cursor
cursor, a runner, racer, competitor
cursor, ōris, m. [curro],
- a runner, and partic.,
- A A runner in a race, racer, Lucr. 2, 78; Cic. Tusc. 2, 23, 56; id. Div. 2, 70, 144; also a competitor in a chariot-race: ut cupidi cursor frena retentat equi, Ov. P. 3, 9, 26.—
- B A courier, post (mostly post-Aug.), Nep. Milt. 4, 3 (transl. of the Gr. ἡμεροδρόμος); Plin. 2, 71, 73, § 181; Plin. Ep. 7, 12 fin.; Suet. Ner. 49; Mart. 3, 100, 1 al.—
- C A slave who ran before the chariot of a grandee, a forerunner (post-Aug.), Sen. Ep. 87, 9; 123, 7; Suet. Ner. 30; Mart. 3, 47, 14. —
- II Trop.: cursor iambus, Rufin. Rhet. p. 355 Capperon.
cursor, ōris, m. (curro), der Läufer, Schnelläufer, I) eig.: a) als Wettläufer: cursor ad Olympia proficisci cogitans, Cic.: cursor cretam prior contingit, Sen.: quomodo palaestricus ille (magister) cursorem faciet, Quint.: grex cursorum cum magistro se exercens, Petron.: in stadio cursores exclamant quam maxime possunt, Cic.: quasi cursores vitae lampada tradunt, Lucr. (s. lampasno. I, 1 das Nähere). – b) als Eilbote, Postbote, citus cursor, Hieron. comment. in eccles. p. 420 Vall.: cursor eius generis, qui hemerodromoe (ἡμεροδρόμοι, Tagläufer) vocantur, Nep.: perlati a cursore Phaontis codicilli, Suet.: cursorem mittere ad alqm, qui nuntiet alqd, Suet.: datā operā cursorem dimittere, einen besonderen Boten, einen Eilboten absenden, Plin. ep.: momenta ipsa deficientis per dispositos cursores nuntiata constabat, Tac. – c) als Vorläufer vor dem Wagen od. vor der Sänfte (oft neben den Numidae, numidischen Vorreitern, gen.), armillata et phalerata Mazacum (mauretan. Vorreiter) turba et cursorum, Suet.: omnes iam sic peregrinantur, ut illos Numidarum praecurrat equitatus, ut agmen cursorum antecedat, Sen.: in via cursores et Numidas ante se agere, Sen.: lecticae impositus est praecedentibus phaleratis cursoribus quattuor, Petron. – II) übtr., Beiname des L. Papirius, Liv. 9, 15, 9 u.a.
alius anhelantium in stadio ~orum plantis fidens pemicibus‥victoriae palma‥perfruitur
diutinum otium‥~orum nervos indurat
quasi ~or,swa renel
equitantem, ‥~oris officio fungens, ‥pedes e vestigio sequebatur
quasi nuncium inter ipsos, ~orem quoque ac scurram inter Angliam et Walliam
quia N. ‥et S. ‥, ~ores sequentes Cancellariam regis, fuerunt cum rege in Wallia
propter quod Johannem et Adam ~ores vestros misistis ad curiam Romanam(
cum nuncii vel ~ores abbatis intervenerint‥, ad hospitandum‥admittentur
dicebat se esse ~orem de brevibus impetrandis in Cancellaria domini regis pro diversis hominibus
cuidam ~ori de Scaccario, iiij d.
in expensis J. H. ~oris scaccarii domini prioris equitantis in colleccione firmarum
quosdam ~ores, nobis non annuentibus, ‥quedam de bonis quarundum ecclesiarum‥occupasse(
~ores‥qui habitant in civitate tenentes et vendentes, si in burgo illo venerint et sua ibi vendiderint, debitam consuetudinem [monachis ] reddant
domino Waltero Scot, magistro ~orum warde de Ettrik
computum Jacobi P., ~oris foreste de Ettric infra wardam de Tweda
j ~or’ vocat’ Liard Starre
pro iij panellis novis pro ~ore domini
lego‥j grisium ~orem
currere cursorum cursu qui novit equorum
protulit [Ethelstano ] munera‥, equos ~ores plurimos cum phaleris
faciebat duci pro consuetudine militum equum ~orem pre se, cui adherebat puer pedes
equis ~oribus et generosis, quos patria gignit, nobiliores ad bella feruntur
cervorum, quos in equis ~oribus solebat insequi
venerunt v fratres Predicatores‥cum socio Willelmo de Hodum, eorum ~ore de Sentenciis(
1 cursŏr, (12) ōris, m. (curro), coureur [disputant le prix de la course] : Cic. Tusc. 2, 56 || conducteur de char : Ov. P. 3, 9, 26 || courrier, messager : Nep. Milt. 4, 3 ; Suet. Nero 49, 2 || coureur, esclave qui précède la litière ou la voiture du maître : Sen. Ep. 87, 9 ; 123, 7.
