umbra
umbra, a shade, shadow
hills bring shade to the valleys
let us not think that ghosts fly about among the living
- I Lit.: cum usque quaque umbra est, tamen Sol semper hic est, Plaut. Most. 3, 2, 79 (768): illa platanus, cujus umbram secutus est Socrates, Cic. de Or. 1, 7, 28: fiebat, ut incideret luna in eam metam, quae esset umbra terrae, etc., id. Rep. 1, 14, 22; cf. id. Div. 2, 6, 17: colles ... afferunt umbram vallibus, id. Rep. 2, 6, 11: nox Involvens umbrā magnā terramque polumque, Verg. A. 2, 251: spissis noctis se condidit umbris, id. ib. 2, 621: majoresque cadunt altis de montibus umbrae, id. E. 1, 84; 5, 70: pampineae, id. ib. 7, 58: certum est mihi, quasi umbra, quoquo ibis tu, te persequi, Plaut. Cas. 1, 4 (92); cf. id. Most. 3, 2, 82 (771).—Prov.: umbras timere, to be afraid of shadows, i. e. to fear without cause, Cic. Att. 15, 20, 4: umbram suam metuere, Q. Cic. Petit. Cons. 2, 9: ipse meas solus, quod nil est, aemulor umbras, Prop. 2, 34 (3, 32), 19.—
- B Transf.
- 1 In painting, the dark part of a painting, shade, shadow: quam multa vident pictores in umbris et in eminentiā, quae nos non videmus! Cic. Ac. 2 (Luc.), 7, 20; so (opp. lumen) Plin. 35, 5, 11, § 29; 35, 11, 40, § 131; 33, 3, 57, § 163.—
- 2 A shade, ghost of a dead person (poet. and in post-Aug. prose; cf.: Manes, Lemures): nos ubi decidimus, Quo dives Tullus et Ancus, Pulvis et umbra sumus, Hor. C. 4, 7, 16: ne forte animas Acherunte reamur Effugere aut umbras inter vivos volitare, Lucr. 4, 38; cf.: cornea (porta), quā veris facilis datur exitus umbris, Verg. A. 6, 894; Tib. 3, 2, 9; Verg. A. 5, 734; Hor. C. 2, 13, 30; id. S. 1, 8, 41; Plin. 30, 2, 6, § 18; Suet. Calig. 59 al.: Umbrarum rex, i. e. Pluto, Ov. M. 7, 249; so, dominus, id. ib. 10, 16.— In the plur. umbrae, of a single dead person: matris agitabitur umbris, Ov. M. 9, 410; 8, 476; 6, 541; Verg. A. 6, 510; 10, 519 al.—
- 3 Like the Greek σκιά, an uninvited guest, whom an invited one brings with him (cf. parasitus), Hor. S. 2, 8, 22; id. Ep. 1, 5, 28; Plaut. Pers. 2, 4, 27 (298); so, of an attendant: luxuriae, Cic. Mur. 6, 13.—
- 4 A shade, shady place, that which gives a shade or shadow (as a tree, house, tent, etc; poet.); of trees: nudus Arboris Othrys erat nec habebat Pelion umbras, Ov. M. 12, 513; so id. ib. 10, 88; 10, 90; 14, 447; Verg. G. 1, 157, id. E. 9, 20; 5, 5; Sil. 4, 681: Pompeiā spatiabere cultus in umbrā, i. e. in the Pompeian portico, Prop. 4 (5), 8, 75; so, Pompeia, Ov. A. A. 1, 67; 3, 387: vacuā tonsoris in umbrā, in the cool barber's shop, Hor. Ep. 1, 7, 50: studia in umbrā educata, in the closet, study, Tac. A. 14, 53; cf.: rhetorica, i. e. the rhetorician's school, Juv. 7, 173: dum roseis venit umbra genis, i. e. down, beard, Stat. Th. 4, 336; cf.: dubia lanuginis, Claud. Nupt. Pall. et Celer. 42: nunc umbra nudata sua jam tempora moerent, i. e. of hair, Petr. poët. 109: summae cassidis umbra, i. e. the plume or crest, Stat. Th. 6, 226: sed non erat illi Arcus et ex umeris nullae fulgentibus umbrae, i. e. quivers, id. S. 3, 4, 30.—
- 5 A fish, called also sciaena; a grayling, umber: Salmo thymallus, Linn.; Enn. ap. Ap. Apol. p. 299 (Heduph. v. 7 Vahl.); Varr. L. L. 5, § 77 Müll.; Ov. Hal. 111; Col. 8, 16, 8; Aus. Idyll. 10, 90.—
- II Trop., like the Engl. shadow or shade.
