baculus
imbecilles artus ~o sustentans
in egressu monasterii sint famuli camerarii, habentes ibi ~os preparatos quos tribuant fratribus ad se sustentandos
usque ad diem qua ~um peregrinationis S. Jacobi suscepi
rex Anglie recepit peram et ~um, signa peregrinationis sue
quod ‥ benedicciones facte super ‥ ~os peregrinorum sunt vera practica necromancie(
apto mihi baculum quo baculabo canem
percussit cum quodam ~o de salice super humerum
cum ~o ferreo
cum uno ~o qui vocaturKentishstaf de fraxino rotundo
petimus ut hoc scutum atque ~um istum ‥ benedicere digneris ut sint arma invincibilia(
instat accusator et medio ~o flagellat adversarium
et in armatura eorundem [probatorum ] et conduccione scutorum et ~orum
qui sic convicti sunt et secum suum portant judicium, sicut sententialiter condemnati nullum habent appellum versus aliquem fidelem nec infidelem quia omnino frangitur eorum ~us
vi et armis, sc. ~is et cultellis
~is ferratis Jedwardiae ‥ decertant
~is ad ipsam pilam aptatis
percuciendo in capud cum quodam ~o ad pilam
prohibemus ‥ currere cum pilis ad ~os vel ad manus
cujus [Soldani ] solatii modus talis est ‥ qualis est pastorum in terra Christianorum cum pila et ~is curvis ludentium, hoc solum excepto quod ‥ nobiles cum suo Soldano nunquam nisi in equis pilam percutiunt
recepimus ‥ j ~um cum xx saphiris
duo ~i continentes xxij anulos
iiij ~os continentes cvi anulos cum rubetis(
claves civitatis in ~o pendentes
eundo ad carucam suam jactavit ~um caruce ad unum bovem
in j ~o caruce ferrando
capere facit ‥ viij boves junctos cum tota caruca cum ~o, stimulo et ferramento
in ij ~is pro carucis ferrandis
pro virgis et ~is ad cooperiendam domum
nec manum cum ~o ad faldam non percussit
in omnibus custis falde cum ~is, clatis et sagimine
in bacul’ empt’ ad carectam, j d.
in j pari ~orum empto ad carect’
habebit ‥ alterum ~um qui est ex altera parte equi portantis summam in occulo ‥ arcis
j knoppe pro ~o qui ponitur super crucem
j crucem cupream portabilem cum ~o deaurato(
rete ‥ habens unum ~um longitudinis x pedum hominis affixum in extremitatibus ipsius ~i duabus tabulis formatis ad modum uniuscolerake
in una furca ferrea sine ~o(
cuvario, pro ‥ ~is novis ponendis in doleis vini
quod nullus artis predicte diffindat, Angliceclief , aliquos ~os arcuales in shoppa sua
in ‥ ij coriis equinis ad cv fundas ad ~os
attyliatori balistarum regis ‥ inveniat ~as ad balistas
provideat cccc ~os de taxo Yspanica pro balistis faciendis
in iiij ~is grossis et curtis ligatis cum ferro pro iiij canonibus parvis(
sit regula seu ~us libreAB
in xij ~is de box emptis pro eisdem tronis ‥ et pro virgis de ferro ad signandos predictos ~os
quod ‥ vacuaretur omnis regio totius cibi ~o
ceteros ~o consolationis sustentate
sic factus est deinceps suspectus, qui credebatur ~us fortitudinis
duplici remedio sive ~o
totum aurum quod habemus apud Novum Templum Lond’ in bisant’, bacul’ et palliola
bende fiunt a dextero angulo scuti ad sinistram partem a differenciam fissurarum sive ~orum
saisivit eum per quemdam ~um
per quemdam quem adhuc habemus ~um fecit ‥ de terra ‥ donationem super altare manuali
terram de S. per ~um Odonis Revelli qui in thesauro ecclesie reservatur ‥ reddens, homo ejus efficitur(
cum ~o reddidimus in manum ‥ abbatis in pleno capitulo terram illam [] York
hanc donationem feci eis, presente et concedente Mauricio de C. et per ~um istam elemosinam meam confirmante
