comminus
comminus, in close contest, hand to hand, at close quarters
- in close contest, hand to hand (with the sword, etc.), Gr. συσταδόν; opp. eminus, also to missilia, sagittae, etc. (class.; most freq. in the histt.): quae mea comminus machaera atque hasta hostibit e manu, Enn. ap. Fest. p. 270, 29 Müll.: nec eminus hastis aut comminus gladiis uteretur, Cic. Sen. 6, 19; Ov. M. 3, 119: undique ex insidiis barbari a fronte ab tergo coörti comminus eminus petunt, Liv. 21, 34, 6; 31, 24, 15; Tac. A. 6, 35; 15, 4; Ap. Met. 5, 11, 13; neque ictu comminus neque conjectione telorum (pulsi), Cic. Caecin. 15, 43: jacula inutilia esse ... gladio comminus geri rem, Liv. 44, 35, 12: dum locus comminus pugnandi daretur, Caes. B. C. 1, 58: veterani... comminus acriter instare, Sall. C. 60, 3; Liv. 27, 18, 14: conferre signa, id. 1, 33, 4: conferre vires, id. 42, 47, 8: adversus resistentes niti, Tac. A. 4, 51: trucidato hostium duce, Suet. Tib. 3.—
- 2 Poet., of copulation, Lucr. 4, 1051; of fighting, Stat. Th. 10, 213; Ap. Met. 2, 17, 8.—
- B Trop.: sed haec fuerit nobis tamquam levis armaturae prima orationis excursio: nunc comminus agamus, Cic. Div. 2, 10, 26: qui me epistulā petivit, ad te, ut video, comminus accessit, has approached you in person, id. Att. 2, 2, 2: in apros ire, Ov. F. 5, 176; cf.: agrestes comminus ire sues (for in sues), Prop. 2 (3), 19, 22; and so also of game: cervos obtruncant ferro, Verg. G. 3, 374; and of the preparation of the soil (considered as a contest with the same): jacto qui semine comminus arva Insequitur, i. e. manu sive rastro urget, exercet, id. ib. 1, 104; cf. Ap. Met. 2, 6, 12; Hand, Turs. II. p. 96.—
- II In gen., without the access. idea of contest, nigh at hand, near to, near, = prope, in or ex propinquo (not freq. before the Aug. per.): prius Eminus ardescunt quam comminus imbuat ignis, Lucr. 6, 904: aspicit hirsutos comminus ursa Getas, Ov. P. 1, 5, 74; Tac. A. 12, 12: viso comminus armatorum agmine, id. H. 1, 41; id. G. 8: sole per eos dies comminus facto, Plin. 5, 9, 10, § 55: aliquid comminus judicantur, near at hand, i.e. by the eyesight, Plin. 11, 42, 97, § 240; 35, 3, 6, § 17: recipere a debitore suo pecuniam, Dig. 13, 7, 3.—
- B Transf., of time, immediately, = statim, sine intermissione; a very common provincialism in Cisalpine Gaul, acc. to Serv. ad Verg. G. 1, 104.—
- III In post-Aug. poetry sometimes = ad manus, at hand: comminus arma habere, Val. Fl. 5, 583.
ut ~us convenerunt hinc et illinc ‥, acerrimam pugnam commiserunt
cum eos ~us optinere nequirent, impetu sagittarum ‥ eos eminus affligebant
~us lancee lanceis, securibus enses confligentes
eminus hos terret, cominus ense domat
~us, juxta, ‥ prope
stella splendidissima super illud ‥ corpus ~us rutilabat
ad fenestram parietis ~us accessit ‥ eminusque prospiciens ‥ decubuit
a ~us contuentis oculo ‥ intestina ‥ discerni prevaluerant
in specie columbe S. Thomam circa se volantem in ~us vidit
- 1. (milit.) in een handgemeen, man tegen man [pugnare]; ➤ nec eminus hastis aut ~ gladiis uteretur;
- 2. (poët.; postklass.) in de buurt, uit de omgeving [ire dichterbij komen].
- com- + manus, in close contest, hand to hand, at close quarters: acriter instare, S.: eminus hastis aut comminus gladiis uti: unum ense ferit, O.: comminus eminus petunt, L.: locus pugnandi, Cs.: conferre signa, L.: falcati enses, for hand-to-hand fighting, V.: in apros ire, O.: cervos obtruncant ferro, V.: arva Insequitur, V.—Fig., at close quarters, hand to hand: agamus. — Nigh at hand, near to, near: aspicit Getas, O.: monstratā captivitate, Ta.
-
…dato impetum fecerunt itaque hostes repente celeriterque procurrerunt, ut spatium pila in hostes coiciendi non daretur. Relictis pilis comminus gladiis pugnatum est. At Germani celeriter ex consuetudine sua phalange facta impetus gladiorum exceperunt. Reperti sunt complures nostri…
Julius Caesar, Gallic War
-
…conmitti posset, maxumo clamore cum infestis signis concurrunt pila omittunt, gladiis res geritur. Veterani pristinae virtutis memores comminus acriter instare, illi haud timidi resistunt maxuma vi certatur. Interea Catilina cum expeditis in prima acie vorsari ,…
Sallust, Catilina
-
…diei praefertur opinio, ut se utrique superiores discessisse existimarent Afraniani, quod cum esse omnium iudicio inferiores viderentur, comminus tamdiu stetissent et nostrorum impetum sustinuissent et initio locum tumulumque tenuissent, quae causa pugnandi fuerat, et nostros primo…
Julius Caesar, Civil War
-
…, non quo turpe sit protectum in acie ex hostium manibus eripi nam id accidere nisi forti viro et pugnanti comminus non potest, sed onus benefici reformidant, quod permagnum est alieno debere idem quod parenti. ego, cum…
Cicero, pro Plancio
-
…et siquando nostri facultatem nacti ferreis manibus iniectis navem religaverant, undique suis laborantibus succurrebant. neque vero coniuncti Albici comminus pugnando deficiebant neque multum cedebant virtute nostris. simul ex minoribus navibus magna vis eminus missa telorum multa nostris de…
Julius Caesar, Civil War
-
…cum constantius universi paludem transissent paucisque resistentibus interfectis pertinacius reliquam multitudinem essent insecuti, perterriti non solum ei qui aut comminus opprimebantur aut eminus vulnerabantur, sed etiam qui longius subsidiari consuerant, turpiter refugerunt, nec prius finem fugae fecerunt…
Julius Caesar, Gallic War
-
…de L. Bruto fortasse dubitarim, an propter infinitum odium tyranni ecfrenatius in Arruntem invaserit ; video enim utrumque comminus ictu cecidisse contrario. quid igitur huc adhibetis iram an fortitudo, nisi insanire coepit, impetus suos non habet…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…ex his populis sit exortus qui nostros duces auxilio laboris, commeatus periculo suo iuverit, qui cum hoste nostro comminus in acie saepe pugnarit, qui se saepe telis hostium, qui dimicationi capitis, qui morti obiecerit, nulla…
Cicero, pro Balbo
-
…, eum potius legeret quam unam litteram scriberet. qui me epistula petivit, ad te, ut video, comminus accessit. coniurasse mallem quam restitisse coniurationi, si illum mihi audiendum putassem. de lolio sanus non es ;…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…eam enim tu fortuitarum rerum esse dicebas. sed haec fuerit nobis tamquam levis armaturae prima orationis excursio ; nunc comminus agamus experiamurque, si possimus cornua commovere disputationis tuae. Duo enim genera divinandi esse dicebas, unum artificiosum ,…
M. Tullius Cicero, De Divinatione