virtus
virtus, manliness, manhood, strength, vigor, bravery, courage, excellence
he is dead through bravery
he was equipped with the virtue of justice
- I In gen.
- A Lit.: ita fiet, ut animi virtus corporis virtuti anteponatur, Cic. Fin. 5, 13, 38: his virtutibus ornatus, modestiā, temperantiā, justitiā, id. Off. 1, 15, 46; cf.: virtutes continentiae, gravitatis, justitiae, fidei, id. Mur. 10, 23: virtus atque integritas, id. Font. 13, 29: oratoris vis divina virtusque, id. de Or. 2, 27, 120.—
- B Transf., of animals, and of inanimate or abstract things, goodness, worth, value, power, strength, etc.: nam nec arboris, nec equi virtus (in quo abutimur nomine) in opinione sita est, sed in naturā, Cic. Leg. 1, 16, 45: praedium-solo bono, suā virtute valeat, Cato R. R. 1, 2: merci pretium statui, pro virtute ut veneat, Plaut. Mil. 3, 1, 131 (726): navium, Liv. 37, 24, 1: ferri, Just. 11, 13, 11: herbarum, Ov. M. 14, 357: oratoriae virtutes, Cic. Brut. 17, 65: oratio habet virtutes tres, Quint. 1, 5, 1: dicendi (opp. vitium), id. 8, praef. § 17: facundiae, id. 12, 3, 9.—
- II In partic.
- A In the phrase deūm virtute, usu. with dicam, by the aid or merit of the gods, i. e. the gods be thanked (anteclass), Plaut. Trin. 2, 2, 65 (340): virtute deūm et majorum nostrūm, id. Aul. 2, 1, 44 (163); id. Capt. 2, 2, 71 (321) dub.; cf. id. Mil. 3, 1, 85 (680) and 90; so virtute eorum (i. e. majorum), id. Trin. 3, 2, 17 (643).—
- B Moral perfection, virtuousness, virtue.
- 1 Lit.: est autem virtus nihil aliud quam in se perfecta et ad summum perducta natura, Cic. Leg. 1, 8, 25: virtus est animi habitus naturae modo rationi consentaneus, id. Inv. 2, 53, 159: cum omnes rectae animi affectiones virtutes appellentur ... Appellata est ex viro virtus, etc., id. Tusc. 2, 18, 43; id. Inv. 2, 53, 159: nec vero habere virtutem satis est quasi artem aliquam, nisi utare ... virtus in usu sui tota posita est, id. Rep. 1, 2, 2: est in eo virtus et probitas et summum officium summaque observantia, id. Fam. 13, 28, a, 2.—
- 2 Transf., Virtue, personified as a deity, Cic. N. D. 2, 23, 61; 2, 31, 79; id. Leg. 2, 8, 19; 2, 11, 28; id. Phil. 14, 13, 34; Plaut. Am. prol. 42; Liv. 27, 25, 7; 29, 11, 13; Juv. 1, 115 al.—
- C Military talents, courage, valor, bravery, gallantry, fortitude (syn. fortitudo), etc.: Helvetii reliquos Gallos virtute praecedunt, quod fere cottidianis proeliis cum Germanis contendunt, Caes. B. G. 1, 1; cf. id. ib. 1, 2; 1, 13: militum, Sall. J. 52, 6; 62, 1: Claudi virtute Neronis Armenius cecidit, Hor. Ep. 1, 12, 26: Scipiadae, id. S. 2, 1, 72; cf. id. Epod. 9, 26; 16, 5; id. C. 2, 7, 11.—
- D Obstinacy: iniqua, Stat. Th. 11, 1.