- A Opp. to substance or reality, a trace, obscure sign or image, faint appearance, imperfect copy or representation, semblance, pretence (cf. simulacrum): veri juris germanaeque justitiae solidam et expressam effigiem nullam tenemus, umbrā et imaginibus utimur, Cic. Off. 3, 17, 69: umbra et imago civitatis, id. Rep. 2, 30, 53: umbra et imago equitis Romani, id. Rab. Post. 15, 41: o hominem amentem et miserum, qui ne umbram quidem umquam τοῦ καλοῦ viderit! id. Att. 7, 11, 1: in quo ipsam luxuriam reperire non potes, in eo te umbram luxuriae reperturum putas? id. Mur. 6, 13: in comoediā maxime claudicamus ... vix levem consequimur umbram, Quint. 10, 1, 100: sub umbrā foederis aequi servitutem pati, Liv. 8, 4, 2: umbras falsae gloriae consectari, Cic. Pis. 24, 57: umbra es amantum magis quam amator, Plaut. Mil. 3, 1, 31 (626): mendax pietatis umbra, Ov. M. 9, 459: libertatis, Luc. 3, 146: belli, Sil. 15, 316: umbras quasdam veritatis habere, Plin. 30, 2, 6, § 17; Claud. Laud. Stil. 1, 273.—
- B Shelter, cover, protection: umbra et recessus, Cic. de Or. 3, 26, 101: umbrā magni nominis delitescunt, Quint. 12, 10, 15: umbra vestri auxilii tegi possumus, Liv. 7, 30, 18: sub umbrā auxilii vestri latere volunt, id. 32, 21, 31: sub umbrā Romanae amicitiae latebant, id. 34, 9, 10: morum vitia sub umbrā eloquentiae primo latebant, Just. 5, 2, 7.—
- C Rest, leisure: ignavā Veneris cessamus in umbrā, Ov. Am. 2, 18, 3; Albin. Ob. Maec. 98.
in ~a facienda tria simul concurrere necesse est: lucem, corpus, et obscuratum locum
quicquid ‥ in hoc saeculo amatur vel visibile videtur, omnia enim recedunt et quasi ~e vel fumus evanescit [sic ]
est ‥ in ~a indigencia luminis, assistencia frigoris, et apparencia corporis ‥ ~e sunt longiores et frigidiores versus vesperam quam in meridie
si horas declok ante meridiem per alicujus ~am habere voluerit, operetur cum ~a secundum docetur operari cum altitudine solis post meridiem
quantum de spatio aeris occupet umbra terrae, cum sol recedit a nobis diemque abducit, inferiora axis illuminans; et quemadmodum in regionem ~ae hujus incidens lunae globus eclipsim faciat
primo quidem ~a arietis in praesenti regione notanda est, deinde per gradum in paginam differentiarum intrandum, ejusque adjunctum in ~am praedictam ducendum
signum rotundum indicat causam rotundam, et ideo per rotunditatem ~e probatur rotunditas terre
super aquas sedere consuevit ut venturi raptum accipitris praevisa in aquis ~a declinet
in aquarum levi superficie, si simul obscuritate obumbrentur, eaedem repercussiones fiunt, quas philosophus ~as vocat
juvenis ‥ mille vaccas ‥ super ripam stagni ‥ statuat in ordine ‥ ut sint ~e singularum in aqua
medietas ipsius dominii versus ~am
medietatem crofte ‥ versus ~am et medietatem crofte ‥ versus solem
terciam partem sicut jacet ubique in eadem cultura versus ~am
concessit predictis A. et J. medietatem tocius predicte terre cum pertinenciis, sc. illam medietatem propinquiorem ~e
divisio terrarum prioratus ‥ et vicarii ‥ prior versus solem, vicarius versus ~am terre et prati
fiat tumba mea ‥ habens imaginem mei super ‥ tumbam, armatam in armis meis cum ~a leonis in le Bende prout vivens utor
aliud exemplum ‥ de umbratione cujusdam crucis ‥ et ista crux vocatur ‘crux florida patens umbrata’, set recte loquendo et proprie non est crux, sed ~a talis crucis: et ratio, quia corpus dicte ~e est ejusdem coloris cum campo, et sic color qui est in campo per totum corpus dicte ~e ostenditur
