Logeion | δονέω

δον-έω,

shake, of the effects of the wind, τὸ δέ τε πνοιαὶ δονέουσιν they shake the young tree, Il. 17.55; ἄνεμος . . νέφεα σκιόεντα δονήσας having driven them, 12.157; ἀνέμῳ δεδονημένον αὖον ἄχερδον Theoc. 24.90: generally, shake, δ. γάλα, in order to make butter, Hdt. 4.2; δ. ἄκοντα Pi. P. 1.44:—Pass., δονοῦνται τὸ νευρῶδες have twitchings in the tendons, Paul.Aeg. 6.74.
- - 2 drive about, τὰς . . οἶστρος . . ἐδόνησεν (sc. τὰς βόας) Od. 22.300; disturb, terrify, Tim. Pers. 222: hence of love, agitate, excite, Sapph. 40, Ar. Ec. 954 (lyr.); ποθεινὰ Ἑλλὰς αὐτὰν δ. μάστιγι πειθοῦς Pi. P. 4.219, cf. 6.36 (Pass.); θυμὸν δονέουσι μέριμναι B. 1.69 (but δ. καρδίαν to agitate oneʼs mind, Fr. 8); ὀσμὴ . . μυκτῆρα δονεῖ Mnesim. 4.60; ἡμᾶς ἐδόνησεν ἡ μουσική Alciphr. Fr. 6.12:—Pass., ἡ Ἀσίη ἐδονέετο Asia was in commotion, Hdt. 7.1; τὰ ὑπερόρια πολέμοις ἐδονεῖτο App. BC 4.52; πελέκεσσι δονεῖσθαι Corinn. 18; Ἔρωτι δονεύμενος Bion Fr. 6.5; παῖδα ποθῶν δεδόνητο Theoc. 13.65: fut. Med. in pass. sense, ἅρματα καλὰ δονήσεται h.Ap. 270.
  - 3 Pass., wheel, of troops, Arist. Mu. 399b9.
- II of sound, murmur, buzz, of bees, prob. in h.Merc. 563; δ. θρόον ὕμνων rouse the voice of song, Pi. N. 7.81:—also in Med. or Pass., λυρᾶν τε βοαὶ καναχαί τʼ αὐλῶν δονέονται Id. P. 10.39; of bees, Choeril. 2; ῥοιζήμασιν αἰθὴρ δονεῖται Ar. Av. 1183.—Poet. word, used in Ion., X. Smp. 2.8, and late Prose; of medical percussion, Aret. SD 2.1.

A tr.

I sent. fís.

1 sacudir, revolver, agitar frec. suj. el viento τὸ δέ τε πνοιαὶ δονέουσι παντοίων ἀνέμων ref. a un árbol Il.17.55, cf. A.R.3.1376, ἄνεμος ... νέφεα σκιόεντα δονήσας Il.12.157, φύλλ' ἄνεμος ... δονεῖ B.5.67, cf. AP 16.11 (Hermocr.), παραδόντες αὐτὰ (τὰ περιττὰ τοῦ ἔρνους) τοῖς ἀνέμοις δονεῖν Luc.Anach.20, ἄκονθ' ... παλάμᾳ δονέων Pi.P.1.44, λυσσομανεῖς πλοκάμους AP 6.219 (Antip.Sid.), c. adv. δονοῦσα καὶ τρέπουσα τύρβ' ἄνω κάτω A.Fr.311, en v. pas. οὐθ' ἅρματα καλὰ δονήσεται h.Ap.270, ἀνερρίπτει (τοὺς τροχούς) δονουμένους lanzó al aire (los aros) puestos en movimiento X.Smp.2.8, πτεροῖσι καὶ ῥοιζήμασιν αἰθὴρ δονεῖται Ar.Au.1183, ἀνέμῳ δεδονημένον αὖον ἄχερδον Theoc.24.90, δονέοντο μετὰ πνοιῇσιν ἔθειραι A.R.1.223, cf. 3.1295, κάρφεα δονέεσθαι ὑπὸ τῶν ἀνέμων τοῦ δρόμου Luc.Astr.29, cf. Nonn.D.1.69

• c. suj. de pers. batir τὸ γάλα Hdt.4.2.