ei seisinam fecit per fustum et ~um
fiet ei seisina secundum quod vulgariter dicitur per fustum et ~um
jus ‥ per fustum et ~um reddidi
in excambium pro terra sua ‥ quam ‥ ipse per ~um in manu prioris reddidit
per exhibicionem fustis et ~i
villata de Bissopestru dicit quod non sunt in thethinga; set receperunt ~um ad ward’ faciend’ et deferunt ~um illum de domo ad domum quia de dominico domini regis sunt
~us debet currere a festo S. Mich. usque ad Nativitatem et a Pascha usque ad festum S. Petri ad Vincula
distringatur respondere ballivis de ~o pervigilato
theþingmannus ‥ in misericordia quia non bene vigilavit cumwerstaf cum tota theþinga
visus ~i vocatuswardestaff apud Cirencestr’: ‥ in quolibet hundredo est unus ~us vocatuswakestaff qui debet presentari et videri ad visum cujuslibet hundredi
abbas de Cerne colore firme sue hundredi de Todcumbe ‥ clamat unum annuum redditum de tenentibus predictis pro defectu custodie cujusdam ~i vocati(wakstaff
cum ~us vigilie circumierit ostiatim, debet invenire aliquem ‥ qui exibit quando ignitegium pulsaverit
illis qui baculos portant ostendere debes / valde pios oculos et ludere ‘prebeo prebes’
bedelli ~os suos in manus cancellarii et procuratorum in congregacione renunciant
hic datur ei ~us in manu sua(
cum pervenissent sic ad gradum altaris, inclinavit rex super genua, habens ~um aureum in sinistra et sceptrum in dextra
cum datur ~us, haec oratio dicitur: ‘accipe ~um pastoralis officii et sis in corrigendis vitiis seviens’
regis ‥ licentia ~um quendam a monasterio rapit usurpans
annuit rex et statuit ut ‥ nunquam per dationem ~i pastoralis ‥ quisquam de episcopatu ‥ per regem ‥ in Anglia investiretur
episcopus ‥ ~um pastoralem secum sumens per funem descendit
pene fractus est ~us ejus episcopalis nisi majus pretium dedisset
Roffensis ecclesia, obeunte pastore suo, ~um pastoralem debet ad ecclesiam Cantuariensem portare
~os sanctorum in superiore parte recurvos, auro et argento vel ere contextos, in magna reverentia tam Hibernie et Scotie quam et Wallie populus et clerus habere solent
oves gregis ‥ lupinis morsibus atrociter laniari aperte conspiciunt, et nec ~is pastoralibus nec etiam vocibus clamosis occurrunt
[abbas ] solemniter revestitus, scilicet in alba, capa, mitra, cirothecis et anulo, cum ~o pastorali
j ~us pastoralis de argento
~i pastorales iij ‥ unus ‥ cum curvamine eburneo, ‥ unus cum curvamine corneo ‥ unus cum transverso cristallino ‥ duo absque curvamine
~us stultorum(
electus ‥ in processionibus supremus ex parte abbatis procedet ‥ choralem ferens ~um
in festis que celebrantur in cappis, aliquis fratrum monitu cantoris ~os festivos in cborum deferet et cantor concantoribus distribuet
in processionibus Rogationum duo ministri elemosinarii, hac et illac stantes ad ostium monasterii, cuilibet monacho ~um boxeum, vel alium magis idoneum, de manu in manum sunt assignaturi
~i festivales sunt decem pro Nativitate Domini, quorum unus eburneus(
de ‥ j ~o garnisato cum argento, ordinato ad deserviendum circa sigillum regis ad sigilland’ litteras patentes et alia brevia, vocatole selyngstaff
băcŭlus, ī, m. , Aus. Epigr. 49, 1, et băcŭlum, ī, n. Ov. M. 15, 655, (βάκτρον), ¶ 1 bâton : Cic. Verr. 2, 5, 142 ; Plin. 30, 129 ¶ 2 sceptre : Flor. 3, 19, 10 ; Curt. 9, 1, 30 ¶ 3 usages divers : [bâton dʼaugure] Liv. 1, 18, 7 ; [des philosophes cyniques] Mart. 4, 53, 3 ; [des aveugles] Hier. Ep. 60, 10 ; [fig. = soutien] Vulg.
