armo
armo, to furnish with weapons, arm, equip
- I.A Lit., to furnish with weapons, to arm, equip, aliquem or aliquem aliquā re: cum in pace multitudinem hominum coëgerit, armārit, instruxerit, Cic. Caecin. 12: milites armari jubet, Caes. B. C. 1, 28: ut quemque casus armaverat, sparos aut lanceas portabant, Sall. C. 56, 3: copias, id. J. 13, 2: agrestīsque manus armat sparus, Verg. A. 11, 682: quos e gente suorum armet, Ov. M. 14, 464; 12, 614: milites iis armis armare, Pomp. ap. Cic. Att. 8, 12: nunc tela, nunc saxa, quibus eos adfatim locus ipse armabat, etc., Liv. 9, 35: se spoliis, Verg. A. 2, 395: manus ense, Val. Fl. 2, 182: aliquem facibus, Flor. 3, 12, 13: apes aculeis, Plin. 11, 28, 33, § 46; so, aliquid aliquā re: ferrum armare veneno, Verg. A. 9, 773: calamos veneno, id. ib. 10, 140: pontum vinclis, Manil. 5, 657 al.—Followed by in, contra, adversus: egentes in locupletes, perditi in bonos, servi in dominos armabantur, Cic. Planc. 35; id. Mil. 25; id. Att. 8, 3, 3: delecta juventus contra Milonis impetum armata est, id. Mil. 25; for adversus, v. infra. —That for which one is armed, with in or ad: unanimos armare in proelia fratres, Verg. A. 7, 335: armate viros ad pugnam, Vulg. Num. 31, 3.—
- B Trop.
- 1 To arm, equip, furnish: temeritatem concitatae multitudinis auctoritate publicā armare, Cic. Mil. 1: cogitavit, quibus accusatorem rebus armaret, id. Clu. 67: te ad omnia summum ingenium armavit, Caecil. ap. Cic. Fam. 6, 7: Pompeium senatūs auctoritas, Caesarem militum armavit fiducia, Vell. 2, 49: ferae gentes non telis magis quam suo caelo, suo sidere armantur, Plin. Pan. 12, 3: sese eloquentiā, Cic. Inv. 1, 1: se imprudentiā alicujus, Nep. Dion, 8, 3: irā, Ov. M. 13, 544: eā cogitatione armamini, Vulg. 1 Pet. 4, 1: Archilochum proprio rabies armavit iambo, Hor. A. P. 79: nugis armatus, armed with nonsense, id. Ep. 1, 18, 16: armata dolis mens, Sil. 1, 183; cf. id. 11, 6; 15, 682.—
- 2 To excite, stir up, rouse, provoke; constr. with adversus, ad or in: (Hannibal) regem armavit et exercuit adversus Romanos, Nep. Hann. 10, 1: aliquem ad omnia armare, Cic. Fam. 6, 7: Claudii sententia consules armabat in tribunos, Liv. 4, 6; so id. 3, 57: Quid vos in fata parentis Armat? Ov. M. 7, 347: mixtus dolor et pudor armat in hostes, Verg. A. 10, 398: in exitium rei publicae, Flor. 3, 12, 13; 4, 2, 1.—
- II To furnish with something needful, esp. with the munitions of war, to fit out, equip: ea, quae sunt usui ad armandas naves, ex Hispaniā adportari jubet, Caes. B. G. 5, 1: muri propugnaculis armabantur, Liv. 30, 9: Claudius triremes quadriremesque et undeviginti hominum milia armavit, Tac. A. 12, 56.
- —Hence, armātus, a, um, P. a., armed, equipped, fitted with armor (opp. inermis, togatus, q. v.); also subst.: armātus, i, m., an armed man, a solier, = miles.
- A Adj.
- 1 Lit.: armatos, si Latine loqui volumus, quos appellare vere possumus? opinor eos, qui scutis telisque parati ornatique sunt, Cic. Caecin. 21, 60: cum animatus iero satis armatus sum, Att. ap. Non. p. 233, 18; p. 495, 23: armati pergemus, Vulg. Num. 32, 32; ib. Judith, 9, 6: ab dracontis stirpe armatā exortus, Att. ap. Non. p. 426, 2: armata manus, Lucr. 2, 629; so id. 2, 636; 2, 640; 5, 1297; cf. id. 5, 1292: saepe ipsa plebes armata a patribus secessit, Sall. C. 33, 4: contra injurias armatus ire, id. J. 31, 6: facibus armatus, Liv. 5, 7: armatus falce, Tib. 1, 4, 8: classes armatae, Verg. G. 1, 255: armatus cornu, Plin. 11, 37, 45, § 128.—
- 2 Meton.: armati anni, i. e. years spent in war, Sil. 11, 591.—Trop.: excitati, erecti, armati animis, armed, furnished, etc., Cic. Phil. 7, 9, 26.—In the sup. only twice, and referring to the pos. armatus in connection with it (comp. and adv. never used), Cic. Caecin. 21, 61 (v. the passage in its connection): tam tibi par sum quam multis armatissimis nudi aut leviter armati, Sen. Ben. 5, 4.—
- B Subst.: gravidus armatis equus (sc. Trojanus), Enn. ap. Macr. S. 6, 2 (Trag. v. 97 Müll.): armatos educere, id. ap. Non. p. 355, 16: navem triremem armatis ornat, Nep. Dion, 9, 2: decem milia armatorum, id. Milt. 5, 1; so Vulg. Exod. 38, 25: armatis in litora expositis, Liv. 37, 28; 42, 51; 9, 24; Suet. Caes. 30.
