angustus
angustus, narrow, strait, contracted
nothing is so narrow minded as loving wealth
- narrow, strait, esp. of local relations, close, contracted, small, not spacious (syn.: artus, brevis, contractus; opp. latus, Cic. Ac. 2 (Luc.), 29, 92).
- I Lit.: fretus, Lucr. 1, 720: Angustum per iter, id. 5, 1132; so Sall. J. 92, 7, and Vulg. Judith, 4, 6; 7, 5: pontes angusti, Cic. Leg. 3, 17: domus, id. Fin. 1, 20, 65: fauces portūs angustissimae, Caes. B. C. 1, 25: fines, id. B. G. 1, 2 Herz.: cellae, Hor. S. 1, 8, 8: rima, id. Ep. 1, 7, 29: Principis angustā Caprearum in rupe sedentis, on the narrow rock, Juv. 10, 93 Herm., where Jahn reads augusta, both readings yielding an apposite sense: porta, Vulg. Matt. 7, 13; ib. Luc. 13, 24 al.—Subst.: angustum, i, n., narrowness: per angustum, Lucr. 4, 530: angusta viarum, Verg. A. 2, 332: pontes et viarum angusta, Tac. H. 4, 35.—
- II Trop.
- A In angustum concludere, adducere, deducere, etc., to reduce to a strait, i. e. to restrain, confine, etc.: ab illā immensā societate humani generis in exiguum angustumque concluditur, Cic. Off. 1, 17: amicitia ex infinitā societate generis humani ita contracta est et adducta in angustum, ut, etc., id. Am. 5.—Of the passions, to curb, restrain, moderate: perturbationes animi contrahere et in angustum deducere, Cic. Ac. 1, 10.—
- B Of other things: clavus angustus, the narrow purple stripe upon the tunic, v. clavus: spiritus, short, difficult, Cic. de Or. 1, 61: odor rosae, not diffused far, Plin. 21, 4, 10, § 14.—Once also of the point of an arrow = acutus, Cels. 7, 5, n. 2.—
- C Of time, short, brief: angustus dies, Ov. Tr. 5, 10, 8; Stat. Th. 1, 442: nox, Ov. Am. 3, 7, 25: tempus, Luc. 4, 447.—
- D Of means of living, and the like, pinching, scanty, needy: pauperies, Hor. C. 3, 2, 1: res angusta domi, Juv. 3, 164: mensa, Sen. Thyest. 452: domus, poor, i. e. built without much expense, Tac. A. 2, 33.—
- E Of other external relations of life, difficult, critical, uncertain: rebus angustis animosus atque Fortis adpare, Hor. C. 2, 10, 21: cum fides totā Italiā esset angustior, was weakened, Caes. B. C. 3, 1.—Subst.: angustum, i, n., a difficult, critical, condition, danger: in angustum cogi, * Ter. Heaut. 669: res est in angusto, the condition is perilous, Caes. B. G. 2, 25: spes est in angusto, hope is feeble, Cels. 8, 4.—
- F Of mind or character, narrow, base, low, mean-spirited: nihil est tam angusti animi, tam parvi, quam amare divitias, Cic. Off. 1, 20, 68: animi angusti et demissi, id. Pis. 24, 57: ecce autem alii minuti et angusti, aut omnia semper desperantes, aut malevoli, invidi, etc., id. Fin. 1, 18, 61.—
- G Of learned investigations that lay too much stress upon little things, subtle, hair-splitting: minutae angustaeque concertationes, Cic. de Or. 3, 31: pungunt (Stoici) quasi aculeis, interrogatiunculis angustis, id. Fin. 4, 3, 7.—
- H Of discourse, brief, simple: et angusta quaedam et concisa, et alia est dilatata et fusa oratio, Cic. Or. 56, 187: Intonet angusto pectore Callimachus, i.e. in simple style, Prop. 2, 1, 40.—Adv.: angustē.
- I Lit., of space, quantity, or number, within narrow limits, closely, hardly: recepissem te, nisi anguste sederem, if I were not in close quarters, Cic. ap. Macr. S. 2, 3: anguste putare vitem, to prune close, Col. 4, 16, 1; so, anguste aliquid deputare, id. 4, 22, 3: quā (re frumentariā) anguste utebatur, in small quantity, Caes. B. C. 3, 16: tantum navium repperit, ut anguste quindecim milia militum, quingentos equites transportare possent, = vix, scarcely fifteen thousand, id. ib. 3, 2.—Comp.: angustius pabulabantur, within narrower range, Caes. B. C. 1, 59: aliae (arbores) radices angustius diffundunt, Varr. R. R. 1, 37, 5: quanto sit angustius imperitatum, Tac. A. 4, 4: eo anno frumentum propter siccitates angustius provenerat, more scantily, Caes. B. G. 5, 24.—Sup.: Caesar (nitebatur) ut quam angustissime Pompeium contineret, Caes. B. C. 3, 45: furunculus angustissime praecisus, Col. 4, 24, 17. —
- II Trop.
