ἀνύω

ἀνύω (ᾰνῠ), Il. 4.56, Ar. Ra. 606, Att. ἀνύτω or ἁνύτω Th. 2.75, Pl. R. 486c, al.: impf. ἤνυον Hdt. 9.66, E. Hec. 1167: fut. ἀνύσω [ῠ], S. Aj. 607, Ar. Ra. 649, Ep. ἐξ-ανύω Il. 11.365: aor. ἤνῠσα Od. 24.71, A. Pers. 726, etc.; poet. ἤνυσσα (Dor. ᾱν-) Pi. P. 12.11, A.R. 4.413, Ep. ἄνυσσα [ᾰ] Hes. Th. 954, Maiist. 57 (ὑπ-): pf. ἤνῠκα Pl. Plt. 264b:—Pass., pf. ἤνυσμαι Plb. 8.29.1, etc., δι-ήνυσμαι X. Cyr. 1.4.28: aor. ἠνύσθην Plb. 32.3.17, D.Chr. 3.127: fut. ἀνυσθήσομαι J. AJ 1.19.1, Ael. VH 1.21:—Med., ἀνύομαι Pi. P. 2.49, Bion Fr. 4.6: impf. ἠνυτόμην A. Ag. 1159: fut. ἀνύσομαι (v. infr.): aor. ἠνυσάμην A. Pr. 700, S. Tr. 995 (lyr.), inf. ἀνύσασθαι X. An. 7.7.24 (Valck.)—Non-thematic forms are found in poets: impf. Act. ἄνῠμες, Dor. for ἤνυμεν, Theoc. 7.10: pres. Pass. ἄνυται Opp. H. 3.427, Nic. Al. 599: impf. Pass. ἤνῠτο Od. 5.243 (nisi leg. ἤνετο); Dor. ἄνῠτο Theoc. 2.92. [ῠ in all parts: hence ἀνῦσαι in Tryph. 126, ἀνῡσάμενοι in AP 10.12 should be written with σσ: ἀνύ̄ων is corrupt in Nonn. D. 21.16]:—