baculus , i. m. et, v. baculum
See an image
See an image
CambutaEpiscoporum et Abbatum. Carolus Calv. ad Nicolaum PP. de causa Ebonis :
Omnesque Suffragnei, qui eo absente ordinandi fuerant, annulos et Baculos, et suæ confirmationis scripta, more Gallicarum Ecclesiarum, ab eo (Archiepiscopo) acceperunt.Gervasius Dorobernensis ann. 1183 :
Protestatum est etiam... quod Baculus Pastoralis Episcopi Rofensis defuncti non in occulto ; sed manifeste Cantuariam statim debeat afferri sepulto Episcopo, et in Cantuariensi Ecclesia reservari, donec novus Electus consecretur, et eodem Baculo instituatur.
Baculus Episcopalis, apud Lambert. Schaffnab. ann. 1071. Petr. Damian. lib. 2. Epist. 2 :
Nunquam certe vidisse me memini Pontificales Baculos tam continuo radiantis metalli nitore contectos, sicut erant, qui ab Esculano atque Tranensi gestabantur Episcopis... nec eis profuit, quod Pontifices lignei auratis usi sunt baculis, dum Sacerdotii meritum non nitor efficiat vestium, sed spiritualium norma virtutum.Vita S. Burchardi Episcopi Wirtziburgensis cap. 1 :
De tanti viri humilitate scribere quippiam omnino superfluum fuerit, cum necdum nomen et officium Episcopale valuisset pompaticum, nisi quod ipsa quæ in loco sepulturæ ejus servatur virga sambucea, semper nobis ad memoriam reducit humilitatis ejus exempla. Unde constat, quanto pretiosior sit coram illo, qui humilia respicit, et alta a longe cognoscit, pastor Burchardus cum sua pastorali virga modernis pastoribus, qui pascentes semetipsos, vix in ipsis Baculis suis aliqua carent pompa.Hinc apud nostros vulgati versus, qui a Coquillio in Hist. Nivernensi habentur :
Vide Concil. Tribur. ann. 895. cap. 18. et Stephanum Tornac. Epist. 233. 234.Au temps passé du siecle d'or, Crosse de bois, Evesque d'or. Maintenant changent les loix, Crosse d'or, Evesque de bois.
Baculus Pastoralis rectitudine sui rectum regimen significat : quod autem una pars curva est, et altera acuta, monstrat præesse subjectis, et debellare superbos. Unde dictum est :Curva trahit mites, pars pungit acuta rebelles. Et iterum :Curva trahit, quos recta regit, pars ultima pungit. Et item :Attrahe per curvum, medio rege, punge per imum.
Virga emendationis index, apud W. Malmesbur. lib. 1. de Gest. Pontif. Liber 1. Mirac. S. Dionysii cap. 3 :
Videt introire senem Clericum, Pontificalibus vestibus exornatum, ferentemque in manu Baculum a capite arcuatum, in imo reflexum, qualibus antiquiores Pontifices usos fuisse ad Memorias eorum suspensi declarant.Silvester Giraldus in Topogr. Hiberniæ cap. 33 :
Baculos Sanctorum in superiore parte recurvos, auro, argento vel ære contectos.... in magna reverentia habere.... solent Hiberni.Vide Honorium August. in Gemma animæ lib. 1. cap. 217. 218. 219. Durandum lib. 3. Ration. cap. 15. et Haëftenum lib. 3. Disquisit. Monast. Disquisit. 5.