- A In gen., within narrow limits: anguste intraque civiles actiones coërcere rhetoricam, Quint. 2, 15, 36.— Comp.: haud scio an recte ea virtus frugalitas appellari possit, quod angustius apud Graecos valet, qui frugi homines χρησίμους appellant, id est tantum modo utiles, has a narrower meaning, Cic. Tusc. 3, 8, 16: Reliqui habere se videntur angustius, enatant tamen etc., seem to be more hampered, id. ib. 5, 31, 87.—
- B Esp. of speaking or writing, closely, briefly, concisely, without diffuseness: anguste scribere, Cic. Mur. 13, 28: anguste et exiliter dicere, id. Brut. 84, 289: anguste disserere, id. Part. Or. 41, 139: presse et anguste rem definire, id. Or. 33, 117: anguste materiem terminare, Quint. 7, 4, 40.—Comp.: Pergit idem et urget angustius, Cic. N. D. 2, 8, 22: concludere brevius angustiusque, id. ib. 2, 7, 20.
cum ‥ mansionem ~am, ‥ id est oratorium et habitaculum commune, ‥ construxisset
~ior compes tibias grossiores circumplecti non poterat
duplo fere ~iore spatio mare coarctatur
virga ‥ folia habens ~a
ad superas arces angusto tramite tendens
ecce miserum in ~o periculo, in periculosa angustia!
- 1. (v. plaats) nauw, smal [pons; fenestra; via]; — subst. angustum, ī n (a) engte, kleine ruimte: angusta viarum; (b) (metaf.) in angustum concludere, adducere, deducere in-, beperken;
- 2. (v. vormen) smal [sagitta met dunne punt; habenae strak aangetrokken];
- 3. (v. tijd) beperkt, kort [nox; dies];
- 4. (a) (v. bezit) karig, beperkt, schaars, gering [res frumentaria]; (b) (v. levensomstandigheden) benard, moeilijk; — subst. angustum, ī n benarde positie, moeilijkheid, nood; ➤ spes est in angusto er is weinig hoop;
- 5. bekrompen; ➤ animi -i est het getuigt van bekrompenheid;
- 6. kort, beknopt.
窄者。 窮。賤。 — animus 度量淺狹。小氣。Res angusta 家貧。 Angusta mens 小明 悟。才謭。愚鈍。Odoris angusti rosa 少香之玫瑰。In angustum venire 境遇貧窮。In angustum adduci vel cogi 逼到窄之步。
Suggest a Translation
See an image
- ANG-, narrow, strait, contracted: iter, S.: fines, Cs.: rima, H.: mare, a strait: angustissima portus, Cs.— Fig., short, brief: dies, O.: spiritus, breathing.— Needy, pinching, stinting: pauperies, H.: res, poverty, Iu.: cum fides totā Italiā esset angustior, shaken, Cs.—Critical, difficult: rebus angustis animosus, H.—Of character, narrow, base, little, petty: animus: defensio angustior, less honorable. — Of thought or argument, narrow, trifling, subtle, hairsplitting: concertationes: interrogatiunculae.—Of style, brief, succinct: oratio: quae angustiora parietes faciunt, i. e. less discursive than in the forum.
-
…ad se socios sibi adsciscunt. Erant omnino itinera duo, quibus itineribus domo exire possent unum per Sequanos, angustum et difficile, inter montem Iuram et flumen Rhodanum, vix qua singuli carri ducerentur, mons autem altissimus impendebat…
Julius Caesar, Gallic War
-
…qua ex parte homines bellandi cupidi magno dolore adficiebantur. Pro multitudine autem hominum et pro gloria belli atque fortitudinis angustos se fines habere arbitrabantur, qui in longitudinem milia passuum CCXL, in latitudinem CLXXX patebant. His rebus adducti…
Julius Caesar, Gallic War
-
…vitare, hostes neque a fronte ex inferiore loco subeuntes intermittere et ab utroque latere instare et rem esse in angusto vidit, neque ullum esse subsidium quod submitti posset, scuto ab novissimis uni militi detracto, quod ipse eo…
Julius Caesar, Gallic War
-
…. illi carus ego et per me carissima Roma dicitur, et sine me dulcia regna negat. illa vel angusto mecum requiescere lecto et quocumque modo maluit esse mea, quam sibi dotatae regnum vetus Hippodamiae, et quas Elis…
Propertius, Elegies
-
…ipse C. Piso est. eundemne tu arbitrum et iudicem sumebas eidem et infinitam largitionem remittebas et eundem in angustissimam formulam sponsionis concludebas quis umquam ad arbitrum, quantum petiit, tantum abstulit nemo ; quantum enim aequius esset sibi…
Cicero, pro Q. Roscio comoedo
-
…, vinci a voluptate. Quam ob rem et haec vitanda et pecuniae figienda cupiditas ; nihil enim est tam angusti animi tamque parvi quam amare divitias, nihil honestius magnificentiusque quam pecuniam contemnere, si non habeas, si habeas…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…ex homine non tollerent naturaque et condolescere et concupiscere et extimescere et efferri laetitia dicerent, sed ea contraherent in angustumque deducerent, hic omnibus his quasi morbis voluit carere sapientem. cumque eas perturbationes antiqui naturales esse dicerent et rationis…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…. nullas enim consequuntur voluptates, quarum potiendi spe inflammati multos labores magnosque susceperant. ecce autem alii minuti et angusti aut omnia semper desperantes aut malivoli, invidi, difficiles, lucifugi, maledici, monstruosi, alii autem etiam…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…, Teretinam ; a ; Plancio tibi esse concessam ; nunc ab utroque eas avolsas, ne in angustum venirent. quam convenit nondum cognita populi voluntate hos quos iam tum coniunctos fuisse dicis iacturam suarum tribuum, quo…
Cicero, pro Plancio
-
…vos esse debetis, iam patricius nemo relinquetur. cur enim quisquam vellet tribunum plebis se fieri non licere, angustiorem sibi esse petitionem consulatus, in sacerdotium cum possit venire, quia patricio non sit is locus, non venire…
Cicero, de Domo sua