auris
auris, the ear
they stand with their ears upright
- Lit., the ear as the organ of hearing, while auricula is the external ear, τὸ οὖς, Enn. ap. Non. p. 506, 1; Cato R. R. 157, 16; Lucr. 4, 486; Plaut. Pers. 4, 9, 11 (748); Vulg. Eccl. 1, 8; v. antestor.—In comic style: Face, sis, vocivas aedīs aurium, make the chambers of your ears vacant, Plaut. Ps. 1, 5, 52 (466); cf. aedes.—Hence (usu. plur., aures): adhibere, to be attentive, to listen to, Plaut. Cas. 2, 8, 41 (477); Cic. Arch. 3, 5: arrigere, Ter. And. 933; Verg. A. 1, 152: erigere, Cic. Verr. 2, 3, 3; id. Sull. 11: admovere aurem, Ter. Phorm. 868; Cic. de Or. 2, 36, 153: dare, to lend an ear, listen, id. Att. 1, 4; Sen. Hippol. 413; Val. Fl. 7, 419: dederet, Cic. Arch. 10, 26: applicare, Hor. C. 3, 11, 8; id. C. S. 72: praebere aures, Liv. 38, 52, 11; Liv.40, 8, 3: praebuimus longis ambagibus aures, Ov. M. 3, 692; 5, 334; 6, 1; 15, 465; and: praebere aurem (esp. in the signif., to incline the ears in order to hear, to listen to), Ov. M. 7, 821; Plin. Ep. 2, 14, 8; Suet. Calig. 22; Hor. S. 1, 1, 22; Prop. 3, 14, 15; Vulg. Job, 6, 28 al.; so, inclinare aurem, ib. 4 Reg. 19, 16; ib. Psa. 30, 3: auribus accipere, i. e. to hear, Plaut. Trin. 4, 1, 9 (828); Ter. Hec. 363; Lucr. 4, 982; 6, 164; Cic. de Or. 1, 50, 218; Ov. M. 10, 62 al.: auribus percipite, Vulg. Judith, 5, 3; ib. Psa. 16, 2: te cupidā captat aure maritus, Cat. 61, 54; so, auribus aëra captat, Verg. A. 3, 514: auribus haurire, Ov. M. 13, 787; 14, 309: bibere aure, Hor. C. 2, 13, 32 al.: obtundere, Plaut. Cist. 1, 1, 120 (120): tundere, id. Poen. 1, 3, 25 (434): lacessere, Lucr. 4, 597: tergere, id. 6, 119: allicere, id. 6, 183: ferire, Cic. de Or. 2, 84, 344: implere, Tac. H. 1, 90 et saep.—Particular phrases: in or ad aurem, also in aure, dicere, admonere, etc., to say something in the ear, softly or in secret, to whisper in the ear: in aurem Pontius, Scipio, inquit, vide quid agas, Cic. Fragm. ap. Macr. S. 3, 12; so Hor. S. 1, 9, 9; Mart. 1, 90; Petr. 28, 5: ut Voluptati ministrarent et eam tantum ad aurem admonerent, Cic. Fin. 2, 21, 69: in aure dictare, Juv. 11, 59: aurem vellere, to pull, as an admonition: Cynthius aurem Vellit et admonuit, i. e. admonished, reminded, Verg. E. 6, 3; so, pervellere, Sen. Ben. 4, 36; id. Ep. 94: dare or servire auribus, to gratify the ears, to flatter, Treb. ap. Cic. Fam. 12, 16; Caes. B. C. 2, 27: in utramvis or in dextram aurem dormire, to sleep soundly, i. e. to be unconcerned, Ter. Heaut. 342 (cf. Menand. ap. Gell. 2, 23: ἐπ᾽ ἀμφοτέραν... μέλλει καθευδήσειν); Plaut. Ps. 1, 1, 122 (124); Plin. Ep. 4, 29: aures alicujus aperire (eccl. Lat., after the Heb.), to open one’s ears, i. e. to restore his hearing, Vulg. Marc. 7, 35.—
- II Meton.
