cito

cito : (adv.), speedily; soon; (comp.), citius, 5.242.

cĭtŏ, adv., v. cieo, P. a. fin.

cĭto, āvi, ātum (part. perf. gen. plur. citatūm, Att. ap. Non. p. 485; inf. pass. citarier, Cat. 61, 42), 1, v. freq. a. [cieo].

• I To put into quick motion, to move or drive violently or rapidly, to hurl, shake, rouse, excite, provoke, incite, stimulate, promote, etc. (mostly post-Aug. and poet.; in earlier authors usu. only in P. a.): citat hastam, Sil. 4, 583: arma, Stat. Th. 8, 124: gradum, Claud. VI. Cons. Hon. 510: urinam, Cels. 2, 19: pus, id. 5, 28, n. 13: umorem illuc, id. 4, 6: alvum, Col. 7, 9, 9: ubi luctandi juvenes animosa citavit gloria, Stat. Th. 6, 834. —
• • • 2 Of plants, to put or shoot forth: virgam, Col. 3, 6, 2; 4, 15, 2: radices, id. 5, 5, 5; id. Arb. 10, 3; Pall. Feb. 9, 6.—
  • B Trop.: isque motus (animi) aut boni aut mali opinione citetur, be called forth, Cic. Tusc. 3, 11, 24 Orell. N. cr. (cf.: motus cieri, id. ib. 1, 10, 20).—
• II (Like cieo, 2.) With reference to the termination ad quem, to urge to, call or summon to (class.; esp. freq. in lang. of business; syn.: voco, adesse jubeo): patres in curiam per praeconem ad regem Tarquinium citari jussit, Liv. 1, 47, 8; id. 3, 38, 6 and 12: senatum, id. 9, 30, 2: in fora citatis senatoribus, id. 27, 24, 2: tribus ad sacramentum, Suet. Ner. 44; cf. Cat. 61, 43: judices citati in hunc reum consedistis, Cic. Verr. 2, 1, 7, § 19: citari nominatim unum ex iis, etc., i. e. for enrollment for milit. service, Liv. 2, 29, 2; id. Epit. libr. 14; Val. Max. 6, 3, 4.—
• • B Esp.
  • • 1 In law, to call the parties, to see whether they are present (syn.: in jus vocare, evocare): citat reum: non respondet. Citat accusatorem... citatus accusator non respondit, non affuit, Cic. Verr. 2, 2, 40, § 98; 2, 2, 38, § 92; id. Div. in Caecil. 13, 41; so of those accused, id. Verr. 2, 2, 38, § 92; id. Mil. 19, 50; Suet. Tib. 11; 61.—And of the roll of a gang of slaves: mancipia ergastuli cottidie per nomina, Col. 11, 1, 22 al.—Hence, to accuse: cum equester ordo reus a consulibus citaretur, Cic. Sest. 15, 35; Vitr. 7 praef.; and facetiously, Plaut. Curc. 1, 3, 6 (163).—With gen. of the charge or penalty: omnes ii... abs te capitis C. Rabirii nomine citantur, Cic. Rab. Perd. 11, 31; cf.: ne proditi mysterii reus a philosophis citaretur, Lact. 3, 16, 5.—Of witnesses: in hanc rem testem totam Siciliam citabo, Cic. Verr. 2, 2, 59, § 146; Suet. Caes. 74; Quint. 6, 4, 7.—
    • • b Beyond the sphere of judicial proceedings: testem, auctorem, to call one to witness, to call upon, appeal to, quote, cite: quamvis citetur Salamis clarissimae testis victoriae, Cic. Off. 1, 22, 75: quos ego testes citaturus fui rerum a me gestarum, Liv. 38, 47, 4: poëtas ad testimonium, Petr. 2, 5: libri, quos Macer Licinius citat identidem auctores, Liv. 4, 20, 8.—To call for votes or opinions in the senate, haec illi, quo quisque ordine citabantur, Plin. Ep. 9, 13, 18.—Of an appeal to a god for aid, etc., Ov. F. 5, 683; Cat. 61, 42.—
    • 2 (Like cieo, II. C.) In gen., to mention any person or thing by name, to name, mention, call out, proclaim, announce (rare but class.; syn. laudo): omnes Danai reliquique Graeci, qui hoc anapaesto citantur, Cic. Fin. 2, 6, 18: victorem Olympiae citari; cf. Nep. praef. § 5; Liv. 29, 37, 9; Stat. Th. 6, 922: paeanem, to rehearse, recite, Cic. de Or. 1, 59, 251: io Bacche, to call, Hor. S. 1, 3, 7 (cf.: triumphum ciere, Liv. 45, 38, 12, infra cieo, II. C. 2.); Col. 11, 1, 22.
• —Hence, cĭtātus, a, um, part., driven, urged on, hastened, hurried; and P a., quick, rapid, speedy, swift (opp. tardus; class.).
• • A Prop., freq.: citato equo, at full gallop, Caes. B. C. 3, 96; Liv. 1, 27, 7; 3, 46, 6; so, equis, id. 1, 5, 8; cf. Verg. A. 12, 373 al.: jumentis, Suet. Ner. 5: pede, Cat. 63, 2: tripudiis, id. 63, 26: citato gradu, Liv. 28, 14, 17: passibus, Sen. Hippol. 9: axe, Juv. 1, 60: citatum agmen, Liv. 35, 30, 1: citatiore agmine ad stativa sua pervenit, id. 27, 50, 1; so, citatissimo agmine, id. 22, 6, 10 al.: amnis citatior, id. 23, 19, 11: flumen, Sen. Herc. Fur. 178: nautae, Prop. 1, 8, 23: rates, Sen. Hippol. 1048; Luc. 8, 456: currus, Sil. 8, 663: Euro citatior, Sil. 4, 6: alvus citatior, Plin. 7, 15, 13, § 63.—Also instead of an adv. (cf. citus, B.): Rhenus per fines Trevirorum citatus fertur, Caes. B. G. 4, 10: ferunt citati signa, Liv. 41, 3, 8: penna citatior ibat, Sil. 10, 11.—
  • B Trop., quick, rapid, vehement, impetuous: argumenta acria et citata, Quint. 9, 4, 135; and transf. to persons: in argumentis citati atque ipso etiam motu celeres sumus, id. 9, 4, 138: Roscius citatior, Aesopus gravior fuit, id. 11, 3, 111; 11, 3, 17: pronuntiatio (opp. pressa), id. 11, 3, 111: citatior manus (opp. lenior), id. 11, 3, 102: soni tum placidi tum citati, Gell. 1, 11, 15.—Adv.: cĭtātē, quickly, speedily, nimbly, rapidly (perh. only in the two foll. examples): piscatores citatius moventur, Quint. 11, 3, 112: ut versus quam citatissime volvant, id. 1, 1, 37.

