ῥύομαι
ῥύομαι, to draw to oneself
ῥύομαι, v. ἐρύω (B).
ῥύομαι [ῠ̄ prés. et impf. ; ῡ f. et ao. Att.] (impf. ἐρρυόμην, f. ῥύσομαι, ao. ἐρρυσάμην, pf. inus.) aussi ἔρυμαι, ἐρύομαι :
1 sauver, protéger, défendre, préserver : (βουλὴ) ἐρύσσεται ἠδὲ σαώσει, Il. 10, 44 (cette résolution les) défendra et les sauvera ; avec l’acc. de la pers. ou de la chose sauvée : τινα, Il. 15, 290 ; Hdt. 4, 187 ; 6, 7, etc. ; Eschl. Sept. 302, 824 ; rar. en prose att. ou réc. Plut. M. 834d ; DL. 8, 79, sauver qqn ; ῥυσθῆναι τῆς θυσίας, Hld. 10, 7, (Chariclée) être sauvée d’un sacrifice ; souv. avec une prép. : τινα ὑπ’ Ἀχαιῶν, Il. 17, 224, sauver qqn des mains des Grecs, protéger contre les Grecs ; τινα ὑπὲκ κακοῦ, Od. 12, 107 ; ou ἐκ θανάτου, Luc. As. 33 ; sauver qqn d’un malheur, de la mort ; avec ἀπό et le gén. Soph. O.R. 1352 ; NT. Matth. 6, 13 ; avec un inf. précédé ou non de μή : τινα μὴ θανεῖν, Eur. Or. 598 (cf. Hdt. 7, 11 ; Eur. H.f. 197), ou τινα θανεῖν, Eur. Alc. 11, sauver de la mort ; en parl. des dieux qui protègent les mortels, Il. 15, 257, 290 ; Od. 15, 35, etc. ; Eschl. Sept. 90, etc. ; de princes ou de chefs qui défendent leurs villes et leurs peuples, Il. 9, 396 ; de sentinelles qui gardent l’armée, Il. 10, 417 ; de bergers qui gardent leurs troupeaux, Od. 14, 107, etc. ; d’une servante, de chiens, θύρας εἴρυσθαι, Od. 23, 229 ; αὖλιν, Thcr. Idyl. 25, 76, garder des portes, une cour ; avec un suj. de ch.: κυνέη ῥύεται κάρη, Il. 10, 259 (cf. Il. 16, 799 ; 23, 819) un casque protège sa tête ; de même, en parl. d’un mur de défense, Il. 12, 8 ; ἄστυ πύργοι εἰρύσσονται, Il. 18, 275, des tours protégeront la ville ; d’un lieu sacré qui recueille qqn pour le protéger, Eschl. Suppl. 509 ; avec l’acc. de la ch. dont on se libère : ἔργῳ ἀγαθῷ τὰς αἰτίας, Thc. 5, 63, racheter ses fautes (litt. s’en libérer) par une noble action ||
2 d’où masquer à la vue, cacher, voiler, acc. Od. 6, 129 ||
