ἄνω
ἄνω, to accomplish, achieve, finish
ἄνω2, ἄνω, up, above (adverb)
- = ἀνύω, ἀνύτω, accomplish, finish, ἦνον ὁδόν Od. 3.496; οὔτʼ ἄν τι θύων οὔτʼ ἐπισπένδων ἄνοις A. Fr. 161 (Dobree, cf. AB 406); ἀλλʼ οὐδὲν ἦνεν E. Andr. 1132; ἦ τὸ δέον . . ἤνομεν; S. Ichn. 98; ταῦτα πρὸς ἀνδρός ἐστʼ ἄνοντος εἰς σωτηρίαν (cf. ἀνύω 1.6) Ar. V. 369; ἀρυσσάμενοι ποτὸν ἤνομεν AP 11.64 (Agath.).
- II Pass., come to an end, be finished, mostly of a period of time, μάλα γὰρ νὺξ ἄνεται night is quickly drawing to a close, Il. 10.251; ἔτος ἀνόμενον the waning year, Hdt. 7.20; ἦμαρ ἀνόμενον A.R. 2.494; ἀνομένου τοῦ μηνός SIG 577.30 (Milet., iii/ii B.C.); also ὅππως . . ἔργον ἄνοιτο Il. 18.473; ἤνετο τὸ ἔργον Hdt. 1.189, 8.71; ἀνομένων βημάτων A. Ch. 799; ὁπόταν θήρης . . ἔργον ἄνηται Opp. H. 5.442: impers., λιταῖς ἄνεται, = λιταὶ ἀνύονται, Pi. O. 8.8. [ᾱ Hom., exc. Il. 18.473: afterwds. common, cf. A. l.c., Opp. H. l.c. Orig. ἄνϝω, cf. ἀνύω.]
- I with Verbs implying Motion, upwards, ἄ. ὤθεσκε ποτὶ λόφον Od. 11.596; ἄ. ἀπὸ θαλάσσης ἀναπλεῖν up stream, Hdt. 2.155; ἄ. ποταμῶν χωροῦσι παγαί E. Med. 410 (lyr.), hence "ἄ. ποταμῶν", proverbial, D. 19.287, etc.; κόνις δʼ ἄ. φορεῖτο S. El. 714; κονιορτὸς ἄ. ἐχώρει Th. 4.34; ἡ ἄ. ὁδός the upward road, Pl. R. 621c; ἄ. ἰόντι going up the country (i.e. inland, v. infr. II.1f), Hdt. 2.8; ἄ. κάτω, v. infr. II.2; πέμπειν ἄ., i.e. from the nether world, A. Pers. 645 (lyr.), cf. Ch. 147; σύριγγες ἄ. φυσῶσιμέλαν μένος S. Aj. 1412 (lyr.).
- II with Verbs implying Rest, aloft, on high, ib. 240, etc.; τὸ ἄ. Pl. Phdr. 248a, etc.
- b on earth, opp. the world below, νέρθε κἀπὶ γῆς ἄ. S. OT 416; ἡνίκʼ ἦσθʼ ἄ. Id. El. 1167; ἄ. βλέπειν Id. Ph. 1348; ἄ. ἐπὶ [τῆς] γῆς Pl. Phd. 109c; οἱ ἄ. the living, opp. οἱ κάτω the dead, S. Ant. 1068, cf. Ph. 1348, etc.; τὰ ἄ. πράγματα the world above, Luc. Cont. 1.
- c in heaven, opp. earth, οἱ ἄ. θεοί the gods above, S. Ant. 1072; κῆρυξ τῶν ἄ. τε καὶ κάτω A. Ch. 124: esp. in NT, ἐκ τῶν ἄ. εἰμί Ev.Jo. 8.23; ἡ ἄ. Ἱερουσαλήμ Ep.Gal. 4.26; ἡ ἄ. κλῆσις Ep.Phil. 3.14.
- d generally, of relative position, ὁ δῆμος ἄ. καθῆτο in the upper quarter of the city, i.e. the Pnyx, D. 18.169; ἡ ἄ. βουλή, i.e. the Areopagus, Plu. Sol. 19; βαλλόμενοι ὑπὸ τῶν ἄ. by those above on the roofs, Th. 4.48; τὰ ἄ. X. An. 4.3.25; τὰ ἄ. τῆς οἰκίας, opp. θεμέλια, Id. Eq. 1.2; οἱ ἄ. τόποι OGI 111.17.