1. citō, Compar. citius, Superl. citissimē, Adv. (v. citus, a, um), I) schnell, rasch (Ggstz. tarde), cito tollere alqd, Cato: c. discere alqd, Cic. – aut citius insistere aut longius procedere, Cic.: duobus mensibus citius, Liv.: citius supremā die, Hor.: dicto citius, Hor. u. Verg., dicto prope citius, Liv.: solito citius, Ov.: serius aut citius, früh oder spät, Ov.: tardius an citius, Sen.: vel citius vel tardius, Augustin. – se in currus citissime recipere, Caes.: citissime crescere, Plin. – II) übtr.: a) mit einer Negation = non facile, nicht leicht, haud cito, Ter.: non tam cito, quam etc., Cic. – c) Komparat. citius quam, eher od. leichter als, vielmehr als, Plaut., Cic. u. Liv.: bes. citius diceres, dixerim, quam od. quam ut, Cic. u. Liv.; vgl. Fabri Liv. 24, 3, 12.

2. cito, āvi, ātum, āre (Frequ. v. cio = cieo), rege machen, sich rühren machen, I) = immer od. rasch in Bewegung setzen od. erhalten, 1) Lebl.: alumen fossile in foramen coniectum dentem citat, macht wackeln (locker), Cels.: medicamentum, quod umorem illuc citat, die krankhaften Säfte dorthin ableitet, Cels. – 2) leb. Wesen, u. zwar durch den Ruf der Stimme herbeirufen, anrufen, aufrufen, a) übh.: rogitare citatos nautas, Prop.: noto quater ore citari, Ov.: reliquique Graeci, qui hoc anapaesto citantur, Cic.: iube istos omnes ad nomen citari, Sen.: citari ex proximo, Frontin. – b) als t. t.: α) v. Präko u. v. Magistrat durch den Präko, wohin laden, einladen, vorladen, vorbescheiden, vorfordern, zu erscheinen, sich zu stellen, aufrufen, αα) den Senat zur Versammlung: patres in curiam, Liv.: senatum in forum, Liv.: patres in curiam per praeconem ad regem Tarquinium citari iussit, Liv.: postquam citati (patres) non conveniebant, dimissi circa domos apparitores, Liv.: lex a sexagesimo anno senatorem non citat, Sen. – u. Feldherren zur Versammlung, cum praeco, exceptis qui nominatim citarentur, adire (regiam) prohiberet, Curt. – ββ) das Volk zum Votieren, in campo Martio centuriatim populum, Liv. – γγ) bei od. noch dem Zensus, sowohl die Ritter bei der Musterung, cum praeco cunctaretur citare ipsum censorem »Cita«, inquit Nero, »M. Livium«, Liv.: senio insignibus permisit, praemisso in ordine equo, ad respondendum, quotiens citarentur, pedibus venire, Suet. – als auch die alten u. neuaufgenommenen Senatoren, c. senatum eo ordine, qui ante censores App. Claudium et C. Plautium fuerat, Liv. – δδ) die kriegspflichtigen Bürger zur Enrollierung u. Ablegung des Fahneneides (Ggstz. respondere, non respondere), iuniores nominatim, Liv.: tribus urbanas ad sacramentum, Suet.: citari nominatim unum ex iis, qui etc., Liv.: primum nomen urnā extractum citari iubet, den ersten, dessen Name aus der Urne gezogen wurde, Val. Max.: nec citatus in tribu civis respondisset, Liv.: citati milites nominatim apud tribunos militum in verba P. Scipionis iuraverunt, Liv. – εε) vor Gericht (Ggstz. respondere, adesse, excusar i), sowohl die Richter, quo quidem die primum, iudices, citati in hunc reum consedistis etc., Cic.: si Lysiades citatus iudex non responderit excuseturque, Cic. – als den Ankläger, den