averium

averium, ~ia [OF aveir < habere; cf. 3 avere] 1 resources, property, possession. b (w. ponderis or sim.) avoirdupois, goods sold by weight. 1220 sciatis me valde indigere auxilio vestro et avario vestro propter ‥ castrum de Rupe Forti [Rochefort, Gasc.] firmandum (AncC IV 136) RL I 106; de avario vestro mihi succurrentes Ib. 107; 1267 quod nullus exponat mercimonia sua venditioni ‥ quousque ‥ custuma levetur, sub forisfactura totius ~ii de quo secus fieri continget (Ch. Regis) Leg. Ant. Lond. 104 (= MGL II 254); s1205 cepit rex tertiam decimam partem omnium catallorum et ~iorum totius Anglie tam de viris religiosis quam de laicis Ib. app. 200; havre or havyng of catel or oðer godis, ~ium PP.  b 1267 quod nullus mercator ‥ emat vel vendat ‥ †aliquid [v. l. aliquod] ~ium quod ponderari debeat vel tronari nisi per stateram vel tronam nostram (Ch. Regis) Leg. Ant. Lond. 104; 1267 cum ‥ navi sua ‥ cum ~io ponderis, rebus et aliis mercandisis suis carcata (CurR) Law Merch. II 10; 1289 de quolibet ~io de pondere, sc. de centena, ij d. RGasc II 405; 1303 cum de prefatis mercatoribus nonnulli eorum alias exerceant mercandisas ut de ~io ponderis et de aliis rebus subtilibus ‥ que ad certam custumam facile poni non poterunt (Ord. Regis) MGL II 209; 1303 custuma ~ii ponderis et aliarum mercium EEC 268; 1305 pro lxxiiij libratis ~ii ponderati Ib. 328; 1307 modus ponderandi ~ia ponderis ad civitatem Londonie veniencia ‥ talis exstitit ‥ (CoramR) Law Merch. II 76; 1315 unum pondus de ~io ponderis in villa de Suthamton’ extitit assignatum pro commodo mercatorum ‥ in Angliam veniencium cum mercandisis suis de ~io ponderis RParl 332a; 1320 venditores vini et cervisie ac mercatores ~ii ponderis MunCOx 37; merces vendibiles pretermittit vice nulla, / nec res subtiles nec ăvēria ponderis ulla Vers. Exch. 59. 2 livestock, cattle (collect.). b farm animal, esp. head of cattle. c (payable as mortuary or sim.). d (w. vivum) head of livestock. e (w. grossum) head of cattle dist. from sheep etc.. f (w. otiosum) beast not in use for ploughing etc.. Cf. averus. c1225 proprie ~ie clamant habere communam in terra vestra de Wateresfeld (AncC VI 84) RL I 272; 1256 debet custodire ix partem ~ii RentSurv. P 10/33; 1345 pastura ‥ depasta per ~iam domini Comp. Swith. 146 (cf. ib. 150).  b 1128 pasnagium ad porcos suos et ad alia ~ia sua (Ch. Norm.) Ord. Vit. app. V p. 203 (= Regesta 1553); si prepositus hundredi equos aut boves aut oves aut porcos vel cujuscumque generis ~ia [OF: aveir] vagantia restare fecerit (Leis Will.) GAS 497; ita oneraverunt eam [pasturam] ovibus et aliis ~iis quod non potest plus sustinere RDomin 19; precipio tibi quod juste et sine dilatione facias habere G. ~ia sua per vadium et plegium, unde queritur quod R. ea cepit et detinet injuste Glanv. XII 12; 1196 de placito ~iorum detentorum contra vadium et plegium CurR I 25 (cf. ib. 125, 383); c1200 pro singulis ~iis in ‥ pastura agistatis ‥ iij d. per annum Rec. Leic. I 5; c1200 concessimus ‥ tria avaria sua que paschant in nostra dominica pastura Cart. Osney IV 211; abbas ~ia ejus cepit et vendidit Brakelond 139v; 1202 venit in prata ‥ et illa per ~ia sua pavit SelPlCrown 14; 1214 capta fuerunt ~ia sua ‥ , ita quod quedam pars illorum ~iorum adhuc est in parco, sc. iiij carucate boum et iij vacce CurR VII 183–4; 1228 abducere ~ia et catalla sua que habuit in manerio Cl 50; c1230 debet ‥ arare pro quolibet ~io bovino ad carucam ij acras Doc. Bec 37 (cf. ib. 41: pro quolibet ~io bovino maturo ad arandum); 1234 carucatores quando ponunt carucas in ~ia debent habere prandia sua Cust. Glast. 106; 1280 nec curia domini regis facit aliquam differenciam inter ~ia et catalla SelCKB I 64; c1280 nec [potest] vendere bovem nec equum suum si ipsum bovem aut equum a vitulo aut a pullo nutrierit absque licencia domini; et dabit idem ~ium domino si ipsum voluerit, de precio vj d. (Cust.) Crawley 236; a1300 habere in pastura duos greges multonum, vxx ~ias juvenes Kelso app. p. 461; in estate ‥ veniet ad operacionem suam quando ~ia pergunt de villa in campum Cust. Bleadon 202; 1327 quod uxores et pueros suos ac ~ia, bona et catalla sua quecumque elongent a partibus Marchie RScot 208b; propter ~ia, id est animalia muta, ne diu detineantur inclusa RegiamM IV 27; 1382 quod nullus ‥ permittat aliqua ~ia sua intrare in le Frithfeld, nisi ~ia trahentia, ante festum S. Martini Hal. Durh. 174; 1533 injuste occupant et superonerant communiam ovibus et aliis ~iis suis Banstead II 102.  c relevium villani: melius ~ium [OF: le meillur aveir], sive bos fuerit sive equus, sui domini erit (Leis Will.) GAS 507; c1185 habebunt ‥ ad obitum meliorem ~iam Rec. Templars 57; c1217 iste sacrista primo obtinuit vivum ~ium secundo melius [v. l. bovem secundo meliorem] mortuorum cum corporibus eorum Chr. Evesham 267; s1246 quod melius ~ium solvatur ecclesie pro domino domus defuncto et secundum melius ~ium pro domina domus defuncta, tam de equis quam de aliis animalibus Ann. Dunstable 170; habet ecclesia ‥ de morte uxoris ‥ de grege communi secundum melius ~ium [v. l. †avernum] Fleta 123; 1406 [lego] vicario ‥ optimum ~ium meum Test. Ebor. III 42; 1583 reddendo ‥ optimum ~ium nomine herietti sive farlevii Pat 1234 m. 12.  d si clamaverit quis ~ium vivum [OF: vif aveir] quasi furto sibi surreptum (Leis Will.) GAS 507; c1217 (v. 2c supra); 1289 si ‥ aliquis ‥ parochianorum ‥ viva ~ia habeat die mortis Reg. Heref. 213.  e a1200 si ‥ predictarum ovium non habuerint numerum in eadem pastura, de grossis ~iis suis habeant suplementum, sc. de cccc ovium numero lx grossorum animalium fiat mutacio Reg. Newbattle 97; 1370 pro quolibet grosso ~io ‥ et quolibet bidenti ‥ et quolibet equo Hal. Durh. 93.  f 1237 non debet habere communam nisi ad boves de caruca sua propria et non ad ~ia sua ociosa CurR XV 1936; poterit esse transgressio ‥ si fiat districcio per oves vel bestias carucarum cum sint alia ~ia ociosa Fleta 251; habebit iiij ~ia et j afirum in pastura ‥ cum ~iis domini ociosis Cust. Bleadon 208.