- e geographically, on the upper side, i.e. on the north, ἄ. πρὸς βορέην Hdt. 1.72; οὔτε τὰ ἄ. χωρία οὔτε τὰ κάτω [οὔτε τὰ πρὸς τὴν ἠῶ οὔτε τὰ πρὸς τὴν ἑσπέρην] Id. 1.142; ὁ ἄ. τόπος Pl. R. 435e.
- f inward from the coast, ἡ ἄ. Ἀσίη Hdt. 1.95; τὰ ἄ. τῆς Ἀσίης ib. 177; ἡ ἄ. ὁδός the upper or inland road, Id. 7.128, X. An. 3.1.8; ἡ ἄ. πόλις, opp. the Piraeus, Th. 2.48; in full, οἱ ἀπὸ θαλάσσης ἄ. ib. 83; ἡ ἄ. Μακεδονία Plu. Pyrrh. 11; ὁ ἄ. βασιλεύς the king of the upper country, i.e. of Persia, X. An. 7.1.28.
- g in the race-course, τὰ ἄ. turning-post, Pl. R. 613b; cf. κάτω.
- h in the body, τὰ ἄ. the upper parts, opp. τὸ κάτω, Arist. GA 741b28, al.; ἡ ἄ. κοιλία Id. Mete. 360b23.
- i of Time, formerly, of old, εἰς τὸ ἄ. reckoning upwards or backwards, of generations, Pl. Tht. 175b; οἱ ἄ. men of olden time, Id. Criti. 110b; οἱ ἄ. τοῦ γένους Id. Lg. 878a; αἱ ἄ. μητρός the motherʼs lineal ancestors, Id. R. 461c, cf. infr. C; ἐν τοῖς ἄ. χρόνοις D. 18.310.
- k above, in referring to a passage, Pl. Grg. 508e; ἐν τοῖς ἄ. λόγοις R. 603d, cf. Arist. Rh. 1412b33, etc.
- l of tones in the voice, οἱ ἄ. τόνοι Plu. Cic. 3.
- m metaph., ἄ. βαίνειν walk proudly, Philostr. VA 1.13; ἄ. φρονεῖν Hld. 7.23.
- n higher, more general, of κατηγορίαι, Arist. APo. 82a23.
- 2 ἄ. καὶ κάτω up and down, to and fro, εἷρπʼ ἄ. τε καὶ κάτω E. HF 953; ἄ. καὶ κ. φεύγειν Ar. Ach. 21; ἄ. τε καὶ κ. κυκᾶν Id. Eq. 866; περιπατεῖν ἄ. κ. Id. Lys. 709.
- b upside-down, topsy-turvy, τὰ μὲν ἄ. κ. θήσω, τὰ δὲ κ. ἄ. Hdt. 3.3; πάντʼ ἄ. τε καὶ κ. στρέφων τίθησιν A. Eu. 650; τρέπουσα τύρβʼ ἄ. κ. Id. Fr. 311, cf. Ar. Av. 3; ἄ. κ. συγχεῖν E. Ba. 349; ἄ. καὶ κ. ποιεῖν τὰ πράγματα D. 9.36; τοὺς νόμους στρέφειν 21.19; πόλλʼ ἄ., τὰ δʼ αὖ κ. κυλίνδοντʼ ἐλπίδες Pi. O. 12.6; πολλάκις ἐμαυτὸν ἄ. κ. μετέβαλλον backwards and forwards, Pl. Phd. 96a, cf. Prt. 356d.
- 3 ἄ. ἔχειν τὸ πνεῦμα pant or gasp, Men. 23, cf. Sosicr. 1.
- B as Prep. with gen., above, ἡ ἄ. Ἅλυος Ἀσίη Hdt. 1.130, cf. 103, Call. Jov. 24; αἱ ἄ. μητρός (v. supr. II.1 i); ἄ. τοῦ γόνατος above the knee, Thphr. Char. 4.4; ἀπὸ ἄ. τῆς χθονὸς ταύτης LXX 3 Ki. 14.15.