Ἄρατε, εἴπε, τὴν βακτηρίαν ἐκ χειρὸς αὐτοῦ, σημεῖον γάρ ἐστιν ἀξίας ποιμαντικῆς, ἧς αὐτὸς ἀνάξιος,Adde Pachimerem lib. 2. cap. 15.etc.
Baculo pastoraliinquit Innocentius III. PP. in Actis ejusdem pag. 64. et lib. 1. Decret. cap. de Sacros. unct. § fin.non utitur Pontifex Romanus , tum propter historiam, tum etiam propter mysticam rationem,
pro eo quod B. Petrus Apostolus baculum suum misit Euchario primo Episcopo Trevirensi, quem una cum Valerio et Materno ad prædicandum Evangelium genti Theutonicæ destinavit : cui successit in Episcopatu Maternus, qui per baculum sancti Petri de morte fuerat suscitatus. Quem baculum usque hodie cum magna veneratione Treverensis servat Ecclesia,ait idem Pontifex. lib. 1. Myster. Missæ cap. 62. Ferulam tamen ei adscribunt Scriptores. Vide Ferula.
Baculos Pastoraleshabere Abbates, iisque investiri solitos, palam est. Ordericus Vital. lib. 8 :
Per Baculum Pastoralem, ut eo tempore moris erat, Cœnobii curam... commisit.At in libro Ordinis S. Victoris Parisiensis MS. cap. 1. secus esse in eo Monasterio dicitur :
Sciendum quoque est, quod nostra consuetudo Abbatibus nostris Baculum nullo modo concedit.Mox :
Nec aliqua eum persona præter Priorem claustri post benedictionem Episcopi in sede sua ponere debet, maxime cum Baculo careat ; unde nec ad eum pertinet Concilia sive Curias Regum vel Principum frequentare.
Baculum justitiæ et misericordiæ, qui crocia dicitur, in manu Natalis S. Nicolai abbatis, pro confirmatione doni, pono.
baculumabbates auctoritatis suæ insigne, ut reges sceptrum ab altari sumebant. Fundat. monast. Segus. ann. 1029. apud Murator. tom. 1. Antiq. Ital. med. ævi col. 343 :
Et ita constitutum a nobis sit, ut unus ex monachis ejusdem monasterii ponat Baculum super idem altare ipsius basilicæ principale ; qui electus est, illud accipiat, etc.Chartul. Molism. :
Dux Theodoricus... locum Castenensem... cupiens pio affectu amplificare terrenis simul et spiritalibus incrementis, præsente et favente Tullensium pontifice Pibone et clero ejus, impetravit a supradicto abbate(Roberto Molism.) dari sibi tot monachos, qui secundum possibilitatem loci ordinem tenerent, et inter eos unum, qui ceteris pastor et abbas ordinaretur. Statutum est etiam ab eisdem, ut electus Baculum pastoralem in eodem loco S. Petri ab altari, nemine dante, reciperet.
Baculosabbatissis quoque fuisse concessos, et quidem ante complura sæcula discimus ex Charta ann. 915. apud Murator. tom. 5. Antiq. Ital. med. ævi col. 525 :
Nos omnes congregatio ancillarum Dei ex ipso monasterio pari consensu et bona voluntas ordinum adque elegimus nobis, et præesse abbatissa Atruilda... Itaque regulam et Ferulam de manibus nostris in manum tuam, quæ supra Atruilda, dedimus adque tradimus.Eadem habentur in Ch. ann. 960. ibid. col. 535. Vide Ferula 3.
Baculi et annuli controversia, inter Regnum et Sacerdotium, seu de investituris Ecclesiarum, apud Will. Tyrium lib. 12. cap. 25.
peregrinatioinnuitur ;
quia se a regno Dei alienant: unde cum Ecclesiæ reconciliabantur, eos deponebant. Ordo Romanus :
Cum Sacerdos susceperit pœnitentem, si Laïcus est, dimisso Baculo, quisquis vero ille est, sive Laïcus, seu Monachus suppliciter se inclinet ante Sacerdotem.