3 conserver fidèlement, observer avec soin : φρεσίν (τι) Od. 16, 459, conserver (qqe ch.) dans son esprit ; βουλὰς Κρονίωνος, Il. 21, 230, observer les volontés du fils de Kronos ; ἔπος, Il. 1, 216, respecter un ordre ||
4 d’où prendre garde à, surveiller, observer : τινα, Od. 16, 463, qqn ; d’où se rendre compte de, découvrir, acc. Od. 23, 82 ||
5 écarter, éloigner, repousser, retenir (syn. de ἐρύκω) : avec l’acc. de la pers. ou de la chose qu’on écarte : ἔγχος, Il. 5, 538, écarter une javeline ; Κῆρα, Il. 2, 859, la mort ; Ἠῶ ἐπ’ Ὠκεανῷ, Od. 23, 244, retenir l’Aurore dans l’Océan ; νιν μάχας ἔργον κορύσσοντα, Pd. I. 8 (7) 114, retenir (Achille) provoquant l’œuvre de la guerre ; fig. νόστον, Pd. N. 9, 29, écarter, c. à d. rendre impossible le retour ; χόλον, Il. 24, 584, contenir sa colère ; πᾶν μίασμα, Soph. O.R. 312, écarter toute souillure ||
➳ Prés. 3 sg. ἔρυται [ῡ] A. Rh. 2, 1208 ; opt. 3 pl. ion. ῥυοίατο, Hdt. 4, 135 ; 3 pl. εἰρύαται [ῠ] Il. 1, 239, mais [ῡ] Od. 16, 463 (p.-ê. pf.) ; inf. athématique ῥῦσθαι (thém. ῥύεσθαι) Il. 15, 141 ; εἴρυσθαι Od. 3, 268. Impf. 2 sg. athém. ἔρυσο [ῡ] Il. 22, 507 ; 3 sg. athém. ἔρυτο [ῡ] (thém. ἐρύετο) Il. 4, 138 ; 6, 403 ; 23, 819 ; Hés. Sc. 415 ; A. Rh. 3, 1305, mais ἔρυτο [ῠ] Hés. Th. 304 (pass.) ; εἴρυτο [ῡ] Hés. Sc. 138 ; 3 sg. poét. ῥύετο, Il. 16, 799 ; 2 pl. ῥύεσθε, Eschl. Sept. 824 ; 3 pl. ῥύοντο, Pd. I. 8, 114 ; εἴρυντο, Il. 12, 454 ; 3 pl. ῥύατο, Il. 18, 515 ; Od. 17, 201 ; εἰρύατο [ῠ] Il. 22, 303. Fut. épq. 2 sg. ἐρύσσεαι, Il. 20, 311 ; 3 sg. ἐρύσσεται, Il. 10, 44 ; 3 pl. dor. ῥυσεῦνται, Call. L. Pall. 112. Ao. ῥυσάμην [ῠ] Il. 15, 29 ; 3 sg. ἐρύσατο [ῡ] Il. 2, 859, etc., ou sans augm. ῥύσατο, Od. 23, 244, etc. ; ao. 2 athém. ἔρυτο [ῡ] Soph. O.R. 1352 ; 3 duel ῥυσάσθην, Il. 14, 106 ; ao. réc. ἐρρύσθην, DS. 21, 6 ; Hld. 10, 7 Homonymes avec ἐρύομαι 1 « tirer » (v. ce mot), dont le contexte est différenciant.
Étym. R. indo-europ. *ueru-, *uruH-, repousser, défendre, d’où *ϝέρυμαι, *ϝέ-ϝρυ-ται (p. εἴρυται [ῡ], cf. εἰρύαται l. c.) ; cf. sscr. varū-tár-, protecteur, vṛṇóti, défendre, all. wehren ; ἔρυμα, Ἐρύλαος.
