About
Menu

conferre

conferre [CL] 1 to bring together. b to contribute. c (fig., intr.) to contribute, be contributory. utrum ad arsin an ad thesin plura tempora ~antur Aldh. PR 112; cum ‥ multa venalia in forum fuisseut conlata Bede HE II 1 p. 79; 9‥ contulerunt, brohton WW.  b nichil ad solutionem ~at (Leg. Hen. 92. 3b) GAS 607; s1173 ad sumptus exercitui [Francorum] providendos ‥, non ordo, non dignitas a muneribus sordidis vacationem habebat. persona ‥, si vel agellulum possideret vel asinum, urgebatur ~re Diceto YH 372; s1246 papa ‥ demandavit ut ‥ omnes beneficiati ‥ tertiam partem bonorum ‥ domino †papa [l. pape] ‥ ~rent M. Par. Maj. IV 580.  c causa efficiens febrem ‥ est causa essentialis; ~t enim cause Gilb. I 1 v. 1; accidens est causa ~ens et disponens substantiarum et non efficiens vel producens Bacon VIII 16; facere ‥ quicquid ~ret ad bonum commune Ockham Pol. I 139 (136). 2 to carry, wear. a1350 quod nedum seculares, immo religiosi possessionat pilleos conferentes, in incepcionibus ‥ pilleis uti teneantur StatOx 39. 3 to bring, conduct (person). b (refl.) to betake oneself, go over (to the enemy). c (w. religioni) to take vows (mon.). d to apply oneself. Egb. Pont. 113 rub. (v. consecratio 2c).  b s1139 (v. constabularius 3a); amicis ‥ aliis quasi in occulto disparentibus, aliis vero ‥ ad hostes aperte se ~entibus Gir. EH I 5.  c 1201‥ quod ‥ eam desponsavit in lecto suo egritudinis et postquam se religioni contulerat et concesserat CurR II 63.  d 1318 scolares ‥ fervencius ‥ studio se ~unt et doctrine FormOx 39. 4 to compare, liken. b (w. in) to reckon as. cupidus necnon infernus et ignis / conferri possunt terno paradigmate rerum Aldh. VirgV 2624; 9‥ ~tur, wiðmeten WW; si quis ea que vera sunt omnibus de quibus enuntiari possunt suscepta secundum numerum comparatione ~re conetur Balsh. AD rec. 2 144; huic nec se conferre loco Dodona nec Ida / nec Tempe possunt H. Avr. Hugh 32; ipse suis collatus fratribus est sol, / ‥ hi sidera sunt Ib. 127.  b in mirum contuli quod ‥ nichil ‥ de Arturo ‥ repperissem G. Mon. I 1. 5 to discuss, confer (about); b (trans); c (w. indir. qu.). d (acad.) to discourse; cf. collatio 4b. c700 opus nobis sunt ad ~endum arte litterature imbuti (Lit. Papae) W. Malm. GR I 58; ~entes ad invicem Bede HE II 2; cum ‥ consiliariis suis sese de hoc conlaturum esse dicebat Ib. 13; quem librum diligenter vidi et cum ejus auctore contuli Bacon Maj. I 305; s1308 nobiles ~entes de hujusmodi ‥ obstaculo Ann. Lond. 154; de hac materia transi, quia dudum contuli tecum de ipsa Ockham Dial. 569; 1474 unanimiter contulerunt Lit. Cant. III 289.  b de his quae nunc inter nos ~imus ‥ quicquid verisimilius visum fuerit dicemus Eriug. Per. 627B.  c cum suis primatibus ‥ curavit ~re quid de his agendum arbitrarentur Bede HE II 9.  d 1307 si aliquis ad culmen baculariorum ascendere voluerit, a magistro ‥ proverbium accipiat et de eodem ‥ publics in scolis ~at (Stat. de Schola Gram.) Reg. Whet. II 312. 6 to inflict; b (fig.). c ? to distress, or f. l. ~endo et inferendo ictus G. Herw. 322.  b 1334 intencionis nostre non ‥ existit ‥ capellano ‥ gravamen ~re Lit. Cant. II 65; qui loquitur sine prejudicio ~endo Ockham Pol. III 36.  