2 hostigar, golpear, aguijar τὰς (βόας) αἰόλος οἶστρος ἐδόνησεν Od.22.300

• hacer vibrar δεξιτερὴν ὑπάτην ... πλήκτροισι δονήσας AP 11.352 (Agath.), fig. ὀσμὴ ... μυκτῆρα Mnesim.4.60

• en v. pas. πελέκεσσι δονῖτη Corinn.l.c., Ζέφυρος δεδόνητο ... κυπαρίσσων ... πετάλοισι Nonn.D.2.80.

3 agitar, sublevar en v. pas. ἡ Ἀσίη ἐδονέετο ἐπὶ τρία ἔτεα Asia estuvo agitada durante tres años Hdt.7.1, τὰ ὑπερόρια πάντα πολέμοις διὰ τήνδε τὴν στάσιν ἐδονεῖτο App.BC 4.52.

II rel. los sentimientos agitar, estremecer c. ac. de pers. o la sede de sus emociones, esp. del amor Ἔρος ... μ' ... δονεῖ Sapph.130, θυμὸν δονέουσι μέριμναι B.1.179, ἄπρακτ' ὀδυρόμενον δονεῖν καρδίαν B.Fr.12, τις ἔρως ... με δονεῖ τῶνδε σῶν βοστρύχων Ar.Ec.954, ὁ ... μ' ... δονεῖ λαός Tim.15.209, ποθεινὰ δ' Ἑλλὰς αὐτὰν ... δονέοι μάστιγι Πειθοῦς Pi.P.4.219

• en v. pas. δονηθεῖσα φρήν Pi.P.6.36, ref. al amor βελέεσσι δὲ σοῖσι δονεῖται Opp.C.2.412, Ἔρωτι δονεύμενος Bio l.c.

• fig. suscitar, promover θρόον ὕμνων δόνει Pi.N.7.81.

B intr.

I en v. act. resonar, zumbar δι' ἀλλήλων δονέουσαι ref. a las abejas h.Merc.563, τὸ ἐπιγάστριον δονέει Aret.SD 2.1.6.

II en v. med.

1 agitarse, vibrar, moverse, ir y venir ἐπὶ δὲ δεινοῖσι καρήνοις Γοργείοις ἐδονεῖτο μέγας φόβος Hes.Sc.237, πτερύγεσσι δονούμενον del Noto vibrando con las alas Orph.H.82.2, μυρία φῦλ' ἐδονεῖτο ... μελίσσαις <εἴκελα> Choeril.3, καναχαί τ' αὐλῶν δονέονται Pi.P.10.39, πάντα ... δονεῖται κατὰ προστάξιν en el ejército, Arist.Mu.399^b9, παῖδα ποθῶν δεδόνητο de Heracles buscando a Hilas, Theoc.13.65, δύο πέτραι ... συνίασι δονεύμεναι D.P.396, τὸ ... ὕδωρ ... δονεῖται ... τοῦ ἀέρος σάλον λαμβάνοντος Plu.2.1005e, ἅλμης ... ἐν ἀγκοίνῃσιν ... δονέονται ref. a los peces, Opp.H.3.34, δονεῖται τὰ ὄμματα los ojos no se están quietos Adam.2.52, cf. Polem.Phgn.63.

2 medic. sufrir una sacudida c. ac. de rel. δονοῦνται τὸ νευρῶδες Paul.Aeg.6.74.1.
•Formación intens. c. vocalismo o, para la que sólo se ha propuesto una etim. pelásgica en rel. c. ai. dhunóti.

δονέω-ῶ (f. ήσω, ao. ἐδόνησα, pf. inus.) secouer, agiter, d’où :

I au pr.