sunt ‥ certi nobiles et generosi in Anglia qui portant diversas ~as in suis armis ‥ et credo quod tales qui portant tales ~as habuerunt suos progenitores portantes eadem non umbrata et integra, quorum quidem progenitorum patrimonia et possessiones ad alios descenderunt
genus ‥ hominum quos Graeci Sciapodas appellant eo quod se ab ardore solis pedum ~a jacentes resupini defendunt
sub ~a illius volucres caeli habitant
Helias, qui projecit se subter ~am unius juniperi
sub ~a ‥ illius quem desideraveram sedi
non cancri calor exestuans compellit ad ~as
sub cujus ~a superna quiete populus requiescit Christianus
qui ‥ corda et hora [v. l. ora ] prophetarum implens per eorum verba in mundum venturus prenuntiabatur, oris eorum spiritus nominatur, in cujus ~a se vivere dicit, qui se ejus protectionem et imitationem habere vitam et salutem credit
eisdem [fidelibus ] vestre protectionis ~am et vestrae consolationis fomentum deesse non expedit
hujus [Haroldi ] sub ~a Emma securum triennium egit
que nihil sibi tutum arbitrans in Normannia ‥ sub ~a deguit Baldewini comitis Flandrie
ob cujus [vitis ] ~am Bacchus equitabat, vitisque racemis erat plena
succedent duo dracones quorum alter invidie spiculo suffocabitur, alter vero sub ~a nominis redibit
ibi legebam clarius quae mihi forsitan antea obscura fuerant, cessante ~a ac veritate firmius inlucescente
dicunt bestias esse nocturnas, et non tam bestias quam dira prodigia, quod nequaquam in luce sed in ~is cernuntur nocturnis
noctis ~am
ut vix antiquae dilectionis quaelibet scintilla eluceat inter caliginosas terrenorum desideriorum ~as
noctis et astriferas adtraxerat Hesperus umbras
sacra templa et monasteria augebit, que delubra dicuntur, quia in eis ~a delentur [(? l. deletur ] peccatorum per sacramenta baptismatis et confessionis
quia sanctis edocta litteris et animam esurientem satiare bonis et sedentibus in tenebris atque ~a mortis lucernam verbi subministrare didicit
qui in tenebris et ~a mortis positos ad lumen scientie perduxit(
et cum sedentibus in tenebris et ~a mortis lucem superne gratie infudisset, et Nazareth sancta sua nobilitavit presentia
nos procul eramus a te, quoniam in regione longinqua valde a luce tua, in regione tenebrarum, in regione ~e mortis exulabamus
larba [l. larva ], ~a exerrans
exagitabant illum ~e fraterne, diras exigentes inferias
funus dicitur in domo, cadaver in tumulo, ~a apud inferos
[liberi ] qui omnes pene in bello Trojano mortui sunt, unde eorum ~as, id est animas, dicit minores in comparacione ad ~am patris eorum Priami
Orpheus ut conjugem suam extraheret ad inferos descendit, ~arum dominos permulsit, uxorem ‥ recepit
Anglos quoscunque in plateis et domibus reperiebant ‥ crudeliter ad ~as transmiserunt
constat custodes locis [sic ] ~is fantasticis inquietatos, donec cadaver suffossum longe a monasterio paludi profundae immerserint
nec vos decipiat presentis ~a felicitatis
felix si [Anglia ] umquam in libertatem respirare poterit, cujus inanem jam dudum persequitur ~am
statuto ‥ ad ~am regnandi filio ‥ senem in sua regredi non siverit
transivit pater sanctus de mundo ad Patrem, de fide ad faciem ‥ de ~a ad veritatem
si vere vita sit tanta fugacitas / in nullo discrepat ab umbra veritas
apostolus ista metaphorice tantum, quo non palam sed sub similitudinis quadam ~a ostendit
recole sacerdotium Aaron ~am aeterni fuisse sacerdotii et promissionem aeternitatis intellege non ad umbram sed ad umbratam pertinere veritatem
