diapsalma
dĭapsalma, ătis, n., = διάψαλμα,
- a pause in music, Hier. Ep. 28.
diapsalma, atis, n. (διάψαλμα), die Pause im Gesange, das Zwischenspiel, Eccl.
~a, sermonum rupta continuatio
hujus operis ‥ secundum [(librum ] collegi et ‥ quarundam causarum necessaria capitula ‥ subjunxi, quod in v libellorum ~ate titulavi, sicut antiqua patrum disciplina praedocuit
~a, divisio psalmi
~a, medietas psalmi
dĭăpsalma, ătis, n. (διάψαλμα), pause [dans le chant] : Hier. Ep. 28, 2.
Legimus quadragesimo nono Psalmo sub secundo Diapsalmate Spiritum S. dixisse, etc.S. Hieron. in Epist. ad Marcell. 138. varias de vocis notione sententias refert :
Quidam,Eadem ferme Isidor. lib. 6. Orig. cap. 19. S. Eucher. Lugdun. de variis vocabul. et Cassiod. in Psalmos. S. Augustin. in Psal. 4 :inquit , Diapsalma commutationem metri dixerunt esse, alii pausationem spiritus, nonnulli alterius sensus exordium : sunt qui rythmi distinctionem : et quia psalmi tunc temporis juncta voce ad organum canebantur, cujusdam musicæ varietatis existiment silentium.
Diapsalma, interpositum in psalmo silentium interpretatur.Amalarius lib. 4. cap. 48 :
Unde et Diapsalma apud Hebræos de nonnullis interponitur, quod significat intervallum vocis distinguendæ.S. Hilarius in Prologo ad Psalmos extremo :
In Diapsalma vero, quod interjectum plurimis psalmis est, cognoscendum est demutationem aut personæ, aut sensus sub conversione modi musici inchoari, etc.
semperdenotat, ita ut quibus illa connectitur, sempiterna esse confirmet. Solent enim Hebræi in fine librorum unum e tribus subnectere
Amen, Sela, aut
Salom. Quid sit
Amen, notum.
Selaidem est quod
Diapsalma:
Salom, pacem exprimit, unde et
Salomondicitur, id est, pacificus. Igitur, ait Hieronymus, ut solemus nos completis opusculis ad distinctionem rei sequentis medium interponere,
Explicit, aut
Feliciter, aut aliquid istiusmodi ; ita etiam Hebræi, ut, quæ scripta sunt, roborentur, facere solent, ut dicant
Amen, aut
In sempiternum: aut scribenda commemorant, ut ponant,
Sela, aut transacta feliciter protestantur, pacem in ultimo subnotantes. Sententiam suam Origenis verbis fulcit, additque, ut probet
Diapsalmanon esse sensus, aut rythmi immutationem, quandoque in Psalmorum fine, ut
Anonym. in Cod. Reg. 930 :Quod canitur, Psalma est : interpositum, Diapsalma ; Est in psallendo simpsalma innexio vocum. At quidam Diapsalma vocant exordia sensus Alterius : quidam, pausam spiraminis esse Sancti : sed quidam, quod sit mutatio metri Dicunt : ac quidam quod sit distinctio Rythmi.
Τὸ δὲ διάψαλμα, ἢ μεταβολὴν ἂν σημαίνει, νοήματος ἐναλασσὴν, ἢ ἀντιβολὴν τινα τοῦ κρούσματος, ἢ μᾶλλον ἀσχολίαν τινὰ τοῦ ψαλμῳδοῦ, καὶ ὑπ... σιν ἐν τῷ μεταξύ τῆς φαλμῳδίας συμβαίνουσαν, ὡς ἐγγινομένης τηνικαῦτα τῷ ψαλμωδῷ καινοτέρας τινὸς παρά τοῦ ἁγὶου πνεύματος ἐλλάμψεως καὶ μυήσεως. Τινὲς οὖν ἀντί τοῦ διαψάλματος τὸ ἀεὶ γράφουσιν ἐν τούτοις τοῖς διαλείμμασιν, ὡς ἂν ἐντεῦθεν δηλώσωσιν ἀδιάληπτον εἴναι τοῦ παναγίου πνεύματος τὴν ἐπιπνίαν, κᾂν ὁ λόγος ἔν διαλείμμασι ἦν ἀποσχολουμένου τοῦ ψαλμῳδοῦ πρὸς τὴν τοῦ πνεύματος καινοτέραν ἐπίχησιν, καὶ τὸ μέλος διὰ τοῦτο κατασιγάζοντος, καὶ ἀπλῶς εὶπεὶν, τὸ διάψαλμα οὐδὲν ἔνδον σημαίνει ὁλοσχερῶς, ἥ διάλειμμα ψαλμῳδίας,etc. Alter Codex notat. 2062 :
Διάψαλμα, ἢ προσώπου ἐναλλαγὴ, ἥ διὰ μονάς μεταβολὴ ἢ μελῶν ὑπαλλαγή, ἢ διάψαλμά ἐστι μουσικοῦ μέλους, ἢ ῥυθμοῦ τρόπος γενόμενος, ἢ διανοίας ἐναλλαγή.Infra :
Ἢ διάψαλμά ἐστι μεταξὺ τὰς ψαλμῳδίας γινομένη κατά τὸ ἀθρῷον ὑπηρέμησις, πρὸς ὑποδοχὴν τοῦ Θεοῦ ἐπεισκρινομένου*