ἡγεμών

ἡγεμών, Dor. ἁγ-, Aeol. ἀγίμων IG 12(2).164 (Mytil.), al., όνος, ὁ; also ἡ, Pi. I. 8(7).22, A. Supp. 722, Aeschin. 1.171, X. Oec. (infr. II):—

• one who leads; and so,
• • I in Od., guide, 10.505, 15.310, Hdt. 5.14, S. Ant. 1014, Pl. Men. 97b; ἡγεμόνες γενέσθαι τινὶ τῆς ὁδοῦ Hdt. 8.31, cf. E. Hec. 281, X. Mem. 1.3.4; ἡ. ποδὸς τυφλοῦ E. Ph. 1616; ἡγεμόνες τοῦ πλοῦ Th. 7.50; of a charioteer, S. OT 804.
  • • 2 one who does a thing first, shows the way to others, τοῖς νεωτέροις ἡ. ἠθῶν χρηστῶν γίγνεσθαι Pl. Lg. 670e; πατέρες τῆς σοφίας καὶ ἡ. Id. Ly. 214a; πόνους τοῦ ζῆν ἡδέως ἡγεμόνας νομίζετε X. Cyr. 1.5.12; τῆς εἰρήνης ἡ. D. 18.24; [ἀχαριστία] ἐπὶ πάντα τὰ αἰσχρὰ ἡ. X. Cyr. 1.2.7: abs., of choir-leaders, Mnemos. 47.253 (Argos, ii/i B.C.).
  • II in Il., leader, commander, chief, opp. λαοί, πληθύς, 2.365, 11.304: c. gen., ἡγεμόνες Δαναῶν, φυλάκων, etc., 2.487, 9.85, cf. Hdt. 6.43, 7.62, al.; στρατηγὸς καὶ ἡ. τῶν Ἑλλήνων πρὸς τὸν βάρβαρον ib. 158; ἡ. τῶν πολέμων Id. 9.33; ἔχοντες ἡγεμόνας τῶν πάνυ [στρατηγῶν] Th. 8.89; = λοχαγός, Arr. Tact. 5.6; ἡ. τῶν ἐν προχειρισμῷ PAmh. 2.39 (ii B.C.); chief, sovereign, Pi. I. 8(7).22, etc.; ἡ. γῆς τῆσδε S. OT 103, cf. OC 289; πάντων . . καὶ αὐτοῦ βασιλέως ἡ. X. HG 3.5.14; ἡ. συμμορίας D. 21.157; of the queen-bee and queen-wasp, regarded by Arist. as males, Arist. HA 553a25, 629a3 (but ἡ τῶν μελισσῶν ἡ. X. Oec. 7.32, cf. 38); ὁ ἡ. τῶν προβάτων, of the bell-wether, Arist. HA 573b24; τῶν βοῶν ib. 575b1; νέμειν τὰ κρέα τοῦ ἡγεμόνος βοός SIG 144.36 (Piraeus, iv B.C.), cf. X. HG 6.4.29.
  • • • b ἡ. χοροῦ leader of a chorus, Poll. 4.106; παῖδες ἡ. IG 7.3196 (Orchom. Boeot.); president of a gymnasium, ib. 3.1086, al.
      • c a Roman Emperor, Str. 4.3.2, Plu. Cic. 2, al.; as translation of princeps, Mon.Anc.Gr. 7.9; ἡ. νεότητος, = Lat. princeps juventutis, ib. 18; a provincial governor, Str. 17.3.25, Ev.Matt. 27.2, Act.Ap. 23.24: freq. of the praefectus Aegypti, PRyl. 119.4 (i A.D.), etc.; ἡ. ἀμφοτέρων, i.e. of Upper and Lower Egypt, POxy. 39.6 (i A.D.); ἡ. Κύπρου Tab.Defix.Aud. 25.13 (iii A.D.).
    • 2 as Adj., ἀνήρ Pl. Criti. 119a; [ναῦς], of the flagship, A. Supp. 722; ἡ. τῆς φυλῆς κορυφαῖος D. 21.60 (s.v.l.); ἡ. πόδες Arist. HA 490b5, IA 713b32: as neut., ἡγεμόσι μέρεσι Pl. Ti. 91e.
  • III in Prosody, = πυρρίχιος, D.H. Comp. 17, Dem. 47.
  • IV ἡγεμόνες, Dor. ἁγ-, αἱ, in Architecture, coping-tiles of the roof, IG 2(2).463.70, 1627.303, 4.1484.100 (Epid.).
  • V a kind of fish, = ἡγητήρ 2, Plu. Sollert. 2.980f.