- 2 with partitive gen., αἰθέρος ἄ. ἑλεῖν dub. in S. Ph. 1092, cf. E. Or. 1542; γῆς ἥκοντʼ ἄ. Id. HF 616; μικρὸν προαγαγὼν ἄ. τῶν πραγμάτων Aeschin. 2.34.
- C Comp. ἀνωτέρω, abs., higher, ἀ. θακῶν . . Ζεύς A. Pr. 314; ἀ. οὐδὲν τῶν πρηγμάτων προκοπτομένων not getting on any farther, Hdt. 1.190; ἀδελφῷ ἢ πατρὶ ἢ ἔτι ἀ. Pl. Lg. 880b; οὐ προήϊσαν ἀ. τὸ πρὸς ἑσπέρης Hdt. 8.130.
- 2 c. gen., ἀ. Σάμου ib. 132; ἀ. γίγνεσθαί τινων X. An. 4.2.25; ἀ. τῶν μαστῶν above them, ib. 1.4.17; later ἀνώτερον Plb. 1.7.2, etc.; cf. ἀνώτερος.
- II Sup. ἀνωτάτω, ἐς τοὺς ἀ. (sc. στάντας) Hdt. 7.23; ἡ ἀ. κώμη X. An. 7.4.11; ἀνῳκίσανθʼ ὅπως ἀ. Ar. Pax 207; ἡ ἀ. ἄσκησις the highest, Arr. Epict. 3.24.84, cf. Ph. 1.33, al.; τὰ ἀ. τῶν γενῶν Arist. Metaph. 998b18, cf. Zeno Stoic. 1.51, S.E. P. 1.138; τὰ ἀ. τρία Ph. 1.321; ἡ ἀ. διαίρεσις Ps.-Alex.Aphr. in SE 20.27.
I tr. llevar a término, realizar
ἤνεσας ἔ[ρ]γ[ο]ν
μόχθον
ἦνον ὁδόν
• obtener, lograr, conseguir
οὔτ' ἄν τι θύων ... ἄνοις
ἀλλ' οὐδὲν ἦνεν
ποτὸν ἤνομεν
II
1 en v. med., c. suj. de n. de tiempo llegar a su término, transcurrir, pasar
νὺξ ἄνεται
πέμπτῳ δὲ ἔτεϊ ἀνομένῳ
νέον ἤματος ἀνομένοιο
a poco de consumirse el díaἀνομένου τοῦ αὐτοῦ μηνός
2 c. suj. de pers. y prep. más ac. llegar a
πρὸς ἀνδρὸς ... ἄνοντος εἰς σωτηρίαν
propio de un hombre que llega a su salvaciónἄνειν ἐπὶ πολύ
• en v. med.
τοῦτ' ἰδεῖν δάπεδον ἀνόμενον βημάτων ὄρεγμα
el brio de sus pasos que avanza para contemplar este lugar
3 en v. med. impers.
ἄνεται ... λιταῖς
se da cumplimiento (a las esperanzas) por medio de las súplicas
• c. suj. de abstr. culminar, realizarse
ὅππως ... ἔργον ἄνοιτο
A adv.
I c. verb. de mov.
