clades
clades, destruction, injury, mischief, harm, misfortune, disaster, loss, detriment, calamity
BWL
extravagance and cowardice are fatal for a republic
Frieze-Dennison Vergil
- I Prop., a breaking, beating, dashing to pieces; hence,
- A In gen., destruction, devastation, injury, mischief, harm, misfortune, disaster, loss, detriment, calamity (cf.: calamitas, pernicies; class. and freq.): clades calamitasque, intemperies modo in nostram advenit domum, Plaut. Capt. 4, 4, 3 (911): haec igitur subito clades nova pestilitasque Aut in aquas cadit aut fruges persidit in ipsas, Lucr. 6, 1125: dare late cladem magnasque ruinas, id. 5, 347: etsi cursum ingeni tui, Bruti, premit haec inportuna clades civitatis, Cic. Brut. 97, 332: atque haec vetusta... Luctifica clades nostro infixa est corpori, id. Tusc. 2, 10, 25: et illam meam cladem... maximum esse rei publicae volnus judicastis, id. Sest. 13, 31: cum tibi ad pristinas cladis accessio fuisset Aetoliae repentinus interitus, id. Pis. 37, 91: quod si primo proelio Catilina superior discessisset, profecto magna clades atque calamitas rem publicam oppressisset, Sall. C. 39, 4: captae urbis Romanae clades, Liv. 5, 21, 16: publica, Tac. A. 14, 64: tum urbs tota eorum conruit et Taygeti montis magna pars... abrupta cladem eam insuper ruinā pressit, Plin. 2, 79, 81, § 191: plus populationibus quam proeliis cladium fecit (cf. B. 1. infra), Liv. 8, 2, 8: quidve superbia spurcitia ac petulantia? Quantas Efficiunt clades! Lucr. 5, 48: aliam quamvis cladem inportare pericli, id. 5, 369: agrum omni belli clade pervastat, Liv. 22, 4, 1: colonias belli clade premi, Curt. 9, 7, 22: colonias omni clade vastare, id. 4, 1, 10: majestas populi Romani... vastata cladibus fuerat, Plin. 16, 32, 57, § 132: per sex dies septemque noctes eā clade saevitum est, of the burning of Rome, Suet. Ner. 38: quo tantae cladis pretio, i.e. the burning of the Capitol, Tac. H. 3, 72; id. A. 13, 57: recens, the destruction of the amphitheatre, id. A. 4, 63 sq.: Lugdunensis, the burning of Lyons, id. ib. 16, 13 Nipp. ad loc.—With gen. obj.: si denique Italia a dilectu, urbs ab armis, sine Milonis clade numquam esset conquietura, without ruining Milo, Cic. Mil. 25, 68: tum privatae per domos clades vulgatae sunt, the losses of particular families at Cannae, Liv. 22, 56, 4.—Poet.: cladibus, exclamat, Saturnia, pascere nostris, Ov. M. 9, 176: Trojae renascens alite lugubri Fortuna tristi clade iterabitur, Hor. C. 3, 3, 62.—
- B Esp.
- 1 In war or battle, a disaster, defeat, overthrow, discomfiture, massacre: ni pedites cum equitibus permixti magnam cladem in congressu facerent, Sall. J. 59, 3: exercitatior hostis magnā clade eos castigavit, Liv. 39, 1, 4: iret ut... subitā turbaret clade Latinos, Verg. A. 12, 556: quodsi... supervenisset, ingens clades accipi potuit, Curt. 4, 12, 15; so freq.: accipere cladem, to be defeated, beaten, Liv. 3, 26, 3; 5, 11, 5; 8, 12, 17; 22, 51, 11: apud Chaeroneam accepta, Quint. 9, 2, 62: classe devictā multas ipsi lacrimas, magnam populo Romano cladem attulit, Cic. N. D. 2, 3, 7: postquam is... contractae cladi superesset... fusa est Romana acies, Liv. 25, 19, 16: omnibus pacis modo incurrisse agentibus magna clades inlata, id. 29, 3, 8: non vulnus super vulnus sed multiplex clades, id. 22, 54, 9: paene exitiabilem omnibus cladem intulit, Vell. 2, 112, 4: tantā mole cladis obrui, Liv. 22, 54, 10: terrestri simul navalique clade obruebantur, Curt. 4, 3, 14; Sen. Med. 207: clades illa pugnae Cannensis vastissima, Claud. Quadrig. ap. Gell. 5, 17, 5: binaque castra clade unā deleta, Liv. 30, 6, 6: exercituum, Tac. A. 3, 6; 3, 73; Sall. H. 1, 41, 5 Dietsch: quis cladem illius noctis fando Explicet, Verg. A. 2, 362: Germanica, Tac. H. 4, 12: Variana, id. A. 1, 57: Pharsaliam Philippos et Perusiam ac Mutinam, nota publicarum cladium nomina loquebantur, id. H. 1, 50. —Poet.: ut barbarorum Claudius agmina ... diruit... Primosque et extremos metendo Stravit humum, sine clade victor (i.e. of his own men), Hor. C. 4, 14, 32.—
- 2 Of the plague: inque ipsos saeva medentes Erumpit clades, Ov. M. 7, 562; cf.: sue abstinent merito cladis, quā ipsos scabies quondam turpaverat, cui id animal obnoxium, Tac. H. 5, 4 Heraeus ad loc.—
- 3 Of the loss of a limb: Mucius, cui postea Scaevolae a clade dextrae manūs cognomen inditum, Liv. 2, 13, 1.—
- II Transf.