ἡγεμών, όνος, ὁ (ἡγέομαι), eigtl. der Vorangehende, der vorangeht u. dadurch den Weg zeigt u. die Anderen ihm zu folgen veranlaßt, Od. 10.505 ; ἡγεμόνʼ ἐσθλὸν ὄπασσον, ὅς κέ με κεῖσʼ ἀγάγῃ 15.310 ; ἐμοὶ γὰρ οὗτος ἡγεμών Soph. Ant. 1001 ; ποδὸς τυφλοῦ Eur. Phoen. 1610 ; geradezu Wegweiser, Her. 5.14 ; Xen. An. 4.2.1 ; mit dem Zusatz τῆς ὁδοῦ, Eur. Hec. 281 ; ἡγεμόνες ἐγένοντο τῷ βαρβάρῳ Her. 8.31 ; ὁδοῦ λαβεῖν ἡγεμόνα Xen. Mem. 1.3.4 ; τοῦ πλοῦ, der Lotse, Thuc. 7.50. – Bes. der im Kriege vorangeht, der Führer, Heerführer, Feldherr, Il. 2.476 u. öfter ; Ggstz λαοί, 2.365, u. πληθύς, 11.304 ; ἵππου μελαίνης ἡγεμὼν τρισμυρίας Aesch. Pers. 307 ; ἡγεμὼν ὁ πρέσβυς νεῶν Ἀχαϊκῶν Ag. 177 ; Λάϊός ποθʼ ἡγεμὼν γῆς τῆσδε, der König, Soph. O.R. 103 ; auch von Wagenlenkern, ἐξ ὁδοῦ μʼ ὅ θʼ ἡγεμὼν αὐτός θʼ ὁ πρέσβυς ἠλαυνέτην ibd. 804 ; in Prosa, στρατηγὸς καὶ ἡγεμὼν τῶν Ἑλλήνων πρὸς τὸν βάρβαρον Her. 7.158, Heerführer, u. zwar der Oberanführer der gesammten Griechen ; τῶν πολέμων 9.33 ; ἔχοντες ἡγεμόνας τῶν πάνυ στρατηγῶν Thuc. 8.89 ; ὁ μέγας ἡγεμὼν ἐν οὐρανῷ Ζεύς Plat. Phaedr. 246e ; ὧν ὁ Ἔρως ἡμῖν ἡγ. καὶ στρατηγός Symp. 193b ; τῆς πόλεως Alc. 1 120a ; allgemeiner, der zu Etwas anleitet, dadurch, daß er Etwas zuerst tut, zum Nachtun Veranlassung gibt, καὶ διδάσκαλος Menex. 240d ; Rep. X.595c ; οὗτοι γὰρ ἡμῖν ὥσπερ πατέρες τῆς σοφίας εἰσὶ καὶ ἡγεμόνες Lys. 214a ; τοὺς ἐμπειρίᾳ τε καὶ ἡλικίᾳ ἱκανοὺς ἡγεμόνας τε καὶ παιδαγωγοὺς εἶναι Rep. V.467d ; πόνους τοῦ ζῆν ἡδέως ἡγεμόνας νομίζετε Xen. Cyr. 1.5.12 ; ἀχαριστία πρὸς πάντα τὰ αἰσχρὰ ἡγ. 1.2.7 ; Sp. Auch von Tieren, ἡγεμόνες ἀνθρηνῶν, μελιττῶν, σφηκῶν, Arist. H.A. 8.42, die Weiser. – Adjektivisch u. dah. auch im fem. gebraucht, ναῦς ἡγεμών Aesch. Suppl. 703 ; ἄνδρα ἡγεμόνα Plat. Critia. 118e ; τοῖς περὶ τὰ στήθη τῆς ψυχῆς ἡγεμόσιν ἕπεσθαι μέρεσιν Tim. 91c ; πρὸς πρώτην τὴν τῆς ξυμπάσης ἡγεμόνα ἀρετῆς Legg. III.688b ; δόξα ἀληθὴς πρὸς ὀρθότητα πράξεως οὐδὲν χείρων ἡγ. φρονήσεως Men. 97b ; ἀχαριστία μεγίστη ἐπὶ πάντα τὰ αἰσχρὰ ἡγεμών Xen. Cyr. 1.2.7 ; Sp.; vgl. Lobeck zu Phryn. 452. – Nach Poll. 4.148 eine besondere Klasse der Sklaven, die vorangehen. – In der Metrik heißt so der Pyrrhichius, Dion.Hal., z.B. C.V. p. 218, Schaefer.

ἡγεμών

-όνος, ὁ

[ἡγέομαι.]

• • 1

    A guide or pilot, one who shows the way: ἅμʼ ἡγεμόνʼ ἐσθλὸν ὄπασσον Od. 15.310. Cf. Od. 10.505.

  • 2

    A leader, commander or chief: κέλευεν οἷσιν ἕκαστος ἡγεμόνων Il. 4.429. Cf. Il. 2.365, Il. 3.1, Il. 5.38, Il. 9.85, Il. 12.87, etc.

ἡγεμών , όνος: guide, leader, commander. (Il. and Od. 10.505, Od. 15.310.)

ἡγεμών

• one who leads, Lat. dux: and so,
• • Iin Od., a guide to shew the way, so Hdt., etc.; ἡγ. γενέσθαι τινὶ τῆς ὁδοῦ Hdt.
  • • 2one who is an authority to others, Lat. dux, auctor, τοῖς νεωτέροις ἡγ. ἠθῶν γίγνεσθαι Plat.; ἡγεμόνα εἶναί τινος to be the cause of a thing, Xen., etc.
  • IIin Il., a leader, commander, chief, ἡγεμόνες Δαναῶν, φυλάκων, Il., etc.; ἔχοντες ἡγεμόνας τῶν πάνυ στρατηγῶν having some of the best generals as commanders, Thuc.: a chief, sovereign, Pind., Soph., etc.
  • • • b= Rom. Emperor, Plut.: also a provincial governor, NTest.