cantilena

cantĭlēna, ae, f. [cantillo].

• In anteclass. and class. lang., a song, in a disparaging sense, an old song; vulg. for silly, trite prattle, gossip: ut crebro mihi insusurret cantilenam suam, Cic. Att. 1, 19, 8: totam istam cantilenam ex hoc pendere, ut quam plurimum lucri faciant, Brut. ap. Cic. Fam. 11, 20, 2: qui non Graeci alicujus cottidianam loquacitatem sine usu, neque ex scholis cantilenam requirunt, Cic. de Or. 1, 23, 105.—Prov.: cantilenam eandem canis, = τὸ αὐτὸ ᾄδεις ᾆσμα, ever the old song, Ter. Phorm. 494.—
• II Postclass. in a good sense, a song, in gen., Gell. 9, 4, 14; so id. 19, 9, 8: in cantilenis et proverbiis, Vulg. Eccles. 47, 18: cantilenas meditari pro jubilo molliores, Amm.22, 4, 6; of a lampoon, Vop. Aur. 7, 2; cf. Fest. p. 181, 16 Müll.

cantilēna, ae, f. (cantilo), das Getön, I) mit der Stimme, die Singerei, a) das Lied, das nach einer bekannten Melodie geht, Gell. 9, 4, 14; 19, 9, 8. Ambros. de off. 1, 24, 114. Augustin. conf. 10, 33: in cantilenis (Volksliedern) et proverbiis, Vulg. Sirach 47, 18: cantilenas meditari pro iubilo molliores, statt des rauhen Soldatenliedes zärtliche Arien, Amm. 22, 4, 6: von einem Spottliede, Vopisc. Aur. 7. § 2. – b) im üblen Sinne, der Singsang, das Herunterleiern, denuo repetit eandem cantilenam (v. Papagei), Apul. flor. 12 extr.: u. in dem sprichw. cantilenam eandem canis, τὸ αὐτὸ ᾄδεις ᾷσμα, Ter. Phorm. 495: u. übtr., wie unser Litanei, alte Leier, vulgär für »allbekanntes-, abgedroschenes Geschwätz«, quasi quaedam cantilena rhetorica, Gell.: neque ex scholis cantilenam requirunt, Cic.: ut crebro mihi insusurret cantilenam suam, sein bekanntes Sprüchelchen, Cic.: totam istam cantilenam ex hoc pendēre, ut etc., das ganze Geschwätz, Brut. in Cic. ep. – II) mit musik. Instrumenten, die Musik, das Spiel, Chalcid. Tim. 44: v. Flötenspiel, Schol. Pers. 1, 119. – u. insbes., der Akkord, diatessaron c., Chalc. Tim. 45: Plur., cantilenae diatessaron et diapente, ibid. 46.

cantilena [CL] 1 song, ballad. 671 metrorum genera ‥ ad musica ~ae modulamina ‥ lustrare Aldh. Ep. 1 p. 477; 9‥ ~a, a canendo, modulatio vel sarlic blis WW; s1066 ~a Rollandi inchoata, ut martium viri exemplum pugnaturos accenderet W. Malm. GR III 242; vulgo canitur a joculatoribus de illo [S. Willelmo] ~a Ord. Vit. VI 3 p. 5; Lib. Eli. II 85 (v. chorus 2a); videntes ~am de Landerico non placere ‥, statim incipi[un]t cantare de Wacherio Gir. GE II 26; chromaticum genus ~e Neckam NR I 20; 1229 ut nec ~e seculares, quamdiu corpora defunctorum in domibus jacent, nec choree nec lucte in eisdem fiant Conc. Syn. 174; more quarundam nationum, qui [sic] super mortuos ~as faciunt lamentabiles in quibus defuncti ‥ laudes decantarentur Latin Stories 123; 1293 modo incipiunt †cantulena apud scolares nostros que libidinum sunt provocativa apud laycos (S. Gaunt. Serm.) OHS XCVI 211; citharoedum jubet ‥ citharam leniter pulsando dulcem ~am edere Boece 108; 1549 perquirat qui ‥ detinent aliquos libros rithmorum seu ~arum vulgarium scandalosa ecclesiasticorum ‥ probra ‥ continentia Conc. Scot. II 120; 1556 ne ullo modo permittant histriones et tibicines peragrare per hoc regnum, quoniam haec otiosorum hominum genera frequenter antehac in suis ~is et ludis varia haereseos et seditionum semina in aures hominum passim persperserunt SP Dom. Mary 8 f. 83v. 2 canticle or sim. (eccl.). a690 prosatori ‥ melodiae ~aeque carmine modulaturi ymnizemus Aldh. Ep. 5 p. 488; ubi sonum ~ae dulcis ‥ audisti Bede HE V 12; 747 ut ‥ natalitia sanctorum ‥ cum sua sibi convenienti †psalmodio [? l. psalmodia] seu ~a venerentur Conc. HS 367; 796 qui libros legant qui ~e inserviant Alcuin Ep. 104; 799 discere ‥ ~am ecclesiasticam Ib. 169; peracto quicquid ad ~am illius noctis pertinet RegulC 37; composita quattuor antiphonarum ~a suavi ad honorem sancti Herm. Arch. 32; multiplicium ~arum inepta voluptas Bacon Tert. 297; juxta angelicam ~am, ‘pax hominibus bone voluntatis’ G. Hen. V 1 (cf. ib. 15).

cantĭlēna, (16) æ, f. (cantilo), ¶ 1 chant, chanson : Gell. 9, 4, 14 ; 10, 19, 2 ; 19, 9, 8 || air rebattu, refrain, rabâchage : Cic. Att. 1, 19, 8 ; neque ex scholis cantilenam requirunt Cic. de Or. 1, 105, ils ne recherchent pas les refrains de lʼécole ; cantilenam eamdem canis Ter. Phorm. 495, tu chantes toujours le même refrain [la même chanson] ; totam istam cantilenam ex eo pendere, ut Brut. d. Cic. Fam. 11, 20, 2, que tout ce bavardage dérive de lʼintention de || vers satiriques, pamphlet : Vop. Aur. 7, 2 ¶ 2 musique [dʼinstruments] : Chalc. Tim. 44 || accord : Chalc. Tim. 45 ; 46.

cantilena , ae. f.
俗歌。

Suggest a Translation
See an image

cantilēna ae, f

• cantilo, to trill, a hackneyed song, old song: cantilenam eandem canis, ever the old song, T.—Silly talk, trite prattle, gossip(colloq.). sua: ex scholis, a trite formula.