c cum ‥ mulieris animum tanta falsitas †contulisset [? l. contudisset or confudisset] Latin Stories 59. 7 to confer, bestow, grant (gift, benefit, possession, office etc.); b (w. inf.). c (eccl.) to collate (church or benefice). d to collate (bishop to see). 679 terram ‥ tibi ‥ tuoque monasterio ~o CS 45; Tonantem, / qui nobis placidi confert oracula verbi Aldh. VirgV 32; non mihi aliquid utilitatis aut salutis potes ultra ~re Bede HE V 13; †854 (12c) pro regni prosperitate et populi ab omnipotenti Deo mihi †coati [v. l. collati] CS 471; 9‥ contulit, forgeaf ‥, conlata, forgifen WW; s1255 archiepiscopus [electo Elyensi] omnia necessaria ‥ honorifice contulit M. Par. Maj. V 508; 1265 (v. collatio 6a); 1301 quas ‥ terras Willelmus ‥ perquisivit et eas de domino tenuit et postmodum easdem terras contulit et concessit R. et N. filiis Rogeri et Katerine legitime procreatis SelPlMan 126; 1334 rex ballivam forestarii feodi de Shirewode potest ~re cuicumque sibi placuerit SelPlForest 67; 1416 in missis celebrandis, elemosinis dandis et aliis operibus caritativis ~endis Reg. Cant. II 104; 1492 unaquaque facultate ibidem tunc presente ~ente assensum StatOx 299.  b tactus sancti corporis, ut praesumptuoso obfuit, ita officioso ‥ prodesse contulit Gosc. Transl. Aug. 38D.  c 1232 mandatum est episcopo Norwic’ quod interim non ~at ecclesiam illam alicui auctoritate concilii, eo quod non stat per negligenciam patronorum quod assisa non capiatur CurR XIV 2349; 12‥ prior ‥ ~at tanquam patronus ecclesias subscriptas Reg. Pri. Worc. 131b; si tempus semestre transierit per alicujus impedimentum, ita quod episcopus racione temporis illam [ecclesiam] contulerit et verus patronus presentacionem suam ‥ amiserit, tunc adjudicentur querenti dampna Fleta 330.  d c693 ejus [Dei] auctoritate collatum vobis antistitem ‥ suscipite (Lit. Papae) W. Malm. GP I 34; Baldewino ‥ in cathedra Wigorniensi ‥ collato et Hugone in Lincolniensis ecclesie cathedra ‥ inthronizato Gir. Spec. IV 36. 8 to confer benefit, be profitable; b (med.). c (pr. ppl. as sb. n.) profit. 1176 quod non ~ret [v. l. offerret] sibi a fronte cum imperatore repugnare (Lit. Imp. Constantinop.) G. Hen. II 129; quid hec [confessio] ~t aut que utilitas ejus? Ad. Scot Serm. 172B; scire modum, mores domini confert famulanti D. Bec. 1237; nil modo Bernardi sancti vel regula Mauri / confert commonachis, displicet immo, novis Gower VC IV 338.  b [poma] contra varios ~entia morbos Gir. TH II 28; colera ‥ existente in stomacho ~unt mirabola, aliter non Gilb. I 18. 1; ungula caballina ‥ terrestris ‥ ~t ptisicis et ethicis SB 43; to wyrke a medycyn’, ~re CathA.  c leges recte sunt ferende ad ~ens toti civitati W. Burley Pol. 278; vocatur regalis monarchia in qua dominatur unus solus propter commune bonum et non principaliter propter propriam voluntatem et ~ens Ockham Dial. 794. 9 (p. ppl. collatus as sb. n.): a collation (w. ref. to Lord’s supper); cf. collatio 5. b s. dub.. a 1381 virtus collati celici / nequaquam potest infici / per virum culpis subditum (In Lollardos 25) Pol. Poems I 239.  b 1475 singulis annis ‥ fit debita allocacio farmariis, pro debita reformacione fienda, qui per †~um pro sui exoneracione producunt billas defectuum ibidem, si que fuerint Process. Sal. 151.

Saved

Recent