ῥύομαι, (vgl. ἐρύω), fut. ῥύσομαι, aor. ἐρρυσάμην ; ep. Iterativform des imperf. ῥύσκευ, Il. 24.730 ; synkop. aor. ἔρυτο, ῥύατο, ῥῦσθαι, 15.141 ; erst Sp. haben auch den aor. pass. ἐρρύσθην;
eigtl. Einen an sich ziehen, nämlich aus der Gefahr, daher im wirklichen Sprachgebrauche = aus der Gefahr reißen, d.i. retten, erretten ; u. überhaupt schützen ; Hom. u. Hes.; c. accus. der Person u. der Sache ; Hom. οἵτε πτολίεθρα ῥύονται, Il. 9.396 ; ἵνα Τρώων ἀλόχους καὶ τέκνα ῥύοισθε ὑπʼ Ἀχαιῶν, vor den Achäern, 17.224 ; ἐρρύσατο καὶ ἐσάωσεν Ἕκτορα, 15.290 ; οὐ γάρ κεν ῥύσαιτό σʼ ὑπὲκ κακοῦ, Od. 12.107, aus dem Unglück, vgl. Il. 20.300 ; Her. 1.87 ; ὑπʼ ἠέρος, aus dem Nebel retten, Il. 17.645 ; auch τινά τινος, Her. 9.76 ; τοῦ μὴ κατακαυθῆναι, 1.86 ; νούσου, 4.187, von einer Krankheit heilen, wie ῥύεο νούσου C. Long. 1 (VI.191); daher befreien, τὸν ἔνθεν ῥυσάμην, ihn befreite ich von dort, Il. 15.29 ; ἐκ δουλοσύνης, Her. 5.49, 9.90, wie ῥυσάμενοι πόλιας δουλοσύνης Ep.adesp. 144 (APP 168); Ar. Lys. 342 πολέμου καὶ μανιῶν ῥυσάμεναι Ἑλλάδα καὶ πολίτας, sie befreien vom Kriege ; ῥύσασθε δυσάμμορον ἀνέρα λύμης, Ap.Rh. 2.218 ; ἐκ πόνων ἄνδρα ἐρρύσατο, Pind. P. 12.19. – Uebh. schirmen, schützen, bewahren, erhalten ; von Göttern, die Sterbliche beschirmen, Il. 15.275, Od. 15.35 u. sonst ; von Fürsten und Anführern, welche ihre Städte und Völker beschützen und verteidigen, Il. 9.396, s. oben ; von Wachen des Heeres, 10.417 ; von Hirten, welche ihre Herden bewachen, mit φυλάσσειν vrbdn, Od. 14.107, 17.201 ; Pind. I. 7.53 ; πόλιν καὶ στρατὸν ῥύεσθε, Aesch. Spt. 285 ; δαίμονες, οἳ δὴ Κάδμου πύργους τούσδε ῥύεσθε, 806, u. öfter ; ῥύου μεκ ἀκφύλασσε, Soph. O.C. 286 ; O.R. 72 ; ὄλοιθʼ ὅστις μʼ ἀπό τε φόνου ἔρρυτο κἀνέσωσεν, 1352 ; ῥῦσαί με πρὸς θεῶν, Eur. Andr. 576 ; auch von Schutzwaffen, κυνέη ῥύεται κάρη, Il. 10.259 ; ἔρυτο γὰρ ἔνδοθι θώρηξ χρόα, 23.819 ; von der Schutzmauer der Schiffe, 12.8 ; verdecken, verhüllen, Od. 6.129 ; vgl. Thuc. 5.63, ῥύσεσθαι ἔργῳ ἀγαθῷ τὰς αἰτίας, er werde die Beschuldigungen mit einer tapfern Tat bedecken, wieder gut machen, Schol. ἀπολύσειν ; zurückhalten, hemmen, Ἠῶ δʼ αὖτε ῥύσατʼ ἐπʼ Ὠκεανῷ, Od. 23.244 ; τὸ σῶμα ῥύεται μὴ κατθανεῖν, Eur. Herc.Fur. 197, wie ὃν θανεῖν ἐρρυσάμην, Alc. 11, vgl. Or. 598. Auch in späterer Prosa, schützen : ῥύεσθαι τὰς Ῥωμαίων ὄχθας, Hdn. 6.7.11 ; ῥύεσθαι γὰρ αὐτοῖς τὰ σώματα, οὐ μάχεσθαι ἀγαπητόν, 6.5.21 ; ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ, Matth. 7.13 ; ῥυσθέντες, gerettet, Ev. Luc. 1.74 ; ῥυσθῆναι τῆς θυσίας, Heliod. 10.7.