Prozeßführer, den Beklagten, in publicis certe iudiciis vox illa praeconis praeter patronos ipsum qui egerit citat, Quint: mane Kal. Decembr., ut edixerat, Sthenium citari iubet, Cic.: citat reum, non respondet; citat accusatorem, citatus accusator, M. Pacilius, nescio quo casu non respondit, non adfuit, Cic.: u. so bes. den Beklagten, tota denique rea citaretur Etruria, Cic.: canes citati non respondent, Phaedr.: citari de tribunali, Cic., od. pro tribunali, Suet.: citare alqm ad tribunal, Flor.: citari ad causam dicendam, Suet.: u. Pseud. At tu cita. Calid. Immo ego tacebo; tu istinc ex cera cita, Plaut. Pseud. 31 sq. – dies tamen dicta ad quam non adfuerat, absens citatus, Liv.: nec per triduum per singulos dies ter citatus reus damnatur, Papin. dig. – mit Ang. des Verbrechens, weswegen? oder der Strafe, worauf? man vorladet (anklagt) im Genet., reus citatur audaciae, Ps. Cic. prid. quam iret in exs. 6: omnes ii...abs te capitis C. Rabirii nomine citantur, Cic. Rab. perd. 31: übtr., ne proditi mysterii reus a philosophis citaretur, Lact. 3, 16, 5. – als auch Zeugen, in hanc rem te, Naevi, testem citabo, Cic.: cum datis testibus alii tamen citarentur, Cic.: cum scorta citari adversus se et audiri pro testimonio videret, Suet.: u. übtr., c. alqm testem rerum a se gestarum, Liv.: falso numina magna Iovis, Ov.: poëtas ad testimonium, Petr.: auctores ipsos ad veri probationem testes, Lact.: magistratuum libros linteos auctores, Liv.: quamvis citetur Salamis clarissimae testis victoriae, Cic. – u. endlich die Verurteilten, praeconis audita vox citantis nomina damnatorum, der die Namen der V. = die Verurteilten beim Namen vorforderte, Liv. – ζζ) einen Sieger aufrufen, damit er den Preis entgegennimmt, victorem Olympiae citari, Nep. praef. § 5. – β) v. Konsul, die Senatoren zur Abgabe ihrer Meinung aufrufen, auffordern, haec illi, quo quisque ordine citabantur, Plin. ep. 9, 13, 18. – γ) vom Sklavenaufseher, mancipia ergastuli cotidie per nomina, mit Namen aufrufen, verlesen, Col. 11, 1, 22. – δ) eine Gottheit zur Hilfeleistung aufrufen, anrufen, alqm falso, Ov. fast. 5, 683: alqm ad suum munus, Catull. 61, 42. – II) = etw. rasch zur Erscheinung bringen, 1) übh.: a) durch äußere od. innere Anregung, körperlich, erregen, hervortreiben, teils als mediz. t. t., alvum, Durchfall verursachen (v. Kräutern), Col.: pituitam, Schleimabsonderung bewirken (v. Husten), Cels.: pus, Eiterung erregen (v. Heilmitteln), Cels.: sanguinem, Blutung bewirken, Cels.: urinam, die Absonderung (Sekretion) des Urins befördern (Ggstz. tardare; v. Speisen), Cels. – als t. t. des Landbaues, Gewächse, radices, palmitem, Col., virgam e duro, Col.: fructum e duro, Pallad. – b) durch die Stimme, fort u. fort anstimmen, immer hören lassen, immer ausrufen, paeanem, Cic. de or. 1, 251: ab ovo usque ad mala »io Bacche!« Hor. sat. 1, 3, 7: ithyphallica, Ter. Maur. 1845. – 2) prägn., einen Zustand erregen, bewirken, hervorrufen, omnibus risus, Lampr. Heliog. 29, 3: isque (animi) motus aut boni aut mali opinione citatur, Cic. Tusc. 3, 24. – ➳ Parag. Infin. Praes. Pass. citarier, Catull. 61, 42.

