acuo
acuo, to sharpen, whet, point, make sharp
Frieze-Dennison Vergil
- I Lit.: ne stridorem quidem serrae audiunt, cum acuitur, Cic. Tusc. 1, 40; so, ferrum, Verg. A. 8, 386; Hor. C. 1, 2, 21: enses, Ov. M. 15, 776: gladium, Vulg. Deut. 32, 41: sagittas, id. Jer. 51, 11.—Poet.: fulmen, Lucr. 6, 278: dentes, Hor. C. 3, 20, 10; cf. Tib. 4, 3, 3.—
- II Trop.
- A First, of the tongue, qs. to whet, i.e. to sharpen, exercise, improve: acuere linguam exercitatione dicendi, Cic. Brut. 97: linguam causis, Hor. Ep. 1, 3, 23; so Vulg. Psa. 139, 4; so in gen.: se, to exercise one's self, to make one's self ready: acueram me ad exagitandam hanc ejus legationem, Cic. Att. 2, 7: mentem, ingenium, prudentiam, etc.; to sharpen: multa, quae acuant mentem, multa quae obtundant, Cic. Tusc. 1, 33; so id. Brut. 33; id. Phil. 2, 17; id. de Or. 1, 20.—
- B Acuere aliquem (with or without ad aliquid), to spur on, incite, stir up, arouse: ad crudelitatem, Cic. Lig. 4; id. Fam. 15, 21: illos sat aetas acuet, Ter. Ad. 835; Cic. Rosc. Am. 33, 110: ita duae res, quae languorem afferunt ceteris, illum acuebant, otium et solitudo, id. Off. 3, 1; Liv. 28, 19: curis acuens mortalia corda, Verg. G. 1, 123: auditisque lupos acuunt balatibus agni, id. ib. 4, 435: quam Juno his acuit verbis, id. A. 7, 330.—
- C Aliquid, to rouse up, kindle, excite (mostly poet.): saevus in armis Aeneas acuit Martem et se suscitat irā, Verg. A. 12, 108: iram, Vulg. Sap. 5, 21: studia, Val. Max. 2, 2, no. 3.—
- D In gramm.: acuere syllabam, to give an acute accent to (opp. gravem ponere), Quint. 1, 5, 22; cf. Prisc. Op. Min. 159 Lind.: accentus acutus ideo inventus est, quod acuat sive elevet syllabam.
- —Hence, ăcūtus, a, um, P.a., sharpened, made pointed; hence,
- A Lit., sharp, pointed (acer denotes natural sharpness, etc.: acutus, that produced by exertion, skill, etc.: sermo acer, impassioned, passionate; sermo acutus, pointed, acute discourse): vide ut sit acutus culter probe, Plaut. Mil. 5, 4 (1397): ferrum, Hor. A. P. 304: cuspis, Verg. A. 5, 208: gladius, Vulg. Psa. 56, 5: carex, Verg. G. 3, 231; elementa, i. e. pointed, jagged atoms (opp. to perplexa, connected), Lucr. 2, 463: nasus, Plaut. Capt. 3, 4, 114 (646): oculi, of a pointed shape, id. Ps. 4, 7, 121 (1223): aures, pointed, Hor. C. 2, 19, 4: saxa, id. ib. 3, 27, 61; so Verg. A. 1, 45.—
- 2 Transf.
- a Of the senses themselves, sharp, keen: oculos acrīs atque acutos, Cic. Planc. 66: nares, Hor. S. 1, 3, 29; Cels. 2, 6.—
- b Of objects affecting the senses, sharp, acute; of the voice, soprano or treble: inde loci lituus sonitus effudit acutos, Enn. ap. Paul. ex Fest. p. 116 Müll. (Ann. v. 522 ed. Vahl.): hinnitu, Verg. G. 3, 94: voces, id. Cir. 107; Ov. M. 3, 224: stridore, Hor. C. 1, 34, 15: vocem ab acutissimo sono usque ad gravissimum sonum recipiunt, from the highest treble to the lowest base, Cic. de Or. 1, 59, 251; cf. ib. 3, 57, 216; Somn. Scip. 5; Rep. 6, 18.—
- c In gen., of things affecting the body, of either heat or cold from their similar effects, keen, sharp, violent, severe: sol, Hor. Ep. 1, 10, 17: radii solis, Ov. H. 4, 159: gelu, Hor. C. 1, 9, 4; cf. Lucr. 1, 495; Verg. G. 1, 93; so, febris, Cels. 2, 4: morbus, id. 3 (opp. longus), rapid.— Subst. with gen.: acuta belli, violent, severe misfortunes of war, Hor. C. 4, 4, 76 (= graves belli molestias).—
- B Fig.