• effect, accomplish, ἤνυτο δʼ ἔργον Od. 5.243 (v. supr.), cf. A. Pers. 726, etc.; πρὸς θανάτῳ θάνατον ἀνύσασα S. Tr. 886; ἀρωγάν Id. Ph. 1145 (lyr.); τοὔπος ὡς ἄρʼ ὀρθὸν ἤνυσας Id. Ant. 1178, cf. OC 454: abs., οὐδὲν ἤνυε he did no good, Hdt. 9.66; εἴ τι ἔμελλεν ἀνύτειν whatever was likely to forward the work, Th. 2.75; σμικρὸν ἀνύτειν Pl. Sph. 230a, al.; ἧσσον ἁνύτειν Th. 2.76; οὐδὲν ἤνυε τούτοις D. 21.104; ἀ. εἴς τι to conduce towards . ., Pl. Ax. 369d: c. acc. et inf., Ἀπόλλων . . ἐκεῖνον ἤνυσε φονέα γενέσθαι brought it to pass that . ., S. OT 720:—Med., accomplish for oneʼs own advantage, ἀνύσσεσθαι τάδε ἔργα (if not in pass. sense, will be accomplished) Od. 16.373, cf. Hp. Ep. 27; θεός . . τέκμαρ ἀνύεται Pi. P. 2.49, cf. Ar. Pl. 196, dub. in Pl. Phd. 69d.
• • • 2 make an end of, destroy, φλόξ σε ἤνυσεν Od. 24.71; kill, Pi. P. 12.11.
    • 3 c. dupl. acc., make, cause to be, ἠνύσατʼ ἐκτοπίαν φλόγα S. OT 166 (lyr.), Nic. Al. 400.
    • 4 make, εἰκόνα AP 12.56 (Mel.).
    • 5 finish a journey, ὅσσον τε πανημερίη γλαφυρὴ νηῦς ἤνυσεν (sc. ὁδοῦ) as much as a ship gets over in a day, Od. 4.357; so πολλὴν κέλευθον ἤνυσεν A. Pers. 748; πορείαν Onos. 6.1: c. acc. loci, ὄφρα τάχιστα νηῦς ἀνύσειε θαλάσσης . . ὕδωρ Od. 15.294, cf. Thgn. 511, S. Ant. 231.
    • 6 in Trag. freq. abs. (sc. ὁδόν or κέλευθον), make oneʼs way, win, πρὸς πόλιν Id. Tr. 657 (lyr.); ἐπὶ ἀκτάν E. Hipp. 743; also θάλαμον ἀνύτειν (i.e. εἰς θάλαμον) reach the bridal chamber, S. Ant. 805 (lyr.); ἀ. Ἅιδαν Id. Aj. 607 (lyr.), E. Supp. 1142 (lyr.): metaph., ζυγὰ ἤνυσε δούλια Τροία (s.v.l.) Id. Tr. 599 (Τροίᾳ Sch.): rarely with inf. instead of acc., στρατὸς ἤνυσε περᾶν succeeded in crossing, A. Pers. 721: with Adj., come to be, εὐδαίμων ἀνύσει καὶ μέγας S. Ph. 720 (lyr.).
    • 7 in Pass. of Time, come to an end, χρόνος ἄνυτο Theoc. 2.92, cf. Eus.Mynd. 63.
    • 8 in Pass. of persons, grow up, ἠνυτόμαν τροφαῖς (lyr.) A. Ag. 1159.
    • 9 get, obtain, γαστρὶ φορβάν S. Ph. 711 (lyr.), cf. Theoc. 5.144; τίνος χρείας ἀνύσαι; i.e. τίνος χρείας προσπίτνετε, ὥστε ἀνύσαι αὐτήν; S. OC 1755:—Med., χρείαν ἠνύσασθε ye obtained it, A. Pr. 700, cf. Ch. 858, S. Tr. 995 (lyr.); τοῦτο ἐκ Μοιρέων ἠνύσατο AP 7.506 (Leon.).
  • II c. part., οὐκ ἀνύω φθονέουσα I gain nothing by grudging, Il. 4.56.
  • • 2 in Com., do quickly, make haste, οὐ μέλλειν . ., ἀλλʼ ἀνύειν Ar. Pl. 607, cf. Ra. 606; οὐκ ἀνύσεις τι; make haste! ib. 649; ἀλλʼ ἄνυσον, οὐ μέλλειν ἐχρῆν Fr. 102: c. part., ἄνυε πράττων make haste about it, Pl. 413; ἄνυσον ὑποδησάμενος make haste and get your shoes on, V. 1168, cf. Av. 241; ἄνυσόν ποτʼ ἐξελθών Pherecr. 40: more freq. in part. ἀνύσας, or ἀνύσας τι with a Verb, ἄνοιγʼ, ἄνοιγʼ ἀνύσας make haste and open the door, Ar. Nu. 181; ἀνάβαινʼ ἀνύσας V. 398; σὺ δʼ ἔγχεον πιεῖν ἀνύσας τι Eq. 119, cf. V. 202, 847, 1158, Pl. 648, 974; βοηθησάτω τις ἀνύσας Ach. 571; νῦν οὖν ἀνύσαντε φροντίσωμεν Eq. 71; ἀκολουθήσεις ἐμοὶ ἀνύσας τι Nu. 506, cf. 1253; ἀπόδωμεν ἀνύσαντε Pax 872. (The distinction of meaning ἀνύτω accomplish, make way, ἀνύω hasten, is doubtful, cf. AB 411.—Att. ἁνύω acc. to Hdn.Gr. 1.541, Phryn. PS p.23 B., cf. καθανύσαι X. HG 7.1.15 (Hsch.); but κατανύειν (q.v.) occurs in Trag., cf. ταῦτʼ ἀνύσηται Ar. Pl. 196.) (I.-E. sen-, pres. stem sṇneu-, cf. Skt. sanoti ‘wins’.)