Ex legis præcepto Baculos manibus tenebant, qui Paschalem agnum edentes ad patriam tendebant. Secundum hunc morem Cantores in officio Missæ Baculos tenere noscuntur, dum verus Paschalis agnus benedicitur.Adde cap. 74. Hinc forte manavit, ut
Cantoreset
Præcentoresin Ecclesiis, dum sacrum peragitur officium, baculos argenteos teneant.
Baculisædem sacram ingredi Sacerdotes, cum ad sacras Liturgias celebrandas accederent, sanxit Zacharias. Micrologus cap. 2 :
Zacharias vir Apostolicus... constituit, ut Sacerdotes ad celebranda Missarum solennia cum Baculo intrarent, nec velato capite altari astarent.Sed eos deponebant, dum Evangelium recitabatur. Ordo quippe Romanus ait, cum Evangelium a Diacono in Missa recitatur,
Baculos omnium deponi de manibus, et in ipsa hora neque coronam, neque aliud operimentum super capita eorum haberi.Amalarius lib. 3. de Eccles. Offic. cap. 18.
de Lectione Evangelii:
Usque ad istud officium Baculis sustentabamur, modo ut oportet servos ante dominum stare, humiliter stamus, deponentes Baculos e manibus.Adde ejusdem Eclogas de Officio Missæ. Hildebertus Cenoman. de celebratione Missæ, ubi
de Evangelio:
Infra :Inde sinistrorsum Domini sacra verba leguntur, Plebs Baculos ponit, stat, retegitque caput.
Adde veterem Exposit. Missæ, Honorium Augustod. lib. 1. cap. 34. Hugonem a S. Victore in Spec. Eccl. cap. 7. etc. Neque tamen usquequaque id semperUt sis attentus, patiens, erectus in hostem, Et caput et Baculus, et status ipse docent. Quippe caput retegens attente audire moneris ; Parcere, cum baculum projicis, instrueris.
obtinuisseobservare est ex Chrodegango in Regula Canonicorum Metensium cap. 7 :
Illud in timore curavimus, secundum quod Romana Ecclesia tenet, et nostra Synodus judicavit, ut Clerus noster in Ecclesia, quando ad opus divinum adsistit, nisi infirmitate cogente, Baculos in Ecclesia manibus non teneant.
Detestabilem Sarabaitam cepit, Baculum fregit, atque superbum de sede deposuit.Vita sancti Theodardi Episcopi Narbonens. apud Catellum :
Truncatis in conspectu omnium, ac penitus scissis Episcopalibus indumentis, Baculisque eorum super eorum capita confractis,... ab omni Clericatus honore dejecti sunt.Henricus Huntindon. lib. 6. pag. 365 :
Leo PP. tenuit Synodum apud Verzolei, ubi Wulf Episcopus Dorsestriæ interfuit, et pæne fractus est Baculus ejus Episcopalis, nisiFlorentius Wigorn. pag. 656 :majus pretium dedisset : nesciebat enim officium suum, sicut Episcopum deceret.
Plurimos Abbates Baculis privatos deposuit de sedibus.Vide Degradatio.
Qui sic convicti secum portant judicium, sicut finaliter condemnati nullum habent appellum versus aliquem fidelem nec infidelem : quia omnino frangitur eorum Baculus.Adde Fletam lib. 1. cap. 38. § 16.