in eviratum transfertur, hoc est virili actione mente et ~ute privatum
adeo ~utes provintialium in preliis occaluerant ut, si audirent inimicos adventantes ‥ in certamen ruerent
aliter ‥ ~utem experiatur, nec pugnet violentia elementorum sed ~ute militum
[puella infirma crismate uncta ] ab illa hora cito ~ute proficiens ‥ sanitati pristinae reddita est
dum virtute fero silvarum robora mille
operacio ~utis naturalis cum medicina utili ‥ pene destruitur ‥ nam ~us est que curat infirmitates; medicus ‥ minister est ~utis
callida ‥ arte potius quam ~ute finitimos quosque pagos vel provincias ‥ facinoroso regno adnectens [Maximus ]
concussis duabus ~ute brachiorum columnis
sanctus ‥ pedem vulnerati cruris arripuit et cum ~ute ad se traxit
novit qua virtute vincula rumpat [(Samson ]
ni episcopus Eliensis, castello demum reddito, regiam ~utem intus susciperet
donec congregasset ~utem sufficientem ad excipiendum R. et comitivam suam
et bina alarum fulci gestamine cernor / quis sed abest penitus virtus jam tota volandi
frons ‥ sedes est verecundie et honor et hoc quidem est propter vicinitatem imaginative ~utis
vino ‥ optimo species perfundetur ‥ donec ~us specierum vino incorporetur
solvitur ‥ species vini per corruptionem et transmutantur in totam aquam, nulla ~ute vini remanente
melanteria ‥ projectoriam et strictoriam habet ~utem
iste allegaciones ‥ videntur fortes, quarum ~utes magis advertam si recitaveris quomodo respondetur ad illas
decoquuntur alique herbe ‥ in aqua ita quod ~us herbe aque mandetur et sic ~us medecine per os recipiatur
sunt secundum Galienum quatuor principalia membra: cerebrum, cor, epar et testiculi que ‥ deserviunt principalibus ~utibus, animali, naturali, spirituali et generative
in corpore hominis sunt quatuor ~utes naturales, viz. attractiva, retentiva, digestiva, et expulsiva
~us regitiva
ydropsis est defectus ~utis digestive in epate
omnis vero vis sive ~us sive potentia alicujus operationis proprie est effectiva
est ‥ ~us principium motus unius in aliud
due ‥ sunt [anime rationalis ] vires, sc. ~us agendi et ~us sciendi
~us activa est ‥ limitata
non minoris efficacie est potencia Dei absoluta super quamcumque creaturam quam ~us activa creata respectu sui effectus
elementis mundi aereisque potestatibus in ~ute omnipotentis imperantes
ad experiendam belli fortunam ‥ in ~ute mirifice crucis et in nomine veri Joseph(
si in girum inopinatis casibus divertatur [rota fortune ] descidet corona capitis vestri et fatiscens deficiet ~us vestra
thronos, †viventes [(l. virtutes ], archangelos
per ‥ principatus et potestates sanctasque ~utes et dominationes(
ex auctoritate Dei ‥ atque omnium celestium ~utum, angelorum archangelorum etc.
quomodo ‥ visa sit inter choros supernarum ~utum descendere in Augustinianum templum
in secunda [hierarchia ] primo dominationes, secundo ~utes, tertio potestates
omnium angelorum ‥ et omnium patriarcharum ‥ et omnium celestium ~utum
septimus ordo [angelorum ] appellatur ~utes, qui prevalent in miraculis faciendis
cum ‥ postea intellexerat quod fuerat finis in curia et cujusmodi ~utis, fecit quemdam ‥ finem calumpniare
facto sacramento tunc legat prenotarius ~utem brevis ad instructionem juratorum
