δονέω
δονέω, to shake
- shake, of the effects of the wind, τὸ δέ τε πνοιαὶ δονέουσιν they shake the young tree, Il. 17.55; ἄνεμος . . νέφεα σκιόεντα δονήσας having driven them, 12.157; ἀνέμῳ δεδονημένον αὖον ἄχερδον Theoc. 24.90: generally, shake, δ. γάλα, in order to make butter, Hdt. 4.2; δ. ἄκοντα Pi. P. 1.44:—Pass., δονοῦνται τὸ νευρῶδες have twitchings in the tendons, Paul.Aeg. 6.74.
- 2 drive about, τὰς . . οἶστρος . . ἐδόνησεν (sc. τὰς βόας) Od. 22.300; disturb, terrify, Tim. Pers. 222: hence of love, agitate, excite, Sapph. 40, Ar. Ec. 954 (lyr.); ποθεινὰ Ἑλλὰς αὐτὰν δ. μάστιγι πειθοῦς Pi. P. 4.219, cf. 6.36 (Pass.); θυμὸν δονέουσι μέριμναι B. 1.69 (but δ. καρδίαν to agitate oneʼs mind, Fr. 8); ὀσμὴ . . μυκτῆρα δονεῖ Mnesim. 4.60; ἡμᾶς ἐδόνησεν ἡ μουσική Alciphr. Fr. 6.12:—Pass., ἡ Ἀσίη ἐδονέετο Asia was in commotion, Hdt. 7.1; τὰ ὑπερόρια πολέμοις ἐδονεῖτο App. BC 4.52; πελέκεσσι δονεῖσθαι Corinn. 18; Ἔρωτι δονεύμενος Bion Fr. 6.5; παῖδα ποθῶν δεδόνητο Theoc. 13.65: fut. Med. in pass. sense, ἅρματα καλὰ δονήσεται h.Ap. 270.
- 3 Pass., wheel, of troops, Arist. Mu. 399b9.
- II of sound, murmur, buzz, of bees, prob. in h.Merc. 563; δ. θρόον ὕμνων rouse the voice of song, Pi. N. 7.81:—also in Med. or Pass., λυρᾶν τε βοαὶ καναχαί τʼ αὐλῶν δονέονται Id. P. 10.39; of bees, Choeril. 2; ῥοιζήμασιν αἰθὴρ δονεῖται Ar. Av. 1183.—Poet. word, used in Ion., X. Smp. 2.8, and late Prose; of medical percussion, Aret. SD 2.1.
A tr.
I sent. fís.
1 sacudir, revolver, agitar frec. suj. el viento
τὸ δέ τε πνοιαὶ δονέουσι παντοίων ἀνέμων
ref. a un árbolἄνεμος ... νέφεα σκιόεντα δονήσας
φύλλ' ἄνεμος ... δονεῖ
παραδόντες αὐτὰ (τὰ περιττὰ τοῦ ἔρνους) τοῖς ἀνέμοις δονεῖν
ἄκονθ' ... παλάμᾳ δονέων
λυσσομανεῖς πλοκάμους
δονοῦσα καὶ τρέπουσα τύρβ' ἄνω κάτω
οὐθ' ἅρματα καλὰ δονήσεται
ἀνερρίπτει (τοὺς τροχούς) δονουμένους
lanzó al aire (los aros) puestos en movimientoπτεροῖσι καὶ ῥοιζήμασιν αἰθὴρ δονεῖται
ἀνέμῳ δεδονημένον αὖον ἄχερδον
δονέοντο μετὰ πνοιῇσιν ἔθειραι
κάρφεα δονέεσθαι ὑπὸ τῶν ἀνέμων τοῦ δρόμου
• c. suj. de pers. batir
τὸ γάλα
2 hostigar, golpear, aguijar
τὰς (βόας) αἰόλος οἶστρος ἐδόνησεν
• hacer vibrar
δεξιτερὴν ὑπάτην ... πλήκτροισι δονήσας
ὀσμὴ ... μυκτῆρα
• en v. pas.
πελέκεσσι δονῖτη
Ζέφυρος δεδόνητο ... κυπαρίσσων ... πετάλοισι
3 agitar, sublevar en v. pas.