Baculorumerectio et appositio, supremi dominii et jurisdictionis, vel protectionis et tutelæ symbolum fuit. Charta ann. 1333. ex Bibl. reg. :
Invenit quendam Baculum sive pal, signis regio et dicti dom. archiepiscopi signatum.Pactum inter Aymer. de Narbona et abbat. de Quadraginta ann. 1317. in Reg. 61. Chartoph. reg. ch. 433 :
Item quod pro dicta compulsione dictus abbas et sui, per se seu gentes suas, possit.... Baculos, signatos signi dicti dom. abbatis et ejus monasterii, appendere liminibus hostiorum prædictorum.Stat. Massil. lib. 1. cap. 33 :
Statuimus quod Baculi, signati signo communis Massiliæ, teneantur in curiis Massiliæ, et quod quilibet cui a suo adversario vel alio ostensus fuerit Baculus ille, statim incontinenti teneatur venire ad curiam.Adde Statuta Avenion. ann. 1243. cap. 28. Lit. salvægardiæ ann. 1371. tom. 5. Ordinat. reg. Franc. pag. 447 :
In signum ejusdemVide Pennones et Vexillum.(salvægardiæ) pennuncellos seu Baculos nostros regios in locis, domibus et bonis eorum communibus apponi faciant, ne aliquis possit se de ignorancia excusare.
Sequitur valor et æstimatio terræ de Charniaco.... Item Baculus præposituræ et emendæ xxv. lib. Turon.... Item alta justitia dictæ villæ, bassa justitia in Baculo præposituræ superius computata, xj. lib. viij. sol. vij. den. cum obolo.
In die festivitatis SS. Sacramenti Charlotus Berengarii et Johanninus le Page in villa Paris. quia festivitas Baculi parrochiæ SS. Sacramenti celebratur, tripudiare iverunt.Vide Mercur. Franc. mensis Aug. ann. 1733. pag. 1770. et infra Baderius 2.
Dictus Nevelo concessit hominibus de Deconfectura.... Baculum pastoris de omni arbore, excepta quercu.
Ad diem autem duelli assignatam debent esse pugiles in curiaEjusmodi vero baculi prohibentur in Constit. Sicul. lib. 2. tit. 37. § 1. Vide in Campiones.et justitiario se offerre,.... cum scutis et Baculis cornutis.
virgaRegum, regiminis insigne : quomodo Græci
Baculusimperii nota fuit præcipua, adeo ut ejus traditione regia dignitas designaretur. Ita enim Guntrannus Childebertum nepotem sibi successorem declaravit, ut auctor est Gregorius Turonens. lib. 7. cap. 73. et ex eo Aimoinus lib. 3. cap. 69 :
Rex Guntrannus data in manu Regis Childeberti Hasta, ait, Hoc est indicium, quod tibi omne regnum meum tradidi.Ita hastam et sceptrum confundit Claudianus lib. 2. in Rufinum :
Annales Francor. Bertiniani ann. 849 :Deserat Illyricos fines, Eoa remittat Agmina, fraternas ex æquo dividat hastas. Nec sceptri tantum fueris, sed militis hæres.
Hludovicus et Carolus germana caritate convenientes, tanto amoris vinculo devincti paruerunt, ut alter alteri Baculos publice tribuendo, Regum uxores et liberos superstiti commendaret.Hac quippe
Baculimutua traditione fœdus invicem sanciebant, ac firmabant, quomodo Ditmarus lib. 7. pag. 99 :
Concambium mutuis Baculis firmatumait. Baculi quippe traditio symbolum fuit investituræ, quod a prisco illo Regum Francicorum ritu fortasse profluxit : nam per illam mutuam a Hludovico et Carolo baculi factam traditionem, uterque Regna sua sibi invicem commendabant.
Illuc venit dux Tassilo, et reddit ei ipsam patriam cum Baculo, in cujus capite similitudo hominis erat scultum, et dedit ei filium suum Deodonem obsidem.