[Υ braucht Hom. im praes. kurz, wo ein kurzer Vokal folgt, aber Il. 15.257, 16.799, wo es den Vers anfängt, lang ; im optat. ῥύοιτο ist υ immer lang, Il. 12.8, 17.224, wie im fut. Hes. Th. 660, u. gewöhnlich im aor.; nur ῥυσάμην ist kurz, Il. 15.29 ; ἔρῡτο steht Il. 23.819, aber mit kurzem υ Hes. Th. 304, wie in ῥύατο, Od. 17.201, Il. 18.515 ; bei den Attik. im fut. u. aor. immer lang. Vgl. noch Buttmann Lexil. I p. 66.]
eigtl. Einen an sich ziehen, nämlich aus der Gefahr, daher im wirklichen Sprachgebrauche = aus der Gefahr reißen, d.i. retten, erretten ; u. überhaupt schützen ; Hom. u. Hes.; c. accus. der Person u. der Sache ; Hom. οἵτε πτολίεθρα ῥύονται, Il. 9.396 ; ἵνα Τρώων ἀλόχους καὶ τέκνα ῥύοισθε ὑπʼ Ἀχαιῶν, vor den Achäern, 17.224 ; ἐρρύσατο καὶ ἐσάωσεν Ἕκτορα, 15.290 ; οὐ γάρ κεν ῥύσαιτό σʼ ὑπὲκ κακοῦ, Od. 12.107, aus dem Unglück, vgl. Il. 20.300 ; Her. 1.87 ; ὑπʼ ἠέρος, aus dem Nebel retten, Il. 17.645 ; auch τινά τινος, Her. 9.76 ; τοῦ μὴ κατακαυθῆναι, 1.86 ; νούσου, 4.187, von einer Krankheit heilen, wie ῥύεο νούσου C. Long. 1 (VI.191); daher befreien, τὸν ἔνθεν ῥυσάμην, ihn befreite ich von dort, Il. 15.29 ; ἐκ δουλοσύνης, Her. 5.49, 9.90, wie ῥυσάμενοι πόλιας δουλοσύνης Ep.adesp. 144 (APP 168); Ar. Lys. 342 πολέμου καὶ μανιῶν ῥυσάμεναι Ἑλλάδα καὶ πολίτας, sie befreien vom Kriege ; ῥύσασθε δυσάμμορον ἀνέρα λύμης, Ap.Rh. 2.218 ; ἐκ πόνων ἄνδρα ἐρρύσατο, Pind. P. 12.19. – Uebh. schirmen, schützen, bewahren, erhalten ; von Göttern, die Sterbliche beschirmen, Il. 15.275, Od. 15.35 u. sonst ; von Fürsten und Anführern, welche ihre Städte und Völker beschützen und verteidigen, Il. 9.396, s. oben ; von Wachen des Heeres, 10.417 ; von Hirten, welche ihre Herden bewachen, mit φυλάσσειν vrbdn, Od. 14.107, 17.201 ; Pind. I. 7.53 ; πόλιν καὶ στρατὸν ῥύεσθε, Aesch. Spt. 285 ; δαίμονες, οἳ δὴ Κάδμου πύργους τούσδε ῥύεσθε, 806, u. öfter ; ῥύου μεκ ἀκφύλασσε, Soph. O.C. 286 ; O.R. 72 ; ὄλοιθʼ ὅστις μʼ ἀπό τε φόνου ἔρρυτο κἀνέσωσεν, 1352 ; ῥῦσαί με πρὸς θεῶν, Eur. Andr. 576 ; auch von Schutzwaffen, κυνέη ῥύεται κάρη, Il. 10.259 ; ἔρυτο γὰρ ἔνδοθι θώρηξ χρόα, 23.819 ; von der Schutzmauer der Schiffe, 12.8 ; verdecken, verhüllen, Od. 6.129 ; vgl. Thuc. 5.63, ῥύσεσθαι ἔργῳ ἀγαθῷ τὰς αἰτίας, er werde die Beschuldigungen mit einer tapfern Tat bedecken, wieder gut machen, Schol. ἀπολύσειν ; zurückhalten, hemmen, Ἠῶ δʼ αὖτε ῥύσατʼ ἐπʼ Ὠκεανῷ, Od. 23.244 ; τὸ σῶμα ῥύεται μὴ κατθανεῖν, Eur. Herc.Fur. 197, wie ὃν θανεῖν ἐρρυσάμην, Alc. 11, vgl. Or. 598. Auch in späterer Prosa, schützen : ῥύεσθαι τὰς Ῥωμαίων ὄχθας, Hdn. 6.7.11 ; ῥύεσθαι γὰρ αὐτοῖς τὰ σώματα, οὐ μάχεσθαι ἀγαπητόν, 6.5.21 ; ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ, Matth. 7.13 ; ῥυσθέντες, gerettet, Ev. Luc. 1.74 ; ῥυσθῆναι τῆς θυσίας, Heliod. 10.7.
