About Report a problem

Menu

involvere

involvere [CL] 1 to (cause to) move by rolling, to roll along. te tenebrosus tartari torrens ferali rotatu undisque ‥ accerrimis ~et Gildas EB 36; te sine nos ferimur turbata per aequora mundi, / te duce deserti variis involvimur undis Alcuin SS Ebor 1590; impetus ‥ omnia ~entis aque Ord. Vit. XIII 16 p. 42 (v. fluctuare 2). 2 to roll back on itself, coil, twist. b to wind about. c (p. ppl.) plaited, writhen. d (as sb. n.) rolled up object. e (anat.) ileum. funem facit ‥ ~endo fides Bede Prov. 959 (v. 2 fides b); lana involuta est Ib. 1034 (v. filum 2a); ut involutus anguis Gosc. Transl. Mild. 23 (v. fenestra 1a).  b marsum ‥ diris spiris [anguium] involutum perniciter eripuit Aldh. VirgP 52; est et alius lapis in quo habetur Mercurius, habens alas in dextra, et in sinistra manu virgam serpente involutam Sculp. Lap. 449.  c hac responsione ‥ non est interrogationis nodus patenter solutus, sed veluti panucula quaestionis involuta Aldh. PR 138; sicut manus artificis que ‥ de eodem stamine ‥ nodos †involucres [sic MS; ? l. involutiores] vel ansas flexuose laxabiles facit R. Cold. Cuthb. 108 p. 245.  d beatus Thomas quodam involuto, tanquam pomo jacinctini coloris, projecto, stertentis effluxa repercussit intestina W. Cant. Mir. Thom. II 85.  e hoc [secundum] intestinum sequitur aliud quod dicitur yleon ab yle quod est confusum, sive involutum appellatur quia multas habet involutiones propter multiplicem ordinem venarum mesaraycarum ad ipsum descendentium Ps.-Ric. Anat. 35. 3 to bow down (intr. or refl.). dux ~it ad pedes sancti Mochutu . ‥ tunc sanctus Mochutu calcavit collum ducis pede suo (Carthagus 13) VSH I 174; inveniens ipse urticam ~it se ipsum nudo corpore in eam (Coemgenus 4) Ib. I 236. 4 to (cause to) move in a circle, rotate, revolve. b (p. ppl.) involute. cardines ‥ sunt ‥ ut ipsis caelum ~atur invisis Gl. Leid. 44. 10; Bacon VII 70 (v. 1 involubilis).  b super quattuor centra in diametris accepta prope faciemus unum circulum involutum 32 revolucionum hoc modo Wallingf. Alb. I 324; circulus involutus continebit medium motum anni Mercurii, et medium motum anni Lune, et medium motum argumenti Lune Ib. 326. 5 to enclose in a covering, wrap up (also fig.). b to close (letter with wax). c to enclose, cover (space with arch). d to wrap (covering) around. cum quo statim panis calidus et caro involutus in panne linea diligenter deorsum cadens emissus est [sic] V. Cuthb. I 6; 800 ut jubeatis ligare et ~ere et in modum unius corporis conponere has quaterniones Alcuin Ep. 201; nauci, pellicula que nucleum ~it Osb. Glouc. Deriv. 385; cetera ‥ ~untur in saccis GlSid f. 144 (v. involucrum 2); quod igitur considerat metaphysicus quantum ad substantiam quam abstrahit ab accidentibus est involutum in eo quod considerat mathematicus et physicus, et quod considerat mathematicus involutum est in eo quod considerat physicus et non e converso Kilwardby OS 206; tria paria litterarum que sub sigillis clause erant, quarum una utrinque gibbosa fuerat, habens interius grossum aliquid involutum Mir. Montf. 104; pallam in qua tenebat patenam involutam Miss. Heref. 137.  b 1372 liberavit ei breve predictum non sigillatum set cum alba cera involutum SelCKB VI 165.  c monumentum ‥ in aquilonali porticu ad australem parietem aecclesiae arcu involutum Gosc. Lib. Mild. 2; ecclesiam ‥ lapideis ‥ voltis primus ~it Gir. Rem. 22.  d pellem ‥ fecit ~i circa cathedram Eul. Hist. I 57 (v. excoriare 1d). 6 to clothe (in act., w. person or garment etc. as subj.): a to swaddle. b to dress, wrap. c to shroud. a pannis involutus a pastoribus visus es Nunnam. 63; ejus mater et Iosep ‥ eum sursum posuerunt in presepio pannis involutum [ME: biwrabbed] AncrR 96; vagientem aspexisti, / —parens partum peperisti— / menbra pannis involvisti, / Jesum, Dei filium Ledrede Carm. 31. 23.  b c795 melius est collo sapientiae monile suspendi, quam sirico vanitatis ~i Alcuin Ep. 34; Lanfr. Const. 150 (v. ferrum 9c); Pull. CM 210 (v. exuere 2c); caliendrum, quicquid caput ~it Osb. Glouc. Deriv. 138; pectus teneat involutum cum pelle eduli ne pectus possit subito infrigidari J. Mirfield Brev. 86.  