ἀνύω, att. ἀνύτω (ἄνω, vgl. ἄνυμι), fut. ἀνύσω,
1) eigtl. nach oben vollenden, von einer Mauer, Thuc. 2.75 ; übh. vollenden, die Arbeit fertigen, οὐδὲν ἤνυε Her. 9.66 ; ἤνυον Xen. Cyr. 5.5.22, 7.3.14 ; εἰκόνα, das Bild vollenden, Mel. 11 (XII.56); – γαστρὶ φορβάν, dem Leibe Nahrung verschaffen, Soph. Phil. 703 ; ἀρωγάν τινι, beistehen, 1130 ; vgl. O.C. 1755 ; οἷον ἤνυσεν κακόν Aesch. Pers. 712 ; πικρὸν ἔρωτα Theocr. 1.93 ; βραδεῖς μῦθοι πλεῖστον ἀνύουσι σοφόν Eur. Phoen. 456. Bes. κέλευθον, ὁδόν, einen Weg zurücklegen, Aesch. Pers. 734 ; Leon.Alex. 38 (VII.547). So ὅσσον ἤνυσε νηῦς, so viel ein Schiff zurücklegt, sc. ὁδοῦ Od. 4.357 ; ὄφρα τάχιστα νηῦς ἀνύσειε θέουσα θαλάσσης ἁλμυρὸν ὕδωρ Od. 15.294. Dah. ἀνύειν εἴς τι, πρός τινα, wohin gelangen ; πρὸς πόλιν Soph. Tr. 654 ; ἐπί τι Eur. Hipp. 743 ; εἴς τι Opp. Hal. 3.135 ; öfter bei den sp.D. Auch mit dem bloßen acc., Tragg., θάλαμον, das Brautgemach erreichen, Soph. Ant. 805 ; vgl. Eur. Suppl. 1141, Troad. 595 ; ᾍδαν Soph. Aj. 608 ; ζυγὰ δούλια ἀνύσαι, ins Sklavenjoch gelangen, Eur. Tr. 595 ; σοφὸν γῆρας Ep.adesp. 458 (IX.145), das Alter erreichen.
2) ein Ende machen, zerstören, φλόξ σε ἤνυσεν Od. 24.71 ; Pind. P. 12.11.
3) mit dem partic., οὐκ ἀνύω φθονέουσα, ich richte durch Beneiden nichts aus, Il. 4.56 ; oft bei Att., bes. schnell zu Stande bringen, ἀνύσατε πετόμενα, flieget schnell, Ar. Av. 241 ; ἄνυσον ὑποδησάμενος, mach schnell fertig, Vesp. 1168, u. öfter ; nach häufiger ἀνύσας ἄνοιγε, τρέχε, öffne schnell usw., Ach. 545, Nub. 182 u. öfter ; vgl. Luc. Pisc. 47 ; auch ohne Zusatz, ἀνύετον, macht schnell, Ar. Ran. 606 ; οὐκ ἀνύσεις ; 649.
4) Auch mit dem inf., στρατὸς ἤνυσε περᾶν, das Heer bewerkstelligte es überzusetzen, Aesch. Pers. 707 ; mit einem adj., Soph. Phil. 711 ἀνύσει εὐδαίμων, d.i. γενήσεται. – Med., für sich, zu seinem Vorteil zu Stande bringen ; ἀνύσσεσθαι τάδε ἔργα Od. 16.373 ist pass.; erlangen, τάλαντα Ar. Plut. 196 ; vgl. Theocr. 5.144 ; παρά τινος Aesch. Prom. 701 ; τὰ μοιρέων Leon.Tar. 95 (VII.506); πῶς ἴσον εἰποῦσʼ ἀνύσωμαι ; wie soll ich entsprechende Worte finden ? Aesch. Ch. 845. Die Vorschrift der Atticisten, bei Att. ἁνύω, ἁνύτω zu schreiben, findet sich in den Handschriften nicht bestätigt.