- 1. wedstrijdloper [in stadio];
- 2. (postklass.) ijlbode;
- 3. (postklass.) iem. die vooroploopt (voor een wagen of draagstoel).
Subornatus est quidam privatus homo, qui modum Cursoris haberet.Vetus Inscriptio Trevirensis, apud Browerum in Treveri :
In alia Christiana Inscript. apud eumdemNuncius augusti, velox pede, Cursor ut aura.
UrsaciusLupus Ferrar. Epist. ult. :Cursor Dominicus.
Matthæus Paris ann. 1276 :Cursor noster, donec veniamus, pauperis apud vos locum implebit.
Cum... contra Regem tenere ausi fuissent, et paulo anteCursorem Regis apprehendissent, et sibi manum amputassent.
, Tabellarii, in Nomastico Cisterciensi pag. 335. Vide Fabrotum in Gloss. ad Cedrenum, verboCursores ordinis
sono detti in Roma i Mandatarii publici del Papa, che intimano i Cardinali a Concistoro, et ad alli atti publici, etc. Concilium Avenionense anno 1279. can. 4 :
Si Officiales vel locorum domini quilibet sæculares, seu eorum Cursores aut Bannerii ceperint Clericum aliquem, etc.
De Nuntiis seu Cursoribus curiæ et baculis curiæ signatis... Cursor pro loquerio cujuslibet personæ de qua quis conqueretur, pro singulis vicibus, quibus ipsum inveniet vel ibit ad domum ejus, ab illa persona unum obolum habeat.Infra :
Statuentes etiam quod illi, qui voluerint esse Cursores... jurent ad sancta Dei Evangelia, quod fideliter faciant per totum unum annum messajarias et omnes alias causas, et ea quæ pertinebunt ad officium curiæ... et quod portent baculos et calotas de signo communis Massiliæ.Rursum memorantur cap. 6. § 2. Charta Caroli Comitis Provinciæ, de pignoribus ann. 1290. e MS. D.
Brunetfol. 76 :
Nullus... Cursor seu executor, vel alius officialis pignoret de bobus aut bestiis aliis aratoriis.Occurrit hac notione in Statutis Avenion. lib. 1. rubrica 3. art. 2.
Lampadariis adjunguntur in leg. ult. Cod. de Divers. Offic. (12, 59.) de quibus idem Corippus ibid. lib. 2. vers. 293 :... Jamque ordine certo Turba Decanorum, Cursorum, in rebus Agentum, etc.
Ubi tamen alii legunt... Prænuntius ante Signa dedit Cursor ; posita de more lucerna, etc.
lacerna. De iis etiam intelligendus Philostorgius lib. 2. cap. 4. Videntur id numeris obiisse, quod id Regum nostrorum Palatio
les Guides des chemins, qui Comitatum Regium præcurrunt, ne quod in viis impedimentum obstet, quibus qui præest,
Capitaine des Guidesdicitur. Qui cursoribus Palatinis præerat,
Præpositus Cursorumdicitur in vetere Inscriptione :
Sep. Aug. lib. Zibi Præp. Cursorum.
Cessavit igitur cum dictatu antiqua scribendi formula, qua perfectam ac rite formatam litteram cum certa distinctioneSidonius lib. 9. Epist. 11 :clausularum notisque accentuum tractim antiquarii scribebant, et surrexerunt scriptores, quos Cursores vocant, qui rapido juxta nomen cursu properantes, nec per membra curant orationem discernere, nec pleni aut imperfecti sensus notas apponere, etc.
Tribuit, et quoddam dictare celeranti scribarum sequacitas saltuosa, compendium, etc.Vide Brodiator.
Curaterii, et
Curritores. Libertates Barcinonæ ann. 1283 :
Quod aliquis non possit repetere aliquam rem ab illo, qui emerit eam per Cursorem publicum, et publice, nisi restituerit pretium.In alio capite
Corredoreset
Curritoresdicuntur.
Cursatores, id est, qui mercatores ducunt, quotquot esse voluerint, poterunt.
Tamen si voluerit pignoratus, quod bestia illa ponatur in manu Cursoris publici, et vendatur, pretium illud tribuatur pignoratori.Fol. 3 :
Si ille, qui misit in pignore hæreditatem sæpe dictam, non habuerit, unde possit eam redimere, dicit Forus, Per buccam Justitiæ mittatur ipsa hæreditas in manu Cursoris, et ex illa die, qua fuerit posita in manu Cursoris, usque ad 30. dies vendatur, etc.Observantiæ Regni Aragon. lib. 6. tit. de Generalib. privileg. § 39 :
Et facta est venditio sine traditione, et sine carta et sine arra, et sine Cursore, etc.Lib. 8. tit. de Contumacia, § 12 :
Et post 30. dies Cursor faciat fidem de præconizatione.Lib. 9. tit.