verbum illud ‘placitet’ per justicias ‥ ex ~ute illius verbi et voluntate concedentis active interpretetur et passive
hi qui ~utum nominum sunt ignari sepe paralogizantur ‥ atque magna pars errorum circa orationes et argumenta oritur ex malo intellectu terminorum
in quo loco ‥ curatio infirmorum et frequentium operatio virtutum celebrari non desinit
alii ‥ de ~utibus et miraculis ‥ Guthlaci mirari coeperunt, alii ‥ ~utes ‥ per illum factas ab ullo alio ante inauditas disputabant
apparuit ‥ de magnitudine ~utum que secute sunt ad ejus sepulchrum
ita cepit in Dei timore perfectus esse ut etiam ~utes per eum faceret Dominus
in cujus loco orationis innumere ~utes sanitatum ‥ noscuntur esse patrate
spuma argenti. est ‥ ei ~us rufa ac splendens
secundum ~utem concordantiarum
tractus ‥ aliquam creat perfectionem. ergo ejus totaliter remotio a figura tollit ~utem
quicquid in ea vitii sordidantis inter ~utes per ignorantiam vel incuriam resedisset
vir ~utum Ælfegus
sanctitas magistri ex discipuli ~ute potest conici
in uno eodemque homine modo ~utibus se vitia palliabant, modo ~utes vitiis succedebant
a vi ‥ activa est ~utum inchoatio sed a vi contemplativa est ejus perfectio
quia ‥ interior sensus ex quatuor continetur ~utibus, prudenita, temperantia, fortitudine atque justitia
septem ‥ ~utes que carnem vexant sunt hee: abstinentia, moderantia ‥
in omnibus ~utibus theologicis sc. fide, spe et caritate, et cardinalibus, fortitudine, justicia, prudencia, temperancia pollebat
quadras virtutes ordo notat ille quaternus
forma vivendi, probitatis incentivum, theologicarum ~utum norma
de necessitate ~utem vos facere faciemus
[regi ] necesse erat de necessitate facere ~utem
precipientes ei in ~ute obedientie quatinus ‥
in vi tamen et ~ute obedientie interdixit monachis ne in eo canerent
vobis in ~ute obedientie qua nobis tenemini ‥ inhibemus ne ‥
officialis notario suo injuncxit in ~ute prestiti sacramenti quatinus sub sigillo publicum conficeret instrumentum
colore seu ~ute alicujus concessionis
interrogatus in ~ute juramenti sui ‥ dicit quod non
cum ‥ de ~ute solis nubes ‥ propter illius caliditatem ‥ debeat esse tenuis et alba
papa ‥ reges vicinos ut in eum insurgerent in ~ute obediencie et peccatorum suorum remissione hortabatur
➳ dat. et abl. sing. arch. virtutei CIL 1, 7 ; 1, 11 || gén. pl. virtutium Apul. Apol. 73.
- 1. mannelijkheid; ➤ appellata est a viro ~;
- 2. (metaf.) dapperheid, moed, vastberadenheid [militum; exercitūs; (in: gen.) rei militaris; bellandi]; ➤ virtute et animo met moed en wilskracht;
- 3. (meton.) plur. dappere daden; verdiensten; ➤ virtutibus eluxit hij blonk uit in heldendaden; eius vitia emendata sunt virtutibus;
- 4. personif. Virtūs godin v.d. militaire dapperheid;
- 5. bekwaamheid, aanleg, plur. goede eigenschappen [animi]; ➤ virtutibus lenioribus erat ornatus, modestiā, temperantiā, iustitiā;
- 6. (metaf.) kracht, waarde, voortreffelijkheid, uitstekende kwaliteit [oratoria; corporis; equi; herbarum; memoriae; mercis; navium]; — virtūte (m. gen.) door toedoen van, dankzij [deum (= deorum)];
- 7. morele deugdzaamheid, zedelijkheid, moraal; ➤ alqm ad virtutem revocare; tantā virtute zo deugdzaam; honesta in virtute ponuntur;
- 8. (eccl.) bovennatuurlijke kracht, wonder; plur. (meton.) wonderdaden.
