρὸν τὸ χρῆμα τῆς πόλεως, ein schönes Ding von Stadt, Av. 826 ; τὸ χρῆμα τοῦ νοσήματος Lys. 1085 ; auch κλέπτον τὸ χρῆμα τἀνδρός Vesp. 933 ; ὅσον χρῆμα, welche Volksmenge, Pax 1185 ; u. so oft bei Her. von jeder Menge, großen Masse, πολλόν τι χρῆμα ὀφίων, χρῆμα πολλῶν ἀρδίων, νεῶν, eine große Menge Schlangen, Wurfspieße, Schiffe, 3.109, 4.81, 6.43 ; χρῆμα πολλόν τι χρυσοῦ, eine große Menge Goldes, 3.130 ; von Menschen, μέγα χρῆμα Λακαινᾶν Theocr. 18.4 ; σφενδονητῶν πάμπολύ τι χρῆμα, eine ungeheure Menge von Schleuderern, Xen. Cyr. 2.1.5 ; vgl. ἡ γῆ ἄγριόν τι χρῆμα καὶ ἄμορφον Luc. Prom. 12 ; μέγα χρῆμα πέτρας Arr. An. 4.28.1. – Uebh. als Umschreibung, πικρόν τί μοι δοκεῖ χρῆμα εἶναι, etwas Bitteres, Plat. Gorg. 485b ; ἡδὺ χρῆμʼ ἂν εἴη τοῦ καλλίστου τῶν περὶ ἐπιστήμης λόγου Theaet. 209e ; κοῦφον γὰρ χρῆμα ποιητής ἐστι Ion 534b ; u. so auch Folgde.
Bei Her. 4.150, ἐς ἀφανὲς χρῆμα ἀποστέλλειν ἀποικίην, nehmen es Einige = χρησμός, Orakelspruch, aber es ist auch hier = ἐς τὸ ἀφανές, aufs Ungewisse hin.

χρῆμα

-ατος, τό

[χράω1.]

In pl., possessions, goods, effects, property : χρήματʼ ἀπαιτίζοντες Od. 2.78, πῇ χρήματα φέρω τάδε; Od. 13.203. Cf. Od. 2.203, Od. 14.286, Od. 15.230, Od. 16.315, Od. 19.284, etc.

χρῆμα (χρῆμʼ(α) nom., acc., -ατʼ(α), -ασι, -ατα.)

• • a action τεκμαίρει χρῆμʼ ἕκαστον O. 6.74 ἄνευ δὲ θεοῦ, σεσιγαμένον οὐ σκαιότερον χρῆμʼ ἕκαστον O. 9.104 τὸ δὲ πρὸ ποδὸς ἄρειον ἀεὶ βλέπειν χρῆμα πάν I. 8.14
  • b pl. money τὸ τὠργείου φυλάξαι ῥῆμʼ χρήματα χρήματʼ ἀνήρ” (cf. Alkaios, Z37 L-P.) I. 2.11 ἢ περὶ χρήμασι μοχθίζει βιαίως fr. 123. 7. “ὦ τάλας ἐφάμερε, νήπια βάζεις, χρήματά μοι διακομπέων” fr. 157.

χρῆμα , ατος (χράομαι): what one has use or need of, pl., possessions, property. (Od.)

χρῆμα, ατος, τό, χράομαι

• • Ia thing that one uses or needs: in pl. goods, property, money, gear, chattels, Od., Hes., etc.; πρόβατα καὶ ἄλλα χρ. Xen.; κρείσσων χρημάτων superior to money, i. e. incorruptible, Thuc.; χρημάτων ἀδωρότατος Thuc.:—rare in sg. in this sense, ἐπὶ κόσῳ χρήματι; for how much money? Answ. ἐπʼ οὐδενί, Hdt.
  • IIgenerally, a thing, matter, affair, event, Hes., Hdt.; κινεῖν πᾶν χρῆμα "to leave no stone unturned, " Hdt.:—of a battle, an affair, Plut.
  • • 2χρῆμα is often expressed where it might be omitted, δεινὸν χρ. ἐποιεῦντο Hdt.; ἐς ἀφανὲς χρ. ἀποστέλλειν ἀποικίαν to send out a colony without any certain destination, Hdt.; τί χρῆμα; like τί; what? τί χρῆμα δρᾷς; Soph.; τί χρῆμα πάσχω; τί δʼ ἐστὶ χρῆμα; what is the matter? Aesch., etc.
    • 3used in periphrases to express something strange or extraordinary, μέγα συὸς χρῆμα a monster of a boar, Hdt.; τὸ χρ. τῶν νυκτῶν ὅσον what a terrible length the nights are, Ar.: λιπαρὸν τὸ χρ. τῆς πόλεως what a grand city! Ar.; κλέπτον τὸ χρ. τἀνδρός a thievish sort of fellow, Ar.; σοφόν τοι χρῆμʼ ἄνθρωπος truly a clever creature is he! Theocr.:—so, to express a great number, as we say, a lot, a deal, a heap, πολλόν τι χρ. τῶν ὀφίων, χρ. πολλὸν νεῶν Hdt.; ὅσον τὸ χρ. παρνόπων what a lot of locusts! Ar.; ὅσον τὸ χρ. πλακοῦντος Ar.; τὸ χρ. τῶν κόπων ὅσον what a lot of them! Ar.; —also of persons, χρῆμα θηλειῶν woman kind, Eur.; μέγα χρ. Λακαινᾶν Theocr.