1 c. idea de lugar hacia arriba
λᾶαν ἄνω ὤθεσκε
αἵ γε μὲν ἀνδρῶν πόλλ' ἄνω, τὰ δ' αὖ κάτω ψεύδη ... κυλίνδοντ' ἐλπίδες
πέμπετε δ' ἄνω
enviad arriba e.e., a la Tierra desde el Hadesκόνις δ' ἄνω φορεῖθ'
κονιορτὸς ... ἐχώρει ἄνω
σύριγγες ἄνω φυσῶσι μέλαν μένος
οἱ ἀσκοὶ ... ἄνω φέρουσι τὸ συνεχές
los odres empujan hacia arriba lo que está unido a ellosᾖρεν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἄνω
• río arriba
ἀναπλέοντι ἀπὸ θαλάσσης ἄνω
para el que navega contra corrienteἄ. ποταμῶν ... χωροῦσι παγαί
• de donde prob. ἄνω ποταμῶν confusión
ἄνω ποταμῶν ... πάντες οἱ περὶ πορνείας ἐρρύησαν λόγοι
ὀψώνιον ... ἀποστελῶ σε ἄνω
te mandaré dinero y provisiones río arriba
•
κἄνω καὶ κάτω ... φεύγουσι
huyen para arriba y para abajo, en todas direccionesἄνω τε καὶ κάτω τὸν βόρβορον κυκῶσιν
τὰ δ' ἄλλα πάντ' ἄνω τε καὶ κάτω στρέφων
στρέφεις ... τοὺς λόγους ἄνω καὶ κάτω
ταράσσειν
ποιεῖν
μετατίθεσθαι
μεταβάλλειν
τὰ μὲν ἄνω κάτω θήσω, τὰ δὲ κάτω ἄνω
• c. ὁδός:
τῆς ἄνω ὁδοῦ
del camino que subeὁδὸς ἄνω κάτω μία καὶ ὡυτή
el camino de subida y bajada es uno y el mismoὄρος ... αἰεὶ ἄνω τεῖνον
2 hacia el Norte
ὅσσον Λέσβος ἄνω ... ἐέργει
οὔτε ... τὰ ἄνω αὐτῆς χωρία ... οὔτε τὰ κάτω
τὸν ἄνω τόπον
3 c. idea de tiempo
προαγαγὼν ἄνω
retrocediendo (a cosas anteriores)
4 compar. fig. más allá
ἀνωτέρω τε οὐδὲν τῶν πρηγμάτων προκοπτομένων
II sin mov.
1 en la parte superior, arriba en gener.
τὸν δ' ὀρθὸν ἄνω κίονι δήσας
ὡς δὲ ἄνω ἦσαν
ὁ δῆμος ἄνω καθῆτο (en la Pnix)
• en constr. adjetival
τὴν δὲ ἄνω βουλήν
el Consejo de arriba (e.d. el Areópago)ἐπὶ τῶν ἄνω τόπων
• tb. sup. ἀνωτάτω más alto
εἰς τὸν ἀνωτάτω ... τόπον
τὴν ἀνωτάτω στέγην
• subst.
τὰ ἄνω (τῆς οἰκίας)
las partes superiores de la casa op. los cimientosοἱ ἄνω
los (soldados situados) arribaτὰ ἀνωτέρω τῶν ἄρθρων
las partes superiores de las articulacionesοἱ ἀνωτάτω
τὸ ἀνωτάτω μέρος τοῦ σώματος
2 arriba, sobre la tierra op. Hades
νέρθε κἀπὶ γῆς ἄνω
ἄνω βλέποντα
• subst. τὰ ἄνω la superficie op. una caverna, Pl.R.516a,
οἱ ἄνω
los vivos
3 arriba, en el cielo compar.
ἀνωτέρω θακῶν ... Ζεύς
ἀνῳκίσανθ' ὅπως ἀνωτάτω
ἀνωτάτω ... τὸν ἥλιον
ἀνωτάτω αἰθήρ
• en constr. adjetival
οἱ ἄνω θεοί
los dioses de arriba
• subst.
γλιχόμεναι ... τοῦ ἄνω
de las almasθεῶν τῶν ἀνωτάτω νοατικός
• crist.
ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω
ἐκ τῶν ἄνω εἰμί
ἡ δὲ ἄνω Ἱερουσαλήμ
ἄνω φῶς
4 en el interior, tierra adentro compar.
οὐ προήϊσαν ἀνωτέρω πρὸς ἑσπέρης
• en constr. adjetival
τῆς ἄνω Ἀσίης
ἡ ἄνω πόλις
de Atenas op. Pireoὁ ἄνω βασιλεύς
el rey persaτὴν ἄνω Μακεδονίαν
ἄνω Θηβαΐς
ἡ ἀνωτάτω κώμη
• subst.
τῆς Λιβύης τὰ ἄνω
βασιλεὺς τῶν τε ἄνω τε καὶ τῶν κάτω χωρῶν
τὰ ἄνω
prob. la parte alejada de la meta
5 en el cuerpo
τὴν ἄνω κοιλίαν
•
τὰ ἄνω
las partes superioresτὸ πνεῦμ' ἔχοντ' ἄνω
jadeando
6 de un texto arriba
ἄνω ἐκεῖ ἐν τοῖς πρόσθεν λόγοις
ἐν γὰρ τοῖς ἄνω λόγοις
7 mús. ref. a los agudos
φωνὴ ... διὰ τῶν ἄνω τόνων ἐλαυνομένη
8 c. idea temp. antes compar.