Baculusautem iste Regius
aureusfuit, ut est apud Theganum de Gestis Ludovici Pii cap. 19. et in iisdem Annalibus Bertinianis ann. 876 :
Præsentata sunt Imperatori ab Apostolico transmissa dona, inter quæ fuerunt præcipua, sceptrum et Baculus Aureus.Annales Francor. Metenses ann. 837. de Ludovico Pio :
Coronam auream in capite gestans, et Baculum Aureum in manu tenens. Baculus flaventis auridicitur apud Anonymum de Translat. S. Sebastiani num. 88. ubi de eodem Ludovico Pio :
Baculo flaventis auri innixus.Neque forte aliud fuit
sceptrum Regale, quod in lib. 1. de fundatione Monasterii S. Clementis in Piscaria dicitur datum ab eodem Imperatore, eidem Monasterio,
quod gestabat in dextra, ut illud Abbas portaret in solennibus festis in loco Baculi Pastoralis.
Baculiregii forma fuit, ut baculi pastoralis formam quodammodo referret, atque adeo hastæ, cum longior esset. Monachus Sangallensis lib. 1. de Gest. Caroli M. cap. 19. de quodam Episcopo :
In tantam progressus est proterviam, ut virgam auream incomparabilis Caroli, quam ad statum fieri jussit, feriatis diebus vice BaculiQuo loco Carolusferendam pro Episcopali ferula improvidus ambiret.
sceptrumvirgam eamdem vocat :
Quidam,. Ex quibus patet, promiscue virgam et sceptrum appellari, quodinquit ille , ex Episcopis non contentus Episcopatu, quem in primæ Germaniæ sede obtinet, sceptrum nostrum, quod pro regiminis nostri significatione aureum ferre solemus, pro pastorali Baculo, nobis ignorantibus sibi vindicare voluit
Baculuslongior fuit, et staturæ Principis par ; quomodo non ab Antoninis duntaxat Cæsaribus, et Ottone III. Imp. gestatos baculos observat Marquardus Freherus, sed et a regibus nostris tertiæ stirpis prælatos testantur præter Scriptores, eorum nummi aurei, in quibus et
sceptrumet
virgamgestant. Rursum idem Sangallensis lib. 1. cap. 36 :
Tunc Baculus de arbore malo, nodis paribus admirabilis, rigidus et terribilis, cuspide manuali ex auro vel argento, cum cælaturis insignibus præfixo, portabatur in dextera.Sugerius in Vita Ludovici VI. cap. 13. et Continuator Aimoini lib. 5. cap. 5. de Ludovici filii inauguratione :
Diademate regni gratanter coronavit, nec non et sceptrum et virgam, et per hæc Ecclesiarum et pauperum defensionem, et quæcunque Regni insignia, approbante Clero et populo, devotissime contulit.
Baculusappellatur in Cod. MS. Senonensis Ecclesiæ, in quo idem Ordo describitur, non iisdem licet omnino verbis
Ad Baculum dandum:
Accipe Baculum, sacri regiminis signum, ut imbecilles consolides, titubantes confirmes, pravos corrigas, rectos dirigas in viam salutis æternæ.Sceptrum vero
virgamappellat :
Accipe sceptrum Regiæ potestatis insigne, virgam scilicet rectam regni, virgam virtutis, qua te ipsum bene regas, etc.In Ordine ad consecrandum Regem edito a Renato Benedicto, virga appellatur, quæ nostris
Positis super altare corona regia, gladio in vagina incluso, calcaribus aureis, sceptro deaurato, et virga ad mensuram unius cubiti vel amplius habente desuper manum eburneam, etc.quæ quidem dicitur
virga virtutis atque æquitatis, in oratione, quam dicit Archiepiscopus, cum Regi porrigitur sinistra manu gestanda, ut est apud Menardum pag. 282. Habetur in eodem Codice Senonensis Ecclesiæ,
Benedictio ad ordinandum Regem, ubi,
quando sceptrumdatur, Regem sic alloquitur Pontifex :
Accipe sceptrum insigne regnantis, quo significatur regula divinæ æquitatis, quæ bonos regit, et malos conterit. In hac virga regni disce amare justitiam, et odisse iniquitatem.At vero quando baculus :
Sub hoc Baculo commendamus tibi gubernaculum regni Francorum in nomine Patris, et Flii, et Spiritus Sancti, ut populum juste regas et Ecclesias Sanctorum bene disponas.Baculi, cujusmodi a Regibus alterius stirpis delatus est, forma describitur in iis Tabellis, quas delineari curavit V. Cl. Stephanus Baluzius in Not. ad Capitularia Regum Francor. tom. 2. pag. 1279. ubi Lotharius Imperator, et pag. 1276. ubi Carolus Calvus Rex effinguntur : sceptrum vero pag. 1278. in ejusdem Caroli imagine, quod quidem desinere in lilii figuram, uti repræsentari solet in Regiis armorum insignibus, licet observare. At baculo, seu virgæ Regiæ
manus, quam
Justitiæ
Proinde procedit Pontifex cum Rege, tunica stricta more Francorum induto, pone altare, super quod insignia regalia posita erant, gladius cum baltheo, chlamys cum armillis, Baculus cum sceptro ac diademate.Infra :
Exinde sumpto sceptro Baculoque : His signis, inquit, monitus, paterna castigatione subjectos corripias, etc.