cito [CL; cf. ciēre] 1 speedily. b soon. c (followed by ut) as soon as. d (w. quam) as soon as. e (w. quam) as soon as possible. tum cito prompta damus rogitanti verba silenter Aldh. Aen. 30 (Elementum) 7; vade ~o ad ecclesiam Bede HE IV 3 p. 209.  b s1290 nupcie celebrate fuerunt ‥ ~o post Pascha B. Cotton 174; 1314 die Sabbati ~opost horam nonam DocCOx 169; s1346 fictus non fortis leo filius est cito mortis (Neville’s Cross) Pol. Poems I 41; patet ‥ quod omne instans erit infinitum ~o, sicut et omne instans infinitum ~o et infinitum tarde fuit, suppositis erroribus philosophorum Wycl. Ente Praed. 206 (cf. (v. 2a infra)).  c ~o ut illic veniebat, coepit aegrotare Hugeb. Will. 4 p. 97; ~o ut sic conjuncte sunt acies ‥, [Deus] auxit nostris potenciam G. Hen. V 13.  d Johannes ‥, quam ~o postea Giraldum in Anglia vidit, ‥ ei improperavit Gir. RG II 18; 1209 fugiit quamcito audivit quod ‥ SelPlForest 3; 1217 quamcito deliberabuntur ‥ venient sine mora Pat 105; non ergo res visa videtur quamcito ei opponitur oculus J. Blund An. 101; priori ‥, quam ~o eum viderit, ‥ innotescat Cust. Westm. 22; 1310 quamcito ‥ duo clausa pro non clausis teneantur ‥, ad statum communis pasture ‥ revertantur FormA 66; quam cito enim [ME: vor also sone ðet] caro habet quod appetit, recalcitrat AncrR 43; 1376 balyngera erit parata ‥ quam sito poterit sine dilacione Mem. York I 33; 1487 quam cito commode poterit Reg. Whet. II 287; 1583 quamcito supradictus terminus annorum ‥ fuerit aliqualiter finitus Pat 1234 m. 33.  e 1412 cum ‥ contingat ‥ quod ‥ insolentes varii ‥, ab ‥ aulis ‥ expulsati, ad aulas alias quam ~o se transferunt, ubi ‥ benigniter ‥ pertractantur StatOx 211. 2 (compar.) more speedily, sooner. b sooner, rather. credula sed citius pandit praecordia Christo, / splendida discipuli dum fantis verba capessit Aldh. CE 4. 8. 14; dum dicto citius sanctos ad litora vectant Id. VirgV 1100 (cf. ib. 1193); quare non ~ius hoc conpertum mihi revelare voluisti? Bede HE IV 23 p. 265; 1199 cognovit quod dedit ~ius Y. filie sue xx s. redditus quam monialibus CurR RC I 335; propter hoc quod grossiores partes ~ius descendunt, aptior est [nubes] superius ad colores nobiles Peckham Persp. III 20; hoc instans est ~ius quam erit aliquod instans futurum Wycl. Ente Praed. 206 (cf. ib.: cum idem sit ~ius esse et prius esse tempore); s1416 venit alia navis ‥ que vi ventorum illuc ~ius quam voluit jactabatur G. Hen. V 24.  b 1302 ~ius emendavit domos ‥ quam deterioravit CourtR Hales 445; hii palos veteres gestant ‥ / aut contos, cicius quam sibi desit onus Gower VC I 846. 