ἢ ἀδελφῷ ἢ πατρὶ ἢ ἔτι ἀνωτέρω
• subst. εἰς τὸ ἄνω hacia atrás
τοῖς ἄνω τοῦ γένους
a los antepasadosτῶν ἄνω
ἐν τοῖς ἄνω χρόνοις
en el pasado, antiguamenteοἱ ἀνωτέρω χρόνοι
los tiempos más remotosτὰ ἀνωτάτω τῶν γενῶν
III fig.
1 altivamente, con orgullo
ἄνω βαίνειν
φρονεῖν
2 c. idea de rango más general
κατηγορίαι
κατὰ τὸ ἀνωτάτω
•
ἡ ἀνωτάτω (ἄσκησις)
(la disciplina) principalτιμωρία
B prep. de gen.
1 por encima o más allá de
τῆς ἄνω Ἅλυος ποταμοῦ Ἀσίης
ἄνω τῶν ἱππέων
ἄνω τοῦ γόνατος
• más allá
ἄνω ἀπὸ τῆς χθονός
2 temp. antes de
ταῖς ἄνω μητρός
las ascendientes de la madre
• compar. mucho antes de
ἀνωτέρω τῆς Ἀλεξάνδρου βασιλείας
•Cf.ἀνά.
1. act., met pers. als subj. vooruitgang boeken, met acc. v.h. inw. obj.:
2. med., met zaak als subj. opschieten, vorderen, tot een einde komen:
1. adv. van plaats
a. naar boven, omhoog:
b. boven, hoog:
c. geogr. (naar) boven; in of naar het noorden:
d. uitdr.
e. comp. ook verder:
2. adv. van tijd vroeger, eerder;
3. soms prep. met gen.
a. boven, aan de bovenkant van:
b. voorafgaand aan:
[α lang, nur in ἄνοιτο Il. 18.473 kurz.]
Bei den Folgenden heißt ἄνω :
1) hinauf, empor ; ἄνω πέμπειν Aesch. Pers. 636 ; vgl. Ch. 145 ; αἰθέρος ἄνω, hinauf in den Aether, Soph. Phil. 1081, wie Eur. Or. 1542 ; ἄγειν, βλέπειν, ἀναβαίνειν, Plat. Phaedr. 246d, Rep. VII.517a.
2) häufiger : oben, oberhalb, in sehr verschiedenen Beziehungen ; von der Himmelsgegend : nordwärts, im Ggstz von κάτω, südwärts, Her. 1.72, 142 ; vom Meer ab, landeinwärts, 4.18 ; ὁ ἄνω βασιλεύς, der Perserkönig ; auf dem Berge, ἐπεὶ δὲ ἄνω ἦσαν, nachdem sie oben waren, Xen. Hell. 3.5.13 ; oben bei den Göttern, ἐν τοῖς θεοῖς Plat. Cratyl. 408c ; οἱ ἄνω θεοί, die oberen Götter, des Olymps, im Ggstz der unterirdischen, Soph. Ant. 1059 u. sonst. Eben so oben auf der Erde lebend, im Ggstz der Unterwelt, Phil. 1332, El. 1158 ; οἱ ἄνω, die Lebenden, Ant. 1055. Oben, d.i. ἐν τοῖς ἔμπροσθεν λόγοις Plat. Gorg. 588e.
3) Auch von der Zeit : vormals, früher, οἱ ἄνω τοῦ γένους, Vorfahren, Plat. Legg. IX.878a ; εἰς τὸ ἄνω, in aufsteigender Linie, Theaet. 175b ; οἱ ἄνω πρὸ αὐτοῦ Philostr.