- A
- α The hearing, so far as it judges of the euphony of a discourse: offendent aures, quarum est judicium superbissimum, Cic. Or. 44, 150; so Auct. ad Her. 4, 23, 32: Atticorum aures teretes et religiosae, Cic. Or. 9, 27; so id. Brut. 32, 124; id. Font. 6; Hor. A. P. 387.—
- β Hearers, auditors: Cum tibi sol tepidus plures admoverit aures, Hor. Ep. 1, 20, 19.—*
- B Also, from its shape, the ear of a plough, the mould- or earthboard by which the furrow is widened and the earth turned back, Verg. G. 1, 172; cf. Voss ad h. 1.; Smith, Dict. Antiq., and Pall. 1, 43.
crebrius hauriret si spurcas aure loquelas
pervenit ad ipsas principum ~es
Johannes frater regis, qui illo dudum ~es habuerat ut pro certo novit quod frater ad Angliam terga verterat
~is est instrumentum auditus et est dicta ~is a vocibus ‘hauriendis’
~em adhibe et que tibi dixero mente retine
habuit unam plagam in capite juxta ~em sinistram
~is ‥ accipitur dupliciter, uno modo pro illa cartilagine exteriori ‥, alio modo ‥ pro illo nervo interiori veniente a cerebro per quod fit auditus
auribus ecce tuis si par tibi cauda fuisset
phocas ‥ ad auditum ~es arrigere
sunt cordi duo orificia introitus duarum materierum, sanguinis sc. et aeris attracti, sicut due ~es
quoddam aratrum unica ~e vel ansa contentum est
due ~es(
~is leporis,halswyrt
~is leporis vel ~isfolia, †half vyrt
- 1. oor; ➤ admovere aurem luisteren, opletten; aures erigere en arrigere de oren spitsen; arrectis auribus met gespitste oren;
- 2. (meton.) gehoor(zin); ➤ aurem alci praebere of dare iem. gehoor geven; aequis auribus welwillend;
- 3. oordeel, beoordelingsvermogen;
- 4. (Hor.) toehoorder;
- 5. (Verg.) strijkbord (aan een ploeg).
耳。盆耳。Auribus accipere 聽。In utramque aurem dormire 安睡。Canere surdis auribus 勸不動。Servire auribus 諂媚。Auribus ejus dare 諂媚。— rimosa 嘴不穩。不謹言。Aurem vellere 提耳。提醒。In aurem vel aures dicere 說密言。靠耳言。Ad aures ejus pervenit 其風聞。 Aure diligenti tergere libellum 勤察書之錯。Auribus lupum tenere 進退兩難。 Binae aures 犁邊兩耳。Nihil spernat auris 勿輕慢所聽者。Arrigere aures 竪起耳。謹聽。 Imbuere aures 提醒。聳人耳。
Suggest a Translation
See an image
Aurium Abscissio, et
Incisio, fuit olim inter pœnas a Legibus receptas : nam templorum et rerum sacrarum spoliatoribus aures findebantur, Legibus Saxonum. Additio ad easdem Leges tit. 12 :
Qui fanum effregerit, etc. Finduntur aures ejus, et castratur, etc.Ea etiam pœna mulctabantur servi fugitivi. Gregorius Turon. lib. 5. Hist. cap. 48. de Leudaste servo facto :
Cumque bis aut tertio reductus a fugæ lapsu teneri non posset, Auris Incisione mulctatur.Vide eumdem lib. 9. cap. 38. et Aimoinum lib. 3. cap. 43.
Majore commisso delicto, igni atque omnibus tormentis necat(Vercingetorix) ; leviore de causa, Auribus desectis, aut singulis effossis oculis, domum remittit.
Et qui emble soc de charruë, et qui emble autres choses, robes, ou deniers, ou autres menuës choses, il doit perdre l'Oreille al premier meffet, et de l'autre larrecin il pert le pié, et au tiers larrecin il est pendable.Computum terræ Campaniæ ann. 1348 :
A Jean l'Espicier Garde de la Prevosté de Grans, por justicier a Grans 2. femmes, ausquelles on couppa les Oreilles par soupçon de larrecin.In Computo Domanii Peronæ ann. 1520. fol. 101. de fure :
Lequel depuis a esté condamné... a estre Exorillé, battu de verges, et banni.Eadem pœna statuitur in Charta Communiæ Bituric. ann. 1181. et in Consuetudine municipal. Bellaci MS. ab Adelberto III. Comite Marchiæ edita in eos, qui in vineis damna faciunt : Edicto Cazimiri Regis Poloniæ ann. 1368. in eum qui in curia Militis minutas quascumque res subtraxerit. Adde Fletam lib. 1. cap. 38. § 10. 11. Decreta S. Stephani Regis Hungar. lib. 2. cap. 40. et Thomasserium in Consuetud. Bituric. pag. 65. 69. 229.