3 (compar. w. force of positive or superl.) speedily, (very) soon. b soonest. c (followed by quo) as soon as. d (followed by quam) as soon as. unde animadverto illum ~ius ex hac vita rapiendum Bede HE III 14; dissolvamus ~ius [AS: hwætlicor] has contentiones Ælf. Coll. 100; c1170 si quis eis aliquod debitum debet, minime detineat, sed scicius juste solvat Regesta Scot. II 24; s1217 quibus ita gestis, Falcasius ‥ ad castellum de Bedefort ~ius convolavit Wend. II 205; s1189 non enim sciebat [rex] mortem tam ~ius [v. l. ita cito] imminere Eul. Hist. III 80.  b 1400 scribet custumariis ‥ ubi ~ius dictam levare poterit summam ExchScot 512.  c 1283 ~ius quo ‘dirige’ incipiatur, illuminentur ‥ cerei Reg. Malm. II 246; 1344 litteras ~ius quo comode ‥ redire poterit legi faciat in communi Eng. Clergy 282; ut signum daret navigio ‥ ad eum ~ius quo poterant festinandi G. Hen. V 3.  d 1414 volo quod executores mei perficiant ‥ cantariam ‥ ~ius quam poterunt post mortem meam Invent. Ch. Ch. 178. 4 (compar. w. quam or ut) as soon as. b as soon as possible. s915 ea conditione ‥ ut quam ~ius possent de regno ‥ exirent Fl. Worc. 124; s1120 rex, pace composita, quamcitius commode posset ‥ redire destinavit H. Cantor 23v; ut ~ius quis potuit tentorium ‥ defigere Osb. Bawdsey clvi; 1202 quam ~ius potuit, levavit clamorem SelPlCrown 15; quamcitius ad sacros ‥ abstinentie dies ‥ attigerat Gir. Spec. II 24 p. 69; 1265 pecuniam ‥ quam ~ius eam habueritis ‥ mittatis Cl 66; 1407 teneatur ‥ venientem in contrarium ‥ quam ~ius sibi constiterit denunciare StatOx 194.  b s1116 discesserunt et ‥ quamcitius repatriantes ad propria reversi sunt H. Cantor 12; s1253 prelati ‥ regis super hoc quamcitius optinuerunt assensum M. Par. Abbr. 324; 1321 idem nobilis ‥ voluntatem domini regis ‥ magis novit et ipsius domini regis, quod absit, offensam scit et potest quamcicius moderare Lit. Cant. I 56; 1335 unum de seipsis ‥ nominent ‥, quem ‥ nobis ‥ quamcicius presentent Eng. Clergy 264. 5 (compar. w. ad) as soon (as): a (followed by quod); b (followed by quo); c (followed by quam). a 1242 ad ~ius quod fieri possit (Pat) RGasc I 140; 1294 ad ~ius quod [B. Cotton 242: quam] poterimus, castra nostra movebimus TreatyR I 99; 1296 ea ‥ ad ~ius quod fieri poterit transmittant Doc. Scot. II 121.  b 1339 ad certum diem, ad ~ius quo poteritis, ‥ clerum ‥ convocari faciatis Conc. II 653; 1411 navem ‥ usque civitatem ‥ adcicius quo poterit ‥ adducet Cl 260 m. 3.  c debent omnes ad ~ius quam possunt ‥ cubare Cust. Westm. 140. 6 (superl.) very speedily; b (w. quam). didicit ~issime psalmos Bede HE V 19 p. 323; s1137 ac si ~issime victor effectus deberet imperio sublimari Gerv. Cant. I 100; s1144 abbas ad eum ~issime convolavit Chr. Rams. 332.  b concordie fedus quam ~issime inibant G. Steph. II 94.