德行。烈毅。野性。精粹人。本性之力。助。怪異事。出等。女神名。— Bacchi 酒之效。Modum egressa virtus 出等之德。Verbi virtus 一句之深義。Virtute deum 賴諸神庇佑。Spectata virtus belli domique 隊中家内皆願之徳。Virtutes orationis 文之錦繡。Praecedere virtute eum 勇過於彼。
Suggest a Translation
See an image
Si quis ligatum per superbiam aut per.... Virtutem a Gravione tulerit,.... vitam suam redimat.Ubi Lex Salica tit. 34. § 5 :
Si quis hominem noxium ligatum per Vim tulerit Grafioni.Eadem Lex Salica tit. 14. § 15 :
Si quis cum ingenua puella per Virtutem mœchatus fuerit.Lex Alamann. tit. 5. § 2 :
Si vero per Virtutem hoc raptor de Ecclesia abstulerit, etc.§ 5 :
Nam si per Virtutem servus hoc fecerit, etc.Edictum Chlotarii II. Regis in Synodo Parisiensi V. de puellis Deo sacratis :
Quicumque aut per Virtutem, aut per quemlibet ordinem ipsas detrahere, aut sibi in conjugium præsumpserit sociare, etc.Annales Francorum ann. 758 :
Pipinus Rex in Saxoniam ibat, et firmitates Saxonum per Virtutem introivit, etc.
Et quando ipse Abba de corpore exierit, qui in loco ejus ordinandus est,judicio Congregationis eligatur et electione, non per nobilitatem generis vel parentum, nec per Virtutem, nec per pecuniam, etc.
Romualdus locum cum suis discipulis deserens, non longe a castro prædii in Virtute Rainerii, qui postmodum Tusciæ marchio factus est, habitavit.
Ut colaphizaretur.... duntaxat uno ictu Virtuosi hominis.
Incusatus fuit quidam prudentissimus nomine Zungus, campio Virtuosus et pugil, etc.Elmham. in Vita Henrici V. Reg. Angl. cap. 6. pag. 12 :
Membra ejus non multum musculosa carne tumencia, multa tamen fortitudine mirabiliter Virtuosa.
Doubtant la fureur et ire d'icellui feu son frere, qui estoit plus jeune, fort et Vertueux que lui.Aliæ ann. 1448. in Reg. 176. ch. 664 :
Icellui Lucio qui estoit homme rigoreux, grant et Vertueux de corps, etc.
Interim Rex, commendatis filiis suis majori London et civibus, et in turri London positis, cum Virtutum viris persequi statuit dominos supradictos.
Ipse surrexit a mortuis, et ideo Virtutes operantur in eo.Marc. 6 :
Et non poterat ibi Virtutem ullam facere, nisi paucos infirmos, impositis manibus, curavit.Hist. S. Apollinaris Mart. :
Faciens multas Virtutes in nomine Jesu Christi.Marcellini et Faustini Libellus precum pag. 73 :
Per quem et divinas Virtutes operatus est non solum in Sardinia, sed in ipsis quoque quatuor exiliis : usque adeo ut eum adversarii magnum dicerent, cum Apostolicas per eum Virtutes fieri negare non possent.Pag. 74 :
Et in nomine Christi sit Virtutes operatus.S. Hieronymus Epist. 84 :
Viri Apostolicorum signorum atque Virtutum.Einhardus de Miraculis SS. Martyrum Marcellini et Petri lib. 4. cap. 8 :
Nihil, inquit, modo apud aulicos tam celebre est, quam signa et Virtutes, quæ fiunt in domo Einhardi per quosdam Sanctos, quorum reliquias in oratorio domus suæ habere dicitur.Adde cap. 9. Leo Ost. lib. 2. cap. 78 :
Multis post mortem Virtutibus claruit.Testamentum Bertichramni Episc. Cenoman. :
Quia et Virtutes ibi ostensæ sunt.Acta Episcopor. Cenoman. pag. 179 :
Quæ hactenus Ecclesia manet, atque in ea Dei virtute meritisque S. Dei genitricis Mariæ multæ Virtutes divinitus fiunt.Adde pag. 180.
Postquam venit maximaOccurrit passim apud Scriptores sacros. Psal. 135 :Virtus illorum, quæ erat retro, acriter invasit nostros.
Et excussitEt alibi.Pharaonem et Virtutem ejus in mari rubro.