Item quod Guillelmus Taverno, occasione præmissorumLibert. Calesii renovatæ a Mathilde comit. Atrebat. ann. 1304. ibid. ch. 365 :(furtorum) per magistrum Johannem Rasimbaudi judicem communem curiæ dicti loci sententialiter condemnatus fuisset ad fustigandum cum verberibus et ad amissionem Auris sinistræ.
Se aucuns est pris o larrecin moins de deux soulz vaillant, on li copera l'oreille, et se il plus est pris o larrecin et en treuve s'oreille copée, et il en soit attains par loy, il sera pendu. Essoreiller,eadem notione, dicebant nostri. Charta ann. 1903. in Antiq. Pictav. MSS. part. 3. pag. 946 :
Item la bayerie quant au depiés de membre, esmutiler, espcetier, essorillier, segner, estonpacier, etc. Essozillier,in Lit. remiss. ann. 1381. ex Reg. 119. ch. 190 :
Pour occasion desquelz faiz et larrecins Simon Barate a esté condempnez à estre Essoziliez et banniz du bailliage d'Orliens. Essorillernude, pro Præcidere, in Stat. ann. 1407. tom. 9. Ordinat. reg. Franc. pag. 305. art. 4. quomodo etiam leg. tom. 7. pag. 626. ubi minus accurate bis editum
Essoulier, pro
Essorilier, ut legitur in Reg. 146. ch. 98. Vide supra Auriculare 3.
tempore guerræ, quod extat apud Nic. Uptonum lib. 4. de Militari officio pag. 140. ex Edicto Philippi Pulcri de duellis art. 6. apud Cowellum lib. 4. tit. 18. § 47. 49. ex Foris Aragon. lib. 9. tit. de Lenonib. Adde Theophanem pag. 415. Porro aurium abscissionem pertinere ad majores Justitiarios, adnotant Consuetudines, Silvanectensis art. 106. Andegav. art. 148. et Juliodun. cap. 39. art. 12.
Lesquelz malfaiteurs couperent ou prés une oreille au suppliant, par quoi lui, qui estoit deliberé estre homme d'église, est inhabile à jamais l'estre.Quapropter, cum id ex morbo aut aliquo ex casu fiebat, ne in re civili criminis infamiam quis incurret, literas poscebat a rege aut judice, quibus id fortuito accidisse asserebatur. Lit. ann. 1354. in Lib. 1. Chart. Cam. Comput. fol. 70 :
Guillelmus Roquet, aliter de la Plancha, de testimonio amissionis Auris suæ sinistræ, quam quædam sus seu porca in cunis avulsit et comedit, non ex culpa vel delicto ; sed violenter et fortuito casu.Extat ejusmodi testificatio ann. 1521. inter Remem. Sabol. fol. 172. v°.
Post hæc commenda p. plebs pro jejuniis 4. 7. et 10. mensis temporibus suis, sive pro scrutiniis, vel Aurium Apertione, sive orandum pro infirmis, vel ad nuntiandum Natalitia Sanctorum.In Missali Gallicano veteri pag. 449 :
Expositio Evangeliorum in Apertione Aurium ad Electos,id est,
ad baptizandos. Vide Epheta.
Ille testis per Aurem debet esse Tractus, quia sic habet Lex vestra.Tit. 16. cap. 2 :
Si quis testem habuerit per Aurem Tractum.Cap. 6 :
Adprehendat manum proximi sui, et dicat : Sic me Deus adjuvet, et illum, cujusCharta exarata ann. 35. Caroli M. in Metropoli Salisburgens. tom. 3. pag. 322 :manum teneo, quod ego ad testem illum inter vos per Aurem Tractus fui de ista causa ad veritatem dicendam.