- 1 Of intellectual qualities, acute, clear-sighted, intelligent, sagacious (very freq.): Antisthenes homo acutus magis quam eruditus, Cic. Att. 12, 37; so id. de Or. 1, 51; id. N. D. 1, 16; Nep. Dion. 8, 1: homo ingenio prudentiāque acutissimus, Cic. de Or. 1, 39: acutae sententiae, id. Opt. Gen. Or. 2, 5: motus animorum ad excogitandum acuti, id. Or. 1, 113: studia, id. Sen. 50: conclusiones, Quint. 2, 20, 5.—
- 2 In gramm.: accentus acutus, the acute accent (opp. gravis), Prisc. p. 159, ed. Lindem.—Comp. Plin. 13, 1, 2, 16.—Adv.: ăcūte, sharply, keenly, acutely:. cernere, Lucr. 4, 804; ib. 811: conlecta, Cic. Deiot. 33: excogitat, id. Verr. 4, 147: respondeo, id. Cael. 17: scribo, id. Verr. 3, 20; so, ăcūtum: cernis, Hor. S. 1, 3, 26: resonarent, id. ib. 8, 41: and, ăcūta: canis ululat, Enn. ap. Fest. p. 9 Müll. (Ann. 346 Vahl.).—Comp., Cic. Inv. 2, 16.—Sup., Cic. Off. 1, 44; id. Verr. 3, 20.
- 1. scherp maken, slijpen, wetten, (aan)punten [gladios; enses; palos];
- 2. (metaf.) (aan)scherpen, trainen [linguam; ingenium];
- 3. perfectioneren;
- 4. aansporen, aanvuren, prikkelen [ad crudelitatem];
- 5. vergroten, verhogen, aanwakkeren [industriam; metum; iras].
磨。磨尖。 惹。— furorem 惹人怒。— syllabam 讀强聲。— ingenium 使聰敏。用心。
Suggest a Translation
See an image
- 2 AC-, to sharpen, whet, point, make sharp: stridor serrae, cum acuitur: ferrum in me, V.: sagittas cote cruentā, H.— Fig., of the tongue, to sharpen, exercise, practise: linguam causis, H.— Of the intellect, to sharpen, quicken, arouse, discipline, improve: multa quae acuant mentem: illos sat aetas acuet, will make them keen, T.—To stimulate, spur on, stir, arouse, incite, encourage, kindle: illum: ad crudelitatem te: alqm verbis, V.—To increase, embitter, strengthen, exasperate: iram hosti, L.: stridoribus iras, V.
-
….. M. CICERO S. D. M. MARIO. mandatum tuum curabo diligenter. sed homo acutus ei mandasti potissimum, cui expediret illud venire quam plurimo. sed eo vidisti multum, quod praefinisti quo ne…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…, sin ille ante tramisisset, exitiosi belli metus. sed videsne in quem hominem inciderit res publica, quam acutum, quam vigilantem, quam paratum si me hercule neminem occiderit nec cuiquam quicquam ademerit, ab iis qui eum…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…signatum et effictum. post requisitum etiamne si eius modi esset visum verum quale vel falsum. hic Zenonem vidisse acute nullum esse visum quod percipi posset, si id tale esset ab eo quod est cuius modi ab eo quod…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…status x viris donabantur ; nunc praesens pecunia, certa, numerata quaeritur. exspecto quid tribunus plebis vigilans et acutus excogitet. Veneat, inquit, silva Scantia. Vtrum tandem hanc silvam in relictis possessionibus, an in censorum…
Cicero, de Lege Agraria
-
…denique barbari maxime commoventur verba enim neminem movent nisi eum, qui eiusdem linguae societate coniunctus est, sententiaeque saepe acutae non acutorum hominum sensus praetervolant actio, quae prae se motum animi fert, omnis movet ; isdem enim omnium…
Cicero, de Oratore
-
…maxime commoventur verba enim neminem movent nisi eum, qui eiusdem linguae societate coniunctus est, sententiaeque saepe acutae non acutorum hominum sensus praetervolant actio, quae prae se motum animi fert, omnis movet ; isdem enim omnium animi motibus…
Cicero, de Oratore
-
…et solida corpora ferri deorsum suo pondere ad lineam, hunc naturalem esse omnium corporum motum. deinde ibidem homo acutus, cum illud occurreret, si omnia deorsus e regione ferrentur et, ut dixi, ad lineam, numquam…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…me nemo de inmortalitate depellet. Laudo id quidem, etsi nihil nimis oportet confidere ; movemur enim saepe aliquo acute concluso, labamus mutamusque sententiam clarioribus etiam in rebus ; in his est enim aliqua obscuritas. id igitur si…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…. cumque discendi causa duobus peritissimis operam dedisset, L. Lucilio Balbo C. Aquilio Gallo, Galli hominis acuti et exercitati promptam et paratam in agendo et in respondendo celeritatem subtilitate diligentiaque superavit ; Balbi docti et eruditi hominis…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…bonum. Hoc ne statuam quidem dicturam pater aiebat, si loqui posset. conclusum est enim contra Cyrenaicos satis acute, nihil ad Epicurum. nam si ea sola voluptas esset, quae quasi titillaret sensus, ut ita dicam…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum