bustum
bustum, a place of burning and burying, funeral-pyre
- the place where the bodies of the dead were burned and buried; later also, in gen., for a tomb: bustum proprie dicitur locus, in quo mortuus est combustus et sepultus... ubi vero combustus quis tantummodo, alibi vero est sepultus, is locus ab urendo ustrina vocatur; sed modo busta sepulchra appellamus, Paul. ex Fest. p. 32 Müll.; cf. Serv. ad Verg. A. 3, 22; 11, 201; Inscr. Murat. 1514, 3.
- I The place of burning and burying; the funeral-pyre after the burning of the body: semiustaque servant Busta neque avelli possunt, Verg. A. 11, 201 Don. ad loc.; Lucr. 3, 906; Stat. S. 5, 1, 226; cf. Cic. Leg. 2, 26, 64.—
- II Transf.
- A In gen., a mound, tomb (most freq. in the poets): in busto Achilli, Plaut. Bacch. 4, 9, 14 (938): si quis bustum (nam id puto appellari τύμβον) violarit, Solon ap. Cic. Leg. 2, 26, 64; Cic. Phil. 14, 13, 34; id. Tusc. 5, 35, 101; id. Att. 7, 9, 1; Cat. 64, 363; Verg. A. 11, 850; 12, 863; * Hor. C. 3, 3, 40; Prop. 3 (4), 6, 29; 1, 19, 21; 2 (3), 13, 33; Ov. M. 4, 88; 13, 452 al.; Suet. Caes. 84; id. Ner. 33, 38; Luc. 8, 748 —
- 2 Trop., of things that, like a tomb, give up a body to destruction; so of the maw of an animal that eats men: viva videns vivo sepeliri viscera busto, seeing the living body enclosed in the living grave, Lucr. 5, 991.—So of Tereus, who devoured his son: flet modo, seque vocat bustum miserabile nati, Ov. M. 6, 665.—Sarcastically, of one who annulled the laws: bustum legum omnium ac religionum, Cic. Pis. 5, 11; and: bustum rei publicae, id. ib. 4, 9.—Of a battle-field: civilia busta Philippi, Prop. 2, 1, 27 Kuin.—
- B Ad Busta Gallica, a place in Rome, so called from the Gauls who were burned and buried there, Varr. L. L. 5, § 157 Müll.; Liv. 5, 48, 3; 22, 14, 11.—
- C Of a destroyed city, the site, ruins, Plin. 5, 17, 15, § 73.—
- D The burned body itself, the ashes, Stat. Th. 12, 247.
omnia de nigris resurgent corpora bustis
super ~um illius [virginis ] incensae et concrematae corruptorem ejus suspendunt
rogus, ~um,forbærned [] aad
mausoleum vel ~um,kyninga byrgen
~is sponte dehiscentibus
alterius [sc. Arturis nepotis ] ~um ‥ repertum est super oram maris, xiiij pedes longum
cujus busta videns ‥ / flevit et inciso marmore scripsit ita
celum sibi bustum / eligit
a grave , †bustulum; versus: ‘est mausoleum, poliandrum, tumba, sepulcrum, / sarcofagus, bustum, tumulus’, ‥ ~um ubi cadavera sunt combusta
quo sancta jacent sua busta sepulchro
didicit cujusdam homunculi ‥ ibidem [sc. in tumulo ] ~a contineri
versus metropolim Cantuaria que vocitatur / bustum portatur
- 1. (poët.; postklass.) brandstapel;
- 2. grafheuvel, graf(monument);
- 3. plaats v. ondergang;
- 4. de persoon door wie iets vernietigd wordt [rei publicae; nati v. Tereus, die zijn zoon opgegeten heeft].
In explicando hoc epitaphio multum insudarunt eruditi plerique, quorum conjecturas videre potes in Mercurio Gallico mensium Junii, Augusti, Novembris anni 1725. Februarii et Junii 1726. necnon Diarii Trevoltiani mensis Martii ejusdem anni. Inter omnes convenit hic agi de duobus Ludovici VIII. et Blanchæ filiis Philippo et Johanne : quibus positis rem sic expedit, et quidem, ut mihi videtur, accuratissime Scriptor epistolæ relatæ in Mercurio jam laudato mensis Februarii 1726 :Bustorum Comitum cujusdam nomen avitum ; Gratia dat reliquo. Blanca nati et Ludovico. Regibus hi nati, ne non reges habeantur, Vitæ morte dati celesti sede locantur.
Nomen cujusdam, inquit, i. e. unius, horum
Comitum Busti est avitum, seu est nomen avi ejus scil. Philippi II.
Gratia datnomen Johannis (quia juxta vim vocis,
JohannesHebraice idem est qui
Gratiosus)
reliquo i.e. alteri.
Natisunt ex
Ludovico et Blancha. Ne hi nati ex regibus non habeantur reges(habebant fratres natu majores, quibus paternum regnum erat debitum)
datisunt
vitææternæ
morte, ac
locanturin
sede cœlesti.
Yepezin Chron. Ord. S. Benedicti tom. 6 :
Dono illum unum Bustum de meas vacas ad sanctam Columbam, et illo alio Busto alias medias ad illa Eleemosynaria de Najara pro pauperibus, etc.
Busto, nostris
Pontifex autem et celestium exequiarum ministri, divino quod agebatur officio çonjubilantes, sacra Busta divinarum medelarum plena piis ulnis levantes, cum magno psallentium choro.Infra :
Qualiter loculi, quibus pretiosa sanctorum continebantur Busta, etc.Annal. Mediol. ad ann. 1404. apud Murator. tom. 21. Script. Ital. col. 91 :
Cum quinque hominum Busta sine capite cæsa reperiissent, etc.Vita J. C. MS. ubi de Innocentibus ab Herode occisis :
:Tous les enfans fait décoler, Can qu'il onques em puet trover De deux ans et demi le plus, Les chiés lor fait tolir des Bus, Et les membres des cors sevrer.
Ibidem :Il volt Hernaut le chief del Bu tolir.
Chron. MS. Bertr. Guesclini :Ja li eust le chief del Bu sevré.
Robert. Burronus in Merl. MS. :Car ils ont bien armez et le chief et le Bu.
Li fait le chief volet plus d'une lanche loing del Bu.
Qui voluerint pausare cum suo ganato in terminos Cavelianæ accipiant de illis montadigum ; scilicet a grege ovium 4. carneiroset de Busto de vacis, unam vacam ; iste montadigo est concilio.
- a place of burning and burying, funeral - pyre: semiusta Busta, V. — A mound, tomb: bustum evertere: Catilinae ingens terreno ex aggere, V.; a place in Rome was named busta Gallica, the tomb of the Gauls, L.: civilia busta (of Philippi), Pr.—Plur., of a single tomb: Nini, O. —Fig., of Tereus: se vocat bustum miserabile nati, O.: bustum legum, i. e. one who annulled the laws.
-
…sentire favilla tum mihi non ullo mors sit amara loco. quam vereor, ne te contempto, Cynthia, busto abstrahat a nostro pulvere iniquus Amor, cogat et invitam lacrimas siccare cadentis flectitur assiduis certa puella minis. quare…
Propertius, Elegies
-
…iam laboribus sacra didicisse, in viri fortis aerumnis non ita crudelem fuisse ut in vivi etiam et spirantis capite bustum suis manibus imponeret ; qui aut nihil dixit nec fecit omnino, poenamque hanc maternae temeritatis tulit ut mutam in…
Cicero, de Domo sua
-
…qui hominem carissimum populo Romano, M. Marium, inspectante populo Romano vitibus per totam umbem ceciderit, ad bustum egerit, ibi omni cmuciatu lacerarit, vivo stanti collum gladio sua dextera secuemit, cum sinistra capillum eius a…
Q. Tullius Cicero, Essay on Running for Consul
-
…latrone cui templum illud fuit te consule arx civium perditorum, receptaculum veterum Catilinae militum, castellum forensis latrocini, bustum legum omnium ac religionum. erat non solum domus mea sed totum Palatium senatu, equitibus Romanis, civitate omni…
Cicero, in Pisonem
-
…suis obtigisse eosque nec inhumatos esse nec desertos, quod tamen ipsum pro patria non miserandum putatur, nec dispersis bustis humili sepultura crematos, sed contectos publicis operibus atque muneribus eaque exstructione quae sit ad memoriam aeternitatis ara virtutis .…
Cicero, Philippicae
-
…cliens esse. interea dum tu abes, qui dies ille conlegae tui fuit, cum illud quod venerari solebas bustum in foro evertit qua re tibi nuntiata, ut constabat inter eos qui una fuerunt concidisti. quid evenerit postea…
Cicero, Philippicae
-
…competitorem habuisset aliquem, aedilitatem duobus in locis, partim in arca, partim in hortis suis conlocavit signum de busto meretricis ablatum isti dedit, quod esset signum magis istorum quam publicae libertatis. hanc deam quisquam violare audeat ,…
Cicero, de Domo sua
-
…venero desinam. unas video mihi a te non esse redditas quas L. Quinctius familiaris meus cum ferret ad bustum Basili vulneratus et despoliatus est. videbis igitur num quid fuerit in iis quod me scire opus sit et simul…
Cicero, Epistulae ad Atticum
BUSTUM[FUNUS]
A funeral pyre. See funus.