c linteamina ‥ quibus involutum erat corpus Bede HE IV 17 p. 246; quod surrexerit Dominus et jam non sit illo involutus RegulC 51; corpus ipsius honorabiliter ‥ involutum, ad Sancte Trinitatis ‥ ecclesiam deportavimus Turgot Marg. 13; quam reverenter Nicodemus et Joseph deposuerunt corpus Jesu de cruce, quam diligenter conditum aromatibus ~erunt in sindone S. Easton Psalm. 39; 1374 ~ebatur corpus (v. involutio 2a). 7 to envelop (with surrounding medium; also w. medium as subj.); b (of tears); c (of shadows). [Hercules] sese moriturum flammis ad devorandum ~it Lib. Monstr. I 12; pisces in luto fecis et in lacu miserie videram involutos Wulf. Æthelwold 39; habet ‥ portus ‥ arenas salubres ‥ in quibus ~untur egroti, donec mare superveniens eos abluat Osb. Bawdsey cxlvi; applicato eo [ense] super crucem ligneam laminis argenteis fecit ~i Found. Waltham 12; †floscus ‥ laneus ‥ lacte ‥ involutus Gilb. II 94v. 1 (v. floccus 2); invenit in ea [plicatura littere] pixidem ‥ de metallo involutam Mir. Montf. 104.  b gene vernantes fletibus involute / ictu cedencium avulse livescunt J. Howd. Cant. 83.  c subitisque tenebris / involvit caligo virum ter quinque per annos Wulf. Swith. II 681; ut ante omnia se malum, i. e. peccatorem, ac per hoc tenebris involutum intelligat Eadmer Beat. 15 p. 288; totus ‥ mundus ~itur tenebris Ad. Eyns. Visio pref.; viteque lumen tenebrosis involvi J. Howd. Cant. 265. 8 to involve (usu. person in an affair or occupation). b to implicate. c to ensnare, entrap; d (fig.). a1080 longe ab urbe positum et multis hujus seculi negotiis involutum me vestrae litterae invenerunt Lanfr. Ep. 26 (45); Diceto YH 339 (v. condicionaliter a); 1374 prior ‥ circa ‥ solucionem procurationum ‥ nimis est involutus, nec habet unde posset de suo ‥ solvere et postea a clero exigere Let. Ch. Ch. 4; 1377 supplicantes quatinus ‥ aurem innate vobis clemencie misericorditer ~etis FormOx 382.  b non ista diligo, sed in eis involutum fratrem meum Anselm (Ep. 117) III 253; plures illa delatio ~it, innocentes plane et probos viros W. Malm. GR IV 319; Vituli, qui artissimarum necessitudinum parentes, ‥ erumpnis ceterorum ~i timerent Id. HN 522 p. 75; gens spurcissima, gens vitiis involutissima Gir. TH III 19; ut hoc vitio ‥ etiam alienigene ‥ ~antur Ib. III 24; ut quasi vobis fidelius obsequi viderentur et vos quoque firmius ~ere niterentur Id. SD 134; hinc sunt historie sensus, hinc allegorie; / hinc lex involvens, hinc gratia clausa resolvens Vers. Worc. 100.  c receptis ‥ quibus praecipitanter ~i solent pingues tauri ‥ retibus Gildas EB 34; tricare, impedire, illaqueare, ~ere Osb. Glouc. Deriv. 591; marinas enim beluas easdemque immanissimas aut retibus ~it, aut hamo decepit, aut alio superat racionis ingenio Gros. Hexaem. VIII 13. 7.  d a705 si nullis te ‥ prolatae promissionis retiaculis perplexum involutumque reminisceris ‥ (Æthelwald) Ep. Aldh. 2 (7) p. 496; s1141 comes Cestrensis ‥ ancipiti periculo involutus W. Malm. HN 487 p. 47; 1182 planxit super Saul et Jonathan finem eorum deplorans, quos dominium mortis involuerat sine fine P. Blois Ep. 2. 6A; si quis caligine fumi Manicheorum involutus ‥ R. Melun Sent. II 17; a curia Romana rediit, non minimis debitis involutus et obligationibus innodatus M. Par. Maj. V 238; 1261 (v. gladius 6b); 1340 vinculo excommunicacionis majoris sententie ‥ sunt ‥ involuti FormOx 122. 9 to turn over in the mind, think about, consider. cepit animo ~ere ut adduceretur ad comitem Symonem apud Evesham Mir. Montf. 109; quando fui minor ~ebam ignoranter universalia Wycl. Univ. 224. 10 to obscure. b (p. ppl.) involved, obscure, unintelligible. c (as sb. n.) obscure or unintelligible text. librum beati Job, magnis involutum obscuritatibus Bede HE II 1 p. 75; libri ‥ mysteriis ~untur Hon. Spec. Eccl. 895C (v. folliculus 3a); sub fabulosa narratione veritatis ~ens intellectum Bern. Comm. Aen. 3 (v. involucrum 4b); et licet involvet arcanis vera figuris, / scindit vela tamen, et vetus umbra perit J. Sal. Enth. Phil. 1205.  b perplexus, involutus GlC P 254; sophisma, sermo involutus Osb. Glouc. Deriv. 562; propter involutam verborum obscuritatem Alb. Lond. DG 9. 4.  c Jeronimus tanta illum [sc. Isaiam] diligentia involuta queque et implicita patenter evolvens et explicans elucidavit ‥ ut ‥ Andr. S. Vict. Comm. 273.

Saved

Recent