1 mettre en mouvement, pousser, en parl. de chars lancés, Hh. Ap. 270 ; en parl. du vent qui chasse les nuages, Il. 12, 157 ; du taon qui pique les bœufs, Od. 22, 300 ; du fouet qui fait fuir, Pd. P. 4, 390 ||

2 secouer, en parl. du vent qui secoue les arbres, Il. 17, 55 ; au pass. Thcr. Idyl. 7, 135 ||

3 battre, remuer (le lait, pour faire du beurre) Hdt. 4, 2 ||

4 brandir (un javelot) Pd. P. 1, 44 ||

5 lancer (des sons, un chant) Pd. N. 7, 119 ; au pass. Pd. P. 10, 60 ||

6 exciter, en parl. d’une odeur qui fait dilater les narines, Mnésim. (Ath. 403d) ||

II fig.

1 agiter, exciter, en parl. du désir, de l’amour, Ar. Eccl. 954 ||

2 troubler, en parl. de commotions populaires, de révolutions, de guerres ; d’où au pass. être agité, être troublé, en parl. d’un pays, Hdt. 7, 1 ; App. Civ. 4, 52 ; au sens mor. troubler l’âme, Pd. P. 6, 36 ; N. 6, 96 ||

➳ Prés. (formes poét. ou ion.) opt. 3 sg. δονέοι, Pd. P. 4, 219 ; part. δονέων, ibid. 1, 44 ; pass. 3 pl. δονέονται, Pd. P. 10, 39 ; Opp. H. 1, 476 ; part. ion. δονεύμενος, Bion 6, 5 ; A. Rh. 3, 1295. Impf. 3 sg. ion. ἐδονέετο, Hdt. 7, 1 ; 3 pl. poét. δονέοντο, Thcr. Idyl. 7, 135 ; A. Rh. 1, 223. Ao. part. dor. δονηθείς (vulg. δοναθείς [ᾱ]) Pd. P. 6, 36. Pl. q. pf. 3 sg. poét. δεδόνητο, Thcr. Idyl. 16, 35. Moy. fut. 3 sg. δονήσεται au sens pass. Hh. 2, 92. — Rare ou réc. en prose att.: act. prés. inf. δονεῖν, Luc. Anach. 20 ; impf. 3 sg. ἐδόνει, El. N.A. 15, 21 ; ao. 3 sg. ἐδόνησε, Alciphr. fr. 6, 12 Pass. prés. ind. 3 sg. δονεῖται, Plut. M. 1005 ; part. δονούμενος, Thém. 1, 2 ; acc. pl. δονουμένους, Xén. Conv. 2, 8 (vulg., corr. διν-) ; impf. 3 sg. ἐδονεῖτο, App. Civ. 4, 52 ; pl. q. pf. 3 sg. ἐδεδόνητο, Hdn 7, 5, 8.

Étym. Étymol. inconnue.

δονέω, Ion. ook δονεύω,
1. met acc., act. causat. in snelle beweging brengen, opjagen, voortjagen: δ. νέφεα wolken voortjagen Il. 12.157; τὰς μέν τ’ ... οἶστρος ... ἐδόνησεν (runderen,) die een horzel opjaagt Od. 22.300; δ. ἄκονθ’ zijn speer slingeren Pind. P. 1.44; δ. γάλα melk karnen Hdt. 4.2.2; overdr. opwinden, opjagen: Ἔρος δηὖτέ μ’ ὀ λυσιμέλης δόνει Liefde, die krachteloos maakt, jaagt me weer op Sapph. 130.1.
2. med.-pass., intrans. bewegen, in beweging zijn, schudden, trillen: αἰθὴρ δονεῖται de bovenlucht is in beweging Aristoph. Av. 1183; πολλαί ... κατὰ κρατὸς δονέονται αἴγειροι πτελέαι τε vele populieren en olmen wiegden boven ons hoofd Theocr. Id. 7.135; overdr.: ἡ Ἀσίη ἐδονέετο Azië was in rep en roer Hdt. 7.1.2.