mandata legalia veteris testamenti, quae sunt ~a futurorum
in Pascha Judeorum in veritate quidem immolatus est agnus, sed secundum figuram et ~am in ipso agno immolatus est Christus
hic est veritas promissionum Dei, veritas signorum, veritas sacrificiorum, veritas ~arum et figurarum
~a nomen traxit a locis umbrosis, que libenter inhabitat ‥ sapidus est piscis
habent ‥ stagna terre istius tria piscium genera ‥ sunt enim quidam turtris ‥ thymallis, qui vulgariter ~e dicuntur, persimiles
sanguis anguille et fel ejus, et salmonis et sagimen ~e et coturnicis
- 1. schaduw [arboris]; ➤ in of sub -a in de schaduw; sprw.: -am suam of -as timere = zonder reden bang zijn;
- 2. (poët.) duisternis, donker, vaak plur. [noctis; Erebi, inferna duisternis v.d. onderwereld]; ➤ aurora dimoverat -am; ad -am lucis ab ortu van ’s morgens tot ’s avonds; sagitta transilit -as (Verg.) de donkere wolken;
- 3. (in de schilder- en borduurkunst) schaduw; schakering;
- 4. (poët.) (meton.) wat schaduw geeft, het schaduwrijke (bv. boom, huis); ➤ -as falce premere de schaduw gevende takken snoeien; montibus -as inducere bomen planten;
- 5. (poët.) schaduwrijke plaats [tonsoris schaduwrijke winkel; metaf. rhetorica];
- 6. (metaf.) voortdurende metgezel, schaduw [luxuriae]; ➤ gloria virtutem tamquam ~ sequitur;
- 7. (Hor.) ongenode gast, parasiet; ➤ -as adducere;
- 8. bescherming, beschutting [auxilii]; ➤ sub -a Romanae amicitiae latere;
- 9. vrije tijd, rust; privé-leven; ➤ Veneris cessamus in umbra; studia in -a educata; — meton. studeerkamer;
- 10. schaduwbeeld, spook, schijn [honoris (v.d. onderscheidingstekens v.e. consul); pietatis]; schrikbeeld;
- 11. schijn, voorwendsel; ➤ sub -a foederis aequi servitutem pati;
- 12. (poët.; postklass.) schim v.e. gestorvene, geest, spook; plur. onderwereld; ➤ -ae silentes; -arum dominus, -arum rex = Pluto; sub -as ire sterven; per -as in de onderwereld.
陰凉。影。推之辭。謹廕。廕之物。陪赴席者。魚名。Umbrae. plur. 人鬼。地獄。Umbrarum rex vel pater 閆王。Humens umbra 夜。Tonsoris umbra 剃頭舖。Timere umbras vel Timere umbram suam 自畏其影。妄怕。Facere umbram ei 壓人榮。Inducere fontibus umbras 栽樹遮水泉。Umbras arborum amputare 殳刂樹繁蔭。Adigere eum ad umbras infernas 逼人謝世。Umbras falsae gloriae consectari 求虛幻之榮。
Suggest a Translation
See an image
- a shade, shadow: terrae: colles . . . adferunt umbram vallibus: noctis se condidit umbris, V.: pampineae, of vines, V.: Falce premes umbram, i. e. prune the foliage, V.—Prov.: qui umbras timet, is afraid of shadows.—A shaded place, place protected from the sun, shade: Umbra loco deerat, i. e. trees, O.: Pompeiā spatiere sub umbrā, in the Pompeian portico, O.: vacuā tonsoris in umbrā, in the cool barber's shop, H.: rhetorica, i. e. the rhetorician's school, Iu.—In painting, a dark place, shade, shadow: quam multa vident pictores in umbris et in eminentiā.—Of the dead, a shade, ghost: Pulvis et umbra sumus, H.: Cornea (porta), quā veris facilis datur exitus umbris, V.: Umbrarum rex, i. e. Pluto, O.: matris agitabitur umbris, O.—A shadow, attendant, companion: cum Servilio Vibidius, quas Maecenas adduxerat umbras, H.—A grayling, umber (a fish): corporis umbrae Liventis, O.—Fig., a shadow, trace, image, appearance, outline, semblance, pretence, pretext: civitatis: umbras falsae gloriae consectari: umbrae hominum, fame frigore evecti, L.: Mendax pietatis, O.—A shelter, cover, protection: umbra et recessus: sub umbrā vestri auxilii latere, L.—Rest, leisure: docere in umbrā atque otio: ignava Veneris, O.: cedat umbra soli, i. e. repose to exertion.