4) Der Ggstz ist stets κάτω. Dah. Her. 3.3 τὰ μὲν ἄνω κάτω θήσω τὰ δὲ κάτω ἄνω, das Oberste zu unterst lehren, alles verwirren ; dah. sprichwötrlich τὸ λεγόμενον ἄνω κάτω πάντα Plat. Theaet. 159d ; sehr oft bei Attikern, ἄνω τε καὶ κάτω τίθησι Aesch. Eum. 620 ; Eur. Bacch. 740, 752 u. oft ; Plat. Prot. 356d u. öfter ; ἄνω καὶ κάτω Phaedr. 272b ; κινεῖν, ἕλκειν, στρέφεσθαι Phaed. 111e, Lach. 196b ; seltener ohne Konjunktion, die z.B. bei Dem. 2.16 αἱ ἄνω κάτω στρατεῖαι u. 4.41 nach den mss. hinzuzusetzen ; καὶ ἄνω καὶ κάτω 9.36 ; vgl. 23.178. Doch fehlt sie oft bei Com.; auch κάτω ἄνω, Antiphan. Ath. I.14f ; Eur. Bacch. 349, 602, El. 842, I.T. 282 ; ἄνω καὶ κάτω διαλέγεσθαι, hin u. her reden, immer wieder auf denselben Gegenstand zurückkommen. Auch mit dem gen., ἄνω καὶ κάτω τοῦ Κρανείου Luc. de conscrib. hist. 3.
5) Als praepos. mit dem gen., oberhalb, über, Sp., z.B. Callim. Iov. 24 ; Dion.Hal. 1.56. – Kompar. u. superl. ἀνωτέρω u. ἀνωτάτω, s. einzeln.
( ᾶ Il. 18.473). (κατ-.)
To accomplish: ὅπως ἔργον ἄνοιτο Il. 18.473: ἦνον ὁδόν (pursued their way, made (good) speed) Od. 3.496.
In pass. of a period of time, to pass away, waste: νύξ ἄνεται Il. 10.251.
[ἀνά.]
- 1
Upwards: λᾶαν ἀ. ὤθεσκεν Od. 11.596.
- 2
Out to sea: ὅσσον λέσβος ἀ. ἐντὸς ἐέργει Il. 24.544.
- 1
- 1accomplish pass. ἄνεται δὲ πρὸσχάριν εὐσεβίας ἀνδρῶν λιταῖς (i. e. impers., there is accomplishment for prayers) O. 8.8 σὺν γὰρ ὑμῖν τά τε τερπνὰ καὶ τὰ γλυκέʼ ἄνεται πάντα βροτοῖς (Kayser: τὰ γλυκέα γίνεται codd.) O. 14.6
- 1up met. αἵ γε μὲν ἀνδρῶν πολλʼ ἄνω τὰ δʼ αὖ κάτω κυλίνδοντʼ ἐλπίδες O. 12.6
- Ito accomplish, achieve, finish, ὁδόν Od.; οὐδὲν ἦνον Eur.
- IIPass., of the close ofa period of time, νὺξ ἄνεται night is drawing to a close, Il.; ἔτος ἀνόμενον the waning year, Hdt.:—generally to be finished, Il.; ἤνετο τὸ ἔργον Hdt.
- Iimplying Motion,
- Iup, upwards, Hom., etc.; ἄνω ἰόντι going up the country, (i.e. inland), Hdt.
- IIimplying Rest, up, aloft, on high, Soph., Plat., etc.
- 2on earth, as opp. to the world below, Soph.; οἱ ἄνω the living, opp. to οἱ κάτω the dead, Soph.
- 3in heaven, as opp. to earth, οἱ ἄνω θεοί the gods above, Lat. superi, Soph.
- 4generally of position, ἄνω καθῆσθαι to sit in the upper quarter of the city, i. e. the Pnyx, Dem.; ἡ ἄνω βουλή, i. e. the Areopagus, Plut.
- 5geographically, on the north, northward, Hdt.
- 6inward from the coast, Hdt., Xen.; ὁ ἄνω βασιλεύς the king of Persia, Hdt.
- 7of Time, formerly, of old, Plat., etc.
- 8above, like Lat. supra, in referring to a passage, Plat.
- 9of tones in the voice, Plut.
- IIIἄνω καὶ κάτω, up and down, to and fro, Eur., Ar., etc.
- 2upside down, topsy-turvy, Lat. susque deque, τὰ μὲν ἄνω κάτω θήσω, τὰ δὲ κάτω ἄνω Hdt.; ἄνω τε καὶ κάτω στρέφων Aesch., etc.
- Bas prep. with gen. above, Hdt.
- Ccomp. ἀνωτέρω, absol. higher, Aesch.; further, Hdt.
- 2c. gen. above, beyond, Hdt.
- IISup. ἀνωτάτω highest, Hdt., etc.