δονέω, (vgl. δινέω), hin und her bewegen, schütteln. Hom. dreimal : von einem ἔρνος ἐλαίης Il. 17.55 τὸ δέ τε πνοιαὶ δονέουσιν παντοίων ἀνέμων ; Il. 12.157 ἄνεμος ζαής, νέφεα σκιόεντα δονήσας ; von βόες ἀγελαῖαι Od. 22.300 τὰς μέν τʼ αἰόλος οἶστρος ἐφορμηθεὶς ἐδόνησεν ὥρῃ ἐν εἰαρινῇ, umhertreiben, umherjagen. – Folgende : ἀνέμῳ δεδονημένος ἄχερδος Theocr. 24.88, vgl. 7.135 ; Ap.Rh. 3.1376 u. Luc. Gymn. 20 ; ἔρως με δονεῖ Ar. Eccl. 954, wie Sappho frg. 10 ; παλάμᾳ δονέων ἄκοντα Pind. P. 1.44, schwingen ; θρόον ὕμνων, Hymnenklang ertönen lassen, N. 8.81 ; vgl. Anacr. 59 ἀνὰ βάρβιτον δονήσω, u. ὑπάτην πλήκτροισιν Agath. 68 (XI.352); sonst oft bei Dichtern ; auch auf den Geist übertr., durch Leidenschaften in Bewegung setzen, beunruhigen ; δοναθεῖσα φρήν Pind. P. 6.36, wie αὔρη ἐμὰς φρένας δονείτω Dionys. 1 ; νόος ἔρωτι δονεύμενος Bion. 4.5. Eigentümlich ὀσμὴ μυκτῆρα δονεῖ Mnesim. bei Ath. IX.403d (v. 60). – Seltener in Prosa ; δονέουσι τὸ γάλα, schütteln, Her. 4.2 ; Xen. Symp. 2.8, l.d. Am häufigsten im pass., in Aufruhr sein, ἡ Ἀσίη ἐδονέετο Her. 7.1, u. Sp., wie App. B.C. 4.52 ; Hdn. 7.5.19.

δονέω

- 1
  To shake, cause to quiver Il. 17.55.
- 2
  To drive about, put in commotion: βόας οἶστρος Od. 22.300.
  
  Of the wind driving clouds Il. 12.157.

δονέω (δόνει; δονέοι; δονέων; δονεῖν: pass. δονέονται: aor. δονηθεῖσα· δεδονημʼ[)

1shake
- a lit., brandish ἔλπομαι μὴ χαλκοπάρᾳον ἄκονθʼ ὡσείτʼ ἀγῶνος βαλεῖν ἔξω παλάμᾳ δονέων P. 1.44
- b of sound, stir up, make to quiver ἀμφὶ Νεμέᾳ πολύφατον θρόον ὕμνων δόνει ἡσυχᾷ N. 7.81 pass. παντᾷ δὲ χοροὶ παρθένων λυρᾶν τε βοαὶ καναχαί τʼ αὐλῶν δονέονται P. 10.39
- c frighten, disturb ποθεινὰ δʼ Ἑλλὰς αὐτὰν ἐν φρασὶ καιομέναν δονέοι μάστιγι Πειθοῦς P. 4.219 Μεσσανίου δὲ γέροντος δονηθεῖσα φρὴν βόασε παῖδα ὅν (δοναθεῖσα coni. Tricl.) P. 6.36 τὸ δὲ πὰρ ποδὶ ναὸς ἑλισσόμενον αἰεὶ κυμάτων λέγεται παντὶ μάλιστα δονεῖν θυμόν N. 6.56
- d frag. ]ενδεδονημʼ[ fr. 51f. b. ]δ[ο]νευντι[ (“sed δ[ι]ν- potius”, Snell) Δ. 4e. 5.

δονέω , aor. ἐδόνησα: move to and fro, agitate, shake; of the wind driving the clouds before it, νέφεα σκιόεντα δονήσᾱς, Il. 12.157.

δονέω

- - 1to shake, of wind, Il.; δ. γάλα to shake it, as to make butter, Hdt.
  - 2to drive about, Lat. agitare, Od., Pind.:—Pass., ἡ Ἀσίη ἐδονέετο Asia was in commotion, Hdt.; αἰθὴρ δονεῖται Ar.

Menu

Word wheel

δονέω

Saved

Recent