- 1. (a) voor de strijd uit-, toerusten, gevechtsklaar maken; ➤ muros propugnaculis ~; urbs armata muris; exercitum ~; (b) bewapenen [milites; gladiis dextras];
- 2. (naut. t.t.) optuigen, zeilklaar maken [naves; classem];
- 3. (metaf.) uit-, toerusten met, voorzien van [se eloquentiā].
穿戴盔甲。預備。— thecam calamis 備數管筆於文几。 — temeritatem ejus 助人之冒失。— sagittas veneno 以箭染毒。
Suggest a Translation
See an image
Statutum fuit quod nullus canonicus, nullus clericus portare audeat cultellum, Armonem, falchionem pennatum, clavem, ensem, aut alia arma.
- arma, to furnish with weapons, arm, equip: multitudinem: milites, Cs.: ut quemque casus armaverat, S.: manūs armat sparus, V.: in dominos armari: in proelia fratres, V.: Archilochum rabies armavit iambo, H.: armari, to take arms, Cs.— Esp., to furnish, fit out, equip: navem sumptu suo: ea quae sunt usui ad armandas navīs, Cs.: armata classis, L.—Poet.: calamos veneno, V.: equum bello, for war, V.— Fig., to arm, equip, furnish, strengthen, help: quibus eum (accusatorem) rebus armaret, proofs: se imprudentiā alicuius, N.: irā, O.: nugis, with nonsense, H.—To move to arms, excite, rouse, stir: regem adversus Romanos, N.: dextram patris in filiam, L.: vos in fata parentis, moves you to kill, O.: Arcadas dolor armat in hostes, V.
-
…bellum pollicitus sit cognoverint. Plurimum inter eos Bellovacos et virtute et auctoritate et hominum numero valere hos posse conficere armata milia centum, pollicitos ex eo numero electa milia LX totiusque belli imperium sibi postulare. Suessiones suos esse finitimos…
Julius Caesar, Gallic War
-
…videaris. quamquam quid ego te invitem, a quo iam sciam esse praemissos qui tibi ad forum Aurelium praestolarentur armati, cui sciam pactam et constitutam cum Manlio diem, a quo etiam aquilam illam argenteam quam tibi ac tuis…
Cicero, in Catilinam
-
…ut nostri, etiam qui vulneribus confecti procubuissent, scutis innixi proelium redintegrarent, calones perterritos hostes conspicati etiam inermes armatis occurrerent, equites vero, ut turpitudinem fugae virtute delerent, omnibus in locis pugnae se legionariis militibus praeferrent .…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Galbam ad hunc propter iustitiam prudentiamque summam totius belli omnium voluntate deferri ; oppida habere numero XII, polliceri milia armata L ; totidem Nervios, qui maxime feri inter ipsos habeantur longissimeque absint ; XV milia Atrebates, Ambianos X…
Julius Caesar, Gallic War
-
…pro curia signum sociis dare, eo die post conditam urbem Romam pessumum facinus patratum foret. Quia nondum frequentes armati convenerant, ea res consilium diremit. Postea Piso in citeriorem Hispaniam quaestor pro praetore missus est adnitente Crasso ,…
Sallust, Catilina
-
…anteire securis, et vetera oblitis iura refer sociis. nam tua non aetas umquam cessavit amori, semper at armatae cura fuit patriae ; et tibi non umquam nostros puer iste labores afferat et lacrimis omnia nota meis me sine…
Propertius, Elegies
-
…etiam nunc et dubitatis, quid intra moenia deprensis hostibus faciatis Misereamini censeo deliquere homines adulescentuli per ambitionem atque etiam armatos dimittatis. Ne ista vobis mansuetudo et misericordia, si illi arma ceperint, in miseriam convortat Scilicet res ipsa…
Sallust, Catilina
-
…ferarum Centauri in foribus stabulant, Scyllaeque biformes, et centumgeminus Briareus, ac belua Lernae horrendum stridens, flammisque armata Chimaera, Gorgones Harpyiaeque et forma tricorporis umbrae. Corripit hic subita trepidus formidine ferrum Aeneas, strictamque aciem venientibus…
Vergil, Aeneid
-
…milibus habuisset. Sed ex omni copia circiter pars quarta erat militaribus armis instructa ; ceteri, ut quemque casus armaverat, sparos aut lanceas, alii praeacutas sudis portabant. Sed postquam Antonius cum exercitu adventabat, Catilina per montis…
Sallust, Catilina
-
…aeris alieni volentibus omnibus bonis argentum aere solutum est. Saepe ipsa plebs aut dominandi studio permota aut superbia magistratuum armata a patribus secessit. At nos non imperium neque divitias petimus, quarum rerum causa bella atque certamina omnia inter…
Sallust, Catilina