- A Of persons who bring destruction, etc., a destroyer, scourge, pest: geminos, duo fulmina belli, Scipiadas, cladem Libyae, Verg. A. 6, 843: haec clades, of Heliogabalus, Lampr. Heliog. 34, 1: illa, of immodest women as a class, id. Alex. Sev. 34, 4.—
- B Of dissolute morals, corruption: fecunda culpae saecula nuptias inquinavere... Hoc fonte derivata clades In patriam populumque fluxit, Hor. C. 3, 6, 19.
cladibus horrendae ‥ / ‥ possum succurrere leprae
regiones impia ~e ‥ devastans
~es, pestes,cwyld , ‥ ~es,adla
ut bellice tempestatis et ~is publice totamque precedentium malorum seriem regni nostri felicitas ‥ demulceat
cum ei ~em omnem exoptet, clam unicam et secretissimam querit
➳ gén. pl. cladium ; qqf. cladum ( Sil. 1, 41, etc. ; Amm. 29, 1, 14 ; 31, 2, 1 ).
- 1. schade, verlies, onheil, ramp;
- 2. nederlaag; ➤ cladem accipere incasseren; cladem afferre, inferre of facere alci bezorgen; cladi superesse;
- 3. (v. personen) aanstichter v.h. ongeluk;
- 4. epidemie, pest.
- 1 CEL-, destruction, injury, mischief, harm, misfortune, disaster, loss, detriment, calamity: importuna civitatis: Luctifica: magna, S.: captae urbis, L.: agrum omni belli clade pervastat, L.: urbs sine Milonis clade numquam conquietura, without ruining Milo: privatae per domos, the losses of particular families, L.: Cladibus pascere nostris, O.: Troiae Fortuna tristi clade iterabitur, H.—In war, a disaster, defeat, overthrow, discomfiture, massacre: magnam cladem in congressu facere, S.: accipere cladem, to be beaten, L.: magnam populoR.cladem attulit: non volnus super volnus sed multiplex clades, L.: illius noctis, V.: sine clade victor, i. e. without loss, H.—A pest, plague: in ipsos Erumpit clades, O.—A loss, maiming: dextrae manūs, L.—A destroyer, scourge, pest: Libyae, V.— Corruption: Hoc fonte derivata clades, etc., H.
-
…, simul uti causam mei consili aperirem. Scitis equidem, milites, socordia atque ignavia Lentuli quantam ipsi nobisque cladem attulerit quoque modo, dum ex urbe praesidia opperior, in Galliam proficisci nequiverim. Nunc vero quo loco res…
Sallust, Catilina
-
…Homines scelestos et factiosos, qui seditionibus rem publicam exagitaverant, merito necatos aiebant. Sed ea res magnae initium cladis fuit. Nam uti quisque domum aut villam, postremo vas aut vestimentum alicuius concupiverat, dabat operam, ut…
Sallust, Catilina
-
…, vetus certamen animos eorum adrexit. Quod si primo proelio Catilina superior aut aequa manu discessisset, profecto magna clades atque calamitas rem publicam oppressisset ; neque illis, qui victoriam adepti forent, diutius ea uti licuisset, quin…
Sallust, Catilina
-
…celsa est in sede locata, atque una fixi ac signati temporis hora Iuppiter excelsa clarabat sceptra columna, et clades patriae flamma ferroque parata vocibus Allobrogum patribus populoque patebat. rite igitur veteres, quorum monumenta tenetis, qui populos…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…vos de provinciis, si non aliquando deducendi essent, deripiendos non putaretis et has duplicis pestis sociorum, militum cladis, publicanorum ruinas, provinciarum vastitates, imperi maculas teneretis at idem vos anno superiore hos eosdem revocabatis, cum…
Cicero, de Provinciis Consularibus
-
…inhaesisset ista suspicio ut nullo evelli posset modo, si denique Italia a dilectu, urbs ab armis sine Milonis clade numquam esset conquietura, ne ipse haud dubitans cessisset patria, is qui ita natus est et ita consuevit ;…
Cicero, pro Milone
-
…tamen breve tempus longum est imparatis. dies enim adfert vel hora potius, nisi provisum est, magnas saepe clades ; certus autem dies non ut sacrificiis, sic consiliis exspectari solet. quod si aut Kalendae Ianuariae fuissent eo…
Cicero, Philippicae
-
…qui cum servis, cum libertis, cum clientibus societates, qui possessiones vacuas, qui proscriptiones locupletium, qui cladis municipiorum, qui illam Sullani temporis messem recordetur, qui testamenta subiecta, tot qui sublatos homines, qui denique…
M. Tullius Cicero, Paradoxa stoicorum ad M. Brutum
-
…, id est patriam, pro qua et in qua mori praeclarum fuit. ignorare mihi videris haec quanta sit clades. es enim etiam nunc domi tuae sed invitis perditissimis hominibus esse diutius non potes. hoc miserius, hoc…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…quattuor consulibus unus omnium latronum taeterrimus ; gerit idem bellum cum senatu populoque Romano ; omnibus quamquam ruit ipse suis cladibus pestem, vastitatem, cruciatum, tormenta denuntiat Dolabellae ferum et immane facinus quod nulla barbaria posset agnoscere, id…
Cicero, Philippicae