commissarius

commissarius 1 (adj.) delegated. ad omnes qui aliquam dispensandi potestatem res temporales, id est sive principalem sive secundariam sive ~iam, noscuntur habere Ockham Pol. II 789. 2 (sb.) delegate, commissioner: a (royal); b (papal); c (other). a 1236 dedimus vobis [L. principi de Abberfrau] diem ut ‥ ~ios ad nos mandaretis ut plenas emendas super premissis fieri faceremus Cl 381; 1367 ut patet per literas domini regis Anglie et suorum ~iorum ExchScot 291; s1418 quod ‥ redderent villam de Loveres in manus regis vel ~iorum suorum Chr. S. Alb. 120; 1438 (v. commissariatus 1); 1439 ~ios qui cum ipso de et super singulis conferrent concluderentque dedimus Bekynton I 75; s1473 nostri ~ii pacem ‥ cum parte adversa concludentes referunt regi et concilio que gesta sunt Croyl. Cont. C 558.  b 1252 mandamus ‥ quatenus ‥ citetis abbatem et conventum de S. Albano quod coram nobis compareant vel ~io nostro (Lit. Nuntii Apostol.) G. S. Alb. I 332; s1267 captis sacramentis coram ~iis domini legati ‥ duorum hominum, qui juraverunt in animas totius commune standi consideracioni sancte ecclesie Leg. Ant. Lond. 92; 1308 quousque de illis ~ii, qui in partibus illis nomine vestro existunt, plenam reddiderint racionem (Lit. Collectorum Apostol.) EHR XLI 353; s1404 nuncius ‥ portavit literas justicie ‥ a quodam cardinali, qui asseruit quod papa fecit ipsum ~ium in hac causa viva voce Eul. Hist. Cont. III 404.  c s1378 venerunt ad S. Albanum duo monachi ‥, ~ii domini abbatis de Burgo S. Petri, qui ‥ non potuit visitacioni presencialiter interesse Chr. Angl. 203; 1440 (v. commissionarius b). 3 (eccl.) commissary, delegate appointed by bishop or sim., esp. to perform judicial functions (cf.J. Eccl. Hist. X 50–65): a (Eng); b (Scot); c (Ir.). a 1236 cum nunquam dictam causam personaliter audiverim, sed ‥ ~iis omni suspicione de jure majoribus in eadem causa vices meas commiserim Gros. Ep. 26; 1281 quod compareat coram nobis vel ~io nostro generali in ecclesia B. Marie de Arcubus London’ (Lit. Officialis Curie Cantuar.) Chr. Peterb. 94; ipse et socii sui ‥ itinerantes ‥ habuerunt potestatem inquirendi de illis qui placitaverunt placita corone coram judicibus ecclesiasticis, unde compertum fuit ‥ quod ‥ R. M. implacitavit priorem de S. coram ~iis archiepiscopi Cantuar’ de mahemio State Tri. Ed. I 16; s1300 ~ii domini episcopi ‥ sedentes tanquam judices G. Durh. 7; 1322 Wintoniensis episcopi ~io et sequestratori generali FormA 432; s1333 archiepiscopus Ebor’ ‥ jurisdiccionem dioceseos [Dunelm’], que ‥ ad capitulum pertinebat, apprehendit et pacifice exercuit toto vacacionis tempore per suos ~ios Graystanes 48; 1446 decanus ‥ de Hichyn certificavit ‥ magistrum J. D. ‥ reverendi patris [episcopi Linc’] ~ium ‥ tunc ibidem judicialiter sedentem quod ‥ Eng. Clergy 209; ~ius, A. a commissarye WW; officialis ‥ curiae Cantuariensis de Arcubus est judex competens ad cognoscendum ‥ in causis appellationum ‥ etiam a ~iis ‥ particularibus seu specialibus archiepiscopi Cantuar’ Praxis 3.  b 1256 cum ‥ mota esset causa coram archidiacono Dunkeldensi et ~iis suis Cart. Lindores 111; 1273 coram subdecano Glasg’, ~io ‥ abbatis de Passelet et precentoris Glasg’ Kelso 172; 1333 archidiaconus Laudonie, ~ius ‥ prioris et capituli S. Andree sede vacante in Laudonia generalis Pri. Cold. 20; 1516 Roberto F. olim ~io generali S. Andree Offic. S. Andr. 8; 1549 officiales tunc seu ordinariorum ~ii Conc. Scot. II 90.  c 1244 cum ‥ coram ‥ ~iis domini Dublinensis lis mota fuisset Reg. S. Thom. Dublin 342. 4 (?) tenant in commendam. Cf. commendatarius. s1443 ibidem [in capitulo] erat prepositus de Wyngham, tunc comessarius istius ecclesie Stone Chr. 32 (cf. Let. Ch. Ch. 58: 1492 copiam trium commissionum obtentarum per prepositum de Wyngham contra capitulum ecclesie vestre). 5 (acad.) commissary exercising jurisdiction of chancellor. 1297 summonitus fuit coram magistro J. de B., tunc ~io cancellarii universitatis Oxon’ SelCCoron 89; 1333 quiscumque ‥ dominum cancellarium vel ejus ~ium generalem armis invaserit StatOx 133; 1383 vobis [sc. cancellario Oxon’] ac vestris ~iis sive deputatis (Lit. Regis) Ziz. 316; 1452 nos, magister T. S. ‥, ~ius ‥ cancellarii universitatis Oxon’, administracionem ‥ bonorum domini W. M., ‥ nuper morientis intestati ‥ J. J. et N. M. adminstratoribus ‥ commisimus MunAcOx 657. 6 (Scot.) parliamentary representative of burgh. 1450 in presencia ‥ comitum, baronum, libere tenencium nec[n]on ~iorum omnium regni burgorum Conc. Scot. I cv n; 1451 testibus ‥ quamplurimis prelatis nostri regni proceribus burgorum nostrorum ~iis in ‥ nostro parliamento congregatis Reg. Brechin I 181.