1 cĭtō, (8) adv. (citus), ¶ 1 vite : cito discere Cic. de Or. 3, 146, apprendre vite ; confido cito te firmum fore Cic. Fam. 16, 20, je suis sûr que tu seras vite rétabli ; dicto citius Hor. S. 2, 2, 80, plus promptement quʼon ne pourrait le dire [en un clin dʼoeil] ¶ 2 aisément : neque verbis aptiorem cito alium dixerim Cic. Br. 264, jʼaurais de la peine à citer un orateur qui ait plus de justesse dʼexpression ¶ 3 citius, plutôt : eam citius veteratoriam quam oratoriam dixeris Cic. Br. 238, son habileté, on la dirait plutôt dʼun praticien que dʼun orateur || citius quam subj. Liv. 24, 3, 12, plutôt que de || citissime Cæs. G. 4, 33, 3.

2 cĭtō, (10) āvī, ātum, āre (fréq. de cio ), tr., ¶ 1 mettre en mouvement (souvent, fortement) : hastam Sil. 4, 536, brandir une lance ; medicamentum quod umorem illuc citat Cels. Med. 4, 6, remède qui pousse (chasse) là-bas lʼhumeur || [fig.] provoquer, susciter (un mouvement de lʼâme, une passion) : Cic. Tusc. 3, 24 ¶ 2 faire venir, appeler : quid, si ego huc servos cito ? Pl. Men. 844, et, si de mon côté je fais venir ici les esclaves ? cf. Catul. 61, 42 ¶ 3 pousser un chant, entonner à haute voix : Hor. S. 1, 3, 7 ; Cic. de Or. 1, 251 ¶ 4 [surtout] appeler, convoquer : patres in curiam per præconem ad regem Tarquinium citari jussit Liv. 1, 47, 8, il ordonna que par la voix du héraut les sénateurs fussent convoqués à la curie auprès du roi Tarquin ; in forum citatis senatoribus Liv. 27, 24, 2, ayant convoqué les sénateurs sur la place publique || convoquer les juges : quo die primum, judices, citati in hunc reum consedistis Cic. Verr. 2, 1, 19, le jour où pour la première fois, juges, convoqués à lʼoccasion de cet accusé, vous êtes venus prendre séance ; judices citari jubet Cic. Verr. 2, 2, 41, il donne lʼordre de convoquer les juges || appeler les citoyens pour lʼenrôlement militaire : Liv. 2, 29, 2 || citer en justice : Sthenium citari jubet Cic. Verr. 2, 2, 97, il fait citer Sthénius ; omnes abs te rei capitis C. Rabiri nomine citantur Cic. Rab. perd. 31, tous par toi sont accusés de crime capital dans la personne de C. Rabirius || appeler les parties [devant le tribunal] : citat reum, non respondit ; citat accusatorem... ; citatus accusator non respondit, non adfuit Cic. Verr. 2, 2, 98, il appelle le défendeur, celui-ci ne répondit pas ; il appelle lʼaccusateur... ; lʼaccusateur ne répondit pas à lʼappel, ne se présenta pas || citer comme témoin : Cic. Verr. 2, 2, 146, etc. ; [fig.] invoquer [comme témoin, garant, etc.] : Cic. Off. 1, 75 ; Liv. 4, 20, 8 ¶ 5 proclamer : victorem Olympiæ citari Nep. Præf. 5, être proclamé à Olympie athlète vainqueur || appeler, faire lʼappel : Col. Rust. 11, 1, 22.

