acumen
acumen, a point
- I Lit.: tum clupei resonunt et ferri stridit acumen, Enn. ap. Prisc. p. 838 P. (Ann. v. 369 ed. Vahl.): coni, Lucr. 4, 431: nasi, id. 6, 1193 (i.e. the pointed contraction of the nose before death; cf. Bentl. ad Hor. S. 1, 3, 29): stili, Cic. de Or. 1, 33: ferrum Diana volanti abstulerat jaculo: lignum sine acumine venit, Ov. M. 8, 353; 3, 84.—Hence, also, the sting of an animal: scorpii, Cic. Arat. 685:—auspicium ex acuminibus, a military omen of victory, when the spears stuck in the ground suddenly begin to burn or shine at the points, Cic. Div. 2, 36, 77, and id. N. D. 2, 3; cf. Liv. 22, 1; 43, 13.—In Plin., of the taste: sharpness or pungency, 14, 20, 25.—
- II Fig., of the mind, like acies.
- A Acuteness, shrewdness, keenness, acumen: sermonis leporem, ingeniorum acumen, dicendi copiam, Cic. Fl. 4; so Nep. Alc. 11; Plin. 2, 27, 27, § 97.—Also without a gen.: ubi est acumen tuum? Cic. Tusc. 1, 6; so Lucr. ap. Cic. Fam. 5, 14, 2: Empedocles an Stertinium deliret acumen, Hor. Ep. 1, 12, 20.—Poet. also in plur.: serus Graecis admovit acumina chartis, Hor. Ep. 2, 1, 161.—
- B Cunning, subtlety: argutiae et acumen Hyperidis, Cic. Or. 31; so id. de Or. 2, 63.—Also in plur.: dialectici ipsi se compungunt suis acuminibus, id. de Or. 2, 38: meretricis acumina, Hor. Ep. 1, 17, 55. —Hence,
venenosum spina sortitur ~en
habent spatula duo ~ina retro
†mitammus, i. ~en spinarum habens
causa intensionis et ~inis in sono
continuati incendii ~ine urebatur
fuit substancia ejus [vesice ] dura, ne ~ine urine ‥ lederetur
[claretum ] a vino contrahit fortitudinem et ~en
caloris ~en ‥ temperatur
ingenii ‥ ~en
cum ‥ credere non possent quod patentibus oculis ~en visionis inesset
cum ad legendum ‥ utilia mentis intendit ~en
ad superum lumen hinc erige mentis acumen
tanto visus ~ine
- 1. punt, spits [hastae; digiti]; ➤ auspicium ex acuminibus: gunstig voorteken, wanneer van de speerpunten vonken springen (elmsvuur);
- 2. (metaf.) scherpzinnigheid, geestigheid [ingenii; verbi pointe];
- 3. spitsvondigheid, sluwheid;
- 4. (Laatl.) hoogste punt, top.
- acuo. — Prop., a point: stili: lignum: sine acumine, O.: commissa in unum tereti acumine crura, i. e. united in a tapering tail, O.— Fig., of the mind, etc., acuteness, keenness, sharpness: ingeniorum: ingenii, N.: argutum iudicis, H.: admovere acumina chartis, H.—Poet., plur, tricks, pretences: meretricis, H.
-
…opus fuit te Aut eiusdem responsio illa si tu et adversus et aversus impudicus es. Etiam interpretatio nominis habet acumen, cum ad ridiculum convertas, quam ob rem ita quis vocetur ; ut ego nuper Nummium divisorem, ut…
Cicero, de Oratore
-
…vestros tum in eum maxime qui ista peperit, hominem sine arte sine litteris, insultantem in omnes, sine acumine ullo sine auctoritate sine lepore. Dico igitur providentia deorum mundum et omnes mundi partes et initio constitutas esse et…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…, quod sentimus, ut liberius dicamus, accusare. quid enim tu solus aperta non videbis, qui propter acumen occultissima perspicis tu non intelleges te querelis cotidianis nihil proficere non intelleges duplicari sollicitudines, quas elevare tua te prudentia…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…in aliquo insigni ad inridendum vitio reperiantur. In dicto autem ridiculum est id, quod verbi aut sententiae quodam acumine movetur ; sed ut in illo superiore genere vel narrationis vel imitationis vitanda est mimorum et ethologorum similitudo, sic…
Cicero, de Oratore
-
…in motu summam dignitatem. Noster item aequalis D. Silanus vitricus tuus studi ille quidem habuit non multum sed acuminis et orationis satis. Q. Pompeius A. F ., qui Bithynicus dictus est, biennio quam nos…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…movere risum ; vel quod ipsa hilaritas benevolentiam conciliat ei, per quem excitata est ; vel quod admirantur omnes acumen uno saepe in verbo positum maxime respondentis, non numquam etiam lacessentis ; vel quod frangit adversarium, quod impedit…
Cicero, de Oratore
-
…coniectoris eludentis ingenio an ea, quae dixi, et innumerabilia, quae collecta habent Stoici, quicquam significant nisi acumen hominum ex similitudine aliqua coniecturam modo huc, modo illuc ducentium medici signa quaedam habent ex venis et spiritu aegroti…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…auspicia nulla habent, bella administrantur, ad urbanas res retenta videtur, a bellicis esse sublata. Nam ex acuminibus quidem, quod totum auspicium militare est, iam M. Marcellus ille quinquiens consul totum omisit, idem imperator…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…audivi atque adfui multo maiorem partem sententiarum sale tuo et lepore et politissimis facetiis pellexisti, cum et illud nimium acumen inluderes et admirarere ingenium Scaevolae qui excogitasset nasci prius oportere quam emori ; cumque multa conligeres et ex legibus et…
Cicero, de Oratore
-
…et ipsi Thucydidi. Nam ut horum concisis sententiis, interdum etiam non satis autem apertis cum brevitate tum nimio acumine, officit Theopompus elatione atque altitudine orationis suae quod idem Lysiae Demosthenes sic Catonis luminibus obstruxit haec posteriorum quasi exaggerata…
M. Tullius Cicero, Brutus