Coram residentibus et adstantibus multis et testes usu Bajoariorum per Aures ex utriusque partibus Tracti, etc.Charta Arnolfi Ducis Bajoariorum ann. 808. ibidem tom. 1. pag. 131 :
Coram Clero et omni populo et multis testibus, sicut mos est, per Aurem Attractis firmata.Alia Honorii II. PP. ann. 1125. ibid. tom. 2. pag. 51 :
Harum rerum omnium testes per Aurem Attracti sunt Fridericus Advocatus, duo filii Adelberti Comitis, etc.Charta Henrici Ratisponensis Episcopi ann. 1137. ibidem tom. 3. pag. 286 :
Hujus autem traditionis et institutionis testes sunt more Bavarorum Auribus Tracti, Albertus Decanus, etc.Similes formulæ habentur ibid. pag. 460. 463. in Chronic. Reicherspergensi pag. 175. 177. 178. 193. 212. et apud Gretzerum in Episcopis Eystetensibus pag. 462. Hinc ea forte apud nos recepta loquendi formula.
Se faire tirer l'oreille pour dire quelque chose.
Ad locum traditionis cum eodem numero pueris accedat,... et sic eis præsentibus pretium tradat, et possessionem accipiat, et unicuique de parvulis alapas donet, et Torqueat Auriculas, ut ei postea testimonium præbeant. Testes Tracti,in Legib. Alaman. tit. 94. Charta Widonis de Montefalcone ann. 1112. in Tabul. Eccl. Augustod. :
Hujus dimissionis testes,... Poncius Canonicus de Rebello, qui infans tunc ibi colafum accepit, ne quandoque traderet oblivioni.
tractas aures, et alapasinflictas, quo testimonii a se editi vel edendi memoriam servarent : quod apud priscos Romanos in usu fuit. Qui enim in jus vocabat, ei cui litem intendebat, denuntiabat, ut ad Prætorem veniret : si parebat, Prætor adibatur ; sin minus, qui vocabat, testem adducebat, eique auriculam vellebat, atque ita adversario manum injiciebat. Alioqui nisi antestatus esset, manum injicere, et ad Prætorem, judicemque rapere non licebat, eratque injuriarum actio adversus eum, qui secus fecerat, comparata. Plautus in Persa :
Virgil. Ecl. 6 :Nonne antestaris ? Tuan' ego caussa, carnufex cuiquam Mortali libero Aures Atteram ?
Et Horatius lib. 1. Sat. 9 :... Cynthius Aurem Vellit et admonuit.
... Casu venit obvius illi Adversarius : Et quo tu turpissime ? magna Exclamat voce, et, Licet antestari ? ego vero Oppono Auriculam, rapit in jus, clamor utrinque, Undique concursus.
Olim, qui antestabantur, Auriculam contingebant... Tangens autem Auriculam, his verbis loquebatur : Licet antestari ? Si ille respondisset : Licet ; injectione manus adversarium suum in jus trahebat, etc.Meminit hujus ritus Clemens Alexandr. Stromat. lib. 5 :
τὰ διὰ δικαιοσύνην ζυγὰ καὶ ἀσσάρια, ῥαπισμοί τε καὶ αἱ τῶν ὤτων ἐπιψαύσεις.Huc præterea spectat Guidonis Laurini Lapillus antiquus, cujus Rævardus meminit ad
Memor esto.
Auquel maistre Jean le suppliant donna Oreille et fut content de l'ouyr. Oreillier,pro Attendere, in Usat. appellat. duelli ex Tabul. Camerac. :
Doivent li eskievin warder, et Oreillier et entendre soigneusement ke nus ne mefface, ne mesdie souz le ban k'on en a fait. Asoreillervero et
Assoreiller, pro Aures purgare, tom. 1. Fabul. pag. 240. et 241 :
Et voit une vieille truande, Qui s'Assoreille à un buisson..... Là s'Asoreille et esgoele.
Priscarum legum et jure constituuntur aut omnis homo in causis generalibus per Aures municiales remedia consecuntur.Ubi de restauratione Chartæ amissæ agitur ; quod inquisitione testiumque auditione fieri solitum erat.