Declarationes§ 2 :
Cursor seu Sagio.
Nuncii peditantesVide Prosecutor.Imperatorum, Regum, et Principum, quorum officium est pedibus transire, qui insuper portant arma Dominorum suorum in pixidibus depicta, pendentibus in suis cingulis, sive cinctoriis supra renes. Nec eis est permissum suorum Dominorum arma alio aliquo loco portare. Et isti possunt esse Milites propter peritiam in officiis habitam, non tamen sunt nobiles, et vocantur Milites Caligati, ut C. de Nuptiis, L. A. caligato, per Accursium.
Cursores vero qui habitant in civitate ementes et vendentes, si in burgo illo venerint, et sua ibi vendiderint, debitam consuetudinem monachis reddant.Vide infra Cursorius 2.
cursumtheologicum percurrunt, explicat. Stat. Cisterc. ann. 1352. ex Cod. MS. Hardenh. :
Nullus etiam fiat Cursor Bibliæ, nisi legerit Logicam et Philosophiam in parvis scholis, quia in magistrum assumi non debet.
cursumTheologicum explicandum admittuntur in Academiis.
del Molinoin Repertorio Foror. Aragon. pag. 79.
Equos Cursores plurimos, cum phaleris fulvum, ut Maro ait, mandentes sub dentibus aurum.Guntherus lib. 7. Ligurini :
Constitutio Caroli Crassi pro Expeditione Romana anno 884 :Non tamen aut galea muniri tempora curat, Aut Cursoris equi, qno prælia semper agebat, Officio fungi, etc.
Bini ducantur equi, unus Currens, alter ambulans. Cursorii equi,apud Ingulfum pag. 878. et apud Bernaldum Archidiacon. in Vita B. Geraldi Archiepiscop. Bracarensis num. 11.
cursor ōris, m
- 1 CEL-, a runner, racer, competitor: Ut cursor frena retentat equi, O.— A courier, post, N.: per dispositos cursores nuntiare, Ta.—A lackey, errand-boy: Gaetulus, Iu.
-
…curuli ante L. Papirium Crassum, qui primum Papisius est vocari desitus. is dictator cum L. Papirio Cursore magistro equitum factus est annis post Romam conditam ccccxv et quadriennio post consul cum K. Duilio. hunc secutus…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…umquam ne ingemescit quidem vir fortis ac sapiens, nisi forte ut se intendat ad firmitatem, ut in stadio cursores exclamant quam maxime possunt. faciunt idem, cum exercentur, athletae ; pugiles vero, etiam cum feriunt adversarium…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…videretur et ut eveniret, casus effecit Quid ipsorum interpretum coniecturae nonne magis ingenia declarant eorum quam vim consensumque naturae cursor, ad Olympia proficisci cogitans, visus est in somnis curru quadrigarum vehi. mane ad coniectorem. At ille…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…Antiphontem. is autem Vincare, inquit, necesse est ; an non intellegis quattuor ante te cucurrisse Ecce alius cursor atque horum somniorum et talium plenus est Chrysippi liber, plenus Antipatri sed ad cursorem redeo ad interpretem detulit aquilam…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…ante te cucurrisse Ecce alius cursor atque horum somniorum et talium plenus est Chrysippi liber, plenus Antipatri sed ad cursorem redeo ad interpretem detulit aquilam se in somnis visum esse factum. At ille Vicisti ; ista enim avi volat…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…equitum factus est annis post Romam conditam ccccxv et quadriennio post consul cum K. Duilio. hunc secutus est Cursor, homo valde honoratus ; deinde L. Masso aedilicius ; inde multi Massones. quorum quidem tu omnium patriciorum…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…et bona eorum diriperent summa autem epistularum haec fuit ut omnes provinciae scirent et pararent se ad praedictam diem festinabant cursores qui missi erant explere regis imperium statimque in Susis pependit edictum rege et Aman celebrante convivium et cunctis qui in…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…nam vos adproperare haud postulo. Si quid tu placide otioseque agere vis, operam damus ; si properas, cursores meliust te advocatos ducere. Scitis rem, narravi vobis quod vestra opera mi opus siet, de lenone hoc…
Plautus, Poenulus
-
…est carmine laesa meo. Innocuos permitte sales. Cur ludere nobis Non liceat, licuit si iugulare tibi C Cursorem sexta tibi, Rufe, remisimus hora, Carmina quem madidum nostra tulisse reor Imbribus inmodicis caelum nam forte ruebat…
Martial, Epigrammata
-
…, hic, Iuvate, quidquid In buccam tibi venerit, loquaris Non rector Libyci niger caballi, Succinctus neque cursor antecedit ; Nusquam est mulio mannuli tacebunt. O si conscius esset hic Avitus, Aurem non ego tertiam timerem…
Martial, Epigrammata