ἀνύω

[cf. ἄνω1.]

3 sing. aor. ἤνῦσε Od. 4.357, Od. 24.71.

3 sing. opt. ἀνύ̆σειε Od. 15.294.

Fut. infin. pass. ἀνύσσεσθαι Od. 16.373.

(ἀπ-, δι-, ἐξ-.)

• • 1

    To effect, accomplish: ἀνύσσεσθαι τάδε ἔργα Od. 16.373.

    To effect one’s purpose Il. 4.56.

  • 2

    To consume: ἐπεί σε φλὸξ ἤνυσεν Od. 24.71.

  • 3

    To pass over, traverse: θαλάσσης ὕδωρ Od. 15.294.

    To perform a voyage Od. 4.357.

ἀ̆νύ̆ω [

• • a act., kill Περσεὺς ὁπότε τρίτον ἄ̄νυσσεν κασιγνητᾶν μέρος ἐνναλίᾳ Σερίφῳ λαοῖσί τε μοῖραν ἄγων (Boeckh e Σ: ἄυσεν codd.) P. 12.11]
  • b med., accomplish θεὸς ἅπαν ἐπὶ ἐλπίδεσσι τέκμαρ ἀνύεται P. 2.49

ἀνύω , ἄνῡμι (ἄνω), aor. ἤνυσε, opt. ἀνύσειε, pass. ipf. ἤνυτο, mid. fut. inf. ἀνύσσεσθαι: bring to an end, accomplish; θοῶς δέ οἱ ἤνυτο ἔργον, Od. 5.243, abs. Il. 4.56, mid. Od. 16.373; ἐπεὶ δή σε φλὸξ ἤνυσεν, had ‘consumed,’ Od. 24.71; of ‘traversing’ space (as we say, a ship ‘makes’ so many knots), ὅσσον τε πανημερίη γλαφυρὴ νηῦς| ἤνυσεν, Od. 4.357, Od. 15.294.

ἀνύω the Verb ἄνω

• • Ito effect, achieve, accomplish, complete, Lat. conficere, c. acc. rei, Hom., etc.; absol., οὐδὲν ἤνυε he did no good, Hdt.; c. acc. et inf. to bring to pass that . ., Soph.:—Mid. to accomplish for oneʼs own advantage, Od., Plat., etc.
  • • 2to make an end of, destroy, Hom., etc.
    • 3to finish a journey, ὅσσον νηῦς ἤνυσεν much as a ship can do, Od.; so, ἀν. θαλάσσης ὕδωρ to make its way over the sea water, Od.
    • 4in Attic absol. to make oneʼs way, πρὸς πόλιν Soph.; ἐπὶ ἀκτάν Eur.; also, θάλαμον ἀνύτειν to reach the bridal chamber, Soph.; with inf., ἤνυσε περᾶν succeeded in crossing, Aesch.; and with an adj., εἶναι being omitted, εὐδαίμων ἀνύσει will come to be happy, Soph.
    • 5Pass. of Time, to come to an end, Theocr.
    • 6in Pass. also of persons, to grow up, Aesch.
    • 7to get, procure, φορβάν Soph., etc.
  • IIwith a partic., οὐκ ἀνύω φθονέουσα I gain nothing by gruding, Il.
  • IIIto do quickly, make haste, Ar.; then, like φθάνω, ἄνυε πράττων make haste about it, Ar.; ἄνυσον ὑποδησάμενος make haste and get your shoes on, Ar.; also ἀνύσας with an imperat., ἄνοιγʼ, ἄνοιγʼ ἀνύσας make haste and open the door, Ar.; ἀνύσας τρέχε, λέγʼ ἀνύσας Ar., etc.