Willelmus Marescallus portans sceptrum regale, in cujus summitate signum aureum Crucis erat : et alter, scilicet Willelmus Comes Sarisberiensis, portans virgam regalem, habentem columbam in summitate.Et mox :
Deinde tradidit ei Archiepiscopus Cantuariensis in manu dextra sceptrum, et virgam regalem in sinistra.Gervasius Dorobernensis pag. 1587. de eodem Ricardo :
Cum pervenissent ad gradum altaris, inclinavit Rex super genua, habens Baculum aureum in sinistra, et sceptrum in dextra.Matth. Paris de eadem coronatione :
Post quos veniebant duo Comites, quorum primus portabat sceptrum regale, in cujus summitate signum erat aureum : et alter portabat virgam regalem habentem in summitate columbam.Denique Thomas Walsinghamus de Coronatione Ricardi II. pag. 196 :
Statim post hæc accessit Dominus de Furneval ex officio offerens ei rubeam chirothecam, quam Archiepiscopus benedixit, et imposuit manui Regiæ, dans ei sceptrum, his verbis,... tunc dedit ei Archiepiscopus virgam in alia manu habentem in summitate columbam : nam sceptrum, quod susceperat, consurrexit de rotundo globo aureo, quem tenebat in manu chirothecata, et habebat in summitate signum Crucis, et accepit virgam prædictam cum verbis his, etc.Virgam Alphonsi Regis Aragonum sic describit Raimundus Montanerius cap. 297. ubi de ejus Coronatione :
E la verga era d'or, é havia tota hora be tres panchs de lloch, é al cap de la verga hi havia un robis lo plus bell que hanch fos vist, é be tant gros com un ou de gallina.Scribit Ruellius in Pompa funebri Caroli III. Ducis Lotharingiæ pag. 161. Duces Lo tharingiæ
manum justitiægestare perinde ac Reges Francorum.
Si in eadem villa placitum oriatur, in quo gagia dantur, placitum illud sive in camera sua, sive in prædicta villa abbas deducet ; et si procedat usque ad dandos Baculos, præpositus advocati eos dabit, et de unoquoque quinque solidos bonæ monetæ habebit.Charta ann. 1240. ex Tabul. Major. monast. :
Item quando bellum gagiatum fuerit in curia monachorum, ducendum est apud Broetel emendandum, et donec monachi Baculos tradiderint, possint pacificareVide in Campiones et Duellum.totum ad libitum.
Hæc sunt nomina utensilia de Ruminiaco... Et 19. Culcitræ bonæ et 14. pulvinaria tam bona quam prava, duo Baculi Plummati.
ItemLignum quoddam ad occam pertinens, in Lit. remiss. ann. 1425. ex Reg. 173. Chartoph. reg. ch. 345 :(lego) urceolum argenti cum Baculo suo, cum quo spargitur et datur aqua benedicta. Bacul,
Le suppliant print un baston, appellé Bacul à erse, etc.