- vir, manliness, manhood, strength, vigor, bravery, courage, excellence: virtus clara aeternaque habetur, S.: animi . . . corporis: virtutes continentiae, gravitatis, iustitiae, fidei: oratoris vis divina virtusque.—In war, courage, valor, bravery, gallantry, fortitude: Gallos virtute praecedere, Cs.: militum: Scipiadae, H.—Goodness, moral perfection, high character, virtue: est autem virtus nihil aliud nisi perfecta et ad summum perducta natura: cum omnes rectae animi adfectiones virtutes appellentur.—Person., as a goddess, Virtue: Virtutis templum, L., Iu.—Goodness, worth, merit, value, strength: nam nec arboris, nec equi virtus in opinione sita est, sed in naturā: navium, L.: Herbarum, O.
-
…coniuncti quantam quisque multitudinem in communi Belgarum concilio ad id bellum pollicitus sit cognoverint. Plurimum inter eos Bellovacos et virtute et auctoritate et hominum numero valere hos posse conficere armata milia centum, pollicitos ex eo numero electa milia LX…
Julius Caesar, Gallic War
-
…ad luxuriam pertinentium inferri, quod his rebus relanguescere animos eorum et remitti virtutem existimarent ; esse homines feros magnaeque virtutis ; increpitare atque incusare reliquos Belgas, qui se populo Romano dedidissent patriamque virtutem proiecissent ; confirmare sese neque legatos…
Julius Caesar, Gallic War
-
…esset, cum ii qui flumen transissent suis auxilium ferre non possent, ne ob eam rem aut suae magnopere virtuti tribueret aut ipsos despiceret. Se ita a patribus maioribusque suis didicisse, ut magis virtute contenderent quam dolo aut…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Romani gratiam repudiaturum. Quod si furore atque amentia impulsus bellum intulisset, quid tandem vererentur Aut cur de sua virtute aut de ipsius diligentia desperarent Factum eius hostis periculum patrum nostrorum memoria Cimbris et Teutonis a C. ; Mario…
Julius Caesar, Gallic War
-
…accepisse, omnem nobilitatem, omnem senatum, omnem equitatum amisisse. Quibus proeliis calamitatibusque fractos, qui et sua virtute et populi Romani hospitio atque amicitia plurimum ante in Gallia potuissent, coactos esse Sequanis obsides dare nobilissimos civitatis et…
Julius Caesar, Gallic War
-
…; suis finibus in Helvetiorum fines transirent et finitimi Galliae provinciae Allobrogibusque essent. Boios petentibus Haeduis, quod egregia virtute erant cogniti, ut in finibus suis conlocarent, concessit ; quibus illi agros dederunt quosque postea in parem iuris…
Julius Caesar, Gallic War
-
…hominibus feris obiecturum existimabat. Commodissimum visum est C. Valerium Procillum, C. Valerii Caburi filium, summa virtute et humanitate adulescentem, cuius pater a C. Valerio Flacco civitate donatus erat, et propter fidem et propter…
Julius Caesar, Gallic War
-
…fremitusque oriebatur, aliique aliam in partem perterriti ferebantur. Quibus omnibus rebus permoti equites Treveri, quorum inter Gallos virtutis opinio est singularis, qui auxilii causa a civitate missi ad Caesarem venerant, cum multitudine hostium castra nostra compleri…
Julius Caesar, Gallic War
-
…existimarent ; esse homines feros magnaeque virtutis ; increpitare atque incusare reliquos Belgas, qui se populo Romano dedidissent patriamque virtutem proiecissent ; confirmare sese neque legatos missuros neque ullam condicionem pacis accepturos. Cum per eorum fines triduum iter fecisset…
Julius Caesar, Gallic War
-
…se in servitutem Romanis traderent. Caesar singulis legionibus singulos legatos et quaestorem praefecit, uti eos testes suae quisque virtutis haberet ; ipse a dextro cornu, quod eam partem minime firmam hostium esse animadverterat, proelium commisit. Ita…
Julius Caesar, Gallic War