-
…. Nec tantum segetes alimentaque debita dives poscebatur humus, sed itum est in viscera terrae quasque recondiderat Stygiisque admoverat umbris, effodiuntur opes, inritamenta malorum. Iamque nocens ferrum ferroque nocentius aurum prodierat prodit bellum, quod pugnat utroque…
Ovid, Metamorphoses
-
…fas audita loqui ; sit numine vestro pandere res alta terra et caligine mersas Ibant obscuri sola sub nocte per umbram, perque domos Ditis vacuas et inania regna quale per incertam lunam sub luce maligna est iter in silvis ,…
Vergil, Aeneid
-
…voce Pyrrha prior iussisque deae parere recusat, detque sibi veniam pavido rogat ore, pavetque laedere iactatis maternas ossibus umbras. Interea repetunt caecis obscura latebris verba datae sortis secum inter seque volutant. Inde Promethides placidis Epimethida dictis mulcet…
Ovid, Metamorphoses
-
…Ditis vacuas et inania regna quale per incertam lunam sub luce maligna est iter in silvis, ubi caelum condidit umbra Iuppiter, et rebus nox abstulit atra colorem. Vestibulum ante ipsum, primisque in faucibus Orci Luctus et ultrices…
Vergil, Aeneid
-
…si quos habet arbor amores, fagus et Arcadio pinus amica deo. a quotiens teneras resonant mea verba sub umbras, scribitur et vestris Cynthia corticibus an tua quod peperit nobis iniuria curas quae solum tacitis cognita sunt foribus .…
Propertius, Elegies
-
…a patrio redeuntem Iuppiter illam flumine et o virgo Iove digna tuoque beatum nescio quem factura toro, pete dixerat umbras altorum nemorum et nemorum monstraverat umbras, dum calet et medio sol est altissimus orbe. Quodsi sola times latebras…
Ovid, Metamorphoses
-
…antro se immisit aperto ; ille ducem haud timidis vadentem passibus aequat. Di, quibus imperium est animarum, umbraeque silentes, et Chaos, et Phlegethon, loca nocte tacentia late, sit mihi fas audita loqui ; sit…
Vergil, Aeneid
-
…lumina solis et ortus, sub pedibus mugire solum, et iuga coepta moveri silvarum, visaeque canes ululare per umbram, adventante dea. Procul o procul este, profani, conclamat vates, totoque absistite luco ; tuque invade…
Vergil, Aeneid
-
…, et centumgeminus Briareus, ac belua Lernae horrendum stridens, flammisque armata Chimaera, Gorgones Harpyiaeque et forma tricorporis umbrae. Corripit hic subita trepidus formidine ferrum Aeneas, strictamque aciem venientibus offert, et, ni docta comes tenues…
Vergil, Aeneid
-
…et o virgo Iove digna tuoque beatum nescio quem factura toro, pete dixerat umbras altorum nemorum et nemorum monstraverat umbras, dum calet et medio sol est altissimus orbe. Quodsi sola times latebras intrare ferarum, praeside tuta deo…
Ovid, Metamorphoses
(1) (εἴδωλον, imago). A ghost. The ancients believed that the spirit of the human body descended into subterranean regions after life was extinct, and there retained the same figure and appearance it had possessed during life, so as to be recognizable by the relatives and friends who followed it, but without any real corporeal substance; or, in other words, that it was visible but impalpable. Those who had passed a life of virtue were removed to Elysium (see Elysii Campi), where they continued in the enjoyment of perpetual youth, and sharing in the intercourse of such friends and relatives as had obtained the same lot. Those, on the contrary, who had lived in vice were removed to Tartarus, where they wore out an existence of perpetual punishment ( Serv. ad Verg. Aen. iv. 654; Tibull. iii. 2, 9; Lucret. i. 120; Hor. Carm. iv. 7.14). Hence the poets and artists always invest the shades with a corporeal form, and with the same appearances which the body presented during life. Popular tradition held that the spirits of the dead could revisit the earth; so that there are many passages in ancient literature that are curiously suggestive of the modern “ghost-story.” Several such are found in a letter of Pliny (vii. 27), where all the accessories of strange noises, clanking chains, etc., are introduced, and where the longest tale is the literary prototype of Washington Irving's ghost-story in Dolph Heyliger. See Tylor, Primitive Culture (1871); and the article larva.
(2) A guest who comes to dinner on the invitation, not of the host, but of one whom the host has invited (Hor. Epist. i. 5, 28).