[Υ braucht Hom. im praes. kurz, wo ein kurzer Vokal folgt, aber Il. 15.257, 16.799, wo es den Vers anfängt, lang ; im optat. ῥύοιτο ist υ immer lang, Il. 12.8, 17.224, wie im fut. Hes. Th. 660, u. gewöhnlich im aor.; nur ῥυσάμην ist kurz, Il. 15.29 ; ἔρῡτο steht Il. 23.819, aber mit kurzem υ Hes. Th. 304, wie in ῥύατο, Od. 17.201, Il. 18.515 ; bei den Attik. im fut. u. aor. immer lang. Vgl. noch Buttmann Lexil. I p. 66.]
ῥύ̆ομαι
See ἐρύω2.
ῥύομαι
- 1 rescue ἐπεὶ ἐκ τούτων φίλον ἄνδρα πόνων ἐρρσατο P. 12.19 ]ντος αὐχὴν ῥύοιτο πα[ Δ. 3. 14.
- 2 hinder Τροίας ἶνας ἐκταμὼν δορί, ταί μιν ῥῠοντό ποτε μάχας ἐναριμβρότου ἔργον ἐν πεδίῳ κορύσσοντα I. 8.52
Strong 4506
to draw to oneself, hence, to rescue, deliver: c. acc. pers., Mt 27:43, II Pe 2:7; id. seq. ἀπό, Mt 6:13, Lk 11:4 (Rec., R, mg.), II Ti 4:18; seq. ἐκ, Ro 7:24, II Co 1:10, Col 1:13, I Th 1:10, II Ti 3:11, II Pe 2:9; absol., ὁ ῥυύμενος, the deliverer, Ro 11:26. Passive: seq. ἀπό, Ro 15:31, II Th 3:2; seq. ἐκ, Lk 1:74, II Ti 4:17.†
te conjuro a ti, que fuiste contemplado por Israel en una columna luminosa y en una nube durante el día, que salvó a su pueblo del Faraón
ῥύομαι (ἐρύω), inf. ῥύεσθαι and ῥῦσθαι, ipf. ῥύετο, 3 pl. ῥύατ(ο), iter. ῥύσκευ, aor. ῥυσάμην, (ἐρ)ρύσατο, imp. ῥῦσαι: rescue, save; ὑπέκ, ὑπό τινος, ‘out of,’ ‘from,’ Il. 12.107, Il. 17.645; in general, ‘protect,’ ‘cover,’ ‘hide,’ Od. 6.129, Il. 17.224, Il. 12.8; detain, Od. 23.244.
ῥύομαι
- Ito draw to oneself, i. e. draw out of danger, to rescue, save, deliver, Hom., Hes., etc.; ῥ. τινα ὑπὲκ θανάτου, ὑπὲκ κακοῦ to save from . ., Hom.;—so c. gen., ῥ. τινα τοῦ μὴ κατακαυθῆναι Hdt.; or c. inf. alone, ῥ. τινα θανεῖν or μὴ κατθανεῖν Eur.: also, to save from an illness, cure, Hdt.: to set free, redeem, Il.; ἐκ δουλοσύνης Hdt.
- IIgenerally, to shield, guard, protect, of guardian gods, chiefs, etc., Il. etc.:—of defensive armour, Il.
- 2Soph. has ῥῦσαι in a double sense, ῥῦσαι σεαυτὸν . ., ῥῦσαι δὲ μίασμα τοῦ τεθνηκότος deliver thyself,—and deliver us from the pollution; so, ῥ. τὰς αἰτίας to remove the charges, Thuc.
- IIIto draw back, to hold back, check, Od., Pind.
- IVto keep off, Pind.