➳ inf. pass. citarier Catul. 61, 42.

cito . adv. c. s.
立卽。速快。Citius dicto aequora placat 言未进已平海。Sat cito, si sat bene 事作得好卽可謂速。

Suggest a Translation
See an image

cito , as, are.
召赴案。引書。呌。催。唱。— urinam 引尿。— virgam 快生枝。— testem in ea re vel in eam rem vel ejus rei 請人證見此事。

Suggest a Translation
See an image

cito (old cito) adv.with comp.citius, and sup.citissimē

• citus, quickly, speedily, soon: abi, T.: discere: dicta Percipere, H.: tacitus citius audies, T.: obrepere eam (senectutem) citius quam putavissent: non vis citius progredi? Ph.: dicto, H.: Serius aut citius, sooner or later, O.: se in currūs citissime recipere, Cs.—Comp, sooner, rather: citius dixerim, iactasse se aliquos: Eripiet quivis oculos citius mihi, quam, etc., H.—With a negative, not soon, not easily: Haud cito mali quid ortum ex hoc, T.: neque verbis aptiorem cito alium dixerim.

citō (2) āvī, ātus, āre, intens.

• cieo, to put in quick motion, rouse, excite, only in P. perf.; see citatus.—To urge, call, summon: patres in curiam citari, L.: centuriatim populum, L.: iudices: citari nominatim unum ex iis, etc. (for enrolment), L.— In law, to call, summon: citat reum: citat accusatorem ... citatus accusator non respondit: omnes abs te rei capitis citantur.—To call to witness, call upon, appeal to: quos ego testīs citaturus fui, L.: numina, O.— Fig., to call forth, excite: motus (animi) opinione citetur. — To appeal to, quote, cite: quamvis citetur Salamis testis victoriae: quos (libros) auctores, L.—To mention by name, name, mention, proclaim, announce: Graeci, qui hoc anapaesto citantur: victorem Olympiae citari, N.: paeanem, to reiterate: io Bacche, call out, H.: citarier ad suum munus, invoked, Ct.