ἡ Ἀσίη ἐδονέετο ἐπὶ τρία ἔτεα
Asia estuvo agitada durante tres añosτὰ ὑπερόρια πάντα πολέμοις διὰ τήνδε τὴν στάσιν ἐδονεῖτο
II rel. los sentimientos agitar, estremecer c. ac. de pers. o la sede de sus emociones, esp. del amor
Ἔρος ... μ' ... δονεῖ
θυμὸν δονέουσι μέριμναι
ἄπρακτ' ὀδυρόμενον δονεῖν καρδίαν
τις ἔρως ... με δονεῖ τῶνδε σῶν βοστρύχων
ὁ ... μ' ... δονεῖ λαός
ποθεινὰ δ' Ἑλλὰς αὐτὰν ... δονέοι μάστιγι Πειθοῦς
• en v. pas.
δονηθεῖσα φρήν
βελέεσσι δὲ σοῖσι δονεῖται
Ἔρωτι δονεύμενος
• fig. suscitar, promover
θρόον ὕμνων δόνει
B intr.
I en v. act. resonar, zumbar
δι' ἀλλήλων δονέουσαι
ref. a las abejasτὸ ἐπιγάστριον δονέει
II en v. med.
1 agitarse, vibrar, moverse, ir y venir
ἐπὶ δὲ δεινοῖσι καρήνοις Γοργείοις ἐδονεῖτο μέγας φόβος
πτερύγεσσι δονούμενον
del Noto vibrando con las alasμυρία φῦλ' ἐδονεῖτο ... μελίσσαις <εἴκελα>
καναχαί τ' αὐλῶν δονέονται
πάντα ... δονεῖται κατὰ προστάξιν
en el ejércitoπαῖδα ποθῶν δεδόνητο
de Heracles buscando a Hilasδύο πέτραι ... συνίασι δονεύμεναι
τὸ ... ὕδωρ ... δονεῖται ... τοῦ ἀέρος σάλον λαμβάνοντος
ἅλμης ... ἐν ἀγκοίνῃσιν ... δονέονται
ref. a los pecesδονεῖται τὰ ὄμματα
los ojos no se están quietos
2 medic. sufrir una sacudida c. ac. de rel.
δονοῦνται τὸ νευρῶδες
•Formación intens. c. vocalismo o, para la que sólo se ha propuesto una etim. pelásgica en rel. c. ai. dhunóti.
1. met acc., act. causat. in snelle beweging brengen, opjagen, voortjagen:
2. med.-pass., intrans. bewegen, in beweging zijn, schudden, trillen:
- 1
To shake, cause to quiver Il. 17.55.
- 2
To drive about, put in commotion: βόας οἶστρος Od. 22.300.
Of the wind driving clouds Il. 12.157.
- 1
- 1shake
- a lit., brandish ἔλπομαι μὴ χαλκοπάρᾳον ἄκονθʼ ὡσείτʼ ἀγῶνος βαλεῖν ἔξω παλάμᾳ δονέων P. 1.44
- b of sound, stir up, make to quiver ἀμφὶ Νεμέᾳ πολύφατον θρόον ὕμνων δόνει ἡσυχᾷ N. 7.81 pass. παντᾷ δὲ χοροὶ παρθένων λυρᾶν τε βοαὶ καναχαί τʼ αὐλῶν δονέονται P. 10.39
- c frighten, disturb ποθεινὰ δʼ Ἑλλὰς αὐτὰν ἐν φρασὶ καιομέναν δονέοι μάστιγι Πειθοῦς P. 4.219 Μεσσανίου δὲ γέροντος δονηθεῖσα φρὴν βόασε παῖδα ὅν (δοναθεῖσα coni. Tricl.) P. 6.36 τὸ δὲ πὰρ ποδὶ ναὸς ἑλισσόμενον αἰεὶ κυμάτων λέγεται παντὶ μάλιστα δονεῖν θυμόν N. 6.56
- d frag. ]ενδεδονημʼ[ fr. 51f. b. ]δ[ο]νευντι[ (“sed δ[ι]ν- potius”, Snell) Δ. 4e. 5.
- 1to shake, of wind, Il.; δ. γάλα to shake it, as to make butter, Hdt.
- 2to drive about, Lat. agitare, Od., Pind.:—Pass., ἡ Ἀσίη ἐδονέετο Asia was in commotion, Hdt.; αἰθὴρ δονεῖται Ar.