Quod si de ipso censu neglegens extiterit, Aures ipsas amittat, aut censum secundum legem persolvat.Sed leg. ut infra fol. 62. v° col. 2 :
Aut res ipsas amittat.
De sporta cum pectinibus, vel buttis, vel merlengis debet quelibet Auris sporte obolum ; i.e. de corbi quæ ansas habet pro qualibet ansa obolus penditur.
- 2 AV-, the ear(as the organ of hearing): aurīs adhibere, to be attentive: admovere aurem, to listen, T.: tibi plurīs admovere aurīs, bring more hearers, H.: erigere: applicare, H.: praebere aurem, to give attention, listen, O.: auribus accipere, to hear: bibere aure, H.: alqd aure susurrat, i. e. in the ear, O.: in aurem Dicere puero, i. e. aside, H.: ad aurem admonere: in aure dictare, Iu.: Cynthius aurem Vellit (as an admonition), V.: auribus Vari serviunt, flatter, Cs.: in aurem utramvis dormire, to sleep soundly, i. e. be unconcerned, T.— Plur, the ear, critical judgment, taste: offendere aures: elegantes: alcius implere, to satisfy: in Maeci descendat aures, H.—The ear of a plough, earth-board, V.
-
…, multis meis et firmis praesidiis obsessus ne commovere te contra rem publicam possis. multorum te etiam oculi et aures non sentientem, sicut adhuc fecerunt, speculabuntur atque custodient. etenim quid est, Catilina, quod iam amplius…
Cicero, in Catilinam
-
…lecto, quantum Hypanis Veneto dissidet Eridano ; nec mihi consuetos amplexu nutrit amores Cynthia, nec nostra dulcis in aure sonat. olim gratus eram non illo tempore cuiquam contigit ut simili posset amare fide. invidiae fuimus non me…
Propertius, Elegies
-
…moribus inest, tanta in bello patere solet. Quem neque gloria neque pericula excitant, nequiquam hortere timor animi auribus officit. Sed ego vos, quo pauca monerem, advocavi, simul uti causam mei consili aperirem. Scitis…
Sallust, Catilina
-
…gentis et ferte per undas, qua non ulla meum femina norit iter vos remanete, quibus facili deus annuit aure, sitis et in tuto semper amore pares. in me nostra Venus noctes exercet amaras, et nullo vacuus…
Propertius, Elegies
-
…suis pollens opibus, nihil indiga nostri, nec bene promeritis capitur nec tangitur ira. Quod superest, vacuas auris animumque sagacem semotum a curis adhibe veram ad rationem, ne mea dona tibi studio disposta fideli, intellecta prius…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…curam hanc dimittite, solvit. Quod tamen admissum, quae sit vindicta, docebo. Contigerat nostras infamia temporis aures ; quam cupiens falsam summo delabor Olympo et deus humana lustro sub imagine terras. Longa mora est, quantum…
Ovid, Metamorphoses
-
…, vitate malum sua quemque moretur cura, neque assueto mutet amore locum. quod si quis monitis tardas adverterit auris, heu referet quanto verba dolore mea Quid iuvat ornato procedere, vita, capillo et tenuis Coa veste movere…
Propertius, Elegies
-
…via longa puellas. quantus in exiguo tempore fugit amor nunc primum longas solus cognoscere noctes cogor et ipse meis auribus esse gravis. felix, qui potuit praesenti flere puellae ; non nihil aspersis gaudet Amor lacrimis aut si despectus…
Propertius, Elegies
-
…, sed mihimet ipsi aliud alias videri. Nec in hac modo re quae ad vulgi adsensum spectet et ad aurium voluptatem, quae duo sunt ad iudicandum levissima, sed ne in maximis quidem rebus quicquam adhuc inveni firmius ,…
M. Tullius Cicero, Orator
-
…Bibuli, quantam de colloquio βοώπιδος, quantam etiam de illo delicato convivio proinde ita fac venias ut ad sitientis auris. quamquam nihil est iam quod magis timendum nobis putem quam ne ille noster Sampsiceramus, quom se omnium sermonibus…
Cicero, Epistulae ad Atticum